پنج شنبه ۰۲ آذر ۱۳۹۶
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: فرهنگ و هنر
چاپ خبر
۱۵:۰۵ - ۱۳۹۶/۰۸/۰۲
سینما به قید شرط!
 نگاهی اجمالی به دغدغه های اجتماعی در فیلم «آزاد به قید شرط» ساخته حسین شهابی   

«آزاد به قید شرط» فیلم فاخری نیست ولی نمره قبولی را برای یک بار تماشا کردن می گیرد؛ فیلمی که بازی خوب و متفاوتِ امیر جعفری توانسته جلای خاصی به آن بدهد و دغدغه تولید ملی به دور از شعارزدگی به خوبی در آن مطرح می شود

ندای اصفهان- محمد سعید معمارزاده

«آزاد به قید شرط» به عنوان پنجمین فیلم یک فیلمساز و نویسنده کهنه کار به نام حسین شهابی، می تواند یک فیلم معمولی در مقیاس های سینمای ایران به شمار آید. فیلمی که نمی توان گفت بی دغدغه است ولی جوانب احتیاط را هم در نقد اجتماعی رعایت کرده است. در مجموع اگر فیلم «آزاد به قید شرط» را تماشا کردید، از کسل کننده بودن فیلم گلایه نداشته باشید.

داستان فیلم

فیلم «آزاد به قید شرط» روایتگر بخشی از زندگی یک مرد حدوداً ۵۰ ساله بی سواد و ساده است که به دلیل بیماری همسرش مجبور می شود پول نزول کند و در نهایت بدهی های ناشی از نزول، او را در تنگنای شدید اقتصادی قرار می دهد، تا اینکه برای پول در آوردن مجبور به انجام هر کاری می شود.

او به یکی از دوستانش اعتماد می کند و به کاری خلاف وارد می شود که در مورد آن هیچ اطلاعی نداشته است و در نهایت توسط پلیس دستگیر و به ۲۰ سال زندان محکوم می شود. تا اینجا اطلاعاتی است که مخاطب در خلال فیلم متوجه می شود و هیچکدام از این اتفاقات در فیلم نمایش داده نمی شوند و انصافا هم می توان گفت فیلم در مقدمه سازی بسیار قوی عمل کرده است و مخاطب را خیلی خوب توانسته با پیشینه های داستان اصلیِ فیلم، آشنا کند.

فیلم از لحظه آزاد شدن کیوان کمالی (شخصیت اصلی فیلم با بازی امیر جعفری) پس از تحمل ۱۰ سال از مدت محکومیتش آغاز می شود. پیمان، داماد کمالی (با بازی امیر رضا دلاوری) که در مدت حبس او با دخترش نامزد شده است، یک تولیدی لباس دارد که دختر کمالی در آن طراحی الگوهای لباس ها را برعهده دارد. پیمان با پرداختن بدهی های کمالی که ۱۰۰ میلیون تومان بوده است، یکی از عوامل آزادی کمالی است. کمالی بابت اینکار به پیمان یک چک با همان مبلغ می دهد تا بیرون بیاید و پول را به دامادش بدهد.

در مدت حبس کمالی، همسرش از او طلاق غیابی می گیرد و بعد از مدتی با یک مرد پولدار ازدواج می کند که بعدها کمالی می فهمد که انگیزه ازدواج همسرش با این مرد، به خاطر نفوذش در آزاد کردن کمالی بوده است و همسرش از زندگی با این مرد چندان خوشبخت نیست. کمالی می خواهد که همسرش را از چنگ صابری بیرون بیاورد اما چون به مدت یک سال به قید شرط آزاد شده است، نمی تواند با کسی درگیر شود.

دوستان کمالی که قبلا با او در زندان بوده اند، به حساب صابری می رسند و او را تهدید می کنند. صابری از کمالی شکایت می کند و کمالی برای اینکه ثابت کند بی تقصیر است، نیاز به شاهد دارد. در اینجا دوستان کمالی شهادت می دهند و فیلم تمام می شود.

تحلیل داستانی فیلم

فیلم خیلی خوب شروع می شود و با رویکردی روان در داستانگویی، ادامه می یابد اما در آخر موفق به تدارک یک پایان بندی مناسب نمی شود و باعث می شود که حسِ دیدن فیلم در مخاطب دقیقا مثل خواندن یک قسمت از صفحه حوادثِ یک روزنامه باشد؛ یعنی نه اطلاعاتی به او اضافه می کند و نه حتی تاثیری روی مخاطب می گذارد.

در داستان فیلم اتفاقاتی رقم می خورد که هر کدام پتانسیل تبدیل شدن به یک نقطه عطفِ تاثیرگذار و تعیین کننده را در داستان دارند اما پرداختِ بسیار بی رمقِ داستان، جلوه همه این اتفاقات را در فیلم از بین برده است، به گونه ای که می توان گفت در طول مدت زمان پخش فیلم، هیچ نقطه درگیر کننده ای برای مخاطب که بتواند احساسات او را برانگیزد وجود ندارد و اتفاقات صرفا شکل می گیرند و مثل صدایی که پس از چند بسامد کوتاه در یک کوهستان از بین می رود، اتفاقات نیز رنگ می بازند.

فارغ از آن، فیلمِ «آزاد به قید شرط» دارای اجزایی اضافی و بی ضرورت است که حتی تدوین خوبِ فیلم هم نتوانسته حریف این نقطه ضعف فیلم شود. تیپ های شخصیتی چون «آذر»، «شیرزاد و دوستانش» و «مددکار اجتماعی» و حتی شخصیت «صابری» به دلیل اینکه اثرگذاری خیلی کمی در متن اصلی داستان دارند، حس اضافی بودن را به مخاطب منتقل می کنند.

از طرف دیگر خرده داستان هایی مثل داستان آذر (با بازی لیلا اوتادی)، کمی اضافی است و تاثیری بر مسیر اصلی فیلمنامه ندارد و می شد بدون در نظر گرفتن این داستان ها نیز چنین فیلمی را ساخت.

نکات قابل تحسین در فیلم

از ویژگی های مثبت در این فیلم می توان به محتوای ارزشمند آن اشاره کرد. پرداختن به مساله تولید ملی در سالهای اخیر شاید به این دلیل در بین سینماگران مورد استقبال نبوده که همواره این هراس را با خود به همراه داشته است که مبادا فیلمها شعاری شوند. اما در این فیلم این موضوع با شجاعتی مثال زدنی پرداخته شده است و اصلا هم حس شعاری بودن به مخاطب منتقل نمی شود و می توان از این حیث این فیلم را یک اثر ارزشمند تلقی کرد.

از دیگر ویژگی ها و توامندی های خوب این فیلم، دیالوگ های بسیار خوب آن است که حتی در بعضی مواقع حالت جملات قصار به خود گرفته و می شود آنها را به تنهایی از فیلم بیرون کشید و جملاتی مستقل و پر مفهوم به حسابشان آورد. در خلال این دیالوگ ها، خیلی محتاطانه به دغدغه هایی اجتماعی چون ضعف دستگاه قضایی کشور، فاصله طبقاتی و رنج طبقه کارگر اشاره شده است که باز هم می تواند این فیلم را بین بسیاری دیگر از آثار پرادعای سینمای ایران قابل توجه جلوه دهد.

در مجموع می توان گفت که پنجمین ساخته حسین شهابی، یک نظر مشترک را بین مخاطبین عام و منتقدین سینما به وجود آورده است؛ و آن، این نکته است که «آزاد به قید شرط» فیلم فاخری نیست ولی نمره قبولی را برای یک بار تماشا کردن می گیرد. فیلمی که بازی خوب و متفاوتِ امیر جعفری توانسته جلای خاصی به آن بدهد و البته به خدمت گیریِ برخی بازیگران زن برای این فیلم می تواند نمره ارزشیابیِ هنریِ آن را پایین بیاورد.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


پایگاه خبری چشمه سار
پایگاه خبری چشمه سار
اصفهان شرق
اصفهان شرق
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق