یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۱۴:۰۰ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۸
آخوند خراسانی
آخوند خراسانی درس اقتصاد مقاومتی می دهد؛
 نگاهی به ظرفیت های بالقوه حوزه و نهاد مرجعیت برای مبارزه با استکبار جهانی   

آیا مساله ی هسته ای و برجام برای حوزه صرفا یک بحث حاشیه ای بود که یک ورود حوزوی (از جنس عمل و نه صرفا توصیه های کلی و کلیشه ای) را به خود ندیده است؟ مساله هسته ای و برجام مگر کمتر از تنباکو بود؟ مگر نه این است که در هر دو استقلال شیعیان به مخاطره افتاده و نفوذ فکری و سیاسی غرب تهدیدی جدی برای آنهاست؟

ندای اصفهان- یاسر مرکزی (طلبه پایه ۴ مدرسه علمیه میرزاحسین)/

حوزه علمیه ایران مرکز اصلی رویارویی و مقابله با شبیخون فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و نظامی غرب علیه ایران است. مواضع ضداستعماری حوزه نه فقط در چارچوب تئوری، بلکه با عمل نیز همراه گردید که منجر به سرنگونی نظام شاهنشاهی و تشکیل حکومت اسلامی شد. اما کیست که نداند ضعف در حافظه تاریخی طلاب چه صدمات جبران ناپذیری را می تواند متوجه حوزه ها نماید. طلبه اگر بداند که مراجع بزرگ تاریخ حوزه های علمیه در عرصه مبارزه با غرب چه اقداماتی را انجام داده اند هرگز به خود اجازه نخواهد داد که به کنج حجره ها اکتفا نموده و بدون توجه به محیط پیرامون خویش به انزوای حوزه ها که خواست همیشگی دشمن بوده دامن زند. شاید بد نباشد به عنوان نقطه شروع به چند حماسه حوزوی در تاریخ ایران اشاره شود تا حوزه علمیه امروز اندکی از این انقطاع هویتی و محتوایی خویش نسبت به سلف صالح بکاهد ان شاء الله.

خروش حوزه و مردم علیه گریبایدوف روس

کمترین نتیجۀ عهدنامۀ تحمیلی ترکمن‌چای، ایجاد نوعی حس حقارت در ایرانیان بود. در این قرارداد ــ به‌ویژه با دادن امتیاز کاپیتولاسیون به روسیه ــ ایرانی تحقیر شد، درحالی‌که هیچ کاری از دستش برنمی‌آمد. این حقارت حداقل خود را در تغییر نوع رویارویی ایرانیان با بیگانگان پس از این قرارداد نشان داد. رفتار خاص گریبایدوف روسی (نویسنده، شاعر، نمایشنامه‌نویس و مقام عالی‏رتبه نظامی)، که برای اجرای قرارداد ترکمن‌چای و با عنوان سفیر فوق‏ العاده و وزیرمختار دولت تزاری روسیه به ایران آمده بود، به این تغییر رفتار ایرانی نسبت به بیگانگان شدت بخشید. سفیر روسیه دارای اخلاقی خشک و انعطاف‏ ناپذیر و به آداب و رسوم و حیثیت و شئون خانوادگی خود سخت پایبند بود و به همین جهت در برابر شکایات مردم یا زمامداران از بدرفتاری و عربده‏ جویی قزاقان روسی وابسته به سفارت، خونسردی و بی‏ اعتنایی نشان می‏ داد. وی همچنین، از امور سیاسی بی‏ اطلاع بود و به روحیۀ مردم ایران ناآشنا، به همین جهت دستور داد دو زن گرجی تازه‌‌مسلمان‌شده را به زور به سفارت روسیه برند تا آنها را به گرجستان بازگرداند. مردم ایران، که در پس جنگ‏ های ایران و روس و تحمیل قراردادهای گلستان و ترکمن‌چای به شدت تحقیر شده بودند، این تحقیر مضاعف را برنتابیدند و تجمع کردند. فتوای تاریخی آیت‏ الله میرزا مسیح مجتهد این تجمع را به آتشفشان تبدیل کرد: «نجات زنان مسلمان، واجب، و محاربه در این امر، به منزله جهاد محسوب می‏ شود».

در پی این فتوا، بازار تهران تعطیل شد و مردم به سفارت روسیه حمله بردند و گریبایدوف و ۳۵ نفر همراه وی را به قتل رساندند. این واقعه پیامدهای خاص خود را در تاریخ ایران، به‏ ویژه برای بیگانگان ساکن ایران، به جای گذارد. یکی از مستشرقان معاصر تأثیر واقعه گریبایدوف را بر تضعیف موقعیت خارجی‏ ها در ایران و نیز تقویت روحیۀ ملّی ایرانیان چنین توصیف کرده است:

«در پی این حماسه آفرینی، اروپاییان دیگر جرأت نداشتند در اماکن مقدس، مراسم تعزیه و دسته‏ های عزاداری ماه محرم حضور یابند… میسیونرهای غربی آزادی پیشین خود را از دست دادند؛ آنان دیگر حق نداشتند در میان مسلمانان تبلیغ کنند؛ مدارس، کلیساها، و نشریات آنها سخت محدود گشت؛ و دیگر هیچ میسیونری صلاح نمی‏ دید که به مباحثه با روحانیون مسلمان بپردازد». می‌توان مهم‌ترین دستاورد نهضت میرزا مسیح مجتهد تهرانی را آگاهی ملّت ایران به توان خود در رویارویی با بیگانگان بدون اتکا به دولت و فقط با پشتیبانی یک مرجع دینی دانست که پس از آن، همواره به حضور فرد ایرانی در عرصۀ مبارزه با بیگانه رنگ خاص داده و عامل تقویت و توفیق آن بوده است.

مجاهدی به نام «سید محمد مجاهد»

سید محمد ــ که به سبب شرکت فعال در جنگ ایران و روس، مجاهد لقب گرفته است ــ از علما و مراجع بزرگ و مجاهد ایران طی قرن دوازدهم تا سیزدهم قمری، فرزند سیدعلی طباطبایی معروف به صاحب ریاض، است. سید محمد در سال ۱۲۲۸٫ق رساله‏ ای درباره وجوب جهاد با روس‏ها منتشر کرد که در آن، شرکت در جنگ ایران و روس را مصداق جهادی دانست که برای حفظ اسلام و استقلال کشور واجب است، و فتوای جهاد علیه روسیه را صادر کرد. وی، که همراه گروهی پنجاه ‌نفره از عتبات به تهران آمده بود، با استقبال بسیار مردم مواجه شد تاجایی‌که هنگامی که از حوض مسجد بزرگ قزوین وضو گرفت، مردم همه آب حوض را برای تیمّن و تبرّک بردند. علمای همراه سید مجاهد فتوا دادند که هرکس از جهاد با روس‏ها سرباز زند در واقع از اطاعت خداوند سرپیچی کرده و متابعت شیطان نموده است. استقبال عمومی از سید و همراهانش به گونه‌ای بود که بسیاری از دولتمردان مخالف جنگ جرأت ابراز مخالفت نکردند. ارتشی که بدین‌سان مجهز شده بود، در عرض مدتی کوتاه، بیشتر شهرها و ولایاتی را که قبلاً از دست داده بود، باز پس گرفت.

مراجع «اقتصاد مقاومتی»

در زمان قاجار که اوضاع اقتصادی مملکت در رکود خاصی قرار داشت و سیل محصولات خارجی به داخل سرازیر بود علماء و روحانیون با درک خطر از بین رفتن اقتصاد ملی و استقلال سیاسی کشور با کمک تجار و بازرگانان معتمد دست به اقدامات عملی زدند که از این اقدامات می توان به تاسیس “شرکت اسلامیه” اشاره کرد. آقانجفی اصفهانی به همراه و با کمک برادر خود آقا نورالله و برخی دیگر در سال ۱۳۱۶ ه.ق/۱۸۹۸ م. شرکت اسلامیه را با هدف تأمین منسوجات مورد نیاز مردم ایران و مقابله با وابستگی به خارج تاسیس کرد. حاج آقا نورالله و دیگر علما تمام لباس های خود را از پارچه های ایرانی تهیه می کردند. هشت تن از مراجع تقلید و علمای بزرگ به نام های آیه الله آخوند خراسانی، آیت الله سیداسماعیل بن سیدصدرالدین عاملی، آیت الله حاج میرزاحسین نوری، آیت الله حاج میرزا خلیل، آیت الله سیدمحمد کاظم یزدی، آیت الله محمد غروی شربیانی، آیت الله محمدحسین مامقانی و آیت الله شیخ الشریعه اصفهانی، پشتیبانی خود را از ایجاد این شرکت اعلام کردند. آخوند خراسانی به حمایت از این شرکت می پردازد و در نامه ای به مظفرالدین‌شاه می نویسد:

«چه بسیار شایسته است که اعلیحضرت شاهنشاه اسلامیان‌پناه، بذل مراحم ملوکانه در مشیت این شرکت اسلامیه که خشنودی حضرت امام عصر ــ ارواح‌العالمین له الفداء ــ و ترویج ملت بیضاء و تقویت دولت عظمی… است، خواهند فرمود، خود آن وجود اقدس در لبس‌البسه مصنوعه اسلامیه مقدم و به صدور امر ملوکانه در مساعدت این مطلب مهم وزرای عظام و اولیای فخام دولت ابدمدت را مفتخر فرمایند. و بر عموم رعایا و قاطبه مسلمین لازم است به مقتضای ”الناس علی دین ملوکهم تأسی و متابعت نمایند و خلع لباس ذلت را از خود بلبس لباس عزت البسه اسلامیه صاحب شرع را خشنود دارند (کهن جامه خویش پیراستن/ به از جامه عاریت خواستن.»

دریغ از یک رساله هسته ای

امروزه حوزه های علمیه به دو انقطاع زیان بار مبتلا شده اند:

۱- انقطاع از عقبه ارزشمند خویش و گرفتار آمدن به گرداب افراط و تفریط. افراطیون به اسم تحول در حوزه در صددند به همه میراث گرانقدر حوزه های شیعه که ظرفیت های بالایی برای الگوگیری دارند پشت پا زنند. و تفریطیون هم دچار چنان جمودی اند که هرگونه تغییری ولو اندک را برنتافته و بالکل چیزی به نام سنت تحول در قاموسشان جایی ندارد. از نگاه ما هردوی اینها دچار انقطاع اند.

۲- انقطاع از نظام اسلامی. به این معنی که حوزه در میدان عمل خود را پاسخگوی نیازهای جامعه و نظام اسلامی نمی داند.

آیا یک آقا نجفی اصفهانی دیگر در حوزه پیدا خواهد شد که استعمار پیر را به ستوه درآورد؟ چقدر زیبا و به یاد ماندنی می بود که بعد از چندین سال از ندای اقتصاد مقاومتی رهبر بزرگوار انقلاب، حوزه و نهاد مرجعیت به پیروی از سلف صالح خویش همچون آقا نجفی اصفهانی و آخوند خراسانی و… همراهی فراتر از توصیه و تذکر ارائه می نمودند و بار دیگر پویایی و تحرک حوزه ها را به نمایش می گذاشتند. پویایی منحصر به فردی که از گوشه حجره یک مرجع تقلید در سامرا پشت استعمار جهانی را به لرزه می اندازد.

آیا مساله ی هسته ای و برجام برای حوزه صرفا یک بحث حاشیه ای بود که یک ورود حوزوی (از جنس عمل و نه صرفا توصیه های کلی و کلیشه ای) را به خود ندیده است؟ مساله هسته ای و برجام مگر کمتر از تنباکو بود؟ مگر نه این است که در هر دو استقلال شیعیان به مخاطره افتاده و نفوذ فکری و سیاسی غرب تهدیدی جدی برای آنهاست؟ معروف است که در راستای جنگ های ایران و روس حدود صد رساله جهادیه از جانب علمای شیعه نگاشته شده است که معروفترین آنها از جانب شیخ جعفر کاشف الغطاء بوده است. حدود ۱۲ سال است که کشور درگیر پرونده ی هسته ای است و هزینه های زیادی را از این بابت متحمل شده است. اما دریغ از یک رساله حوزوی هسته ای.

بدون تردید در زمانه حکومت اسلامی به رهبری یک فقیه جامع الشرایط نوع عمل و مشارکت علما و مراجع با گذشته فرق خواهد کرداما بحث بر سر اندیشیدن و تفکر و در نتیجه الگوگیری از سیره علما برای زمانه خویش است.

منابع تاریخی

۱- تاریخ تحولات سیاسی ایران معاصر، دکتر موسی نجفی- دکتر موسی حقانی

۲- علمای شیعه و جنگ های ایران وروس، دکتر احمد رهدار

برچسب‌ها: , , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

  1. هسته ای می‌گه:

    مشکل سر اینه که بحث هسته ای مثل بحث انقلاب مشروطه شده که در ان اختلاف بین خود سران روحانی مملکت است و این اختلاف ، وحدت انها را در مقابل دشمن از بین برده

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق