یکشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۷
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
۰۶:۵۶ - ۱۳۹۶/۱۲/۲۱
اصفهان مهد هنر و تمدن/
 با جاذبه های تاریخی فرهنگی در «میدان نقش جهان» اصفهان آشنا شوید   

یکی از جاذبه های گردشگری در شهرهای توریست پذیر، میدان ها هستند و یکی از این میدان های بزرگ جهان که نقش یک جاذبه تاریخی را در نصف جهان ایفا می کند و سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب می نماید میدان نقش جهان است

ندای اصفهان- پوریا استکی (کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری)

یکی از راهکارهای توسعه گردشگری و جذب درآمد حاصل از گردشگری، فراهم کردن امکان بازدید گردشگران از جاذبه های منحصر به فرد جامعه میزبان است.

جاذبه های تاریخی در شهرها موجب می شود بیشتر گردشگران با هدف بازدید از این بناهای تاریخی اقدام به تهیه مقدمات سفر و حضور در جامعه میزبان نمایند که این عمل خود به خود درآمد گردشگری در مقصد را افزایش می دهد و باعث رسیدن منافع بیشماری به جامعه میزبان می شود.

گردشگری به عنوان یکی از منابع درآمد و ایجاد اشتغال در سطح ملی می تواند رهیافتی برای توسعه اقتصادی در قلمرو ملی باشد. گردشگری به خصوص در زمانی که سود فعالیت های دیگر بخش های اقتصادی در حال کاهش باشد جایگزین مناسبی برای آنها و راهبردی برای توسعه است. (پاپلی یزدی، سقایی، ۱۳۸۹، ص ۸۲)

اصفهان یکی از شهرهای زیبای کشور ایران است که بناهای زیبای تاریخی، فرهنگی و مذهبی را در دل خود جای داده است. اصفهان را می توان مهد فرهنگ، هنر و تمدن دانست.

اصفهان از شهرهای کهن ایران است؛ نشانه هایی از آتشکده های ساسانی بر کوه آتشگاه و همچنین تحقیقاتی بر بافت قدیم شهر و قسمت یهودیه که نیمی از جمعیت را تشکیل می دادند دلالت بر کهن بودن شهر و مرکزی برای تجمع ادیان مختلف بوده است. (استکی، ۱۳۹۶، مقاله تحت عنوان اسپاهان در گذشته چگونه بوده است)

از روزگار هخامنشیان و ساسانیان گرفته تا دوره های نخستین اسلامی و پس از آن، اصفهان را به آبادانی و فراوانی رودها و درختان وصف کرده اند. (شیخی، ۱۳۸۷، ص ۵)

موقعیت جغرافیایی

استان اصفهان با مساحتی حدود ۱۰۵،۹۳۷ کیلومتر مربع بین ۳۰ درجه و ۴۳ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی خط استوا و ۴۹ درجه و ۳۶ دقیقه تا ۵۵ درجه و ۳۱ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. این استان که در مرکز ایران واقع شده از شمال به استانهای مرکزی، قم و سمنان، از جنوب به استانهای فارس و کهگیلویه و بویر احمد، از شرق به استانهای خراسان و یزد، از غرب به استانهای لرستان و چهارمحال بختیاری منتهی بوده است. (زنده دل، ۱۳۷۷ ،۲۹)

شهر اصفهان در ۴۳۰ کیلومتری جنوب تهران و در مسیر راههای تهران– کرمان – و تهران– شیراز قرار دارد. رود زاینده رود از میان شهر اصفهان با جهت باختری-خاوری می گذرد و در ۱۴۰ کیلومتری جنوب خاوری اصفهان به مرداب گاوخونی می ریزد. (دادفر، ۱۳۸۹، ۸۵)

شهر اصفهان، مرکز استان اصفهان است که از نظر جمعیت در کشور، مقام سوم را دارد. از شهرهای مهم اصفهان می توان به شهررضا، نجف آباد، چادگان، شاهین شهر، خمینی شهر، میمه، فولادشهر و… را نام برد.

میدان های پر جاذبه و میدان نقش جهان اصفهان

یکی از جاذبه های گردشگری در شهرهای توریست پذیر، میدان ها می باشند. میدان را می توان به یک فضای باز از برخورد چند خیابان تعریف کرد. میدان واژه ای پارسی است که از ریشه «می» با پسوند «دان» تشکیل یافته است. (William Andrew)

یکی از میدان های بزرگ جهان که نقش یک جاذبه تاریخی را در نصف جهان ایفا می کند و سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب می نماید میدان نقش جهان اصفهان است.

میدان نقش جهان، میدانی مستطیل شکل با درازای ۵۶۰ متر و پهنای ۱۶۰ متر (طول ۴۴۰ قدم و عرض ۱۶۰ قدم) در مرکز شهر اصفهان است. (دهقان نژاد، ۱۳۸۶، ۶۳)

این میدان در سال ۱۳۱۳ با شماره ثبت ۱۰۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شذ، همچنین در سال ۱۳۵۸ به عنوان نخستین آثار ایرانی با شماره ۱۱۵ ثبت میراث جهانی یونسکو گردید.

میدان نقش جهان میدان مرکزی شهر اصفهان است. این میدان در مقایسه با میدان «کنکورد» پاریس برتری تاریخی دارد و پس از میدان «تیان آن من» پکن به عنوان دومین میدان بزرگ جهان شناخته می شود. میدان نقش جهان شماری از آثار تاریخی را در آغوش خود دارد و به همین سبب، با بازدید از این میدان، با یک تیر چند نشان می زنید و بخش مهمی از گنجینه اصفهان را خواهید دید. (نشریه اتاق بازرگانی، ش ۱۲۸)

در گذر تاریخ

میدان نقش جهان یکی از زیباترین میدان های جهان است که به شکل مربع مستطیل و به طول چهارصد قدم و عرض صد و شصت قدم است. اطراف میدان دویست اتاق وجود دارد که همه به یک اندازه و به یک سبک دو طبقه ساخته شده است. (شاردن، ۱۳۶۲، ص ۶۰)

در گذشته، این میدان در اعیاد و روزهای رسمی مانند روز پذیرایی سفرا خالی و قرق می شد ولی در سایر مواقع بساط اندازان و دست فروشان و پیشه وران مختلف و عده ای زیادی از کسبه و پیشه وران مزبور کالای خود را روی یک حصیر یا قالی می گستراندند و شب هنگام آنها را در صندوق هایی جا داده و به یکدیگر بسته یا آنکه دور تا دور آنها را زنجیر کشیده و طناب کلفتی محکم می بستند. (شاردن، ۱۳۶۲، ۶۳)

وجه تسمیه

این میدان را از آن جهت نقش جهان می خواندند که قبل از ساخت میدان در این محل باغ بزرگی وجود داشت به نام «نقش جهان»، همراه با کوشکی که به صورت و انواع نقش ها آراسته شده بود. در عصر سلاجقه، این میدان را کوشک میدان نیز می گفتند. (شفقی، ۱۳۸۱، ص ۳۰۳)

امروزه در میدان می توان شاهد فروش انواع صنایع دستی، گز، پولکی و سوغات اصفهان در حجره های اطراف میدان بود.

بناهای زیبا و پرآوازه

این میدان تاریخی و عظیم در خود بناهای دیگری را جای داده است. کاخ زیبای عالی قاپو که روزگاری شاهان صفوی در تالار ایواندار بازی چوگان را تماشا می کردند. مسجد زیبا و پرآوازه شیخ لطف الله که روزگاری شیخ لطف الله جبل عاملی از علمای بزرگ لبنان در این مکان به تدریس و اقامه نماز می پرداخت.

مسجد زیبا و هنری «امام» که معماری زیبای این مسجد زبان زد خاص و عام می باشد یا بازار قیصریه و حجره های اطراف میدان که روزگاری مثل حال به فروش مایحتاج مردم می پرداختند و این میدان محل حضور و اجتماع مردم بود.

در ادامه سعی شده است به صورت اختصار به معرفی دو بنای موجود در این میدان پرداخته شود.

کاخ عالی قاپو

یکی از کاخ های بسیار زیبا در اصفهان کاخ عالی قاپو است. کاخ عالی قاپو در ضلع غربی میدان امام (ره) با ارتفاع ۴۸ متر می باشد.

این کاخ دارای معماری زیبا و منحصر به فردی است؛ معماری این بنا به گونه ای است که با دیدن این بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه بنا را مشاهده می کنیم، با مشاهده بنا از پشت (خیابان سپه) پنج طبقه و با دیدن بنا از کناره ها سه طبقه را مشاهده می کنیم. همچنین این بنا با درنظر گرفتن طبقه همکف شش طبقه می باشد.

عالی قاپو یک واژه ترکی است. قاپو در زبان ترکی به معنای در، درگاه و عالی به معنای بزرگ می باشد و عالی قاپو یعنی درگاه بزرگ. بسیاری از مورخین علت نامگذاری را وجود در اصلی کاخ که از مقبره حضرت علی (ع) به این کاخ انتقال داده شده است می دانند.

مسجد شیخ لطف الله

مسجد شیخ لطف الله شاهکاری از معماری و کاشی کاری قرن ۱۱ هجری به شمار می رود و به فرمان شاه عباس اول توسط استاد محمدرضا اصفهانی از معماران مشهور آن زمان ساخته شده است. ساخت این مسجد حدود ۱۸ سال به طول انجامیده و پس از گذشت سالیانی هنوز هم در استفاده از رنگ و نور در معماری شاهکاری حیرت انگیز به شمار می رود.(نشریه اتاق بازرگانی ۱۲۸)

این مسجد به دستور شاه عباس برای تدریس و اقامه نماز شیخ لطف الله ساخته شد.

تفاوت این بنا با سایر مساجد در عصر صفوی در عدم وجود صحن و مناره در این مسجد است. همچنین یکی از زیباترین گنبدها، گنبد مسجد شیخ لطف الله می باشد.

میدان نقش جهان از دیدگاه سیاحان

در مقاله ای تحت عنوان «میدان نقش جهان» به قلم رؤیا رحمانی ساسانی اشاره ای به نظرات سیاحان درباره این میدان شده است.

در ادامه به اختصار دو نمونه از نظرات سیاحان را جهت آشنایی و درک بیشتر عنوان می کنیم.

پیترو دال واله، جهانگرد ایتالیایی، از سیاحانی است که در زمان شاه عباس اول در سال ۱۰۲۶ هـ .ق به ایران مسافرت کرد. او در وصف میدان نقش جهان می نویسد: عرض میدان یک سوم طول آن است و درب خانه شاهی در یک سوی طول آن قرار گرفته است. در سومین قسمت عرضی میدان، مسجد یا معبد بزرگ مسلمانان، درست روبه روی سردر قیصریه است. تمام حجره ها با فواصل مساوی و در دو سوی خیابانهای مسقف بین صفوف متفاوتی تقسیم شده است که کسبه کالاهای خود را در آنها عرضه می‌کنند.

تاورنیه در فاصله سالهای ۷۵ـ ۱۰۴۱ هـ .ق و در روزگار سلطنت شاه صفی و شاه عباس دوم به ایران سفر کرده است. او در مورد میدان چنین می نویسد: میدان بزرگ اصفهان از بناهای شاه عباس کبیر است و قریب ۷۰۰ قدم طول و ۳۰۰ قدم عرض دارد. دور تا دور ایوان ورودی آن، مهتابی ساخته اند.

در طول میدان، اتاقهای کوچکی در شرف خرابی به ارتفاع ۹ یا ۱۰ پا بنا شده اند که غالبا هستند؛ زیرا از خشت خام ساخته شده اند. چند قدم دور از ایوان، نهری از سنگ جدول بنا کرده اند که دور میدان امتداد می‌یابد، اما در نگهداری و حفظ آن غفلت نموده اند.

وسط میدان چوب بلند یا دکلی نصب کرده اند. وقتی شاه می خواهد تیراندازی کند، جام زرینی روی آن دکل نصب می‌کنند. از این دیرک وسط میدان تا به مسجد بزرگ محل فروش ذغال و هیزم است. از دیرک تا زیر ساعت برجی که سمت شمال میدان است، محل فروش آهن آلات، زین و یراق کهنه و فرش های مندرس است.

در فضای مقابل ساعت در طرف جنوب، مرغ و کبوتر و سایر طیور را می فروشند. جلوی عمارت سلطنتی هیچ دکانی نیست و همیشه پاک و تمیز است. در طرف مغرب میدان سمت عمارت در فاصله ایوان و شهر، قریب ۷۰ لوله توپ های بزرگ و کوچک روی قندان به صف واداشته شده اند. این توپها را شاه عباس بزرگ با آن ساعت برجی، بعد از فتح هرمز از آنجا آورده است.

روزهای جمعه میدان پر ازجمعیت می شود و دهاتی ها صنایع دهات را برای فروش به آنجا می آورند. (رحمانی سامانی، ۱۳۸۸)

منابع و مآخذ

– پاپلی یزدی، محمد حسین، سقایی، مهدی. (۱۳۸۹) گردشگری (ماهیت و مفاهیم) تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی

– جعفریان، رسول، ۱۳۸۶، روزگار شاه عباس اول در صفویه از ظهور تا زوال، چاپ پنجم، تهران، کانون اندیشه جوان

– دادفر، هیلدا، شهام، افشین، ۱۳۸۹، جغرافیای ایرانگردی، چاپ پنجم، تهران، انتشارت طراوت

– شاردن، ژان شوالیه، سفرنامه بخش اصفهان، ترجمه حسین عریضی، چاپ دوم، تهران، انتشارات نگاه، ۱۳۶۲

– شفقی، سیروس، جغرافیای اصفهان، چاپخانه حبل المتین و چاپخانه دانشگاه اصفهان، ۱۳۵۳

– پوریا استکی، ۱۳۹۶، وب سایت خبری ندای اصفهان، مقاله اسپاهان در گذشته چگونه بوده است؟

– رویا رحمانی سامانی، میدان نقش جهان، مجله رشد آموزش هنر، شماره یک، دوره هفتم، پاییز ۱۳۸۸

– نشریه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان اصفهان، آبان و آذر ۱۳۹۶، شماره ۸۷، اصفهان

William Andrew: A Comprehensive Synopsis of the Elements of Persian Grammar: With Some Remarks on the Arabic

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
وعده صادق
وعده صادق
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز