شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۰۹:۵۴ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۵
کمال بارعی
تجاوز و زیاده خواهی در ماه های حرام؛
 فرهنگ توحیدی ثقلینی   

برای فهم و ترویج فرهنگ دین، باید دست به دامن قرآن و اهل بیت صلوات الله علیهم اجمعین شد و از ولایت الهی فاصله نگرفت که هرقدر از ولایت فاصله گرفته شود، ضلالت و گمراهی بیشتری در پی خواهد داشت...

به گزارش ندای اصفهان، کمال بارعی در وبلاگ خود (+) نوشت:

یکی از آسیب های جدی که فرهنگ و مسائل فرهنگی را تهدید می کند و فرهنگ را خدشه دار نشان می دهد  و چهره ای زشت از آن ارائه می دهد؛ متولی شدن افراد ناآگاه به فرهنگ و حوزه های آن است. در بسیاری از مسائل و صحنه ها آنچه از فرهنگ نیست به آن نسبت می دهند و آنچه از فرهنگ است و به ذهن آنان نمی گنجد، حذف می کنند و نادیده می گیرند و برخی را می پذیرند و ایمان می آورند و برخی را کافر می شوند:

النساء آیه ۱۵: «إِنَّ الَّذینَ یَکْفُرُونَ بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ وَ یُریدُونَ أَنْ یُفَرِّقُوا بَیْنَ اللَّهِ وَ رُسُلِهِ وَ یَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَ نَکْفُرُ بِبَعْضٍ وَ یُریدُونَ أَنْ یَتَّخِذُوا بَیْنَ ذلِکَ سَبیلاً»

(همانا آنان که به الله و رسولانش کفرمی ورزند و می خواهند میان الله و رسولانش جدایى افکنند و می گویند ایمان به بعضى آوردیم و به بعضى کفر ورزیم و می خواهند که میان این راهى پیشه کنند).

این برخورد علل مختلفی دارد:

فرهنگ در یک دید کلی به دو دسته تقسیم می شود؛

البقره آیه ۱۷۰: «وَ إِذا قیلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ قالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما أَلْفَیْنا عَلَیْهِ آباءَنا أَ وَ لَوْ کانَ آباؤُهُمْ لا یَعْقِلُونَ شَیْئاً وَ لا یَهْتَدُون»

(و هنگامى که به آنها گفته شود: «از آنچه الله نازل کرده است، پیروى کنید!» مى‏ گویند: «نه، ما از آنچه پدران خود را بر آن یافتیم، پیروى مى‏ نماییم.» آیا اگر پدران آنها، چیزى نمى‏ فهمیدند و هدایت نیافتند باز از آنها پیروى خواهند کرد).

و این دو دسته نمودی سه گانه و بیشتر می یابد که هر کدام مبنا و محتوا و هدف خود را دارد.

فرهنگ ها براساس مبنا و محتوا و هدف از همدیگر بازشناخته می شوند. فرهنگ ها باب نظری و عملی دارند ، بدین جهت اهل و ابزار آنها ازهمدیگر فرق خواهند داشت.

فرهنگ دین، فرهنگ توحیدی ثقلینی است و ارزش ها و هنجارهای خود را دارد که از لسان وحی و وحیانیت و عقل مؤید به وحی اخذ می شود. محتوای آن الهی و هدف آن الهی می باشد چون:

۱ – او مالک علی الاطلاق است:

النور آیه ۴۲: «وَ لِلَّهِ مُلْکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصیر»

(و ملک آسمان ها و زمین براى الله است و بازگشت ‏به سوى الله است).

۲- تمام هستی مخلوق اوست:

التغابن آیه ۳: »خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَ صَوَّرَکُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَکُمْ وَ إِلَیْهِ الْمَصیر»

(آفرید آسمان ها و زمین را به حقّ و پیکر ساخت شما را پس نکو ساخت پیکرهاى شما را و بسوى او است بازگشت‏).

۳ – حیات و مرگ به دست اوست و بازگشت نیز به  سوی اوست:

ق آیه ۴۳:  «إِنَّا نَحْنُ نُحْیی‏ وَ نُمیتُ وَ إِلَیْنَا الْمَصیر»

(همانا ما زنده کنیم و بمیرانیم و بسوى ما است بازگشت‏).

اساس فرهنگ دین بر فطرت استوار است و فطرت بستر آن است:

الروم آیه ۳۰: «فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنیفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتی‏ فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْها لا تَبْدیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لا یَعْلَمُونَ»

(پس راست کن روى خود را بسوى دین یکتاپرست آفرینش الله که سرشت مردم را بر آن نیست دگرگون‏ شدنى براى آفرینش الله این است دین استوار و لیکن بیشتر مردم نمى‏ دانند).

پس فرهنگ دین، قدمتی به قدمت هستی انسان دارد. هرچه براساس فطرت سالم باشد. هست ها و نیست ها، بایدها و نبایدها نفی و نهی بدی و زشتی ها، اثبات و امر به خوبی ها و نیکی ها، همه در این فرهنگ جای دارند و محدود به زمان و مکان خاصی نیز نیستند و از قومی به قوم دیگر فرق نمی کند. در هیچ جای دنیا و هیچ زمانی، عقل سلیم کشت و کشتار، بی رحمی، ظلم و خیانت را نمی پذیرد و به آن دعوت نکرده است و نخواهد کرد؛ چه این ظلم در جوامع به اصطلاح متمدن و چه در جوامع به اصطلاح بدوی  باشد، عقل سلیم آن را تایید نمی کند. دین برای برقراری صلح و صفا در بین آحاد مردم و تشکیل جامعه به معنی حقیقی کلمه می کوشد و راه سعادت و بقاء را به او می نمایاند و در نیل به سعادت و جاودانگی، تشویق ها کرده است و از هیچ کوششی دریغ نمی کند و ارسال رسل صلوات الله علیهم اجمعین نمود تا انسان به مسیر و مقصود حقیقی هدایت شود و به سهولت طی مسیر نماید و در این مسیر و هدایت به جنگ روی خوش نشان نمی دهد و به استقبال آن نمی رود.

دین بر خواست عقل سالم مهر تایید می زند و به ترویج وتشویق صلح می کوشد و به برقراری صلح و آرامش ترغیب می نماید برای مثال در بین مردمان جاهلی چهار ماه محرم الحرام، رجب المرجب، ذی القعده و ذی الحجه حرمت داشته است.

البقره آیه ۲۱۷: «یَسْئَلُونَکَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فیهِ قُلْ قِتالٌ فیهِ کَبیرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبیلِ اللَّهِ وَ کُفْرٌ بِهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ إِخْراجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَکْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَ الْفِتْنَهُ أَکْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَ لا یَزالُونَ یُقاتِلُونَکُمْ حَتَّى یَرُدُّوکُمْ عَنْ دینِکُمْ إِنِ اسْتَطاعُوا وَ مَنْ یَرْتَدِدْ مِنْکُمْ عَنْ دینِهِ فَیَمُتْ وَ هُوَ کافِرٌ فَأُولئِکَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَهِ وَ أُولئِکَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فیها خالِدُونَ»

(از تو، درباره جنگ کردن در ماه حرام، سؤال مى‏ کنند بگو: «جنگ در آن، (گناهى) بزرگ است ولى جلوگیرى از راه خدا (و گرایش مردم به آیین حق) و کفر ورزیدن نسبت به او و هتک احترام مسجد الحرام، و اخراج ساکنان آن، نزد خداوند مهمتر از آن است و ایجاد فتنه، (و محیط نامساعد، که مردم را به کفر، تشویق و از ایمان بازمى‏ دارد) حتّى از قتل بالاتر است. و مشرکان، پیوسته با شما مى‏ جنگند، تا اگر بتوانند شما را از آیینتان برگردانند ولى کسى که از آیینش برگردد، و در حال کفر بمیرد، تمام اعمال نیک (گذشته) او، در دنیا و آخرت، بر باد مى‏ رود و آنان اهل دوزخند و همیشه در آن خواهند بود).

در این چهار ماه، عرب جاهلی به جنگ و خونریزی دست نمی زد، هر چند عداوت شدیدی هم داشته باشند، شمشیر از نیام بر نمی گرفتند و به آرامش می کوشیدند، دین این احترام را پاسداشت و به نهادینه شدن آن تأکید ورزیده است و به عنوان یک قاعده و اصل مسلم و جاودانه به جامعه معرفی کرد تا صلح و صفا و دوستی در بین انسان ها استمرار یابد.

التوبه آیه :۳۶ «إِنَّ عِدَّهَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً فی‏ کِتابِ اللَّهِ یَوْمَ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ مِنْها أَرْبَعَهٌ حُرُمٌ ذلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ فَلا تَظْلِمُوا فیهِنَّ أَنْفُسَکُمْ وَ قاتِلُوا الْمُشْرِکینَ کَافَّهً کَما یُقاتِلُونَکُمْ کَافَّهً وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقین»

(همانا شماره ماه‏ ها نزد الله دوازده ماه است در کتاب الله از روزى که آسمان ها و زمین را آفرید از آنها چهار ماه حرام است این آئین استوار است پس در آنها به خودتان ستم نکنید و همگى با مشرکان پیکار کنید، چنان که با شما پیکار کنند و بدانید که الله با پرهیزکاران‏ است).

این به معنی آن نیست که دین در سایر ماه ها و ایام، جنگ را تجویز می کند. دین در هرجا که فرصتی پیش آمده از آن استفاده کرده و به حفظ جان انسان تاکید می نماید و اهمیت حیات فرد و جامعه را از ضروری ترین ضروریات دانسته است و حیات فرد را به اندازه حیات انسان ها اهمیت بخشیده است.

المائده آیه ۳۲: «مِنْ أَجْلِ ذلِکَ کَتَبْنا عَلى‏ بَنی‏ إِسْرائیلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَیْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِی الْأَرْضِ فَکَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمیعاً وَ مَنْ أَحْیاها فَکَأَنَّما أَحْیَا النَّاسَ جَمیعاً وَ لَقَدْ جاءَتْهُمْ رُسُلُنا بِالْبَیِّناتِ ثُمَّ إِنَّ کَثیراً مِنْهُمْ بَعْدَ ذلِکَ فِی الْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ»

(براى این نوشتیم بر بنى اسرائیل که هر کس بکشد تنى را نه در برابر تنى یا تبهکاریى در زمین مانند آن است که بکُشد مردم را همگى و آن کس که زنده سازدش گوئیا زنده ساخته است مردم را همگى و همانا بیامدشان فرستادگان ما به نشانی ها سپس بسیارى از ایشان اند پس از این در زمین اسراف‏ کنندگان).

تمام توصیه و احکام دین برای پایداری و استمرار آرامش و حفظ حیات انسان بناء گشته است و در لسان وحی و وحیانی حضرات معصومین و ائمه اطهار علیهم السلام بیان شده است و به عناوین و فرصت های پیش آمده به آن تأکید شده است:

امام علی بن ابی طالب علیهما السلام می فرمایند:

وَ أَشْعِرْ قَلْبَکَ الرَّحْمَهَ لِلرَّعِیَّهِ وَ الْمَحَبَّهَ لَهُمْ وَ اللُّطْفَ بِهِمْ وَ لَا تَکُونَنَّ عَلَیْهِمْ سَبُعاً ضَارِیاً تَغْتَنِمُ أَکْلَهُمْ فَإِنَّهُمْ صِنْفَانِ إِمَّا أَخٌ لَکَ فِی الدِّینِ وَ إِمَّا نَظِیرٌ لَکَ فِی الْخَلْقِ یَفْرُطُ مِنْهُمُ الزَّلَلُ وَ تَعْرِضُ لَهُمُ الْعِلَلُ وَ یُؤْتَى عَلَى أَیْدِیهِمْ فِی الْعَمْدِ وَ الْخَطَإِ فَأَعْطِهِمْ مِنْ عَفْوِکَ وَ صَفْحِکَ مِثْلِ الَّذِی تُحِبُّ وَ تَرْضَى أَنْ یُعْطِیَکَ اللَّهُ مِنْ عَفْوِهِ وَ صَفْحِه‏ .

سید رضى، نهج البلاغه‏، وفات: ۴۰۶ ق‏،زبان: عربى‏،تعداد جلد: ۱، ناشر: هجرت‏، چاپ: قم‏، چاپ: ۱۴۱۴ ق‏،چاپ: اول‏، ص۴۲۷ – ۴۲۸

مهربانى با مردم را پوشش دل خویش قرار ده، و با همه دوست و مهربان باش. مبادا هرگز، چونان حیوان شکارى باشى که خوردن آنان را غنیمت دانى، زیرا مردم دو دسته‏ اند، دسته‏ اى برادر دینى تو، و دسته دیگر همانند تو در آفرینش مى‏ باشند. اگر گناهى از آنان سرمى‏ زند یا علّت‏ هایى بر آنان عارض مى‏ شود، یا خواسته و ناخواسته، اشتباهى مرتکب مى‏ گردند، آنان را ببخشاى و بر آنان آسان گیر، آن گونه که دوست دارى الله تو را ببخشاید و بر تو آسان گیرد).

در این میان نباید دفاع و تبلور غیرت را با جنگ و آتش افروزی و تجاوز و توسعه طلبی و زیاده خواهی و زیاده خواری اشتباه گرفت و یا حرمت این ماه ها را یک فرصت طلایی به دشمنان تلقی کرد. حرمت این ماه به معنای دست بسته بودن در مقابل دشمن و تجاوز او نیست و در صورت تجاوز و ایذاء و اذیت باید حرمت شکنان ماه های حرام را به حفظ حرمت مجاب ساخت وبه دفع تجاوز و ظلم پرداخت چون سکوت در مقابل ظلم و تجاوز اگر حرمت شکنی نباشد کمتر از آن نیست.

البقره آیه ۱۹۴: «الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ فَمَنِ اعْتَدى‏ عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى‏ عَلَیْکُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقینَ»

(ماهِ حرام، در برابر ماهِ حرام! (اگر دشمنان، احترام آن را شکستند، و در آن با شما جنگیدند، شما نیز حق دارید مقابله به مثل کنید.) و تمام حرام ها، (قابلِ) قصاص است. و (به طور کلّى) هر کس به شما تجاوز کرد، همانند آن بر او تعدّى کنید! و تقوای الهی داشته باشید (و زیاده روى ننمایید)! و بدانید که الله با پرهیزکاران است!)

بنابراین برای فهم و ترویج فرهنگ دین، باید دست به دامن قرآن و اهل بیت صلوات الله علیهم اجمعین شد و از ولایت الهی فاصله نگرفت که هرقدر از ولایت فاصله گرفته شود، ضلالت و گمراهی بیشتری در پی خواهد داشت.

برچسب‌ها: , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق