یکشنبه ۱۰ مهر ۱۴۰۱
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
10:57 - 1401/06/22

پرسش:

آیا طبق ادعای قانون جذب، خوش‌بختی انسان در گروی رسیدن به همه‌ی خواسته‌هایش است؟

قانون جذب ادعا می‌کند سعادت انسان به میزان دست‌یابی او به آرزو‌هایش بستگی دارد؛ اما آیا اگر کسی به هر دلیلی به خواسته‌هایش نرسد، خوش‌بخت نیست و باید تمام انرژی و تمرکزش را برای خواستن و جذب آرزو‌هایش بگذارد؟

 ندای اصفهان- زهرا شاه‌سنایی

قانون جذب، از گزاره‌ های اصلی تفکر نوین، مدعی است که اگر انسان به هر آنچه می‌خواهد فکر کند و با احساس خوب، رسیدن به آن را باور داشته باشد، حتما به آن دست می‌یابد. هم‌چنین ادعا می‌کند سعادت و خوش‌بختی انسان به میزان دست‌یابی او به آرزو‌هایش بستگی دارد؛ طبق این نظر، کسی که به هر دلیلی به خواسته‌هایش نرسد، خوش‌بخت نیست و باید تمام انرژی و تمرکزش را برای خواستن و جذب آرزو‌هایش بگذارد.

اما آیا براستی سعادت انسان به این معناست؟  

پاسخ

سرشت انسان دو بعد مادی و معنوی دارد و هر بعدی دارای نیاز‌های خاص خود است. وقتی نیاز وجود دارد، به طور طبیعی باید پاسخ هم وجود داشته باشد و نیاز به واسطه‌ی پاسخ منطقی، مهار شود. به بیان دیگر، انسان دو نوع نیاز جسمی و روحی دارد که باید جواب‌گوی هر دو قسم باشد. در مسائل مختلف بر اساس توجه یا بی‌توجهی به نیاز‌های معنوی، دیدگاه‌های متفاوتی ایجاد می‌شود؛ در مورد سعادت‌مندی انسان نیز دو دیدگاه کلی وجود دارد. دیدگاه مادی، سعادت را به معنای رسیدن انسان به خواسته‌های مادی می‌پندارد. اما در دیدگاه معنوی، اموری فراتر از مادیات مطرح است.

حقیقت سعادت

در دیدگاه ادیان الهی و رهبران دینی، هر چند سعادت‌مندی مادی و معنوی و دنیوی و اخروی اهمیت دارد، ولی سعادت معنوی و اخروی بسیار مهم‌تر از سعادت صرفاً مادی و دنیوی است. به همین خاطر امام علی علیه‌السلام در مورد حقیقت سعادت فرمودند: «إنّ حَقیقَةَ السَّعادةِ أن یُختَمَ لِلمَرءِ عَمَلُهُ بِالسَّعادَةِ، وإنّ حَقیقَةَ الشَّقاءِ أن یُختَمَ للمَرءِ عَمَلُهُ بِالشَّقاءِ.» «خوش‌بختی حقیقی این است که [فرجام] کار انسان به خوش‌بختی بینجامد و بدبختی حقیقی این است که [فرجام] کار آدمی به بدبختی ختم شود.»(۱) در جای دیگر نیز فرمودند: «عِندَ العَرضِ عَلَی اللّهِ سبحانَهُ تَتَحَقَّقُ السَّعادَةُ مِنَ الشَّقاءِ.» «در هنگام عرضه‌ی اعمال بر خدای سبحان است که خوش‌بختی حقیقی از بدبختی حقیقی باز شناخته می‌شود.»(۲) امیر المؤمنین علیه‌السلام در این روایات، پایان کار آدمی در روز قیامت و نیک و بد بودن آن در هنگام عرضه‌ی اعمال بر خداوند سبحان را به عنوان معیار سعادت‌مندی او معرفی می‌کنند، نه رسیدن به خواسته‌های دنیوی را.

مصلحت انسان

در واقع، دست‌یابی به آرزو‌ها لزوماً به معنای خوش‌بختی نیست و گاهی تحقق آرزو‌ها نه تنها باعث خوش‌بختی نمی‌شود، بلکه به صلاح شخص هم نیست؛ همان‌گونه که خداوند می‌فرماید: «وَعَسَي أَن تَكْرَهُواْ شَيْئاً وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَعَسَي أَن تُحِبُّواْ شَيْئاً وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ وَاللّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ» «و چه بسا چيزى را ناخوش داريد، در حالى كه خير شما در آن است و چه بسا چيزى را دوست داريد، در حالى كه ضرر و شرّ شما در آن است و خداوند (صلاح شما را) مى‌داند و شما نمى‌دانيد.»(۳) بسیاری از انسان‌ها مواردی را تجربه کرده‌اند که امری را خیر پنداشته و تمام وقت و انرژی خود را برای کسب آن صرف کرده‌اند؛ اما هنگام دریافت آن امر با چیزی خلاف تصور‌شان روبرو گشته و پشیمان شده‌اند.

فلسفه‌ی آرزو‌ها

با توجه به آنچه گفته شد، این سؤال مطرح می‌شود که اگر همه‌ی آرزو‌ها به صلاح انسان نیستند و همه‌ی آن‌ها محقق نمی‌شوند، پس آرزو داشتن چه فایده‌ای دارد؟ در پاسخ باید گفت که خداوند حکیم هیچ چیزی را عبث نیافریده و وجود آرزو‌ها هم بیهوده نیست؛ زیرا وجود خواسته‌ها از لحاظ روحی انگیزه‌ای قوی برای تلاش در زندگی و بالا رفتن همت ایجاد می‌کند. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در این‌باره فرمودند: «الأملُ رَحمةٌ لِاُمّتی و لَوْلا الأملُ ما أرْضَعَتْ والِدَةٌ وَلَدَها و لا غَرَسَ غارِسٌ شَجَرا .» «آرزو، برای امت من رحمت است و اگر آرزو نبود، هیچ مادری فرزند خود را شیر نمی‌داد و هیچ باغبانی درختی بر‌نمی‌نشاند».(۴)

آرزو‌های انسان

هر‌چند نفس وجود آرزو باعث امیدواری و کوشش می‌شود، ولی هر آرزویی هم مفید نیست؛ بلکه امیال، دو نوع پسندیده و ناپسند دارند. امیال معقول و متعادل، محرک و مشوق عمل‌اند؛ در حالی که خواهش‌های فراوان و عطش زیاد برای رسیدن به آنها ناپسند و زیان‌بار است. امام علی علیه‌السلام در این مورد فرمودند: «الأملُ لا غایةَ لَهُ.» «آرزو را پایانی نیست.»(۵) و در جای دیگر نیز فرمودند: «أمّا طُولُ الأملِ فَیُنْسی الآخِرَةَ.» «اما آرزوی دراز، آخرت را از یاد آدمی می‌زداید».(۶)

 

نتیجه‌گیری 

انسان به طور ذاتی در پی سعادت است و از راه‌های مختلف می‌کوشد به آن دست یابد. برخی سعادت را در رسیدن به همه‌ی خواسته‌های دنیوی می‌دانند و بعضی دیگر به دنبال سعادت اخروی‌اند. حقیقت این است که خوش‌بختی مستلزم بر‌آورده شدن همه‌ی خواسته‌ها نیست، بلکه برعکس گاهی دست‌یابی به تمام امیال، مانع سعادت هم محسوب می‌شود. از سوی دیگر، بر‌خلاف ادعای مروجان قانون جذب، گاهی انسان با وجود علاقه وافر و تلاش فراوان نیز به همه‌ی آرزو‌هایش دست نمی‌یابد. شخصی که با سعی و امید، رسیدن به خواسته‌ها را از خدا می‌طلبد، در صورت شکست افسرده نمی‌شود و آن را به صلاح خود می‌داند. اما فردی که با توهم همه‌کاره بودن در عالم، با تمام توان خود هم به خواسته‌اش نرسیده، دچار بحران هویتی و سردرگمی و پریشانی می‌شود.

 

منبع برای مطالعه بیشتر

۱. انسان و سرنوشت/ استاد شهید مرتضی مطهری.

۲. فرهنگ ‌نامه آرزو/ محمد محمدی ری‌شهری.

۳. نگاهی متفاوت به قانون جذب/ حمید‌رضا مظاهری سیف.

 

پی‌نوشت‌ها

۱. شیخ صدوق، محمد بن علی، معانی الأخبار، دار المعرفة، بی تا، ص ۳۴۵.

۲. تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، غرر الحکم و درر الکلم، محقق/ مصحح: رجائی، مهدی، قم، دار الکتاب الاسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۰ ق، ص ۴۵۶، باب عند، ح ۲۵.

۳. بقره (۲) آیه ۲۱۶.

۴. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، مترجم: شیخی، حمید رضا، قم، دار الحدیث، چاپ اول، ۱۳۷۸ ، ح ۲۷۴.

۵. تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، غرر الحکم و درر الکلم، محقق/ مصحح: رجائی، مهدی، قم، دار الکتاب الاسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۰ ق، ص ۵۵، ح ۱۰۵۳.

۶. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، مترجم: شیخی، حمید رضا، قم، دار الحدیث، چاپ اول، ۱۳۷۸ ، ح ۲۹۹.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


دوره جامع آموزش خبرنگار کوله پشتی/ ثبت نام تا 30 تیر/ کلیک کنید
دوره جامع آموزش خبرنگار کوله پشتی/ ثبت نام تا 30 تیر/ کلیک کنید
 توانبخشی کوشا/ با مجهزترین امکانات 09134126065
توانبخشی کوشا/ با مجهزترین امکانات 09134126065
آموزش سواد رسانه به کودکان- خرید کتاب قصه های کرمیلو
آموزش سواد رسانه به کودکان- خرید کتاب قصه های کرمیلو
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715