دوشنبه ۲۵ شهریور ۱۳۹۸
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
۱۱:۳۳ - ۱۳۹۶/۰۲/۲۳

خبرنگار بازاریاب بیشتر از خبرنگار پرسشگر داریم!

یادی از خبرنگار عدالتخواه مرحومه مغفوره زهره یعقوبی

وی از معدود خبرنگاران حرفه ای در حوزه اجتماعی بود که سالیان متمادی به صورت تخصصی در حوزه اجتماعی و شهری فعالیت کرد و مسائل و مشکلات زیادی را از بان مردم به گوش مسئولان رساند

به گزارش ندای اصفهان، زهره یعقوبی متولد سال ۱۳۵۷ در خورزوق اصفهان است که فعالیت رسانه ای خود را اوایل دهه ۸۰ در باشگاه خبرنگاران جوان آغاز و از همان ابتدای کار به دلیل روحیه مطالبه گری و دغدغه مندی که نسبت به رفع مشکلات مردم داشت، حوزه اجتماعی را برگزید و سال ها در این عرصه قلم نگاشت.
اخلاق مداری، صداقت، خوش برخوردی و حجابِ شایسته این بانوی فرهیخته باعث شد که در بین مسئولان وجه بسیار مطمئنی پیدا کند، چنانکه در بسیاری از محافل خبری به عنوان معتمد خبری مهمترین رویدادهای خبری برای اولین بار از قلم این بانوی خبری منتشر شد.
از مهمترین فعالیت های خبری این بانوی مرحومه در عرصه رسانه، فعالیت در روزنامه «اصفهان زیبا» و پایگاه خبری «صاحب نیوز» بود که به مدت ۹ سال متمادی از دهه ۸۰ تا ۹۵ به صورت تمام وقت در حوزه تخصصی اجتماعی فعالیت کرد.
از این بانوی فعال، صدها عنوان خبری، یادداشت و گزارشات تاثیرگذار و مهم منتشر و به یادگار مانده است. شجاعت و صداقت و دغدغه مندی در کلام این بانوی خبری سبب شد که در چندین جشنواره مطبوعاتی حائز کسب رتبه خبرنگار برتر در حوزه گزارش و تیتر شود.
مرحوم یعقوبی با شرایط سختی که به دلیل غلبه بیماری مهلک سرطان داشت با صبوری و قناعت تا آخرین توان ایستادگی و کار کرد و سرانجام پس از تحمل دوره چندین ساله رنج و سختی بیماری در آغازین روز بهار ۹۶ و در آستانه ولادت حضرت زهرا(ص) در سن ۳۸ سالگی به سوی معبود شتافت.
***
متن زیر نمونه ای از دیدگاه های مرحوم یعقوبی در حوزه خبر و رسانه است که در گفتگو با خانم زهره سادات کاظمی انجام شده و اکنون بازنشر می شود.
***
در بررسی مشکلات مطبوعات به دنبال خبرنگارانی رفتیم که سالها است در این شغل مشغول اند و البته به خوبی با مشکلات آشنا هستند و روحیه نقادی دارند. از زهره یعقوبی که بیش از ده سال است در این حرفه فعالیت می کند خواستم به سوالات ما پاسخ دهد.
سوالم با مقایسه بازار مِلک با عرصه مطبوعات شروع شد و از او خواستم نظرش را در مورد «بساز بفروش» یا «بنویس بفروش»، «بساز بنداز» و «بنویس بنداز» در مطبوعات اصفهان بگویید.
این خبرنگار حرفه ای که سالها در عرصه خبر فعال است، با تعجب نگاهی می کند و انگار از سوالم خوشش نیامده می گویید:
مقایسه جالبی نیست. بازار ملک و مطبوعات، هر چند ماهیت هر دو عرضه است کالا یا خبر! اصلا بازاری کردن کار فرهنگی را نمی پسندم. بساز و بفروش با هدف و نیت فروش کار شروع می کند و خبرنگار شاید جز در موارد بسیار نادر نوشتن را به نیت فروختن آغاز نمی کند.
خدا را شکر «بنویس و بنداز» نداریم برخلاف بساز و بنداز، ولی «بنویس و بفروش» هم شاید خیلی کم. این درسته که به هر حال خبرنگار، پولی بابت حق التحریرِ یادداشت، گزارش و خبر بعد از انتشار می گیرد ولی اینکه بگویم موقع نوشتن با نیت مبلغی که می خواد بگیرد می نویسد یا فکر می کند تقریبا غیر ممکنه به نظرم نوشتن هر مطلبی از پیدا کردن «سوژه» تا تکمیل، مسیری طی می کند که ربطی به درآمدش ندارد.
یعقوبی در مورد خودسانسوری می گویید:
خود سانسوری پدیده ای بد است که به نظرم در بسیاری از جاها می شود از آن استفاده نکرد، اما در خیلی از رسانه ها مخصوصا رسانه های وابسته بسیار دیده می شود که بعضا محتوی و کیفیت را تحت تاثیر قرار می دهد و باید تا حد امکان از آن دوری کرد. ولی خب در شرایطی خاص ناگزیر به استفاده هستند که از آن مصالح و شرایط گریزی نیست.
این خبرنگار شرط اصلی بقای هر رسانه را سودآوری می داند و معتقد است که؛
قطعا این اصل با گرانی مواد اولیه و تورم امروزه بسیار اولویت پیدا کرده و کم کم به سمت سودمحوری رفته، اما باید مراقب بود و از آن فاصله گرفت. در اصفهان سودمحوری داریم اما نه به اندازه زیاد و در مواردی هم که هست صرفا برای حفظ موجودیت و بقا ست تا منفعت طلبی.
وی در مورد نگاه بعضی از خبرنگاران به خبر به عنوان یک کالای تجاری در عوض خدمت اجتماعی می گویید:
منصفانه نگاه کنیم خبر نه کالای تجاری است و نه خدمت اجتماعی؛ بلکه وسیله آگاهی است که بعضا می تواند ارائه خدمتی را هم اطلاع رسانی کند ولی ماهیتا خودش خدمت و کالای تجاری نیست و این نوع نگاه به نظر من از ارزش و رسالت خبر کم می کند.
در اصفهان هم دوست دارم خبرنگاران بیشتر خبرنگار باشند به معنای واقعی ولی خب خبرنگار بازاریاب بیشتر از خبرنگار پرسشگر داریم؛ خبرنگار دلال هم که دوست ندارم داشته باشیم.
از اول آموزش و شروع کار خبرنگاری یاد گرفتم که بازاریابی با خبرنگاری فرق دارد و هرکدام بر اساس وظایف تعریف شده مامور به انجام کارهای متفاوتی هستند. تا امروز هم به این امر پایبند بودم اما دلیل اینکه امروز بین این دو حرفه مشترکان زیادی را می بینی که در آن واحد به هردو مشغول هستند، خب مشکلات اقتصادی بسیار موثر بوده شاید به این دلیل که درآمدی که یک خبرنگار می تواند در کنار کار خبر از بازاریابی کسب کند اصلا قابل مقایسه با خبر نیست. به هرحال می شود گفت خبرنگار خوب می تواند بازاریاب هم باشد ولی بازاریاب خوب خبرنگار نیست.
او تاکید می کند؛ خبرنگارِ میرزا بنویس هم داریم و به شوخی خودش را مثال می زند و ادامه می دهد:
میرزا بنویس داریم در جمع خبرنگارها، نمونه اش خود من. اما خارج از شوخی الان دیگر خبرنگارها در نشست خبری هم یادداشت برنمی دارند و این کار را کلاس می دانند پس دیگر میرزا بنویسم نداریم. البته به نظرم درست نیست و به اصل کار لطمه می زند هرچند جلسات و نشست های خبری مدیران بیشتر صرف ارائه گزارش عملکرد می شود و خبرنگاران به راحتی می توانند از خبری که زودتر کار می شود استفاده کنند و پاسخگو بودن و تلاش برای رفع معضلات مردم و بهبود امور کمترین وقت را به خودش اختصاص می دهد که باید چاره ای برای آن اندیشید.
پای جلسات پوششی را وسط می کشم و از تعبیر بعضی به هدایای پرداخت شده به خبرنگاران به عنوان هدیه کثیف صحبت می کنم که با واکنشی عجیب روبرو می شوم و او ادامه می دهد:
اصلا از این واژه ها خوشم نمی آید و تا حالا به کار نبردم. با این حال قبول ندارم هدیه نشست های خبری که مدیران به خبرنگاران تقدیم می کنند پاداش کثیف است، چون از روی رضایت می دهند. هرچند خیلی وقت ها خیلی ارزش چندانی ندارد ولی به نظرم این موضوعی است که به شدت نیازمند ساماندهی است، تا ضمن حفظ شانیت خبرنگار از این حالت نامیمون و نادرست فعلی خارج شود. اینکه در بعضی جلسات و در مواقعی خاص جلسه پر از افراد زیادی بشود که معلوم نیست ایام دیگر سال کجا هستند و اصلا خبرنگار هستند یا نه و در عوض نشست بعضی مدیران که هدیه ای نمی دهند و با حضور اندکی از خبرنگاران برگزار می شود این معضل است و به امر اطلاع رسانی لطمه می زند و باید برای آن فکری کرد.
از یعقوبی می خواهم نظرش را در رابطه با گزینه های زیر که کدام سفارشی تر است، بگویید؛ ۱٫ خبرنگار ۲٫ مجوز ۳٫ سوژه ۴٫ مدیر مسوول ۵٫ سردبیر ۶٫ تیتر یک ۷٫خبر ۸٫رپورتاژ ۹٫ لوح تقدیر جشنواره ۱۰٫ عکس ۱۱٫ هدایا
در نگاه اول هر کدام از این ۱۱ مورد می توانند سفارشی باشند یا نباشند. اما درست و اصولی این است که هیچ کدام سفارشی نباشد و هر کدام بر اساس ضوابط مشخص انجام بشود تا مشکلی پیش نیاید.
قاعدتا رپورتاژ باید از همه سفارشی تر باشد و تیتر یک و لوح تقدیر جشنواره نباید سفارشی باشد چون رپورتاژ به سفارش واحدی تجاری یا شرکت و نهادی درخواست می شود که باید باب میل همان مدیر اجرایی بشود تا مبلغ توافق شده کامل پرداخت بشود ولی خب در بین گزینه های تیتر یک و عکس هم مواردی هست برای سفارشی تر رفتار کردن و به اظهار نظرهایی گوش دادن که خیلی اندک اند و امیدواریم هر روز کمتر باشند.
از او می خواهم با نگاهی منصفانه و به دور از شعار بگوید فضای مطبوعات نقدپذیر است یا تملق گو؟ و مدیران با کدام رویکرد موافقند؟
با کمی مکث جواب می دهد:
روحیه تملق گویی در فضای مطبوعات اصفهان به اندازه روحیه نقادی و نقد پذیری اندک است هر چند بودن اولی بسیار بد و نبودن دومی هم بد است و اگر نبود معضل دوم، امروز رسانه های اصفهان به جایگاه واقعی خود در جمع دیگر استان ها رسیده بود. مسئولان یا به علت آگاهی از ضعف هایشان از انتقاد فرار می کنند یا به خاطر از دست دادن مقام و میز ریاستشان. در حالی که تقویت روحیه نقدپذیری به ارتقا جایگاه و پیشرفت در امور، کمک بسیاری هم می کند، ولی از نقد فرار می کنند. تا حالا خیلی شعار شنیدیم. در مورد اینکه نقدپذیری خوب و همه باید این فرهنگ را در هر جایگاهی هستند بپذیرند، اما در عمل خیلی چیز زیادی ندیده ایم و این در مورد همه ی شغل ها صادق هست.
وی در مورد حضور ۷۰ درصدی بانوان در مطبوعات و حمایت از آنها می گویید:
جدا از تلاش قابل تقدیر بانوان در این عرصه سختِ کاری و حقوقی و با توجه به شرایط این شغل حمایت کافی صورت نمی گیرد.
قطعا کم توقعی بانوان در همه شغل ها از جمله خبرنگاری، در این امر بسیار موثر بوده و البته صبر و تحمل خانم ها هم که مثال زدنی است. اما فرمانبری را قبول ندارم چون بارها عکس این موضوع را درجمع خانم ها و آقایان رسانه دیده ایم. اما این حضور بالا آسیب هایی هم داشته که به نظرم به جایگاه بانوان آسیب زده و شاغل بودن خانم ها مخصوصا در این شغل بدون برنامه ریزی ممکن، مانع انجام وظیفه در زندگی شخصی و اجرای نقش اصلی بانوان می شود.
از تعداد روزنامه نگاران حرفه ای می پرسم و به رشد لاکپشتی آنها اشاره می کنم و می گوییم تا نظرش را در این مورد بدهد، وی معتقد است:
آماری از روزنامه نگاران حرفه ای ندارم ولی امیدوارم هر روز آمارشان بیشتر بشود اما اینکه چرا خبرنگاران در اصفهان دیر حرفه ای می شوند سوالی است که باید جوابش را در شهرهای موفق مثل مشهد و مخصوصا تهران جستجو کرد. به نظرم کار خبر و روزنامه نگاری اینقدر وسیع و با پیچ و خم های زیادی همراه است که ادعای حرفه ای شدن در آن، نیازمند سال ها تجربه و کار کردن است.
همچنین سیستم آموزشی مدونی که درکنار این کار کردن، مرتب ایرادات موجود را گوشزد و برطرف کند و مسیر درست نشان بدهد نیاز است. هرچند از نقش ایجاد فضای رسانه ای پویا در این بخش توسط مسئولان فرهنگی و مدیران نمی توان غافل شد، بله ممکن است فضای خبری مطلوب و مهمتر از همه درآمد بهتر، بعضا باعث جذب روزنامه نگاران و خبرنگاران در شهرهای دیگر شود. البته مصداق در این مورد کم سراغ داریم. محروم شدن جامعه رسانه ای از ظرفیت نیروی انسانی که سال ها برای رشدش صرف شده و یا زمان زیادی که لازم تا نیروی جایگزین تربیت شود. می شود گفت یکی از آسیب ها هجرت خبرنگاران به پایتخت است.
اینکه فضای بسته رسانه ای و میدان ندادن به بروز ایده های جدید اجازه رشد سریع روزنامه نگاری را با وجود ظرفیت های لازم در اصفهان نداده، شعار نیست. واقعا از استعدادها استفاده نمی شود و امیدوارم هرچه زودتر با استفاده از آموزش های مدرن و لازم و به کارگیری تجربه سالها تلاش پیشکسوتان در کنار فکرهای تازه و نوجوان شاهد ایجاد فضای لازم برای رشد روزنامه گاری باشیم.
یعقوبی شغلش خبرنگاری است و در مورد درصد خبرنگارانی که شغل اصلیشان خبرنگاری است می گوید:
حقیقتا کسانی که تنها از این راه امرار معاش کنند تعدادشان کم است اما اکثرا شغل دوم آقایان به حساب می آید و قطعا برای امرار معاش نیازمند به کار بردن حربه های تبلیغاتی و بازاریابی در کنار کار خبر هستند.
انتهای پیام/ مهران آنلاین

برچسب‌ها: , , , , ,

مطالب مرتبط

  1. سلیمانی گفت:

    سلام
    بغض گلویم را گرفته و اشک در چشمانم حلقه زده
    ببخشید نمیتونم خودم را کنترل کنم
    فقط میگم روحش شاد و یادش گرامی

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
اصفهان شرق
اصفهان شرق
وعده صادق
وعده صادق