دوشنبه ۰۱ آبان ۱۳۹۶
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: فرهنگ و هنر
چاپ خبر
۰۷:۱۷ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۰
دیگر با خندیدن مشکلی نداریم!
 «خندوانه» به شرط چاقو   

شوخی با سیاست مداران و مسائل و چالش های سیاسی تا جایی که توهین به شخصیت ها صورت نگیرد، نه تنها اشکالی ندارد بلکه در راستای وظیفه ای است که رسانه ملی بر عهده دارد. رسانه بر اساس مسئولیت اجتماعی و تعهدی که نسبت به مردم دارد باید زبان گویای مسائل اجتماعی باشد

ندای اصفهان- مائده رجبی

(دبیرستان تزکیه- مقاله ارائه شده در مرحله کشوری اولین المپیاد سواد رسانه ایران)

خنداننده شو بخشی در مجموعه خندوانه است که به معرفی استند آپ کمدین های جوان و با استعداد ایرانی می پردازد. این مسابقه برای انتخاب بهترین خنداننده از میان مردم برگزار می شود و تفاوت آن با مسابقه خنداننده برتر که در فصل دوم اجرا شد این است که شرکت کنندگان خنداننده برتر از میان هنرپیشگان مشهور سینما و تلویزیون بودند ولی خنداننده شو شرکت کنندگان را از میان مردم عادی انتخاب کرده است.

کمتر کسی فکر می کرد که برنامه خنداننده شو چنین بتواند جامعه ایران را با خود همراه کند. اجرای این برنامه ها باعث شد نقدها و تحلیل های مختلف در باب جنس اجرای این تازه راه یافتگان به دنیای طنز نوشته و بیان شود و جنبه مسابقه ای بودن آن فکر مخاطب را وارد یک هیجان کاذب همراه با خنده کرده است.

کمدی ایستاده در معنا و مفهوم در جا به عنوان یک نمایش یا شو رده بندی می شود. استند آپ کمدی در حال حاضر در جهان یکی از پر طرفدارترین گونه های نمایشی به شمار می آید. اگر علاقمند به تئاتر باشید می دانید که مهم ترین وجه تمایز این گونه هنری با دیگر مدیوم های نمایشی نقش بی واسطه بازیگر با تماشاگر است. در یک جمله اگر حضور بازیگر در صحنه نمایش دارای دیوار چپ، راست و پشت باشد دیوار مجازی چهارم همانا مواجهه تماشاگر با بازیگر است.

در کمدی استند آپ دیوار چهارم همین گونه است و در حقیقت وجود خارجی ندارد و بازیگر و یا کمدین بدون واسطه به اجرای برنامه می پردازد. این اجرا می تواند در فضای باز، تماشاخانه، تلویزیون و حتی رادیو برگزار شود.

مفهوم و محتوای کمدی ایستاده نیز بیان لطایف و جملات طنز اما در قالب مشکلات اجتماعی، خانوادگی و مسائل فراگیر است. بازیگر با ذکر خاطراتی یا به صورت فی البداهه و یا از قبل تمرین شده فضایی مفرح برای تماشاگران به وجود می آورد که موضوعات مطرح شده عمدتا ما به ازای اجتماعی نیز دارند.

نکته جالب توجه این است که این ژانر از سال ها پیش در کشورهای دیگر رواج داشته و به شدت مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است.

این نوع ژانر اولین بار به شکل کارناوال‌های کوچک موزیکال بین سده‌های ۱۸ و ۱۹ در انگلستان به‌وجود آمد و پس از آن به روسیه و آمریکا رفت. از کمدین های مشهور این گونه نمایشی در دهه های اخیر می توان به رابین ویلیامز و جیم کری اشاره کرد. [۱]

این کمدی معمولاً توسط یک نفر اجرا می‌شود. در این نمایش، کمدین با اجرای سریعی از داستان‌گویی، لطیفه و شوخی‌های کوتاه و گذرا و بداهه‌سازی‌هایی که جمع تماشاگران پذیرای آنها باشند، به انتقال مضامین می‌پردازد. اجراکننده معمولاً سرنوشت مسائل و معضلاتی را که به‌طور بسیار مهم و جدی اجتماع کلی را درگیر خود ساخته به چالش می‌کشد، به این امید که باعث شگفتی و خنده تماشاگران شود و مشکلات اجتماع را با لبخند تبدیل به آرامش کند. [۲]

با بررسی تحلیل ها و واکنش های کاربران شبکه های اجتماعی می توان نتیجه گرفت که این بخش از برنامه روح جدیدی به خندوانه داده است. این برنامه از فصل سوم با فراز و نشیب های فراوانی رو به رو شده که مهمترین آن عدم حضور جناب خان بوده است. این مسئله تا جایی ادامه پیدا کرد که پروژه حضور ۴ عروسک دیگر در این برنامه برای پر کردن جای خالی جناب خان با شکست مواجه شد.

شاید خنداننده شو آخرین تِز رامبد جوان برای جذب مخاطب باشد تِزی که اگر خوب هدایت شود تبدیل به یک حرکت تاریخی در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در استفاده از نیروی جوان و اعتماد به مردم برای جذب مخاطب می شود. البته ناگفته نماند که سیاست های مسئولان صدا و سیما نیز در این برنامه برای جذب مخاطب رسانه‌ی ملی دخیل بوده است.

سوژه های سیاسی

یکی از جنبه های دیگر این مسابقه ساختن موقعیت های طنز با سخنان سیاستمداران است که سالهای متمادی در جهان رواج داشته است اما در ایران بنا به محدودیت هایی شکل نمی گرفت  که امروزه در برنامه خندوانه این اتفاق افتاده است، اما بعضی اوقات به اوج خود می رسد که ممکن است دردسر ساز باشد.

این خنداننده شوها در میان اجرای خود کنایه هایی نیز به سیاسیون ایران داشتند؛ اتفاقی که معمولا در تلویزیون رخ نمی دهد. این کمدین ها از سخنان سیاستمداران استفاده کردند تا مردم را بخندانند. آنان دقیقا ادای سیاستمداران را در می آوردند! به اعتقاد من شوخی با سیاست مداران و مسائل و چالش های سیاسی تا جایی که توهین به شخصیت ها صورت نگیرد، نه تنها اشکالی ندارد بلکه در راستای وظیفه ای است که رسانه ملی بر عهده دارد. رسانه بر اساس مسئولیت اجتماعی و تعهدی که نسبت به مردم دارد باید زبان گویای مسائل اجتماعی باشد.

البته از آنجا که همین رسانه با کارکردهای نامناسبی که قبلا دچار آن بوده، ذائقه مردم و مخاطبین را تنزل داده است متاسفانه باید گفت مردم طنز همراه با تمسخر را بیشتر می پسندند تا طنز همراه با نقد! در حالی که رسانه ها در عین حال که سرگرم کننده است باید آگاهانه نیز باشد که اگر خارج از این باشد ما را به یک مخاطب منفعل تبدیل می کند و آنجاست که آن مخاطب به طور ناآگاهانه از رسانه استفاده می کند.

یکی از دلایلی که می تواند این سخن را تایید کند حذف جوان خوزستانی (رضا بهمنی) بود که با طنز، نکات سیاسی و درد و دل مردم خوزستان را به گوش مردم و مسئولین رساند. البته نکته قابل تامل این است که مردم رای به کسی دادند که صداپیشه شخصیت های نوستالژیشان می باشد (محمد معتضدی)، یا به عبارت دیگر صدا و تصویر جنگ و خرابی های بعد از آن برای کسی نوستالژی باقی نمانده است، تنها نوستالژی مردم چند شخصیت کارتونی و باب اسفنجی می باشد و این یعنی کار رسانه ملی در عرصه دفاع مقدس کمتر تاثیر بر مخاطب داشته است.

آیا اتفاقی بوده است؟

مسئله ای که شاید در نگاه اول توسط مخاطبین مورد توجه قرار نگرفت ولی کم کم با نزدیک شدن به مراحل نهایی و مشخص شدن رزومه شرکت کنندگان نمایان تر شد این بود که آیا انتخاب ۸ نفر برتر این مسابقه اتفاقی بود یا گزینش شده؟ حضور یک خبرنگار سابق و یک صدا پیشه در جمع این ۸ نفر تحلیل های زیادی را در پی داشت. آیا رامبد جوان برای اینکه این برنامه به بالاترین درصد بیننده برسد از دو وزنه صداپیشگی و نویسندگی استفاده کرده است؟ آیا حضور این فرد در  لیست این ۸ نفر به صورت اتفاقی بوده است؟ آیا رامبد جوان برای جذب مخاطب دست به یک انتخاب از پیش تعیین شده زده است؟!

با وجود همه حاشیه هایی که خنداننده شو رامبد جوان و همکارانش در پی داشت، معتقدم باید با مسائل طنز اجتماعی به گونه ای برخورد کرد که اهالی طنز بتوانند با دست باز وارد مسائل اجتماعی شوند. متاسفانه بسیاری از مشاغل و حوزه های اجتماعی با نقدهایی از جنس طنز مشکل دارند و به سرعت در برابر آن موضع می گیرند  و آن را توهین تلقی می کنند و علاوه بر آن باید گفت که گاهی حتی ساده ترین چیز هم برای برخی توهین تلقی می شود که این داستان به نوع برداشت آنها برمی گردد . حتی گاهی ممکن است کسی برداشتی از آن نداشته باشد چرا که برخی از این کمدین ها از عبارات و جملاتی استفاده می کنند که برای برخی نامفهوم است.

خندوانه رامبد جوان توانسته است بسیاری از تابوهای موجود در کشور را بشکند. مهمترین آن خجالت نکشیدن از خنده است. دیگر مردم با خندیدن مشکلی ندارند. امیدوارم بعد از خنداننده شو جامعه ایرانی یاد بگیرد از طنز دلخور نشود و فکر نکند به او توهین شده است. لطفا بعد از دیدن یک برنامه طنز و یا شنیدن یا کنایه طنز آمیز دلخور نشویم! (عصر ایران) [۳]

و در آخر شایان ذکر است که «از ماست که برماست»، رسانه نقش بسزایی در هدایت فکری یک جامعه دارد و این ما هستیم که باید انتخاب کنیم، ما هستیم که انتخاب می کنیم #سلفی_حقارت را بپذیریم یا کمی آن طرف تر #آغوش وحدت را.

هر نوآوری و کار جدید همیشه با نقدهایی همراه است، باید سعی کنیم همان طور که از سازندگان برنامه ها انتظار رعایت احترام و ادب را داریم، نقدهای ما هم محترمانه و در جهت خیرخواهی و کمک به آینده متعالی رسانه ملی باشد.

[۱] همشهری آنلاین (استند آپ)

[۲] ویکی پدیا (‌استند آپ)

[۳]   عصر ایران (نقد خنداننده شو)

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


راهی که از سر گرفتیم!
راهی که از سر گرفتیم!
پایگاه خبری چشمه سار
پایگاه خبری چشمه سار
اصفهان شرق
اصفهان شرق
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق