یکشنبه ۰۱ مهر ۱۳۹۷
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۰۸:۲۹ - ۱۳۹۷/۰۱/۱۵
یقظه (بیداری) منزل اول؛
 پژوهشی در کتاب «سیر و سلوک» نوشته استاد اخلاق آیت الله حسین مظاهری   

اولین قدم منزلِ یقظه، توجه است که نقطه مقابل آن، غفلت است و آن از موانع سیر و سلوک است. سالک برای مقابله با غفلت باید اهل تفکّر و تذکّر و مراقبت دا‌ٰئمی باشد. قانون مراقبه دارای مراتبی است که کمترین آن این است که شخص در پایان هر روز اعمال روز گذشته خود را محاسبه کند

ندای اصفهان- مهدی حسین زاده (مدرسه علمیه حضرت ولی عصر)

متن پیش رو نگاهی به کتاب «سیروسلوک؛ منزل اول: یقظه (بیداری)» است که در قالب متن پژوهی انجام شده است.

در منزل یقظه (بیداری) به جذبه از جانب خداوند متعال نیاز است و این جذبه از طریق هایی مثل خدمت به خلق خداوند متعال، ایثار، محبت اهل بیت «علیهم السلام» و پیروزی در امتحان های الهی بدست می آید.

کتاب سیر و سلوک منزل اول: یقظه(بیداری) مجموعه سخنان مرجع عالیقدر آیه الله حسین مظاهری «مدّ ظلّه العالی» است که به همّت مؤسّسه فرهنگی مطالعاتی الزّهرا «علیهم السلام» قم گرداوری و در ۱۱۲ صفحه در سال ۱۳۸۹ هجری شمسی در نوبت دوّم، به چاپ رسیده است.

شناخت کتاب

این کتاب مجموعه سخنرانی های آیه الله مظاهری «مدّ ظلله العالی» در شب های جمعه در مسجد حکیم اصفهان است که در طول سال های مختلف بیان شده است. در این کتاب مطالب به صورت کلی بیان و به جزییات اشاره کمی شده است.

مطالب کتاب درک ایشان از قرآن و روایات معصومین «علیهم السلام» و نظر ایشان است به همین دلیل دارای تقسیم بندی عقلی نمی باشد بنابراین با کتاب های دیگر در زمینه سیر و سلوک مثل کتاب سیر و سلوک بانو مجتهده امین «قدس سرّه» و امام خمینی «قدس سرّه» متفاوت است.

موضوع کتاب

سیر و سلوک انسان به سوی الله دارای منازل گوناگونی است که اولین منزل آن یقظه (بیداری) است که در این کتاب به آن اشاره و موضوع کتاب به آن نام گذاری شده است.

این مرجع عالیقدر علاوه بر بیان توضیحاتی در مورد یقظه(بیداری)، به موانع و عوامل پایداری آن به عنوان موضوع فرعی نیز اشاراتی نموده اند.

اساس مطالب کتاب «سیر و سلوک» قرآن کریم و روایات معصومین «علیهم السلام» و نظرات دیگر استادهای بزرگ اخلاق است، بنابراین بیشتر استدلال های به کار رفته در این کتاب نقلی است.

مخاطبین کتاب

این کتاب به این خاطر که مجموعه سخنرانی های این مرجع عالیقدر در بین مردم بوده است دارای بیانی ساده و روان و بدون کلمات مشکل و پیچیده است. بنابراین مخاطبین این کتاب عموم مردم هستند، خواه پیر و جوان یا خواه زن، می توانند از این کتاب استفاده کاملی نماید.

عدم تاکید بر مطالب کم اهمیت

استاد بزرگوار با نگاهی عمیقی که دارند از تاکید بر مطالب کم اهمیت پرهیز نموده اند و تلاش ایشان بر این امر بوده که بر اصل مطلب تاکید شود تا ذهن افراد به مباحث کم اهمیت مشغول نشده و از اصل مطلب باز نمانند.

خلاصه کتاب

سیر و سلوک دارای مراحلی است که به ترتیب «سیر من الخلق الی الحق»، «سیر من الحق الی الحق» و «سیر من الحق الی الخلق» است. منازل هفتگانه سیر و سلوک «سیر من الخلق الی الحق» شامل یقظه (بیداری)، توبه، تقوی، تخلیّه، تحلیّه، تجلیّه و لقاء است.

از نکات اساسی انسان در سیر و سلوک وجود استادی است که خود طی طریق کرده باشد البته نیاز به استاد در مراحل بالایی است نه در مراحل ابتدایی. تقیّد به ظواهر شرع، شرط ضروری در سیر و سلوک است که هیچگاه سالک از آن بی نیاز نمی شود. استقامت و پایداری در سیر و سلوک و پرهیز از غرور کاذب و توهمات شیطانی از دیگر نکات سیر و سلوک است.

بیداری

انسان برای سیر و سلوک نیاز به جذبه و کشش از سوی خداوند رحمان دارد تا بتواند موفّق به طی طریق شود. برای دریافت جذبه الهی، فرصت های فراوانی در زندگی انسان است که با هوشمندی باید از این فرصت ها به نحو احسن استفاده نمود.

خدمت به خلق خدا مانند انفاق و زکات عامل ایجاد جذبه در انسان می شود چون بندگان خداوند متعال، عیال او هستند پس کمک به آن ها، خدمت به وابستگان محبوب او است. ایستادگی در مقابل گناه و عمل نکردن به خواهش های نفسانی، ایثار می خواهد که این ایثار سبب جذبه می شود.

از دیگر عوامل که در به وجود آمدن جذبه در انسان کمک می کند می توان به دعا و توسل، صبر در مصیبت، شکر الطاف پنهان و آشکار الهی، پیروزی در امتحان های الهی و محبت اهل بیت«علیهم السلام» اشاره کرد.

هنگامی که جذبه الهی از جانب خداوند متعال عطا شد باید سالک در حفظ جذبه بکوشد. در این راستا توصیه می شود به سالک که در مجالس ذکر خداوند متعال شرکت و نماز خودش را به جماعت اقامه کند. عمل به قانون مراقبه برای حفظ توفیق و بقای جذبه نیز مؤثّر است.

توجّه

اولین قدم در منزل یقظه، توجّه است. استادهای اخلاق متعلق توجّه که در قرآن و روایات آمده را مشخص نموده اند مانند توجّه به اینکه عالم محضر خداوند متعال و محضر امام زمان«عجل الله فرجه شریف» است، توجّه به اینکه منتهای حرکت انسان به سوی الله است، توجّه به قیامت، برزخ، شب اوّل قبر.

توجّه به این گونه مطالب آدمی را کنترل و مسئولیت اعضای بدن را به او یادآوری می کند و موجب می شود انسان از خواب غفلت بیدار شود. نکته مهم در توجّه این است که سالک باید توجّه خود را همیشگی کند.

غفلت

یکی از موانع سیر  انسان به الله و عامل سقوط او، غفلت است که نقطه مقابل یقظه است. کسی که غافل باشد از قرآن کریم و عمل و تدبّر در آن دور است حتی در جهل مرکب می رود و خیال می کند که در مسیر درستی حرکت می کند. سبب نجات انسان از غفلت، مداومت بر توجّه است ولی عدم استمرار  در انسان تأثیر زیادی  ندارد.

تفکّر

خداوند متعال در آیات فراوانی فلسفه نزول قرآن را تفکّر بیان می کند و در روایات نیز بر این امر تأکید فراوان می شود. میزان توجّه قرآن و اهل بیت «علیهم السلام» به تفکّر و پاداش برای آن، نشان از اهمیت بالای تفکُر است. تفکّر عامل مطلوب و مؤثری برای رهایی انسان از گرداب غفلت و هدایت او به سوی ساحل توجّه و بیداری است.

طالب هدایت باید در طول شبانه روز، وقتی خاص را برای تفکّر قرار دهد تا بتواند هدف از خلقت و علت به این دنیا آمدن و مرگ را بفهمد. تفکّر و تعقّل لازمه سیر و سلوک است و موجب انقلابی درونی در انسان می شود.

تذکر

شخص سالک برای استمرار تفکّر و دوام توجّه، محتاج تذکّر است. سالک باید توجّه کند راهی که در پیش روی اوست از مو باریک تر و از شمشیر تیزتر و از آتش سوزنده تر است لذا باید با تذکّر همیشگی به دوام توجّه برسد تا بتواند در صراط مستقیم حرکت کند. اگر کسی توجّه دائمی نداشته باشد شیاطین انس و جن همنشین او می شوند.

ارتباط با قرآن کریم و اذکار الهی، آدمی را متذکّر می کند. از مهمترین اذکار، نماز است که اهتمام سالک باید علاوه بر نمازهای یومیه به نمازهای مستحبی و نوافل و نماز شب به خصوص باشد.

در راستای تذکّر توصیه می شود که اوّلاً در تمام ایام سال نماز شب خوانده شود و پس از آن نماز صبح و تا دقایقی به تلاوت قرآن کریم بپردازد و ثانیاً در طی روز یک توسّل به محضر چهارده معصوم «علیهم السلام» داشته باشد.

مراقبت

مراقبت همان زیر نظر داشتن گفتار و کردار است و سالک با همواره یک حسابرسی کامل از آنچه انجام داده یا بیان کرده، داشته باشد. البته مراقبت در آیات و روایات، مفهوم مراقب را نیز دارد.

اولین و والاترین مراقب، خداوند بصیر است. برای سیر و سلوک توجه به هر دو مفهوم مراقبت لازم است.

قانون مراقبه

معنای اصطلاحی قانون مراقبه، مواظبت از نفس است. قانون مراقبه دارای سه مرتبه است که مرتبه اول انسان را موظف می کند که در پایان هر روز، اعمال سپری شده خود را در آن روز با دقت فراوان محاسبه نماید و یک ارزیابی دقیق از کردار و رفتار خود داشته باشد و این کمترین و مختصرترین مرتبه قانون مراقبه است.

مرتبه دوم سالک را وادار می کند علاوه بر محاسبه اعمال در پایان روز، چندین مرتبه در طول شبانه روز به یاد قبر و قیامت بیفتد و با تجسّم اعمال در عالم پیش رو، خود را از غفلت رهانیده و به توجه و بیداری برساند.

مرتبه سوم کامل ترین مرتبه است و سالک باید در شبانه روز به دستورات این مراحل عمل کند تا قانون مراقبه در سلوک او مؤثّر باشد. این مرتبه دارای سه مرحله است که عبارتند از:

مرحله اول: مشارطه

در این مرحله،‌ سالک باید در ابتدای هر روز با خودش شرط بندی و مشارطه کند و با حالت تلقین با خودش صحبت کند. این شرط نهادن و بستن پیمان، بسیار دقیق و سخت و جدی است. نهادن شرط در ابتدا بر سبیل خواهش و تمنّا است و اگر اثر نکرد، به شکل فرمان از سوی ارباب نیرومند به بنده سرکش ابلاغ می گردد.

مرحله دوم: مراقبه

این مرحله، سالک را موظف به مراقبت از کردار و گفتار خود می کند. سالک در طول روز باید مراقب باشد که غفلت به سراغ او نیاید و مکرراً متذکّر توجه خود باشد. اگر غفلت حاصل شد باید آرام علت غفلت را از نفس جویا شود و در گام نخست، اندکی او را نکوهش کند اگر بی توجهی کرد، به شدت او را مورد اعتراض قرار دهد.

مرحله سوم:‌ محاسبه

مراقبه سالک تا پایان فعالیت و زندگی روزانه ادامه دارد و آنگاه باید از کار خود محاسبه به عمل آورد. امیر المؤمنین«علیه السلام» می فرمایند:

«لَیْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ یُحَاسِبْ نَفْسَهُ کُلَّ یَوْمٍ فَإِنْ عَمِلَ خَیْراً حَمِدَ اللَّهَ وَ اسْتَزَادَهُ وَ إِنْ عَمِلَ سُوءاً اسْتَغْفَرَ اللَّهَ» (عده الداعی، ص ۲۳۹)

«هر که روزانه خویش را محاسبه نکند، ‌از ما نیست. اگر کار خوبی کرده‌، خداوند را سپاس گوید و از او بخواهد که بر آن بیفزاید و اگر کار بدی کرده، از خدای متعال آمرزش طلبد.»

ضمیمه: نگاهی به زندگی نامه و آثار معظم له

تولد و دوران‌ کودکی‌

آیه‌الله‌ حاج‌ شیخ‌ حسین‌ مظاهری«مدّ ظلله العالی»‌، مرجع بزرگ شیعه و استاد اخلاق، در سال‌ ۱۳۱۲ هجری‌ شمسی‌ در «تیران‌» یکی‌ از شهرستانهای‌ استان‌ اصفهان‌ و در خانواده‌ای‌ روحانی‌ که مقید به‌‌ انجام‌ واجبات‌ و ترک‌ محرمات‌ الهی بود پا به عرصه حیات نمود.‌ والد معظم‌ له‌، مرحوم‌ حجه‌الاسلام‌ والمسلمین‌ حاج‌ شیخ‌ حسن‌ مظاهری‌، سهم‌ بسزایی‌ در رشد و علاقه‌مندی ایشان‌ به‌ تحصیل‌ در حوزه‌ علمیه‌ داشتند‌.

دوران‌ تحصیل‌

آیه‌الله‌ مظاهری«مدّ ظلله العالی»‌، برای‌ تحصیل‌ علوم‌ دینی‌ در سال‌ ۱۳۲۶ هجری‌ شمسی‌ وارد حوزه‌ علمیه‌ اصفهان‌ شد. وی ابتدا به‌ مدرسه‌ مسجد سید اصفهان‌، که‌ مقبره‌ مرحوم‌ سید شفتی«رضوان‌ الله‌ علیه»‌‌، سازنده مسجد است، رفتند.

وی دوره‌ ادبیات‌ و بخشی‌ از دروس‌ دوره‌ سطح‌ را در اصفهان‌ گذرانده و در سال‌ ۱۳۳۰ هجری‌ شمسی‌، به‌ منظور تکمیل‌ تحصیلات‌ خود و بهره‌مندی‌ از محضر استادان‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌، به‌ این‌ شهر نقل مکان کردند. پس از اتمام  تحصیلات‌ سطح‌، در درس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ استادهای بزرگ قم شرکت‌ کرده و در کنار آن‌ به‌ فراگیری‌ دروس‌ فلسفه‌،‌ تفسیر و کلام‌ همّت نمودند. ایشان در این دوران علاوه بر تعلّم، به تعلیم نیز مشغول بودند.

اساتید

ایشان در دروس‌ ادبیات‌، تربیت شده مرحوم‌ حاج‌ آقا جمال‌ خوانساری‌ و حاج‌ آقا احمد مقدس و  در دروس‌ سطح‌، تربیت شده حضرات‌ آیات‌ خادمی‌، فیاض‌، طیب‌، ادیب‌ و مدرس‌ می باشند و منظومه‌ حاجی‌ سبزواری‌ را در محضر مرحوم‌ آیه‌الله‌ حاج‌ شیخ‌ محمود مفید فراگرفتند.

ایشان در قم، کتاب‌ مکاسب‌ و کفایه‌الاصول‌ را نزد مرحوم‌ آیه‌الله‌ حاج‌ شیخ‌ عبدالجواد جبل‌ عاملی‌ و مرحوم‌ آیه‌الله‌ مرعشی‌ نجفی‌ و مرحوم‌ آیه‌الله‌ مجاهدی‌ و مرحوم‌ آیه‌الله‌ حاج‌ شیخ‌ مرتضی‌ حائری‌ و مرحوم‌ آیه‌الله‌ سید محمد باقر سلطانی‌ رحم الله علیهم خواندند و در دروس‌ خارج‌ فقه‌ حضرت‌ آیه‌الله‌ بروجردی‌ به مدت هشت سال و در دروس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ حضرت‌ امام‌ خمینی‌«قدس سرّه» بیش از ده سال و در دروس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ آیه‌الله‌ محقق‌ داماد بیش از دوازده سال حاضر شدند.

همچنین‌ اسفار ملاصدرا، شفای‌ بوعلی‌ سینا و دروس‌ تفسیری‌ و اعتقادی‌ را نزد علامه‌ طباطبایی«رضوان‌ الله‌ علیه»‌ فرا گرفتند.

فعالیت های‌ علمی‌ و فرهنگی‌

از برنامه های فرهنگی حضرت‌ آیه‌الله‌ مظاهری«مدّ ظلله العالی»‌، اهتمام‌ ویژه‌ ایشان به‌ درس‌ اخلاق‌ و پرورش‌ روحیه‌ معنوی‌ در بین فضلا و طلاب‌ جوان‌ و مردم است و بیش‌ از چهل‌ سال‌ است‌ که‌ این‌ دروس‌ به‌ طور مداوم‌ تشکیل‌ می‌گردد. همچنین ایشان در پیش‌ از انقلاب‌، به‌ همراه‌ بزرگانی‌ چون‌ آیه‌الله‌ مصباح‌ یزدی‌ و آیه‌الله‌ خرازی‌ در تنظیم‌ و تدوین‌ برنامه‌های‌ علمی‌ و آموزشی‌ مؤسسه‌ در راه‌ حق‌ شرکت‌ می جستند.

ایشان‌ در اصفهان‌، فعالیت های بسیاری نمودند از جمله می‌توان‌ به‌ تأسیس‌ «مرکز مدیریت‌ حوزه‌ علمیه‌ اصفهان‌»، «مرکز آموزش‌های‌ تخصصی‌ حوزه‌ علمیه‌ اصفهان‌»، «مرکز مشاوره‌ حوزه‌ عملهیه‌ اصفهان‌»، «مرکز خدمات‌ حوزه‌ علمیه‌ اصفهان‌ با بخش‌های‌ مختلف‌ بیمه‌، مسکن‌، قرض‌ الحسنه‌ و…»، «مرکز تحقیقات‌ رایانه‌ای‌ حوزه‌ علمیه‌ اصفهان‌» و نیز «مرکز رسیدگی‌ به‌ امور مساجد استان‌ اصفهان‌» اشاره‌ کرد.

فعالیت های‌ سیاسی‌

از جمله فعالیت های‌ سیاسی‌ ایشان قبل از انقلاب، صدور اعلامیه‌ و بیانیه‌ با همکاری‌ اعضای‌ جامعه‌ مدرسین بر ضد شاه‌ و عوامل‌ او و افشاگری‌های‌ فراوان‌ می باشد. امضای‌ ایشان‌ در ذیل‌ بسیاری‌ از اعلامیه‌های‌ مهم‌ آن‌ زمان‌ به‌ چشم‌ می‌خورد.

پس‌ از پیروزی‌ انقلاب‌ شکوهمند اسلامی‌، معظم‌ له‌ مطیع فرمان‌های‌ امام‌ راحل‌ عظیم‌ الشأن‌ حضرت‌ امام‌ خمینی‌«قدس سرّه» و امام خامنه ای «حفظه الله» بوده و هستند.

هجرت‌ به‌ اصفهان‌

عزیمت این مرجع بزرگوار و استاد اخلاق به اصفهان، پس‌ از در خواست مقام‌ معظم‌ رهبری «حفظه الله»، برای زعامت حوزه علمیّه اصفهان در نامه ای به ایشان در تاریخ‌ نهم‌ آذر ماه‌ ۱۳۷۴ است. علت نامه مقام معظم رهبری«حفظه الله»، در خواست مکتوب علمای اصفهان در آبان‌ ماه‌ سال‌ ۱۳۷۴ پس از ارتحال‌ مرحوم‌ آیه‌الله‌ حاج‌ شیخ‌ حسن‌ صافی‌ اصفهانی‌«رضوان‌ الله‌ علیه»، زعیم حوزه‌ علمیه‌ اصفهان‌، از معظم له برای مراجعت آیه الله مظاهری به اصفهان بود.

دو روز پس‌ از این‌ نامه‌، یازدهم‌ آذرماه‌ ۱۳۷۴، حضرت‌ آیه‌الله‌ مظاهری‌«مدّ ظلله العالی»‌ با استقبال‌ فراوان‌ مردم و علمای‌ بزرگوار اصفهان‌ در سال روز میلاد امام جواد الائمه«علیه السلام» وارد این‌ شهر شده‌ و شهر را به قدوم مبارکشان زینت دادند.

تدریس‌ و تألیف‌

آیه‌الله‌ مظاهری«مدّ ظلله العالی»‌، سال های طولانی به تعلیم و تربیت طلاب در زمینه های مختلف فقهی، اصولی‌، فلسفی‌، اقتصادی‌ و… کوشش نموده و چندین‌ بار، شرح‌ منظومه‌، نهایه‌الحکمه‌ و بخش‌هایی‌ از اسفار اربعه‌ را تدریس‌ نموده و از سال‌ ۱۳۵۶ تاکنون‌ به‌ تدریس‌ دروس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ اشتغال‌ داشته‌اند. این استاد بزرگوار، در زمینه نهادینه کردن اخلاق بین مردم و طلاب تلاش زیادی انجام داده اند. همچنین‌ ایشان بیش‌ از پنج‌ دوره‌ کامل‌ مباحث‌ علمی‌ اصول‌ فقه‌ را در حوزه‌ علمیه‌ قم‌ و اصفهان‌ تدریس‌ فرموده‌اند.

آثاری و تألیف هایی که تا کنون از ایشان در زمینه های گوناگون به چاپ رسیده، عبارتند از:

قرآن کریم

۱٫ معارف اسلام در سوره یس

۲٫ معاد در قرآن

فقه

۳٫ الحاشیه علی العروه الوثقی

۴٫ رساله توضیح المسائل (احکام، اخلاق، عقائد)

۵٫ فقه الولایه و الحکومه الاسلامیه (تقریرات درس خارج فقه ولایت فقیه معظم‌له در ۳ جلد)

۶٫ مناسک حج

۷٫ احکام عمره مفرده

۸٫ استفتائات حجّ و عمره

۹٫ نکته هایی پیرامون ولایت فقیه و حکومت دینی

۱۰٫ ۷۰ نکته فقهی و اخلاقی مورد احتیاج در حجّ و عمره

۱۱٫ عصاره دین

۱۲٫ عوائد الاصول الصّغیر

رجال

۱۳- «الثقاه الاخیار من رواه الاخبار»: این کتاب که «موسوعه رجالیون ثقه»

اعتقادات

۱۴- الیوم الآخر

۱۵- الامامه و الولایه فی القرآن (با همکاری حضرات آیات: محمدی گیلانی، محمد یزدی، مصباح، موسوی)

۱۶- برنامه زندگی

۱۷- اسلام آیین رستگاری (شرح اصول و فروع دین اسلام)

اخلاق

۱۸- دراسات فی الاخلاق و شئون الحکمه العلمیّه

۱۹- عوامل کنترل غرائز در زندگی انسان

۲۰- جهاد با نفس (۴ جلد)

۲۱- فرماندهی در اسلام

۲۲- اخلاق در خانه

۲۳- فضائل و رذائل اخلاقی

۲۴- تربیت فرزند در اسلام

۲۵- جبهه و جهاد اکبر

۲۶- خانواده در اسلام

۲۷- به سوی حق

۲۸- ویژگی های معلّم خوب

۲۹- در ساحل سپیده اخلاص

۳۰- اخلاق و خودسازی

۳۱- آفتاب پرهیزکاری

۳۲- اخلاقیات العلاقه الزوجیّه

۳۳- اخلاق و جوان (۲ جلد)

۳۴- اخلاق در اداره

۳۵- کاوشی نو در اخلاق اسلامی (۲ جلد)

۳۶- اخلاق و خودسازی در مکتب اهل بیت «علیهم‌السّلام»

۳۷- حدیث اهل نظر

۳۸- اخلاق در توحید

۳۹- حریم‌های اخلاق در آئینه احکام

۴۰- راز عروج

۴۱- اخلاق فرماندهی

۴۲- اعتکاف، سلوک منتظران

۴۳- روزه، سلوک پرهیزکاران

۴۴- راهکارهای عملی درمان وسواس

۴۵- حج، سلوک خدایاجون

۴۶- مشق اخلاق(دفتر اول، دوم، سوم، چهارم، پنجم)

۴۷- نماز، نجوای مؤمنان

۴۸ – دانش اخلاق اسلامی(۴ جلد)

۴۹- محدودۀ پرواز انسان

۵۰- معاد، سرنوشت جاودانۀ انسان

۵۱- صبر، کیمیای سعادت انسان

۵۲- پرسش و پاسخ: سیمای زن در اسلام

۵۳- پرسش و پاسخ: ازدواج و خانواده

۵۴- پرسش و پاسخ: پرسش‌های جوانان 

عرفان

۵۵- اسرار حج

۵۶- سیر و سلوک؛ مقدّمه

۵۷- سیر و سلوک؛ یقظه

۵۸- سیر و سلوک؛ توبه

حدیث

۵۹- شرح و تفسیر دعای کمیل (۳ جلد)

۶۰- شرح و تفسیر دعای سحر (۲ جلد)

۶۱- شرح و تفسیر مناجات شعبانیه (۲ جلد)

۶۲- الحکومه الاسلامیه فی احادیث الشیعه الامامیّه 

اقتصاد اسلامی

۶۳- احکام اقتصادی در مورد زمین

۶۴- مقایسه بین سیستم اقتصادی (۳ جلد)

۶۵- التوازن الاسلامی بین الدنیا و الآخره (با همکاری حضرات آیات: خرازی، مصلحی، شهید سلطانی و استادی) 

تاریخ و سیره

۶۶- زندگانی چهارده معصوم

۶۷- تجلّی حق (نگرشی اخلاقی بر فضائل و سیره پیامبر اکرم «صلّی‌الله‌علیه‌وآله»

۶۸- مظهر حق (نگرشی اخلاقی بر فضائل و سیره امیرالمومنین علیه‌السّلام

۶۹- پرسش و پاسخ: سیره و فضائل حضرت زهرا «سلام‌الله‌علیها»

 انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
وعده صادق
وعده صادق
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز