شنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۶
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
۱۷:۰۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۱
اصفهان شهری با ۷۱۴ بقعه متبرکه؛
 آشنایی با سه امامزاده واجب التعظیم اصفهان +تصاویر   

در این مقاله سعی شده است به معرفی و بیان ویژگی های سه امامزاده واجب التعظیم شهر اصفهان یعنی آستان مقدس امامزاده احمد نشاط، آستان مقدس امامزاده باقر عافیت و امامزادگان درب امام بپردازیم

ندای اصفهان- پوریا استکی (پژوهشگر گردشگری)

گردشگری انواع مختلفی دارد؛ در یک تقسیم بندی تخصصی بیش از ۲۰ نوع گردشگری (که هر کدام حاوی زیرمجموعه های خود است) وجود دارد.

گردشگری یک هوس است و کشورهایی که به جد وارد نظام گردشگری شده اند برای تغییر هوس گردشگر امکانات زیادی ایجاد کرده اند. البته ممکن است تغییر هوس خرج بردارد و اصولا از خرج کردن هر گردشگر، منافع صنعت گردشگری تامین می شود. (پاپلی یزدی، ۱۳۸۹، ۲۵)

گردشگری مذهبی یکی از قدیمی‌ترین نوع گردشگری است که وجود آن به تاریخ فرهنگ دینی گره خورده است. سفرهای ایرانیان باستان به معبد آناهیتا در کنگاور، سفرهای مصریان برای دیدار فراعنه، مراسم مقدس یونانیان باستان در معابد آپولون و سفر حج از جمله این نوع گردشگری به شمار می‌روند. (دهشیری، ۱۳۹۴، ۷۲)

ادیان همواره این باور را در پیروانشان پرورانده اند که بازدید و زیارت از یک مکان مقدس و مذهبی امری ستودنی است و تا حدودی می تواند گره های اعتقادی و روحانی و یا مشکلات معیشتی و جسمانی آنان را برطرف کند. (جمالی نژاد، ۱۳۹۱، ۴۸)

یکی از مهمترین انگیزه های گردشگری در جهان، انگیزه مذهبی و زیارتی است. این نوع گردشگری یکی از پایدارترین انواع گردشگری است. در این راستا بقاع متبرکه علاوه بر نقش و تأثیر مذهبی می‌توانند بر عمران و آبادانی منطقه تأثیرگذار باشند و در کنار فضای معنوی، فضای تفریحی نیز برای مردم ایجاد کنند.

در ایران این جاذبه های فرهنگی- مذهبی (امامزادگان، زیارتگاه ها، مساجد تاریخی، حسینیه ها و…) در کنار اجرای مراسم فرهنگی و مذهبی در آنها که ریشه در باورها و اعتقادات دارند، منجر به پیوند بین فرهنگ و مذهب شده است و تعداد زیادی از گردشگران مذهبی و فرهنگی را به خود جذب کرده است.

ظرفیت های فرهنگی شهر اصفهان

در استان اصفهان ۷۱۸ یا به عبارتی ۷۱۴ امامزاده و بقعه متبرکه وجود دارد. این شهر مذهبی علاوه بر دارا بودن برنامه های مذهبی در طول سال همانند برگزاری مراسمات سوگواری و اعیاد مذهبی، وجود شهدای هشت سال دفاع مقدس در گلستان شهدای اصفهان (دومین گلزار شهدای جهان اسلام)، شهیدانی همچون حاج حسین خرازی، حاج احمد کاظمی، حاج مصطفی ردانی پور و دیگر شهدای هشت سال دفاع مقدس که در این مکان معنوی که از آرامستان های تخت فولاد است آرمیده اند، خود گواهی بر مذهبی بودن این شهر است.

وجود امامزادگان واجب التعظیم در اصفهان، که عمدتا از سابقه تاریخی برخوردارند یک امتیاز مثبت برای توسعه گردشگری زیارتی می باشد.

امامزاده هارونیه، امامزاده اسماعیل هاتف، امامزاده احمد نشاط، امامزاده باقر عافیت، مقبره علامه مجلسی، امامزاده شاه کرم، حرم مطهر زینبیه و… از امامزادگان و بقاع متبرکه شهر هستند که پتانسیل جذب گردشگر و معرفی به عنوان بقعه شاخص گردشگری را دارا می باشند.

در این مقاله سعی شده است به معرفی و بیان امتیازات و ویژگی های سه امامزاده شهر اصفهان پرداخته شود.

۱– آستان مقدس امامزاده احمد نشاط

نام امامزاده/ بقعه شهرت نسب امامزاده نام تولیت/ مسئول فرهنگی بقعه دارای مجوز فعالیت از آدرس
احمد بن سلطان بن علی بن محمد باقر (علیه السلام) امامزاده احمد نشاط (ع) به حضرت امام باقر (ع) می رسد که فرزند بلافصل امامزاده سلطان علی (ع) در مشهد اردهال کاشان است شاه علی (رئیس هیات امنا) اداره اوقاف و امور خیریه اصفهان ناحیه یک اصفهان، مجاور میدان امام (ره)، خیابان نشاط

جدول شماره یک

آستان مقدس امامزاده احمد (علیه السلام) در شهر اصفهان، خیابان نشاط  و در مجاورت با میدان امام (محله تاریخی دروازه حسن آباد)، واقع شده است.

همانطور که در جدول شماره یک آورده شد نسب این امامزاده واجب التعظیم به حضرت امام باقر (علیه السلام) می رسد که فرزند بلافصل امامزاده سلطان علی (علیه السلام) در مشهد اردهال کاشان است و به اعتقاد بسیاری، این امامزاده برادر امامزاده باقر خیابان عافیت اصفهان است.

با توجه به اطلاعات این بقعه که در سایت جامع امامزادگان(+) به ثبت رسیده است ساختمان این بقعه در قدیم بنایی در حدود ۳۰ متر مربع داشته که در زمان شاه سلطان حسین صفوی تجدید بنا شده است و در زمان ناصرالدین شاه قاجار کاشی کاری و گچ کاری های آن تکمیل گردیده است.

مساحت فعلی امامزاده به ۱۰۰۰ متر و زیربنای آن ۳۰۰ متر مربع می باشد. در جوار ساختمان امامزاده و در ضلع شمالی آن مکانی است که آرامگاه عزیز السلطنه خواهر ناصرالدین شاه و همچنین دختر امیر کبیر و رصام الدوله داماد امیر کبیر می باشد.
در پشت حرم مقابل کوچه، سنگی در سینه دیوار قرار دارد که ارتفاع آن به سه متر می رسد؛ این سنگ سیاه شفاف که به شومنات معروف است، توسط سلطان محمود غزنوی از هند آورده شده و تاریخ آن به ۵۶۳ هـ.ق می رسد.

پتانسیل های جذب گردشگر در این بقعه

– وجود قبور خواهر ناصر الدین شاه و دختر و داماد امیر کبیر،

– تصاویر نقاشی شده کاخ های شهر اصفهان (که در زمان ظل السلطان تخریب گردید) بر دیوار اتاق قبور،

– بنای قدیمی ساختمان،

– وجود سنگی که از هند توسط سلطان محمود غزنوی آورده شده است،

– و بالاخره نزدیکی به میدان امام (ره).

۲– آستان مقدس امامزاده باقر عافیت

نام امامزاده/ بقعه شهرت نسب امامزاده نام تولیت/ مسئول فرهنگی بقعه دارای مجوز فعالیت از آدرس
آستان مقدس امامزاده باقر (ع) امامزاده باقر عافیت طبق عقیده بزرگان محل به حضرت امام محمد باقر (علیه السلام)

پوریا استکی

(مدیر فرهنگی بقعه)

اداره اوقاف و امور خیریه اصفهان ناحیه یک اصفهان، خیابان چهارباغ خواجو، خیابان عافیت آستان مقدس امامزاده باقر (ع)

 

امامزاده باقر (ع) واقع در خیابان خواجو، خیابان عافیت، یکی از امامزادگان قدیمی شهر اصفهان است. نسب این امامزاده طبق عقیده بزرگان محل به حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) می رسد.

درباره این امامزاده در سایت امامزادگان(+) اطلاعاتی به ثبت رسیده است:

قدمت این بقعه به حدود ۲۰۰ سال پیش می رسد و تنها نمای بیرونی آن در سالهای اخیر مرمت و آجرنما و کاشیکاری شده است. ضریح چوبین معرق کاری با پنجره های برنجی به ابعاد ۴×۲ روی سنگ مزار امامزده نصب بوده و تزئینات داخل بقعه شامل نقاشی روی دیوارها تا سقف و اشعار مذهبی می باشد.

مساحت کل امامزاده به اضافه حسینیه و کتابخانه و مجموعه فرهنگی و سالن اجتماعات آن به ۳۰۰۰ متر می رسد. مساحت زیربنای حرم زیارتگاه امامزاده باقر (علیه السلام) ۸۰ متر مربع می باشد. مردم و اهالی، همچون سایر امامزادگان به این امامزاده بزرگوار ارادت و احترام ویژه قائلند.

مرحوم مصلح الدین مهدوی که تحقیق و پژوهش های بسیاری درباره تخت فولاد و مدفونین در آن انجام داده است و محققان امروز تخت فولاد بیشترین آثار پژوهشی خود را مدیون تلاشهای این شخص بزرگ می باشند، قبر عالِم زمان ابن مسکویه را در قبرستان این بقعه دانسته است.

پتانسیل های جذب گردشگر در این بقعه

در نقشه سال ۱۳۰۴ اسامی خیابان های اطراف این بقعه به نام خیابان امامزاده باقر (ع) بوده است (به عنوان یک مرکز زیارتی قدیمی).

– وجود دیوارهای تزیین شده به سبک سنتی می تواند در جذب گردشگر کمک کند.

– ساختمان قدیمی این بقعه

– نزدیکی به مرکز شهر

۳- امامزاده ابراهیم بطحانی و امامزاده زین العابدین

نام امامزاده/ بقعه شهرت نسب امامزاده نام تولیت/ مسئول فرهنگی بقعه دارای مجوز فعالیت از آدرس

امامزاده ابراهیم بطحانی

امامزاده زین العابدین

امامزادگان درب امام نسب ابراهیم بن محمد بطحانی بن قاسم بن حسن بن زید بن حسن بن علی بن ابی طالب (ع)  و نسب سید ابوالحسن زین العابدین علی بن نظام الدین احمد بن شمس الدین عیسی ملقب به رومی ابن جمال الدین محمد بن علی عریضی ابن امام جعفر صادق (ع) حامد جعفرزاده اداره اوقاف و امور خیریه اصفهان ناحیه یک اصفهان، خیابان ابن سینا

 

عمده بنا مربوط به دوران سلطنت جهانشاه قره قویونلو است و سلاطین صفوی نیز در ترمیم و تکمیل آن کوشیده اند، مخصوصا شاه عباس کبیر که بخشی از مصرف موقوفاتش را مخصوص این بقعه قرار داد. محله اطراف این امامزاده به سبب نزدیکی به این امامزاده به درب امام شهرت یافت و کم کم نام این بقعه هم به درب امام معروف شد.

دو امامزاده مدفون در درب امام، حضرت ابراهیم (ع) و حضرت زین العابدین (ع) از احفاد و نوادگان حسن مثنی(ع) و علی‌بن‌جعفر(ع) هستند که بنابه روایات مردم، در حال فرار از دست مأموران حکومتی به چوپانی در حوالی شهر اصفهان پناه می‌آورند و وی نیز پس از پناه دادن به آنان تنها غذایی را که در منزل داشته است یعنی ماست و مقداری نان، برای آنان می‌برد؛ وی سپس برای انجام کاری از منزل خارج می‌شود و در غیاب وی مأموران حکومتی محل اختفای این دو امامزاده را می‌یابند و هر دو را به شهادت می‌رسانند.

چوپان در بازگشت با پیکر بی‌جان این دو بزرگوار و ظرف ماست و نانی که در کنار این اجساد قرار دارد مواجه می‌شود. چوپان پیکر این دو بزرگوار را در همان مکان دفن می‌کند و تا زمان حیاتش در کنار آرامگاه آنان به نیت نذر، نان و ماست تقسیم می‌کند. به تدریج، افراد دیگری نیز در مراجعات خود به قبور این دو امامزاده از این سنت تبعیت می‌کنند و در انتقال آن به نسل‌های بعدی می‌کوشند. (مصاحبه با زائران درب امام، ۱۷/۴/۱۳۹۲). این گونه نذرها لزوماً ریشه اسلامی ندارند.

مردم اصفهان در گذشته و حال نسبت به دو امامزاده مدفون در بقعه درب امام عنایت خاصی داشتند و جهت برآورده شدن حاجاتشان نذر می کردند و عمدتا عصرها در صحن امامزاده نان و ماست نذری توزیع می شد که برای گردشگران ممکن است جالب به نظر بیاید.

پتانسیل های جذب گردشگر در این بقعه

– وجود بقعه قدیمی،

– وجود گچکاری و تزیینات،

– سردرب نفیس با خط ثلث زیبا و کاشیکاری معرق هنری و نیز یک پنجره گچبری تاریخی که در زمان گذشته به چهلستون منتقل شد،

– وجود سنگاب موجود در امامزاده.

 منابع و مآخذ

– پاپلی یزدی، محمد حسین، سقایی، مهدی، گردشگری ماهیت و مفاهیم، تهران، ۱۳۸۹، انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی تهران

– جمالی نژاد، مهدی، گردشگری اسلامی، ۱۳۹۱، اصفهان، انتشارات آرما

– مهدوی، مصلح الدین، دانشمندان و بزرگان اصفهان، جلد اول، تحقیق و تصحیح و اضافات رحیم قاسمی، محمدرضا نیلفروشان، انتشارات گلدسته

– دهشیری، محمدرضا، ارزیابی عوامل موثر بر توسعه گردشگری مذهبی در ایران، مجله برنامه ریزی و توسعه گردشگری، ش ۱۳۹۴ ۷۲-۹۲

– گروه اصفهان شناسی زنده رود  www.zendehroud.org

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , , , ,

مطالب مرتبط

  1. ناشناس گفت:

    واجب التعظیم اصلا نه واژه جالبیه نه اصلاح خوبی که اونم در تیتر بیاد




    0



    1
نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


پایگاه خبری چشمه سار
پایگاه خبری چشمه سار
اصفهان شرق
اصفهان شرق
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق