یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۲۳:۰۹ - ۱۳۹۷/۰۱/۱۸
نظریه های حکومت در دوران غیبت؛
 زندگی نامه و اندیشه سیاسی مرحوم سید جعفر کشفی   

کشفی در آثارش به مسئلۀ سیاست و حکومت توجه ویژه‌ای داشته و به خصوصیات حاکم و انواع حکومت‌ها اشاره کرده است. به نظر او، ادارۀ امور جامعه و امر سیاست، با دین توأم و به آن وابسته است و اگر امام منصب حکومت را داشته باشد، دولت ِ حق تشکیل می‌شود

به گزارش خبرنگار ندای اصفهان، سید جعفر کشفی دارابی از دانشمندان علوم عقلی و دینی قرن دوازدهم و سیزدهم است. او از شاگردان علامه بحرالعلوم در نجف بود و با حمله وهابیان به کربلا و نجف، به ایران بازگشت.

دارابی، مشرب عرفانی داشت و چون ادعای کشف و کرامت داشت، به کشفی معروف شد. او سرانجام در ۱۲۶۷ق در بروجرد درگذشت و همان جا به خاک سپرده شد.

حکومت مجتهدان در عصر غیبت

کشفی در آثارش به مسئلۀ سیاست و حکومت توجه ویژه‌ای داشته و به خصوصیات حاکم و انواع حکومت‌ها اشاره کرده است. به نظر او، ادارۀ امور جامعه و امر سیاست، با دین توأم و به آن وابسته است و اگر امام منصب حکومت را داشته باشد، دولت ِ حق تشکیل می‌شود که هم به نظم امور جامعه و هم اقامۀ دین می‌پردازد. اما در زمان غیبت امام، این دو وظیفه به ناچار بین مجتهدان و سلاطین تقسیم می‌شود و این دو رکن، برای هدایت جامعه و جلوگیری از بی‌نظمی، باید با یکدیگر معاونت و مشارکت داشته باشند.

***

کتاب اندیشه سیاسی سید جعفر کشفی به قلم عبدالوهاب فراتی (عضو پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی) توسط نشر بوستان کتاب به چاپ رسیده است و به طور مفصل به بررسی زندگی نامه و نظریات سیاسی کشفی پرداخته است.

در ادامه مقدمه این کتاب به قلم عبدالوهاب فراتی را می خوانیم؛

۱- کشفی مجموعه ای از نگرش و گرایش های فلسفی، عرفانی، کلامی را در ذیل یک نگرش جامع یعنی «گشت و بازگشت جهل» دارد. در واقع او جهان را آمیخته ای از عقل و جهل می داند و در تلاش است تا جامعه، تاریخ و انواع دولت را براساس آن دو تبیین کند. دولت در اندیشه او یا حق است و یا باطل. دولت حق یا مدینه الهیه، تنها در زمانی میسر است که حضور عقل یا روح محمدی ممکن باشد. چنین امکاناتی نیز در دو مقطع از تاریخ بشر رخ داده یا می دهد:

اولین مقطع به عنصر نبوت اختصاص دارد که در این دوران رویه ظاهری عقل در لباس شریعت هویدا شده است. در دومین مقطع، که رویه باطنی عقل عیان می گردد و به عصر ولایت شهرت می یابد، آخرین ولی خداوند، حضرت مهدی –علیه السلام– ظهور می کند و تشکیل دولت حق ثانیه می‌دهد.

در فاصله این دو مقطع، دولت آرمانی کشفی به دولتی انحصار می یابد که زعیم اش با عقل کل در ارتباط و همانند منسب امامت، واجد دو رکن علم و سیف باشد. در فرضی که اوضاع یار نشود و چنین دولتی برپا نگردد، کشفی به تفکیک رکنین تن می دهد و از مشروعیت سلطان عادلی که از علمای حقانی تبعیت نماید حمایت می کند و در نهایت به دولتی که از معیارهای او خارج است لغت جائر می دهد و در شرایطی که هرج و مرج ایجاد نشود عزلش را ضروری می داند.

۲- معرفت و اندیشه سیاسی کشفی از دو سو برای ما اهمیت دارد: از یک سو تعداد فقیهانی که از منظر فلسفه سیاسی به تحلیل سیاست پرداختند، بسیار اندکند، زیرا بیشتر آنان از دیدگاه فقه سیاسی یا فقه حکومتی موضوعات این حوزه را تحلیل و بررسی کردند، بنابراین کشفی از معدود عالمانی است که از منظر فلسفی، کلامی و فقهی به بحث و بررسی در قلمرو سیاست پرداخته است.

از سوی دیگر مباحثی که وی درباره عقل و جهل، دولت عقل، انواع دولت، وظایف دولت، عدالت و لزوم عزل سلطان جائر و تبدیل آن به «احسن» دارد، در کنار گزارش هایی که از اوضاع اجتماعی و سیاسی دوره قاجاریه به ما می دهد؛ اهمیت وافری دارد و ما را در تدوین تاریخ اندیشه سیاسی شیعه یاری می رساند. افزون بر این، حرح چنین مباحثی در کنار دیدگاه ویژه ای که در باب ولایت فقیه (حکیم) دارد، در اوان سلطنت قاجاریه و قبل از نهضت مشروطیت نیز تازگی دارد.

۳- تاکنون کار جدی و گسترده ای درباره شخصیت و آراء فلسفی و سیاسی سید جعفر کشفی به علت عزلت گزینی اش انجام نگرفته است. از میان محققان داخلی مرحوم دکتر عبدالهادی حائری در کتاب «نخستین رویارویی ها» و از میان پژوهندگان خارجی دکتر هانری کربن در«تاریخ فلسفه اسلامی» تنها با استناد به یکی – دو آثار از آثار کشفی، درباره او سخن گفتند و ما نیز در متن رساله درباره قضاوت و داوری اینان به تفصیل سخن خواهیم گفت.

در سال ۱۳۷۶ نیز اینجانب یکی از نسخه های خطی وی به نام «میزان الملوک و الطوائف و صراط المستقیم فی سلوک الخلائف» را تصحیح و احیاء کردم. علاوه بر این، درباره اندیشه سیاسی او نیز در برخی از مجله‌های داخلی مقاله هایی نوشته ام. در حال حاضر نیز مراحل میانی احیاء «تحفه الملوک» سپری شده و انشاء الله تا آخر سال جاری  به پایان خواهد رسید.

۴- بر خود لازم می دانم از کلیه دوستان و اساتید محترم به ویژه جناب دکتر حاتم قادری و حجه السلام والمسلمین ابوالفضل شکوری، ابوالفضل شکوهی و نجف لک زائی که مرا در نگارش این اثر یاری رساندند، تشکر کنم.

بدون شک این اثر، آغازی برای معرفی اندیشه ای سیاسی مرحوم سید جعفر کشفی به حساب می آید تا فرصتی برای دیگر محققان جهت نقد وبررسی اندیشه های وی فراهم گردد. پیشاپیش دست همه منتقدان را به گرمی می فشارم و بر آنان درود می فرستم.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
وعده صادق
وعده صادق
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز