شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: فرهنگ و هنر
چاپ خبر
۱۳:۳۸ - ۱۳۹۴/۰۸/۱۹
جوان
سندی گمنام به غریبی فرهنگ؛
 گزیده ای از مبانی مهندسی فرهنگی نسل جوان +راهکار اجرایی   

آنچه در ادامه خواهد آمد فهرستی اجمالی از روش ها و سازوکارهای اجرایی است که برای رسیدن به اهداف فرهنگی و تربیتی می تواند مورد بهره برداری مدیران و مربیان فرهنگی قرار گیرد. این فهرست با استفاده از خط مشی «منشور تربیتی نسل جوان» و تجربه مربیان مراکز فرهنگی در سالیان متمادی تنظیم شده است...

به گزارش خبرنگار ندای اصفهان، منشور تربیتی نسل جوان نام مصوبه ای است که در راستای مهندسی فرهنگی در سال ۱۳۷۳ به تصویب شورای عالی جوانان رسید. رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله خامنه ای در دیدار اعضاء شورای عالی جوانان ضمن تایید صحت و درستی فعالیت های انجام شده در این شورا فرمودند:

«… منشور تربیتی نسل جوان، بسیار خوب، هوشمندانه، عمیق و متین تنظیم شده است و حاکی از آن است که یک ذهن لایق و توانمند این کار را به روالی درست و منطقی پیش برده… اینجانب از هر کاری که از یک مبداء فکری سرچشمه گرفته و بر یک روال منطقی جاری شود طرفداری می کنم زیرا کاری که یک مبنای صحیح داشته باشد و با نواخت مناسبی پیش برود به نتیجه ی قابل انتظار و پیش بینی شده خواهد رسید.» (۲۲/۵/۱۳۷۵)

متنی که در ادامه می آید خلاصه ای از این منشور است که توسط پایگاه خبری تحلیلی ندای اصفهان منتشر می شود، باشد که بازتولید آن بار دیگر مورد توجه دغدغه مندان اهالی فرهنگ قرار گیرد. در پایان این منشور نیز راهکارهای عملی برای اجرایی شدن آن توسط مراکز و مجموعه های فرهنگی ارائه شده است که برگرفته از کتاب «درسنامه تربیتی» به قلم حجج الاسلام حسین میرزایی سیچانی و مهرداد آقاشریفیان می باشد.

جهت دریافت متن کامل منشور تربیتی نسل جوان (اینجا) یا (اینجا) را مشاهده کنید.

نسل جوانجلوه های جوانی در قرآن

۱- مبارزه ی ابراهیم علیه السلام با شرک و بت پرستی در جوانی

«گفتند: شنیده ایم جوانی بت ها را به زشتی یاد می کند که به او ابراهیم می گویند.» (انبیاء/ ۶۰)

۲- آمادگی اسماعیل علیه السلام در مذبح توحید و اجرای فرمان الهی

«آنگاه که اسماعیل علیه السلام بالغ شد، ابراهیم علیه السلام با او به «سعی» شتافت. ابراهیم گفت: ای فرزندم، در عالم خواب دیدم که تو را قربانی می کنم؛ در این واقعه چه نظری داری؟ اسماعیل جواب داد: ای پدر به آنچه که ماموری عمل کن که ان شاء الله مرا صابر خواهی یافت.» (صافات/ ۱۰۲)

۳- نفس ستیزی یوسف علیه السلام در پناه حصین الهی

«هنگامی که یوسف علیه السلام به سن رشد رسید او را مسند حکمفرمایی و مقام دانش عطا کردیم و این چنین نیکو کاران را پاداش می دهیم. او در خانه (عزیز) بدون اینکه قصد و نیت بدی داشته باشد، از سوی بانوی خانه به خیانت دعوت شد و… یوسف گفت: به خدا پناه می برم.» (یوسف/ ۲۳)

۴- پاکی و پارسایی حضرت مریم سلام الله علیها و نزول فرشتگان بر او در جوانی

«و آنگاه فرشتگان گفتند: ای مریم همانا خداوند تو را برگزید و پاکیزه گردانید و بر زنان عالم برتری بخشید.» (آل عمران/ ۴۲)

۵- کفرستیزی و هجرت جوانان (اصحاب کهف) در عهد دقیانوس

«آنگاه که جوانان کهف در غار پنهان شدند، از درگاه خدا خواستند که پروردگارا به لطف خود به ما رحمتی عطا فرما و وسیله رشد و هدایت را برای ما مهیا ساز… آنان جوانمردانی بودند که به خدای خود ایمان آوردند و ما بر ایمان و هدایت آنها افزودیم.» (کهف/ ۱۰-۱۳)

۲- ارزش دوران جوانی

۱- جوانی نعمتی ارزشمند و ناشناخته در زندگی انسان

امام علی علیه السلام: «قدر و منزلت دو چیز را نمی شناسند مگر کسی که آنها را از دست بدهد؛ جوانی و عافیت.» (غرر الحکم، ج ۱، ص ۴۴۹)

۲- هشدار فرشته الهی در اغتنام فرصت جوانی (بیست سالگی)

رسول اکرم صلی الله علیه و آله: «فرشته ی الهی هر شب ندا می دهد ای جوانان بیست ساله، کوشش و جدیت کنید و برای نیل به کمالات انسانی، مجاهده نمایید.»  (مستدرک الوسائل، ج ۲، ص ۳۵۳)

۳- شناخت ارزش فرصت جوانی در دوره ی کوتاه زندگی

امام علی علیه السلام: «جوانی را قبل از پیری و سلامتی را قبل از بیماری دریاب.» (غررالحکم، ص ۳۴۰)

۴- سوال از شیوه ی گذراندن دوره ی جوانی در قیامت

رسول اکرم صلی الله علیه و آله: «در قیامت هیچ بنده ای قدم از قدم بر نمی دارد تا به این پرسش ها پاسخ دهد: اول آنکه عمرش را در چه کاری فانی نموده است. دوم، دوره ی جوانی را چگونه و در چه راهی سپری کرده است.» (تاریخ یعقوبی، ص ۵۹)

۵- آموختن ادب و دانش در فرصت کوتاه جوانی

امام علی علیه السلام: «ای گروه جوانان، شرف انسانی و سجایای اخلاقی خود را با آموختن ادب و دینتان را با فراگیری دانش محافظت نمایید.» (تاریخ یعقوبی، ص ۱۵۲)

۶- ارزش توبه و انابه در ایام جوانی

امام علی علیه السلام: «توبه نیکوست اما در جوانی نیکوتر است.» (زبده الاحادیث قمی، ج ۲، ص ۱۲۷)

۷- غنیمت شمردن پنج نعمت خدادادی

امام علی علیه السلام: «سلامتی، توانمندی، فراغت، جوانی و نشاط خودت را فراموش مکن.» (الحیاه، ج ۳، ص ۳۳۶)

۳- جوانان این گونه اند:

* صافی دل و صفای روحی (آمادگی پذیرش)

امام علی علیه السلام: «دل نوجوانان مثل زمین مساعدی است که هر بذری در آن بپاشند همان را قبول خواهد کرد.» (نهج البلاغه، نامه ۳۱)

* رقت قلب و تاثیرپذیری

امام صادق علیه السلام: «قلب جوان از قلب بزرگسال لطیف تر است.» (بحار الانوار، ج ۱۲،ص ۲۸۰)

* دوره ی شیدایی و شوریدگی

رسول اکرم صلی الله علیه وآله و سلم: «جوانی یکی از اقسام شوریدگی است.»

(بحارالنوار، ج ۷۷، ص ۱۷۴)

* نوعی مستی و از خودبیگانگی

امام علی علیه السلام: «مستی بر چهار قسم است: مستی جوانی، مستی ثروت، مستی خواب و مستی ریاست.» (تحف العقول، ص ۱۲۶)

* مقبولیت عذر به دلیل محدودیت علم

امام علی علیه السلام: «عذر نادانی جوان پذیرفته است زیرا دانش او محدود و محصور است.» (غرر الحکم، ص ۲۷۷)

* شتاب و سرعت در امور خیر

امام صادق علیه السلام: «نوجوانان را دریابید زیرا زودتر از دیگران به کارهای خیر روی می آورند.» (وافی، ج ۱، ص ۲۱۰)

* سفارش رسیدگی به جوانان

رسول اکرم صلی الله علیه و آله: «شما را سفارش می کنم که با جوانان به خوبی و نیکی رفتار کنید چرا که آنان قلب لطیف تری دارند.» (سفینه البحار، ج ۲، ص ۱۷۶)

۴- جوان و دینداری

* جوان خداپسند

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم: «خداوند جوانی را دوست دارد که جوانی خود را در طاعت خدا سپری کند.» (میزان الحکمه، ج ۵، ص ۹)

* مباهات خداوند به جوان عابد

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم: «خداوند به وجود جوان اهل عبادت بر فرشتگان مباهات می کند.» (میزان الحکمه، ج ۵، ص ۹)

* فضیلت جوان عابد بر دیگران

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم: «برتری جوانی که در دوران جوانی خدا را عبادت می کند بر پیری که در دوران پیری به عبادت می پردازد مانند برتری پیامبران نسبت به دیگران است.» (میزان الحکمه، ج ۵، ص ۹)

* محبوبیت توبه جوانان نزد خداوند

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم: «هیچ چیز نزد خداوند محبوبتر از جوان توبه کار نیست.» (مشکاه الانوار، ص ۱۷۱)

* تادیب جوان غیر متدین

امام صادق علیه السلام: «اگر جوانی از جوانان شیعه را نزد من آورند که دین را نمی شناسد، او را تادیب خواهم کرد.» (تحف العقول، ص ۳۰۲)

* اعطای حکمت؛ پاداش عبادت دوران جوانی

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم: «هر کس در دوران جوانی خدا را نیکو عبادت کند، خداوند کریم در پیری وی حکمت به او القاء فرماید.» (اعلام الدین، ص ۲۹۶)

* ارزش عبادت و دینداری در اوان نوجوانی

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم: «هر کسی از اوان نوجوانی تا هنگام مرگ در عبادت و بندگی خداوند باشد، خدای تعالی پاداش نود و نه صدیق را به او عطا می کند.» (کنز العمال، ج ۱۵، ص ۷۸۵)

۵- جوان و پاکی دل

* مراحل تکوین شخصیت جوان

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم: فرزند تا هفت سال آقا و فرمانگذار و تا هفت سال دیگر غلام و فرمانبر است و هفت سال سوم وزیر و کارپرداز است پس از این مدت (۲۱ سال) اگر صفاتی پسندیده داشت، زحمات چند ساله به ثمر رسیده و گرنه رنج بیهوده مبر، که وظیفه ات را بکار بسته ای. (دیگر تربیت پذیر نیست!)  (وسائل الشیعه، ج ۱۵، ص ۱۹۵)

* جوان و متانت (تأسی به بزرگان)

رسول اکرم صلی علیه وآله و سلم: «بهترین جوانان شما کسانی هستند که رفتارشان مثل رفتار سالمندان سنجیده باشد و بدترین پیروان شما کسانی هستند که رفتارشان به رفتار جوانان شبیه باشد.» (مشکاه الانوار، ص ۱۷۰)

* فرصت مجاهده با نفس قبل از بلوغ

امام علی علیه السلام: «کسی که قبل از بلوغ با تمایلات نفسانی مجاهده نکرده باشد در بزرگی به مقام شایسته ای نمی رسد.» (غررالحکم، ص ۶۴۵)

* پاداش معنوی ترک لذت و خوشگذرانی دنیوی

رسول اکرم صلی علیه وآله و سلم: «هرگاه جوانی لذت و خوشگذرانی دنیا را ترک کند و با نیروی جوانی خود روی به طاعت خدا آورد، خداوند متعال پاداش نود و نه صدیق را به او کرامت فرماید.» (کنزالعمال، ج۱۵، ص۷۷۵)

* تحمل سختی ها و مشکلات قبل از بلوغ

امام موسی کاظم علیه السلام: «بهتر آن است که کودک قبل از بلوغ با سختی ها و مشکلات مواجه شود تا در جوانی و بزرگسالی بردبار باشد.» (وسایل الشیعه، ج۱۵، ص۱۹۸)

۶- نیازهای جوانان بر اساس مراحل رشد

  • تغذیه پرکالری برای رشد بدنی و مغزی.
  • ورزش و بازی های فکری برای ورزیدگی و رشد استعدادها.
  • تفریحات سالم فردی، گروهی برای حفظ شادابی و کسب تجربه در زندگی.
  • تفرج و سیاحت و کشف مجهولات (سیر آفاق).
  • تربیت عقلانی و بکارگیری ابتکار عمل و تدبیر در زندگی.
  • پرورش حس تعاون ،همیاری و مشارکت اجتماعی.
  • احساس نیاز به حمایت، هدایت و نظارت مستمر.
  • تفکیک محل بازی، تحصیل و تفرج و سیاحت دختران و پسران.
  • پرورش های روحی با سرگرمی های سالم و سازنده (بهداشت روانی).
  • یادگیری فنون صنایع و انتخاب حرفه مطابق ذوق و استعداد فردی.
  • آشنایی با احکام شرعی و حقوق و وظایف متقابل زوجین.
  • تغذیه مناسب با تجرد و تأهل برای تعدیل و یا تقویت غریزه ی جنسی.
  • دوست یابی، رفاقت، عشق ورزی و مؤانست.
  • نیاز به ارتباط و انس با خداوند و راز و نیاز با معبود یگانه.
  • کار و تحرک و فعالیت جسمی و روحی برای خدمت به خود و جامعه.
  • رشد فکری، اعتماد به نفس و اتکای به خود و خداوند.
  • خدمت نظام وظیفه و پذیرش نظم و مسئولیت در جامعه.
  • میهن دوستی و حفظ محیط زیست و منابع طبیعی.
  • ارضای شرعی و منطقی غریزه ی جنسی (ازدواج)
  • پذیرش آگاهانه ی دین و انجام مناسک علمی و مراعات آداب اسلامی.
  • تولی و همبستگی نسبت به نیاکان و تبری و رویگردانی از بدان.
  • اصلاح ناهنجاری ها و نابسامانی های اجتماعی و مبارزه با بی عدالتی.

۷- ویژگی های دوران جوانی

  • نشاط، شادابی و طراوت
  • صداقت، صمیمیت و صفا
  • حفظ آراستگی وضع ظاهر
  • انطباق با بزرگسالان (تقلید)
  • احساس تنهایی و انزواطلبی
  • آزادگی، فتوت و جوانمردی
  • وفاداری نسبت به عهد و پیمان
  • ترشح هورمون ها و غدد داخلی
  • شهرت طلبی و تمایل به محبوبیت
  • ابراز تشخص و هویت اجتماعی
  • روحیه ی مبارزه جویی و عدالتخواهی
  • استقلال عاطفی نسبت به بزرگسالان
  • روحیه ی انتقادی و عدم انتقادپذیری
  • احساس فداکاری، گذشت و ایثار
  • عدم استحکام اراده و تزلزل شخصیت
  • خشم و کینه ورزی بی دلیل و علت
  • احساس مسئولیت و تکلیف اجتماعی
  • حسادت و رشک به همسالان و رقبا
  • افسردگی و در خودفرورفتگی مقطعی
  • خیال پردازی افراطی و عاشق پیشه گی
  • بی ثباتی عاطفی، تأثّرپذیر و زودرنجی
  • ماجراجویی و علاقه به شگفتی ها
  • احساس نگرانی نسبت به آینده

۸- جوانان و فرهنگ

ویژگی های فرهنگ جوانان را می توان در اصول زیر خلاصه نمود:

* نظام ارزش ها و هنجارهای جوانان

تفاوت فرهنگی دو نسل پیر و جوان به دلیل وجود ابهام در ذهن جوان نسبت به معیارهای نظام ارزشی و اخلاقی سالمندان.

* الگوگزینی و تأثیرپذیری جوانان

اختلاف سلایق و علایق جوانان با سالمندان در نتیجه ی الگوگزینی فرهنگی و رفتاری و تأثیرپذیری از منافع گروهی و آگاهی های اجتماعی.

* آرمان خواهی و مطلوب گرایی جوانان

اختلاف نظر و دیدگاه جوانان با سالمندان ناشی از سطح توقعات و انتظارات و تعبیرات ذهنی آنان از واقعیت ها و آرمان ها.

* افراط و تفریط در موضع گیری های اجتماعی

عکس العمل های افراطی و تفریطی جوانان در برابر تحرکات، تحولات و جریان های دامنه دار اجتماعی و فرهنگی.

* ناآرامی و آشفتگی در نتیجه ی رقابت ها

تشدید ناآرامی های جوانان در نتیجه ی فشارهای رقابتی ناسالم، یکنواخت و ملال آور آموزشی و اجتماعی.

* حساسیت در نابرابری های اجتماعی

احساس مسئولیت، ناآرامی و اعتراض سریع نسل جوان نسبت به ظلم های حاکم با مناسبات اجتماعی.

* نارضایتی در قبال محدودیت های شغلی

هنجارشکنی و بر هم زدن نظم و ثبات اجتماعی به منظور مقابله با انحصار فرصت های شغلی بین بزرگسالان.

* تضاد و تعارض با اقتدار بزرگسالان

گرایش و تمایل جوانان به همسالان و تلاش برای کسب استقلال از سالمندان خصوصا والدین.

* تاثیرپذیری از پایگاه اجتماعی و طبقاتی

تفاوت نگرش ها و تلقیات جوانان با سالمندان در نتیجه ی تاثیرپذیری آنان از اختلافات طبقاتی.

* رازداری، پنهان کاری و وفاداری

گرایش جوانان به پنهان کاری و حفظ اسرار و پایبندی به عهد و پیمان های دوستانه و سکوت در برابر سالمندان

* نشاط، تلاش، تکاپو و سازندگی

جوشش و کوشش نسل جوان برای اصلاح و سازندگی و عدم قناعت آنان به وضع موجود

۹- جامعه پذیری جوانان

الف) فرایند جامعه پذیری و فرهنگ پذیری جوانان

  • جامعه پذیری: جریان تدریجی تربیت اجتماعی، پذیرش الگوهای فرهنگی، ارزش ها و هنجارهای اجتماعی و شیوه های ایفای نقش و تبعیت از نهادهای اجتماعی.
  • فرهنگ پذیری: همنوایی گروهی در نتیجه ی همسازی اعضای گروه اجتماعی با یکدیگر در قالب پیچیده و عمیق (همانندسازی با فرهنگ اجتماعی).
  • هنجارهای اجتماعی: الگوهای رایج رفتار و دستورالعمل های مبتنی بر ارزش های اجتماعی (ابزارهای تحقق جامعه پذیری و فرهنگ پذیری).
  • ارزش های اجتماعی: الگوهای آرمانی و تصورات کلی از رفتارهای مطلوب اجتماعی (مورد ارج و احترام همگان در جامعه).
  • جامعه پذیری ارادی: تاثیرپذیری از آموزش های رسمی مدرسه و دانشگاه (جریان تطابق با فرهنگ رسمی جامعه).
  • جامعه پذیری غیر ارادی: تاثیرپذیری از آموزش های خانواده و اجتماع (جریان تطابق با فرهنگ متعارف).
  • شیوه های جامعه پذیری: القاء (ابلاغ و انتقال اطلاعات و طرز رفتار) و تقلید (تلاش فرد برای تبعیت از رفتار دیگران)
  • غیر اجتماعی یا جامعه گریز: بی تفاوت نسبت به ارزش ها و هنجارها و آداب و رسوم و قوانین و مقررات اجتماعی.

ب) جنبه ها و ابعاد رشد جوانان در جریان جامعه پذیری

  • ارتباط بین فردی (ارتباط های موضوعی)
  • مفاهیم اجتماعی (قراردادها، هنجارها و ارزش ها)
  • رفتارهای اجتماعی شده (فعالیت های شغلی و اجتماعی)

ج ) عوامل اجتماعی شدن جوانان

  • کانون خانواده (نخستین گروه تشکیل دهنده اجتماع)
  • گروه همسالان (ایجاد فرصت برای خلق و ایفای نقش اجتماعی)
  • نهاد مدرسه (ایجاد فرصت برای توسعه روابط و مناسبات انسانی)
  • نهادهای اجتماعی (ابزار انتقال مهارت های اساسی یا ارزش های اجتماعی)

د ) هنجارهای مهم و شاخص اجتماعی

  • رسم های اجتماعی: رفتار منتج از تکرار و تثبیت کنش های متقابل اجتماعی (نمونه: خاستگاری).
  • میثاق های اجتماعی: رسم و رفتار مورد توافق بخش عظیمی از مردم یک جامعه (عید دیدنی).
  • آداب اجتماعی: رسم و رفتار تثبیت شده و دارای مقبولیت عام در سطح جامعه (عیادت بیماران).
  • تشریفات اجتماعی: رسم های اجتماعی مختص شرایط رسمی و عمومی جامعه (ولیمه ی عروسی).
  • مناسک اجتماعی: تشریفات دارای اهمیت و ارزش فراوان (جشن ها و اعیاد مذهبی).
  • شیوه های قومی: رسم های اجتماعی قدیم و مورد تاکید قاطبه ی مردم (مهمان نوازی).
  • سنت های اجتماعی: رسم های پایدار، معتبر و عمومی یک قوم یا ملت (مراسم تدفین).
  • اخلاق اجتماعی: رسوم اجتماعی مهم و غیر قابل نقض از منظر جامعه (امانتداری).
  • قوانین اجتماعی: رسم های معتبر اجتماعی و دارای کیفر در صورت نقض (قوانین مصوب).
  • مقررات اجتماعی: رسم های معتبر اجتماعی با اهمیت کمتر از قوانین (مقررات رانندگی).

ه) مراتب تربیت مذهبی در نسل جوان و نوجوان

  • انس دینی: ایجاد تعلقات معنوی از طریق شرطی شدن اعمال و افعال مذهبی.
  • عادت دینی: ایجاد عادات مذهبی به کمک تکرار اعمال و احساس مسئولیت در عبادات.
  • معرفت دینی: فهم و استنباط معارف دینی به کمک تفکر، تعقل و تحلیل مسائل مذهبی.
  • شاکله ی دینی: تجلی و تبلور فرهنگ مذهبی در وجود و شخصیت نوجوان (اخلاقیات).
  • خودجوشی دینی: در جستجوی عشق، عرفان و معنویت برتر به کمک جاذبه های قدسی.

۱۰- جوانان و کانون خانواده

الف– تربیت پذیری نسل جوان در محیط خانواده

  • رشد و پرورش عواطف و احساسات انسانی
  • آشنایی با هنجارها و ارزش های فرهنگی و اجتماعی
  • تعلیم و تربیت شفاهی (آموزش های غیر مستقیم)
  • تامین و تضمین سعادت و سلامت روانی
  • احساس آرامش روحی و امنیت (حمایت)
  • افزایش آگاهی، تقویت بینش و ارتقای معرفت
  • همگرایی، همنوایی، همکاری جمعی
  • خودشکوفایی و رشد و اعتلای شخصیت انسانی
  • احساس عزت نفس و شرافت و کرامت وجودی
  • احراز آمادگی برای ورود به مدرسه و تحصیل علم
  • انس و الفت، صفا و صمیمیت و تفاهم و تعاون
  • آشنایی با حقوق و مسئولیت های فردی و اجتماعی
  • رفتار و روابط معقول با اعضای خانواده
  • تقویت روحیه نشاط و امیدواری و تحرک و تکاپو
  • تقویت روحیه اعتماد به نفس و تحکیم عزم و اراده
  • رشد عواطف انسانی در مناسبات خانوادگی
  • احراز آمادگی برای انجام فرائض و تکالیف دینی
  • مسئولیت پذیری مقطعی برای ایفای نقش خانوادگی
  • انتقال فرهنگ و سنت های شایسته به آیندگان
  • تمرین همسازی، سازگاری و وفاق اجتماعی

ب – آسیب پذیری نسل جوان در محیط خانواده

  • اختلاف والدین و تاثیرات روحی ناشی از آن
  • عدم درک فرزندان از سوی برخی از والدین
  • اعمال تبعیضات ناروا بین فرزندان
  • فقر اقتصادی و تبعات منفی آن در خانواده و اجتماع
  • تحقیر فرزندان و بی توجهی عاطفی به آنان
  • بی توجهی والدین نسبت به مسائل تربیتی فرزندان
  • کمبود فضاها و امکانات رفاهی و تفریحی
  • بی اعتمادی فرزندان نسبت به والدین
  • فوت یکی از والدین (فقدان سرپرست)
  • کثرت عائله و مشکلات ناشی از آن
  • سختگیری بی مورد و ایجاد محدودیت های ناروا
  • تنبیه بدنی و اعمال خشونت از سوی والدین
  • جدا شدن والدین از یکدیگر (طلاق)
  • مشکل اعتیاد در برخی از خانواده ها
  • اختلاف و ناسازگاری فرزندان با یکدیگر
  • ضعف دانش و بینش فرهنگی والدین
  • انتقادهای مخرب و ویرانگر والدین
  • اختلاف سلیقه های والدین با یکدیگر
  • مراودات با خانواده های نامتعادل
  • عدم اشنایی والدین با تعلیم و تربیت اسلامی

۱۱- نسل جوان و فرهنگ مدرسه، حوزه و دانشگاه

  • تسهیل شرایط انتقال از فرهنگ خانواده به اجتماع
  • آشنایی با شیوه های تامین آرامش و امنیت روانی
  • فراگیری آیین شهروندی و مقررات زندگی اجتماعی
  • تصعید و پالایش عواطف و احساسات انسانی
  • آشنایی با یافته های جدید علمی، فرهنگی و هنری
  • هویت یابی و تشخیص و تعیین گرایش های فکری
  • تمرین روابط و آداب صحیح و مطلوب اجتماعی
  • فراگیری آداب و اصول نظم و انضباط اجتماعی
  • آشنایی با روش های تامین بهداشت جسمی و روانی
  • تمرین و تجربه ی آزادی، آزادگی و آزاداندیشی
  • یادگیری روش های بهره گیری از مواهب زندگی
  • احراز آمادگی برای ادامه ی تحصیل علم و دانش
  • فراگیری احکام دین و انجام فرائض دینی
  • یادگیری شیوه های برنامه ریزی برای آینده
  • اصلاح رفتار و اعتلای شخصیت اجتماعی
  • تقویت اعتماد به نفس و تحکیم عزم و اراده
  • رشد و ارتقای منزلت تربیتی و فرهنگی
  • تحصیل فضایل اخلاقی و سجایای انسانی
  • تجربه ی مسائل زندگی و فراگیری آیین زندگی سالم
  • تقویت روحیه ی خلاقیت و ابتکارات فردی
  • اغتنام فرصت برای تامل، اندیشه و تدبر
  • تقویت ایمان مذهبی، دین شناسی و دینداری
  • تکوین و تقویت عادات حسنه اخلاقی و اجتماعی
  • فرهنگ پذیری و جامعه پذیری در جریان تعلیم و تربیت
  • تقویت احساس تعهد و مسئولیت پذیری و مشارکت اجتماعی
  • آشنایی با مختصات حوزه های گوناگون معارف بشری
  • تمرین و تجربه ی سلوک و سازگاری و وفاق با همنوعان
  • آشنایی با قواعد و ضوابط تفکر علمی (منطق)
  • کسب تجربه، تخصص و مهارت های اساسی برای خدمت به جامعه
  • آشنایی با ارزش ها و هنجارهای شرعی و عرفی جامعه
  • احراز آمادگی برای ازدواج و تشکیل خانواده
  • احراز صلاحیت و شایستگی برای تصدی مدیریت جامعه

۱۲- جوانان و رسانه ها

۱- شناخت دین به عنوان آیین زندگی و رسم آزادگی و مبین طاعت پروردگار

۲- تقویت روحیه ی تعبد آگاهانه و عارفانه در اجرای احکام و فرایض دینی

۳- تهذیت نفس و تحصیل فضایل با استفاده از برنامه های اخلاقی رسانه ها

۴- آشنایی با مناسک دینی و شعائر مذهبی در مراکز، کانون ها و محافل مذهبی

۵- آشنایی با هنجاها و ارزش های اسلامی و اشاعه و گسترش آن در سطح جامعه

۶- مقابله و مبارزه با تحجر و قشری گری و تجدد و غربی گری (نفی افراط و تفریط)

۷- یادگیری روش های حفظ و حراست از دستاوردهای عظیم انقلاب اسلامی

۸- آشنایی با الگوها و اسوه های متعالی در عرصه های فرهنگی، مذهبی و اجتماعی

۹- فراگیری معیارها، قواعد و ضوابط فرهنگ عمومی و اشاعه آن در سطح جامعه

۱۰- شناخت مفاهیم، اصول و حدود و ثغور آزادی بیان، قلم و اندیشه در اسلام

۱۱- فراگیری شیوه های صحیح تبادل فرهنگی، نقد و انتقاد و اصلاحات اجتماعی

۱۲- افزایش ظرفیت فکری و روحی در مقابله با اندیشه ها و آرای مخالفان و معارضان

۱۳- بهره گیری از خدمات مشاوره ای در ابعاد گوناگون فرهنگی، مذهبی و اجتماعی

۱۴- فراگیری آداب زندگی اجتماعی و قواعد شهروندی در جریان برنامه های جمعی

۱۵- حساسیت و تعهد نسبت به پاسداری از حریم مقدس عفاف و پاکدامنی

۱۶- آشنایی با الگوی مطلوب خانواده و آیین زناشویی و همسرداری در اسلام

۱۷- آشنایی با نقش و اهمیت افکار عمومی در حفظ و تعادل و توازن جامعه مدنی

۱۸- آشنایی با ویژگی های ممتاز فرهنگ ملی و مذهبی در مناسبت های ویژه

۱۹- شناخت آداب و رسوم ملی و مذهبی در جهت تقویت انسجام اجتماعی

۲۰- آشنایی با فرهنگ نظم و انضباط اجتماعی و احساس وجدان کاری در جامعه

۲۱- تقویت و تحکیم مبانی وحدت و وفاق اجتماعی در سطح جامعه ی اسلامی

۲۲- تقویت روحیه ی آزادگی و آزادی خواهی و عدالت خواهی برای اعتلای کلمه حق

۲۳- مقابله و مبارزه با روحیه ی انقیاد و بی تفاوتی و تسامح در سطح جامعه

۲۴- نفی مشی مُداهنه و مُصانعه در روابط انسانی و مناسبات اجتماعی

۲۵- ترویج روحیه ی جمع گرایی و ترجیح مصالح اجتماعی بر منابع فردی و گروهی

۲۶- آشنایی با فرهنگ متعارف سیاسی و حقوق و روابط بین الملل

۲۷- اشاعه فرهنگ بسیجی و تقویت روحیه ی ایثار برای گسترش عدالت اجتماعی

۲۸- شور و نشاط و تکاپو و پویایی برای سازندگی و عمران و آَبادانی کشور

۲۹- فراگیری آیین مشارکت اجتماعی در صحنه های مختلف تلاش و سازندگی

۳۰- تقویت خلاقیت و ابتکارات فردی در جریان آفرینش های فرهنگی– هنری

۱۳- فهرست اجمالی روش های اجرای اهداف تربیتی

آنچه در ادامه خواهد آمد؛ فهرستی اجمالی از روش ها و سازوکارهای اجرایی می باشد که برای رسیدن به اهداف فرهنگی و تربیتی می تواند مورد بهره برداری مدیران و مربیان فرهنگی قرار گیرد.

قبل از ارائه ی این فهرست چند نکته مورد اشاره قرار می گیرد:

الف- این فهرست با استفاده از خط مشی اجرایی «منشور تربیتی نسل جوان» و تجربه ی مربیان مراکز فرهنگی در سالیان متمادی تنظیم شده است.

ب- شیوه های اجرای این درسنامه منحصر به روش های اجرایی ارائه شده نیست بلکه مربیان می توانند بر اساس تجارب، امکانات و خلاقیت خود روش های دیگری را نیز مورد استفاده قرار دهند.

ج- این شیوه ها با رعایت اصل کلیت تنظیم شده است یعنی هر یک از این شیوه ها به زیرمجموعه های جزئی تری قابل تقسیم است.

۱- بحث و گفتگو (آموزش نظری، روش سخنرانی و بحث آزاد)

۲- مطالعه کتاب

۳- کنفرانس و سمینار

۴- دیدار با علماء و بزرگان

۵- استفاده از برنامه های هنری

۶- برگزاری مسابقات (علمی، قرآنی و…)

۷- شرکت در سیر مطالعاتی

۸- تحقیق و پژوهش

۹- نظرسنجی

۱۰- استفاده از تمثیل و مثل، شعر و…

۱۱- الگوسازی و الگوگیری

۱۲- استفاده از برنامه های صدا و سیما، فیلم و برنامه های یارانه ای (CD)

۱۳- شرکت در مجامع و مراسم مذهبی و سیاسی و ملی و…

۱۴- استفاده از مشاور (فردی و گروهی)

۱۵- کارنامه ی عمل (کارنامه ی روزانه، ثبت اعمال روزانه)

۱۶- توجیه والدین به منظور اجرا و نظارت ایشان بر تربیت جوانان با برگزاری انجمن اولیاء و مربیان

۱۷- کارت امتیاز (کارت تشویق که توسط مربی به متربی داده می شود)

۱۸- دسته چک (کارت های ضمانت و تعهد که متربی تعهدی نموده و کارت ضمانت را به مربی تحویل می دهد)

۱۹- شرکت در فعالیت های عام المنفعه (جشن عاطفه ها و جشن نیکوکاری و پرداخت صدقه و…)

۲۰- استفاده از ادبیات داستانی (قصه، شعر، لطیفه و…)

۲۱- مشاهده ی تحولات طبیعی و طبیعت پیرامون

۲۲- ارتباط با مراکز پاسخگویی (اعتقادی، احکام و…) و بانک های اطلاعاتی

۲۳- عبرت از منابع تاریخی (زندگینامه و حکایات زندگی نخبگان بشر)

۲۴- اردوهای فرهنگی تربیتی (بلندمدت و کوتاه مدت)

۲۵- بازدید از موزه ها (تاریخ طبیعی، مردم شناسی و…) و آثار باستانی

۲۶- استفاده از هدایا و بسته های فرهنگی (کتاب و برنامه های رایانه ای و…)

۲۷- تشکیل جلسات، محافل و مراسم های دینی، مذهبی

۲۸- میزگرد با حضور متخصصان

۲۹- برگزاری و شرکت در نمایشگاه های تخصصی یا عمومی

۳۰- تهیه دفترچه دیون خمس، زکات، رد مظالم، بدهی ها و…

۳۱- تشکیل هسته های همکاری (دوستی، تعاون، ورزشی و قرآنی و…)

۳۲- برگزاری و شرکت در جلسات نقد و نظر (نقد کتاب، نقد فیلم و…)

۳۳- بازدید از مراکز علمی، آموزشی و صنعتی

۳۴- زیارت اماکن متبرکه و مشاهد مشرفه، اهل قبور و…

۳۵- سفرهای سیاحتی، ایران گردی و جهان گردی

۳۶- ارتباط و تعامل با نهادهای فرهنگی، علمی (آموزش و پرورش و…)

۳۷- شرکت در دوره های آموزشی (نقاشی، خطاطی، عکاسی، ورزشی و…)

۳۸- توجیه دست اندرکاران امور مسجد جهت هماهنگی برنامه های تربیتی

۳۹- توصیه های کلامی و عملی

۴۰- تبلیغات و فضاسازی فرهنگی تربیتی (بیلبرد، پارچه نویسی و…)

۴۱- کنترل و مراقبت محسوس یا نامحسوس (وسایل و امکانات و ارتباطات)

۴۲- شرکت در نمازجمعه و نمازهای جماعت

۴۳- استفاده از ذخایر علمی و کتابخانه های عمومی و تخصصی

۴۴- تشکیل صندوق قرض الحسنه برای تامین کمک های اقتصادی، شغلی

۴۵- شرکت در دوره های بسیج سازندگی

۴۶- برگزاری و تشویق بر شرکت در دوره های مهارتی تابستانی

۴۷- معرفی جوانان و نوجوانان موفق و نمونه (جشن برترین ها)

۴۸- دیدار از مناطق جنگی و آثار دفاع مقدس

۴۹- دیدار از جانبازان، ایثارگران و خانواده های شهدا

۵۰- نوشتن خاطرات، مقاله نویسی، قصه نویسی و فیلمنامه نویسی توسط متربی

۵۱- مدیحه سرایی، شعرگویی و… توسط متربی

۵۲- ساختن صنایع دستی، کاردستی و فعالیت های هنری

۵۳- مهارت های زندگی (رانندگی، تعمیر وسایل منزل و…)

۵۴- بازی های فکری و فعالیت های هوشی

۵۵- ارائه سخنرانی، تدریس و… توسط متربی

۵۶- اجرای فعالیت های هنری توسط متربی (تئاتر و قصه گویی و نقل خاطره و…)

۵۷- روایت گری و نقالی

۵۸- پیمان دوستی و برادری (عقد اخوت)

۵۹- دیدار از مناطق محروم و ارتباط با ستمدیدگان و تهی دستان

۶۰- تهیه روزنامه دیواری و نشریه

۶۱- برگزاری جشن تکلیف و تشریق

۶۲- برگزاری و شرکت در کارگاه های علمی، مهارتی مانند مدیریت خانواده، همسرداری، تربیت فرزند و…

۶۳- استفاده از برنامه ها و آموزش های بسیج جوانان (مانورهای نظامی و اردوهای رزمی و دوره های تیراندازی)

۶۴- آموزش روش های کتابداری و شیوه های تنظیم امور کتابخانه

۶۵- کمک در تاسیس کتابخانه شخصی و معرفی کتاب های مفید (کانون کتاب)

۶۶- تحلیل و تفسیر علائم، آرم ها، نمادها و سمبل ها

۶۷- تشویق و حمایت نخبگان برای شرکت در مسابقات علمی (خوارزمی، المپیادها)

۶۸- واگذاری مسئولیت های اجرایی و فرهنگی به متربیان

۶۹- امر به معروف و نهی از منکر و سازماندهی نیروها در نهادهای نظارتی قانونی مانند بسیج، نیروی انتظامی، قوه ی قضائیه و…

۷۰- ایجاد زمینه و بستر برای ازدواج جوانان و حمایت از آنها (کانون پیوند)

۷۱- تفریحات و بازی های سالم فردی و گروهی

۷۲- ساخت فیلم و نماهنگ (کلیپ)

۱۴- تشریح عناصر درسنامه ی تربیتی جوانان و نوجوانان

الف- ضرورت و اهمیت طرح درس در گروه های فرهنگی

هر مربی چنانچه بخواهد در امر تربیت اعضای گروهش موفق باشد باید با گروه خود برنامه ی مدون و زمان بندی شده ای فراهم آورد و تا آنجا که امکان دارد همه چیز را از قبل پیش بینی نموده، آماده سازد؛ طرح درس یا درسنامه برای یک مربی و در افقی بالاتر برای یک کانون یا مراکز فرهنگی، هم محتوا را مشخص می کند و هم ابزار را.

طرح درس برنامه ی کار مربی و تکلیف متربیان را برای یک جلسه، یا یک سال و یا یک دوره ی معین مشخص می کند و به مسئولین و مدیران فرهنگی این امکان را می هد که با بصیرت و آگاهی کامل از فرآیند تربیتی در مراکز خود و برای گروه های سنی مختلف برنامه ریزی نمایند.

طرح درس گویای آن است که یک مربی موظف است برای تربیت همه جانبه و هماهنگ تمام نیازهای یک جوان یا نوجوان برنامه ریزی و تلاش نماید و در بردارنده ی فرآ یند تربیتی مخاطبان از گذشته تا آینده است.

ب- آثار و نتایج طرح درس

۱- در طرح درس، هدف های کلی و هدف های هر جلسه مشخص و پیش بینی می شود.

۲- در طرح درس، ارزشیابی صحیحی از روند تعلیم و تربیت شکل می گیرد.

۳- در طرح درس، مراحل کار یک مربی با رعایت تقدم و تأخر آنها لحاظ می شود.

۴- روش های اجرایی ارائه ی مباحث مشخص پیش بینی می شود.

۵- وظیفه ی مربی (رابط) و تکلیف فراگیران (اعضاء جلسه) تعیین می شود.

۶- مربی با اعتماد به نفس و احساس توانمندی در گروه حاضر می گردد.

۷- شرایطی برای مربی بصیر فراهم می آید تا بتواند نقاط ضعف کار خود و دیگران را ارزیابی و پیش بینی نماید.

ج- نکات مهم در مورد طرح درس

۱- طرح درس هدف تربیت نیست بلکه ابزار و وسیله ی رسیدن است.

۲- مربی باید تلاش نماید طرح درس را تمام و کمال اجراء کند هرچند باید بپذیریم این کار از عهده ی برخی مربیان ساخته است.

۳- برای اجرای مطالب طرح درس می توان از الگوها و ابزارها و روش های ابداعی دیگری نیز بهره برد (مربی نباید دچار کلیشه شود).

۴- هدف اصلی تربیت، عمل صالح است که این خود نیاز به نیت پاک و دانش صحیح دارد. مربی باید بداند دانش و اطلاعات کافی نیست.

د- عناصر درسنامه تربیتی جوانان و نوجوانان

۱- مقطع سنی

در این قسمت مقطع سنی مخاطبان مشخص شده است. مخاطبان این درسنامه به ترتیب در یکی از مقاطع ذیل دسته بندی شده اند:

۱- پنجم ابتدایی و اول راهنمایی

۲- دوم و سوم راهنمایی

۳- اول دبیرستان

۴- دوم دبیرستان

۵- سوم دبیرستان

۶- پیش دانشگاهی

۷- طلاب و دانشجویان

۲- عرصه

از نظر متخصصان تعلیم و تربیت و کارشناسان منشور تربیتی نسل جوان تمام نیازهای گروه سنی جوانان و نوجوانان در ۱۴ بخش دسته بندی می شود که به هر یک از آنها «عرصه» گفته می شود که به ترتیب عبارتند از:

۱- ایمان و معرفت

۲- اخلاق و معنویت

۳- تعلیم و تربیت

۴- تدبیر و سیاست

۵- فرهنگ و تمدن

۶- خانواده و ازدواج

۷- روابط و مناسبات انسانی

۸- تلاش و سازندگی

۹- تعاون و تعهد اجتماعی

۱۰- علوم و فنون

۱۱- خلاقیت و ابتکار

۱۲- هنر و ادب

۱۳- سیر و سیاحت

۱۴- ورزش و تربیت بدنی

۳- اصل

بنا بر نظریه ی طرح شده در منشور تربیتی نسل جوان هر یک از عرصه های ۱۴ گانه در ۷ بخش توزیع می شود که به هر یک از آنها «اصل» گفته می شود. بنابراین منشور تربیتی نسل جوان دارای ۹۸ اصل می باشد.

۴- تعریف اصل

در این بخش تعریف هر یک از اصول منشور تربیتی نسل جوان به تفصیل مورد بررسی قرار می گیرد. لزوم این امر از آن سو است که مخاطبان منشور یعنی مدیران، مسئولین و مربیان فرهنگی بایستی تعریف درست و روشن و یکسانی از عناوین اصول طرح شده پیش رو داشته باشند.

۵- اهداف تفصیلی

از دیدگاه کارشناسان و طراحان منشور تربیتی نسل جوان هر یک از اصول طرح شده دارای اهداف معینی می باشد که به تفصیل در ذیل هر یک از آن اصول در منشور تربیتی آمده است. لیکن در هر یک از طرح درس ها متناسب با ذهن و زبان مخاطبان (مقاطع سنی ۷ گانه) تعدای از آن اهداف تفصیلی با نگاهی کارشناسانه انتخاب و محور کار قرار گرفته است.

اشاره این دو نکته ضروری است که:

اولا: چون گستره ی نگاه طراحان منشور تربیتی نسل جوان برنامه ریزی برای دستگاه های اجرایی کل کشور می باشد لذا برخی از اهداف در گرو امکانات خاص بوده که مربوط به وزارت خانه ها یا سازمان های دولتی می باشد بدیهی است از پیگیری چنین اهداف تفصیلی در این درسنامه صرف نظر شده است زیرا مجریان این درسنامه در مرحله نخست مراکز فرهنگی با امکانات محدود می باشند.

ثانیا: اهداف طرح شده در این درسنامه با توجه به تفاوت ذهن و زبان جوان و نوجوان در مقاطع سنی ۷ گانه توزیع شده است به این صورت که در مجموع درسنامه و لحاظ تمام مقاطع و سرفصل ها، اهداف قابل طرح لحاظ شده است.

۶- کد تطبیقی

برای آشنایی مجریان درسنامه و تطبیق اهداف طرح شده در درسنامه با اهداف تفصیلی منشور از یک سو و تطبیق آن اهداف با سرفصل های درسی (بودجه بندی محتوایی) از یک کد با دو شماره استفاده شده است که به ترتیب شماره سمت راست خط تیره بیانگر ترتیب اهداف در این درس بوده و شماره سمت چپ گویای ترتیب اهداف تفصیلی در منشور می باشد.

۷- بودجه بندی محتوایی (سرفصل)

در این قسمت باتوجه به اهداف تفصیلی درسنامه از یک سو و نیازها و ویژگی های گروه سنی مخاطبان از سوی دیگر موضوعات درسی ارائه شده است که به هریک از آنها «سرفصل» گفته می شود که با پیگیری و اجرای هر یک از این سرفصل ها هدف تفصیلی مربوطه تأمین می شود.

۸- بودجه بندی زمانی

برای ارائه هر درس در زمان معین و تنظیم زمان بندی دروس ارائه شده در هر مقطع، برای هر سرفصل زمانی پیشنهاد شده که بیانگر تعداد جلسه مورد نیاز برای این سرفصل است و هر جلسه به مدت یک ساعت و ۳۰ دقیقه پیش بینی گردیده است.

تذکر این مطلب ضروری است که به دلیل محدودیت زمانی برای ارائه کلیه دروس هر مقطع ناچار برای هر سرفصل بودجه زمانی نسبتا فشرده ای در نظر گرفته شده است.

۹- منابع اصلی

در این قسمت برای سهولت کار مربیان به معرفی کتاب به همراه آدرس کامل و دقیق پرداخته ایم. به این ترتیب که ابتدا اسم کتاب، سپس بخش مربوطه یا صفحه کتاب و در قسمت سوم نام مؤلف ذکر شده است. در پایان هر مجلّد مشخصات کامل هر کتاب ذکر شده است.

۱۰- منابع فرعی

در این بخش برای آشنایی بیشتر مربیان محترم با منابع بیشتر و متنوع در خصوص سرفصل های ارائه شده آثار دیگری ارائه گردیده و به ذکر نام کتاب و نام نویسنده بسنده شده است.

۱۱- روش های اجرایی

در این بخش از درسنامه به سازوکارهایی اشاره شده است که مربیان با استفاده از آنها متناسب با مباحث مطرح شده در سرفصل ویژگی های مخاطبان خود می توانند مباحث و اهداف تفصیلی درسنامه را محقق نمایند. در اینجا روش هایی مورد تاکید واقع شده است که اغلب مراکز فرهنگی از لحاظ امکانات و… توانایی انجام آن را داشته باشند. هر مربی به تناسب امکانات و ذهن و زبان مخاطبان خود از یک یا چند روش اجرایی بهره جوید. همچنین در این بخش سعی شده از لابلای اهداف و خط مشی اجرایی منشور تربیتی نسل جوان، الگوهای مناسب ارائه شود.

۱۲- روش های ارزیابی

بر هیچ اهل فنی پوشیده نیست که ارزیابی یکی از ارکان مهم یک فرایند آموزشی تربیتی است. بنابراین در این بخش از درسنامه با بیان چند روش پیشنهادی ارزیابی سعی شده است به مربی کمک گردد تا بتواند فرایند آموزش و تربیت را در خود و مخاطبان خود مورد سنجش قرار دهد، بدیهی است هر مربی به تناسب ابزارهای در اختیار و ذهن و زبان مخاطبان خود و نوع مباحث و سرفصل های ارائه شده می تواند یک یا چند روش از روش های ارزیابی را استفاده نماید.

منابع:

۱- استادان طرح جامع آموزش خانواده، خانواده و فرزندان در دوره ی راهنمایی تحصیلی (کتاب چهارم آموزش خانواده)، انتشارات انجمن اولیا و مربیان جمهوری اسلامی ایران، تهران ۱۳۷۷

۲- باهنر، ناصر، آموزش مفاهیم دینی همگام با روانشناسی رشد، سازمان تبلیغات، تهران ۱۳۷۸

۳- حسینی، سید مهدی، مدیریت فعالیت های فرهنگی، مرکز نشر هاجر، قم ۱۳۸۲

۴- دبیرخانه شورای عالی جوان، اولویت های اقدامات اجرایی به انضمام اهداف کیفی، تهران ۱۳۷۶

۵- دبیرخانه شورای عالی جوانان، جایگاه جوان در پرتو منشور تربیتی نسل جوان، تهران ۱۳۷۶

۶- دبیرخانه شورای عالی جوانان، منشور تربیتی نسل جوان، شورای عالی جوانان، تهران ۱۳۷۳

۷- دبیرخانه شورای عالی جوانان، طرح تفصیلی اقدامات اجرایی دستگاه ها و سازمان های دولتی بر اساس منشور تربیتی نسل جوان، تهران ۱۳۷۶

۸- دلشاد تهرانی، مصطفی، سیری در تربیت اسلامی، ذکر، تهران ۱۳۷۶

۹- ره توشه ی راهیان نور، ویژه ی بوستان نماز (ابتدایی)، دفتر تبلیغات حوزه ی علمیه قم، قم ۱۳۷۷

۱۰- سازمان ملی جوانان، جوانان و تجربه زندگی در اوقات فراغت، اسپید، تهران ۱۳۷۹

۱۱- سیف، علی اکبر، روانشناسی پرورشی، روانشناسی یادگیری و آموزش، آگاه، تهران ۱۳۷۹

۱۲- شرفی، محمدرضا، دنیای نوجوان، وزارت آموزش و پرورش، تهران ۱۳۸۰

۱۳- شعاری نژاد، علی اکبر، روانشناسی رشد، دانشگاه پیام نور، تهران ۱۳۷۰

۱۴- فرهادیان، رضا، مبانی تربیت و شاخصه های مهم در برنامه ریزی مدارس دینی، موسسه فرهنگی تربیتی توحید، قم ۱۳۸۲

۱۵- قائمی، علی، دنیای بلوغ، اسپید، تهران ۱۳۸۰

۱۶- اعتصامی، محمد مهدی، کتاب معلم (راهنمای تدریس)، دین و زندگی (۱)، سال اول دبیرستان، شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران، تهران ۱۳۸۱

۱۷- لطف آبادی، حسین، رشد اخلاقی، ارزشی و دینی در نوجوانی…، نسل سوم، تهران ۱۳۸۰

۱۸- معاونت تبلیغ، جذاب سازی کلاس های دینی کودکان و نوجوانان، مرکز مدیریت حوزه ی علمیه قم، قم ۱۳۸۲

۱۹- فرهادیان، رضا، دیدگاه های آموزشی تربیتی توحید، موسسه توحید، قم ۱۳۷۶

۲۰- نقیه، مجید، هدیه های آسمانی، قلم علم (قلم معلم)، تهران ۱۳۸۵

۲۱- نقیه، مجید، ظرافت های معلمی ( ۶۰۰ نکته کاربردی برای معلمان )، جوکار، تهران ۱۳۸۳

برچسب‌ها: , , , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق