یکشنبه ۱۰ مهر ۱۴۰۱
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
20:24 - 1396/04/24

حجاب دستور خداوند/

نگاهی به 5 آیه قرآن کریم كه به طور صريح حجاب را براى زنها واجب کرده است

در بین این همه عناوین و جایگاه های دنیوی و شئونی که ما داریم مثل فرزندی، برادری و خواهری، شهروندی، دوستی، استادی یا شاگردی و... یک عنوان از همه مقدم تر و مهمتر است و آن عنوان «بندگی» است...

ندای اصفهان- حجت الاسلام قربانعلی خالوشاهان (پژوهشگر و استاد حوزه علمیه اصفهان)

در بین این همه عناوین و جایگاه های دنیوی و شئونی که ما داریم مثل فرزندی، برادری و خواهری، شهروندی، دوستی، استادی یا شاگردی و… یک عنوان از همه مقدم تر و مهمتر است و آن عنوان «بندگی» است؛ یعنی هرکدام از آن شئون با توجه به زمان، سابقه، نیازمندی، ارتباط، اهمیت طرف مقابل و… معیار سنجش می باشند که از همه مهمتر و لازم تر همان عنوان بندگی است که خداوند هم در قرآن کریم بارها به آن اشاره فرموده است.

علاوه بر آیاتی که مستقیما ما را مخلوق و عبد خود خطاب فرموده و دستور به اطاعت و پیروی داده است، عموما دستور به اطاعت و پیروی از پیامبر اکرم و جانشینان آن حضرت هم داده شده است. در قسمتی از آیه 7 سوره مبارکه حشر خداوند می فرماید «…ما اتیکم الرسول فخذوه و ما نهیکم عنه فانتهوا…) که ايـن آيـه شریفه، صـرفـنـظـر از سـيـاقـى كـه دارد، شـامـل تـمـامـى اوامـر و نـواهـى رسول خدا (صلى اللّه عليه و آله و سلم) مى شود، و تنها منحصر به موضوع آیه نيست، بلكه شامل همه اوامر و نواهي اى كه صادر مى فرمايد هست.

با بیان این مقدمه کوتاه به موضوع مهم حجاب اشاره می کنیم که طبق صریح فرموده خداوند در قرآن، حجاب یک واجب الهی و در حقیقت حق خداوند است و لذا پروردگار متعال در قرآن كريم در مورد واجب بودن حجاب و حدود آن در پنج آيه صريحا دستور فرموده است، ولى در مورد حفظ عفّت و پاسدارى از حريم آن در قرآن بيش از ده آيه وجود دارد.

آياتى كه به طور صريح اصل حجاب را براى زنها واجب و لازم و ضرورى دانسته پنج آيه مى باشند كه عبارتند از آيه 30 سوره نور، و آيه 59 و 53 و 33 و 32 سوره احزاب كه به ترتيب به بررسى آنها مى پردازيم.

در آيه 30 سوره مبارکه نور مى خوانيم:

اى پيامبر! به بانوان با ايمان بگو چشمهاى خود را (از نگاه كردن به نامحرمان) فرو بندند و عورتهاى خود را بپوشانند، و زينت هاى خود را جز آن مقدارى كه نمايان است، آشكار نسازند و با روسرى و چادر، سر و گردن و سينه و اندام خود را بپوشانند و زينت و (برجستگي هاى اندام) خود را هم از زير چادر ظاهر نكنند، مگر براى شوهرانشان و پدرانشان و پدر شوهرانشان و پسرانشان و پسران همسرانشان و برادرانشان و پسر برادرانشان و پسران خواهرانشان و زنانِ هم مذهبشان و كنيزانشان و مرداني كه به هر دليل تمايلى به زن ندارند و كودكانى كه از امور جنسى بى اطلاعند (غير از مميّزين). و پاهاى خود را به زمين نكوبند تا زينتهاى پنهانشان ظاهر شود و همگى به سوى خدا توبه كنيد اى مؤمنان، باشد كه رستگار شويد.

حجاب در كتاب آسمانى

دومين آيه اى كه بر وجوب رعايت حجاب براى زنان در برابر نامحرمان ، دلالت صريح مى كند، آيه 59 سوره احزاب است كه مى خوانيم:

اى پيغمبر! به همسران و دخترانت و بانوان مومن بگو: با روپوشها و روسرى ها و چادرها و جلبابها خود را بپوشانند. زيرا اين كار (چادر پوشيدن) موجب مى شود كه بهتر به عفت شناخته شوند، و مورد آزار و تعرض هوسرانان قرار نگيرند. (و اگر تاكنون خطا و كوتاهى از آنها سر زده توبه كنند، زيرا) خدا همواره آمرزنده، و مهربان است.

اين آيه نيز به اصل وجوب حجاب براى بانوان، تصريح نموده و در پايان به يكى از فلسفه هاى حجاب كه عدم آزار از ناحيه مزاحمها است اشاره كرده است.

مى توان گفت: اين آيه در قرآن جامع ترين آيه در حفظ حجاب و حريم عفّت است، به خصوص با توجه به آيه قبل از خود، و آيه بعد كه شديدترين هشدارها را به متجاوزين حريم عفّت داده است. در اين آيه دو مطلب در مورد حجاب هست كه با بررسى آن دو حقيقت مطلب آشكار مى گردد، يكى آنكه منظور كلمه يُدنينَ چيست و دوم آنكه منظور از جلباب چه مى باشد؟

يُدْنِينَ در اصل از دُنُوّ به معنى نزديك كردن است، منظور از آن در اين آيه اين است كه زنان بايد لباس حجاب مثلاً چادر را از خود دور نسازند، و صورت و بدن خود را به وسيله آن بپوشانند.

علاّمه شهيد مطهّرى در توضيح اين مطلب مى نويسد:

استفاده زنان از روپوشهاى بزرگ كه بر سر افكنده اند، دو جور بوده است؛ يك نوع صرفا جنبه تشريفاتى و اسمى داشته است، همانگونه كه در عصر حاضر بعضى از بانوان چادرى را مى بينيم كه چادر داشتن آنها صرفا جنبه تشريفاتى دارد، با چادر هيچ جاى بدن خود را نمى پوشانند، بلكه آن را رها مى كنند، وضع چادر بر سر كردنشان نشان مى دهد كه اهل پرهيز از معاشرت با مردان نامحرم نيستند، و از اينكه مورد بهره بردارى چشمها قرار بگيرند، امتناعى ندارند.

نوع ديگر بر عكس بوده و هست، زن آن چنان با مراقبت لباسها و چادر خود را مى گيرد و آن را رها نمى كند كه نشان مى دهد كه اهل عفاف و حفاظ است، و اين كار نيز خود به خود آژير دور باشى براى دزدان ناموس ايجاد مى كند و ناپاك دلان را مايوس مى سازد).

نتيجه اينكه جمله يُدنينَ بيانگر آن است كه از پوشش بايد به صورت صحيح استفاده شود، و آن را جّدى گرفت، نه صورى و تشريفاتى، وگرنه چه بسا بعضى از پوشش ها حتّى مثل چادر به خاطر رها نمودن آن، همچون ويترين هاى مغازه ها، هيجان انگيزتر شده، و نبودش بهتر از بودنش است.

جمله جلباب جامه گشادى است كه از روسرى بزرگتر و از عبا كوچكتر است. و يا پيراهن و يا جامه اى گشاد و بزرگى است كه از ملحفه، (ملافه يا روپوش بزرگى همانند چادر است) كه زنان به وسيله آن (بنا به تفسير الميزان) صورت و گردن و جامه هاى خود را مى پوشانند…

نتيجه اينكه آيه مذكور مى گويد: زنان بايد با پوششى گشاد و وسيع سر و سينه خود را (تا پا) به خوبى بپوشانند، به گونه اى كه موجب تهيج هوسبازان، و به دنبال آن مورد مزاحمت آنها قرار نگيرند، بنابراين زنان مسلمان، براساس اين آيه، نبايد با لباسهاى چسبان، در برابر چشم مردم ظاهر شوند.

اصلاً، فلفسه حجاب و پوشش، بيشتر از اين رو است كه باعث تهيج مردان و جوانان و فساد و گسترش فحشا نگردد.

سومين آيه اى كه حجاب را براى عموم بانوان واجب و ضرورى دانسته آيه 53 سوره احزاب است كه فرموده: هر گاه از زنان (پيامبر) متاعى يا چيزى را از وسايل زندگى خواستيد از پس پرده و حجاب بخواهيد زيرا اين كار براى قلبهاى شما و ايشان پاك و پاكيزه و بهتر است .

اين آيه نيز اختصاص به زنان پيامبر دارد زيرا يكى از فوائد حجاب عدم ارتباط غير ضرورى زن و مرد را متذكر مى شود.

چهارمين و پنجمين آيه حجاب، آيه 32 و 33 سوره احزاب است كه مى خوانيم:

اى همسران پيامبر شما مثل زنهاى معمولى نيستيد، تقوا پيشه كنيد، و به طور هوس انگيز حرف نزنيد تا بيماردلان در شما طمع كنند و سخن شايسته بگوئيد و در خانه هاى خود بمانيد و مثل دوران جاهليت ميان مردم ظاهر نشويد.

دو آيه فوق گرچه خطاب به زنان پيامبر اكرم (ص ) است، ولى بانوان ديگر نيز در حكم و معنا با آنها شريك هستند، و راز خطاب به آنها به خاطر الگو قرار دادن آنها است و بخاطر تاكيد بيشتر است. مثلاً بقول خودمان به در مى گويند كه ديوار بشنود، و الا بانوان پيغمبر مبرّا هستند…

در آيه نخست به يكى از دستورهاى حفظ حريم عفّت دستور داده شده كه زنان با ناز و كرشمه و صداى نرم و تهيج انگيز سخن نگويند، تا كساني كه دلشان بيمار است به طمع هوسهاى جنسى بيفتند، بلكه به خوبى و شايستگى سخن بگويند.

در آيه دوم سخن از حجاب و پوشش به ميان آمده و بيانگر آن است كه برهنگى و رعايت نكردن حجاب از شئونات عصر جاهليّت بوده و شما با هتك حريم حجاب، جاهليت ديگرى بوجود نياوريد.

واژه تبرج در گفتار اهل لغت به معنى خودنمايى و جِلوه گرى است.

در لغتنامه «مصباح المنير» آمده: تبرج زن يعنى زن زينت ها و زيبايي هاى خود را براى نامحرمان ظاهر سازد و در لغتنامه «العين» آمده: زنى كه زيبايي هاى گردن و چهره اش را به نامحرمان نشان دهد تبرّج نموده است.

منظور اينكه اين آيه به بانوان تاكيد مى كند كه حريم حجاب و عفّت خود را حفظ و زيبايي هاى اندامشان را ظاهر نسازند، و از خودنمايى و جلوه گرى به طور جدّى خوددارى کنند و جاهليت ديگرى همچون جاهليت عصر پيامبر (ص) را كه زنان در آن هنگام رعايت حجاب نمى كردند و با جلوه گرى در برابر ديدگان هوس آلود مردان ظاهر مى شدند به وجود نياورند.

بنابراين در منطق قرآن، بى بند و بارى زنان، و بى حجابى و بدحجابى آنها، نه تنها تمدّن و نشانه ترقى و رشد نيست، بلكه يك نوع واپس گرايى و جاهليت و پستى است و بايد به شدّت با آن مبارزه کرد.

نتيجه اينكه زن مسلمان و پيرو قرآن و شيعه و اهلبيتى و ولائى، در گفتار و رفتار و لباس پوشيدن، نبايد در نزد نامحرمان خود را برجسته نشان دهد و موجب جلب توجّه آنها به خود گردد، و اگر خود را برجسته و جالب نشان دهد، مثل زنان جاهليت رفتار كرده كه در كوچه و بازار به گونه اى راه مى رفتند كه نامحرمان را به سوى خود جلب كرده و به دنبال خود مى كشاندند.

حجاب سلیقه ای نیست!/ بررسی روایات

پس از  بررسی آیات نورانی قرآن کریم و پی بردن به اهمیت امر حجاب که امری سلیقه ای و منطقه ای و… نیست بلکه دستور مستقیم خالق و فرمانروای عالم است، به روایاتی هم که از پیامبر بزرگوار(ص)نقل شده اشاره می کنیم:

پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند:

اِنَّ مِن خَیرِ نِسَائَکُم اَلمُتَبَرَّجَةَ مِن زَوجِها الحصَانَ عَن غَیرِه؛ بهترین زنان شما، زنی است که برای شوهرش آرایش و خودنمایی کند، اما خود را از نامحرمان بپوشاند (بحارالانوار، ج 103، ص 235)

امام علی – علیه السّلام – فرمودند: ثَمَرةُ العِفَّةِ الصّیانَةُ: ثمرة عفت و پاکدامنی، محفوظ ماندن از گناه می باشد (غررالحکم، ص256). باز از حضرت علی (ع)نقل شده که فرمودند افضل العباده العفاف، یعنی برترین عبادت عفت و پاکدامنی است. (اصول کافی، ج 2ص79)

در پایان این قسمت به حدیثی نورانی از سرور زنان عالمین حضرت زهرای مرضیه که الگوی تمام عیار بندگان خداوند بویژه زنها هستند اشاره می کنیم که فرمودند خَیْرٌ لِلِنّساءِ أنْ لا یَرَیْنَ الرِّجالَ وَ لا یَراهُنَّ الرِّجالُ بهترین چیز برای حفظ شخصیت زن آن است که مردی را نبیند و نیز مورد مشاهده مردان قرار نگیرد…

در عرف جامعه نیز چنین است که هرچه ارزش و عیار وجودی بالاتر باشد حفظ آن از آفات وآسیب ها ضروری تر می نماید اگر چه بین مرد وزن تفاوتی از حیث ارزش و کرامت نیست مگر به تقوا، لکن زنها به عنایت الهی از ظرافت و توجه بیشتری برخوردارند که حفظ و صیانت این وجود باارزش اهمیت بیشتری دارد.

در فرهنگ دینی و تعالیم والای اسلام حجاب به عنوان حافظ ارزش و کرامت انسان است که هر فردی به عنوان بنده و مطیع خداوند ملزم به رعایت آن می باشد، علاوه بر اینکه جامعه اسلامی هم می طلبد از هرگونه عامل تحریک، و مخل آرامش روحی روانی، و نشانه های دهن کجی و نافرمانی خداوند، پاک و دور باشد.

حجت الاسلام قربانعلی خالوشاهان- پژوهشگر و استاد حوزه علمیه

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , , , ,

مطالب مرتبط

  1. احمدپیشیار گفت:

    سلام علیک وقت بخیرتازمانی که به خودشناسی نرسیم خداشناس نخواهیم شداسلام دین عقل نیست دین نقل است بدنبال اگرواما،بایدونباید،نباشیم بااعمال نیک وصالح ایمان قلبی راتقویت کنیم واطاعت کنیم ازفرامین اطیعوالله واطیعوالرسول،بهتراست کلام الله راشنیدم اطاعت کنیم سمعناواطعنا هرچندبرای نفس ناگواروناخوشنودباشدگذشتگان شنیدن واطاعت کردن بدنبال قیاس دین باعقل نبودن والله سبحان دنیاواخرت رابرایشان کفایت کرد

  2. راحیل گفت:

    به جای باید، بهتر است گزینه مناسبی است. و اینکه اجبار موجب دین گریزی است، راه فراری برای کسانیست که نه تنها ادای محجوب بودن در می آورند بلکه درونشان چون سیب گندیده ایست که تقصیر را به گردن اجبار می اندازند…
    آن که معتقد به عفاف باشد به کلمات گیر نمی دهد. بلکه به دنبال بهترین راه برای انجام تکلیف خود می گردد…

  3. بابک گفت:

    تمام آیه ها را بررسی کردم و هیچ اثری جز تفسیر به رای بسیار سطحی شما ندیدم مادامی که چنین تفکراتی را برای خودتان نگه دارید بیمی نیست ولی از این برادر به شما تذکر یا همان امر به معروف که بشدت بپرهیزید از این که به خدا و کتاب خدا دروغ ببندید چون فرصت عمر ما کوتاه است و داور و حکم بین ما به تعبیر همین قرآن که متاسفانه محجور مانده پروردگار است

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


دوره جامع آموزش خبرنگار کوله پشتی/ ثبت نام تا 30 تیر/ کلیک کنید
دوره جامع آموزش خبرنگار کوله پشتی/ ثبت نام تا 30 تیر/ کلیک کنید
 توانبخشی کوشا/ با مجهزترین امکانات 09134126065
توانبخشی کوشا/ با مجهزترین امکانات 09134126065
آموزش سواد رسانه به کودکان- خرید کتاب قصه های کرمیلو
آموزش سواد رسانه به کودکان- خرید کتاب قصه های کرمیلو
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715