پنج شنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۰۸:۰۴ - ۱۳۹۴/۰۷/۰۹
عید غدیر خم
سه نشانه از جامعیت اسلام:
 عید غدیر، عید وحدت اسلامی   

ماجرای غدیر چند بُعد دارد. بعد اول حادثه غدیر انتصاب الهی حضرت امیر – علیه السلام- به خلافت بعد از نبی اکرم است. بعد دوم پیوند دادن امت اسلامی با حضرت علی و الگو بودن ایشان است. بعد سوم، بعد سیاسی و حکومتی این حادثه است. در هر سه موارد می توان عوامل وحدت را جستجو کرد...

ندای اصفهان- محمدحسین اریسیان (پژوهشگر تاریخ)/

واقعه غدیرخم بزرگترین روز امت اسلامی بعد از بعثت رسول اکرم می باشد. امام صادق (علیه السلام) فرمود: «یَوْمُ غَدِیرِ خُمٍّ أَفْضَلُ الْأَعْیَاد» [۱]. نبوت آخرین رسول الهی در بعثت حضرت ختمی مرتبت متجلی گردید و در ادامه با نصب الهی حضرت علی –علیه السلام – به کمال و تمام رسید.

با این نگاه، روز غدیر نه تنها روز افتراق و جدایی بلکه روز وحدت امت اسلام خواهد بود، همچنانکه رسول اعظم این را می خواستند.

با توجه به اینکه پرچمدار وحدت در جهان اسلام مقام معظم رهبری – ایده الله – هستند، این مختصر را با کمک از بیانات ایشان می نویسم.

«مسئله‌ی «غدیر» یک مسئله‌ی تاریخىِ صرف نیست؛ نشانه‌ای از جامعیت اسلام است.» [۲]

عید غدیر

شاید در نگاه اول نام بردن از روز غدیر برای وحدت امری عجیب به نظر آید اما با کمی تفکر به حقیقت امر پی خواهیم برد. اصل غدیر که امر جانشینی حضرت علی بعد از نبی مکرم است گرچه در بین شیعه – و البته به حق که در جای خود قابل استدلال و دفاع است- بسیار مورد استناد و تاکید قرار گرفته است، اما همچنان که می دانیم جریان غدیر صرفا در یک کلام که «من کنت مولا فهذا علی مولاه» و بیعت مسلمانان با امام علی –علیه السلام- خلاصه نمی شود.

ماجرای غدیر چند بُعد دارد. بعد اول حادثه غدیر انتصاب الهی حضرت امیر – علیه السلام- به خلافت بعد از نبی اکرم است. بعد دوم پیوند دادن امت اسلامی با حضرت علی و الگو بودن ایشان است. بعد سوم، بعد سیاسی و حکومتی این حادثه است.

۱- ولایت، عامل وحدت

اگر اختلافی بین دو فرقه بر سر خلافت بلافصل حضرت علی باشد، مسلما دیگر اختلافی در مورد ولایت امام علی با یکدیگر ندارند. چنانچه جمله معروف پیامبر را هر دو فرقه ذکر کرده و قبول دارند. این اولین عامل وحدت مسلمانان حول وجود حضرت علی –علیه السلام – می تواند باشد. مقام معظم رهبری با استناد به بحث شهید مطهری در مقاله غدیر و وحدت امت اسلامی به این نکته اشاره دارند:

«مسأله غدیر هم می‌تواند مایه وحدت باشد؛ همچنان که مرحوم آیت اللَّه شهید مطهری مقاله‌ای با عنوان «الغدیر و وحدت اسلامی» دارد. …ممکن است به نظر عجیب بیاید، اما واقعیت مطلب همین است. خودِ مسأله غدیر، غیر از جنبه‌ای که شیعه آن را به عنوان اعتقاد قبول کرده است – یعنی حکومت منصوب امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاهوالسّلام از طرف پیامبر که در حدیث غدیر آشکار است – اصل مسأله ولایت هم مطرح شده است. این دیگر شیعه و سنّی ندارد.
اگر امروز مسلمانان جهان و ملت های کشورهای اسلامی، شعار ولایت اسلامی سر دهند، بسیاری از راه های نرفته و گره‌های ناگشوده امت اسلامی باز خواهد شد و مشکلات کشورهای اسلامی به حل نزدیک خواهد گشت». [۳]

۲- اهل بیت، سرچشمه­ ی اسلام ناب

دومین استفاده ای که از این جریان برای اتحاد امت اسلامی می توان نمود، همتا قرار دادن عترت -که در رأس آن حضرت علی است- با قرآن کریم در نص صریح حدیث ثقلین است.

این کنار هم قرار دادن قرآن و عترت در حقیقت هدایت مردم به این سمت است که برای فهم صحیح از قرآن باید به چه کسانی مراجعه کرد تا از تفسیر به رأی دور شویم و نیز الگویی عملی و کامل از انسان رشد یافته در مکتب اسلام را به جامعه نشان دهند. مقام معظم رهبری در سخنانی قابل توجه می فرمایند:

«علت اینکه پیغمبر (ص) «عترت» را در کنار «قرآن» می گذارد، هم در سخنرانی منی و در حدیث ثقلین- که حدیث ثقلین ظاهرا بارها هم از پیغمبر صادر شده- و هم در حدیث غدیر و در واقعه غدیر- تکیه روی امیرالمومنین و شخص او- علت اینکه این رابطه را برقرار می کند، از جمله این است که مردم در طول زمین اولا یک نمونه های کامل از انسان طراز اسلام، از انسان مقبول و مورد پذیرش اسلام را ارائه بدهد به مردم و به همه نسل های آینده. نمونه کامل انسان را به صورت مجسم و عینی با حالات واضح و غیر قابل تردید در اختیار همه انسان ها بگذارد.»

«امیرالمومنین با این دیدگاه دیگر متعلق به شیعیان نیست متعلق به همه مسلمان هاست. و مخصوص امیرالمومنین هم نیست، بلکه عترت و خاندان پیغمبر و ائمه شیعه که اولاد امیرالمومنین هستند آنها هم، چون که مشمول عترت هستند، آنها هم همواره به عنوان نمونه کامل انسان اسلامی در دیدگاه مسلمان ها باید باقی بمانند، این یک نکته. ثانیاً با تعیین عترت در کنار قرآن و با اعلام لزوم پیوند میان مسلمین و میان عترت، در حقیقت رسول اکرم تکلیف تحریف ها در قرآن و انحراف از مفاهیم اصلی قرآن را هم روشن کرده. آنجایی که دستگاه های زر و زور برای مصالح خودشان مفاهیم اسلامی را منحرف می کنند، قرآن را بد معنا می کنند، مسلمان ها را گمراه می کنند، آن مرجعی، آن محوری و قطبی که باید مردم را آگاه کند که حقیقت چیست، مفهوم و معرفتِ درست کدام است و مردم را از گمراهی نجات بدهد، و مردم باید حرف او را گوش کنند، او عترت است.»

«و این همان چیزی است که امروز برای دنیای اسلام یک ضرورت و یک امر لازم است. امروز همه مسلمان ها احتیاج دارند که از معارف اسلامی که از طریق اهل بیت پیغمبر می رسد استفاده کنند، فرق نمی کند که معتقد باشند به امامت بلافصل امیرالمومنین و امامت اولاد او یا معتقد نباشند. البته شیعه عقیده حق و مستفاد قطعی از این حدیث را خلافت بلافصل می داند و به معتقد و پایبند است. آنهایی هم که به این عقیده پایبند نیستند – یعنی برادران اهل سنت- ارتباط و پیوند فکری و عقلانی و اعتقادی و عاطفی خودشان را از خاندان پیغمبر و امیرالمومنین باید قطع نکنند. لذا مسئله غدیر از این بعد دوم که بعد ایجاد پیوند میان علی بن ابی طالب و عترت پیغمبر با آحاد مسلمان هاست، مال همه مسلمان هاست.» [۴]

۳- غدیر، ورود دین و مردم در امر حکومت

سومین مورد عامل وحدت بودن روز غدیر، که در ابتدای امر بیشتر سبب شگفتی می شود، جنبه سیاسی این واقعه است. شاید در نگاه ابتدایی به نظر برسد که امر سیاسی در این واقعه ما را به این نتیجه می رساند که حضرت علی جانشین بلافصل رسول الله – علیهما السلام – هستند. این نکته در جای خود درست و مستدل، اما توجه به جنبه دیگری که موجب وحدت امت اسلام می شود؛ این است که اولا: انتساب جانشین رسول الله توسط پیامبر و به امر خدا نشان دهنده پیوند دیانت و سیاست است و مسلمانان که در اصل ماجرای غدیر نمی توانند شبهه ایجاد کنند، حول این موضوع می توانند متحد شوند. ثانیا: اعلام این امر به مردم که به دستور الهی است و به دنبال آن بیعت مسلمانان را به همراه دارد، دخالت دادن مردم در امر حکومت را نشان می دهدکه همان مردم سالاری دینی است. رهبر معظم انقلاب می فرمایند:

«در این قضیه، اصل مسأله نصب حاکم، مسأله مهمی است که پیام غدیر است. …بزرگترین مظهر دخالت مردم در امور حکومت، غدیر است. خودِ غدیر این را به ما آموخت و لذاست که عید غدیر، عید ولایت است، عید سیاست است، عید دخالت مردم در امر حکومت است، عید آحاد ملت و امّت اسلامی است. این عید، مخصوص شیعه هم نیست. جا دارد و حق آن است که همه امّت اسلامی، این روز را برای خودشان عید بدانند.»[۵]

نهایتا اینکه برخلاف نگاه اول به جریان عظیم غدیر که شاید نشانه ای از اتحاد در آن نبینیم، اتفاقا این ماجرا حقیقتی واقع شده برای متحد کردن جهان اسلام و هدایت آنها به سمت تعالی است. کلام آخر اینکه:

«ما از حادثه و واقعه‌ی غدیر – که نشانه‌ی عظمت اسلام و جامعیت اسلام است – به عنوان وسیله‌ای برای تضعیف اسلام استفاده نکنیم.»[۶]

پی نوشت

[۱]- وسائل‏ الشیعه، ج۷ ص۳۸۰

[۲]- ۱۸/۱۰/۱۳۸۵

[۳]- بیانات در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حضرت رضا(ع) ۰۶ /۰۱/۱۳۷۹

[۴]- انسان ۲۵۰ ساله، ص۵۰ – ۵۴

[۵]- بیانات در دیدار کارگزاران نظام. ۱۸/۲/۷۵

[۶]- ۱۸/۱۰/۸۵

برچسب‌ها: , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق