پنج شنبه ۲۳ آذر ۱۳۹۶
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: فرهنگ و هنر
چاپ خبر
۰۶:۱۵ - ۱۳۹۶/۰۳/۲۰
گفتگو با علی اکبر بقایی رئیس سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان
 حرکتهای خودجوش مردمی انحصار را شکسته است/ ۱۵ سال آینده به سازمان فرهنگی تفریحی به این شکل نیازی نیست   

در ۱۰ سال آینده تمام بودجه ما نه صرف کار فرهنگی بلکه صرف حفظ خودمان می شود؛ اینکه فقط بگوییم من هم هستم! در آینده شما مؤثرترین نهاد فرهنگی شهر نیستید... باید نسبتمان را با مردم بازنگری کنیم

ندای اصفهان- جواد جلوانی:

دغدغه اصلی که این مصاحبه را با علی اکبر بقایی رئیس سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان ترتیب دادیم همان صحبت های مقام معظم رهبری بود که بارها از فرهنگ گفته اند و اینکه در گوشه و کنار حرکتهای خودجوش مردمی توسط جوانان مومن انقلابی انجام می شود که این حرکتها باید دیده شود و به نوعی باید حمایت شود. رهبر انقلاب زمانی گفته بودند دولت آغوشش را به روی کسانی که به ارزشها پایبند نیستند باز نکند و فعالیت جوانان حزب اللهی حمایت شود (+).

در این مصاحبه تنها از جایگاه حقوقی با بقایی مصاحبه نکردیم بلکه او را به عنوان چهره ای حقیقی و یکی از فعالین فرهنگی شهر اصفهان می شناسیم که حتی اگر (با ترکیب شورای شهر جدید) او دیگر در این مسئولیت باقی نباشد اما نظراتش ارزش خواندن و شنیدن بسیار دارد.

***

ندای اصفهان: سؤال این است که حمایت از حرکتهای خودجوش فرهنگی و مردمی چگونه باید صورت بگیرد و سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان در این زمینه چه کاری را انجام داده است؟

علی اکبر بقایی: این بحثی که حضرت آقا در مورد حمایت از حرکتهای مردمی دارند، این جایگاهی است که در شهرداری در معاونت فرهنگی تحت عنوان مشارکت های مردمی (به مسئولیت آقای مسعود مهدویان فر) تعریف شده است (اینجا و اینجا)، که البته از حیث شخص حقیقی خودم نقدهایی دارم که این اسمش را خیلی نمی شود حمایت گذاشت بلکه عملا توزیع بودجه است.

در حوزه فرهنگ ما بر اساس یک الزام تاریخی به یک نقطه یا مدلی رسیدیم و به یک تحول فرهنگی در شهرداری رسیده اند که معاونت فرهنگی مناطق راه اندازی شد. من کلیتش را عرض کنم که ما از دوره انحصار کامل چه در حوزه تولید، توزیع و مصرف گذشتیم و الآن نمی توانیم بگوییم انحصار مصرف وجود دارد و یک عده فقط دسترسی دارند، خیر، اصلا امروز انحصار در مصرف ذاتا شکسته شده است و اگر ۳۰ سال قبل صدا و سیمای انحصار رسانه را در دست داشت و در حوزه فرهنگ نهادهای حوزوی مشخصا تولیدکننده و توزیع کننده آموزه ها بودند، اما در این نقطه که الآن هستیم در نقطه انحصار رقابتی هستیم.

انحصار رقابتی یعنی نه صدا و سیما انحصارگری مطلق را دارد نه اینکه بی تأثیر است، یعنی ماهواره الآن رقیب صدا و سیما است، شبکه خانگی و شبکه مجازی هست، اما صدا و سیما هم هنوز دارد نقش آفرینی می کند ولی تعیین کننده مطلق میدان نیست. به نظر می رسد بین ۵ تا ۱۵ سال دیگر از این نقطه هم عبور می کنیم و به نقطه رقابت کامل می رسیم! یعنی در آینده به اینجا برسیم که شاید یک دانش آموز دبیرستانی به اندازه رسانه ملی بتواند نقش ایفا کند!

همین الآن ما جشنواره استندآپ کمدی را برگزار کردیم و یکی از برگزیده ها ۳۰۰هزار نفر فالوور در اینستاگرام دارد که اگر الآن کلیپ از خودش منتشر کند شاید ۳۰۰هزار نفر ببینند؛ آیا صدا و سیمای اصفهان یک برنامه اش ۳۰۰هزار نفر بیننده دارد؟ پس حداقل در سطح استانی به نظر می آید انحصار کاملا شکسته شده هرچند در سطح ملی و بین المللی هنوز به آن نقطه نرسیده ایم.

ندای اصفهان: این چیزی که شما می گویید ظاهرا جبرا دارد به این سمت می رود پس نیازی نیست سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری کاری را انجام دهد؟

– من داوری راجع به درست یا غلط بودن یا خوب یا بد بودن این داستان نمی کنم اما اینکه ما چه واکنشی نشان دهیم تعیین می کند سازمانها در آینده چه کاره اند. ما می توانیم خودمان را یک طرف داستان بگذاریم و مردم را یک طرف دیگر (مثل چیزی که الآن هست) و یک پیام می فرستیم و می گوییم باقی هم این را بشنوند.

یا آنکه متناسب با شرایطی که اتفاق می افتد خودمان را سازماندهی کنیم که طبیعتا نقش آفرینی مردم زیاد خواهد شد و با نقش آفرینی که تا ابد نمی توانیم مبارزه کنیم؟! این است که در ترویج گفتمانی مان باید به طور جدی کار کنیم و شاید باید یک معادلات دیگری را رقم بزنیم.

مهم این است که این اتفاق دارد می افتد و وقتی به نقطه آشوب رسید، هرکس هرکاری را خواست انجام می دهد. حالا شما شما نهادهای مردمی انقلابی مؤمن یا نهادهای مردمی که عنادی ندارند را نام می برید، اما حرف اصلی این است که بتوانیم جایگاه خود را آینده پیدا کنیم.

چشم انداز آینده

فرض کنید جبرا این اتفاق بیفتد؛ ما چه می شویم؟ صداوسیما چه می شود؟ در این جریان ۱۰ یا ۲۰ سال آینده تمام بودجه ما نه صرف کار فرهنگی بلکه صرف حفظ خودمان می شود! اینکه فقط بگویم من هم هستم! یعنی چشم انداز سازمان را اینگونه تعریف نمی کنیم که ۲۰ سال آینده شما مؤثرترین نهاد فرهنگی شهر باشید، نه، بلکه با این شرایط، با این زمین و با این بودجه ها شما فقط بودجه ات صرف حفظ خودت می شود.

پس در این نگاه ما باید نسبتمان را با مردم بازنگری کنیم، دخالت دولت در فرهنگ تکلیفش معلوم شود، نقش مردم را در فرهنگ پر رنگ تر کنیم و تصدی گری شهرداری را کمرنگ تر کنیم. لذا در شهرداری هم دیگر تقاضا برای احداث فرهنگسرا نمی بینیم. البته گفتمان شما باید گفتمان غالب باشد و مردم در این فضا زیست کنند.

لذا اینگونه من دارم این حمایت را تعریف می کنم که در حوزه شهروندی می شود این اتفاق بیفتد که اگر معضل شهر فرض کنید عدم رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی بود، نویسنده مردمی متن تولید کند، فیلمنامه نویس مردمی ما تولید خودش را می کند، فیلمساز ما تولید خودش را می کند، نقاش ما در این فضا یک پیامی را منتقل کند و البته اینها زمان هم می برد مقطعی نیست که بگوییم تا دو هفته دیگر این اتفاق می افتد.

ندای اصفهان: به طور ملموس کمی هم از فعالیت های انجام شده شهرداری بگویید.

– اتفاقی که افتاده یکی اینکه معاونت فرهنگی مناطق نصب شدند، شعار اینکه فرهنگ می خواهد وارد مویرگ های شهر شود و اینکه ظرفیتهای فرهنگی منطقه را فعال کند. اگر دیده باشید در دستورالعملی برای مناطق این مأموریت تعریف شده که موفقیت یک منطقه این است که ظرفیت های فرهنگی آنجا را شناسایی و فعال کند. الآن بروید ببینید یک نهاد مردمی در آن منطقه با کمک شهرداری که تسهیلات را فراهم کرده یک برنامه جشن برگزار می کند. در ادامه این فرایند هم قرار است تمام فرهنگسراهای محلی و منطقه ای به بخش خصوصی واگذار شود؛ یعنی یک معاون فرهنگی منطقه عملا نه دغدغه اداره مستقیم فرهنگسرا را دارد نه اداره رسمی یک جشن و…

یک اتفاق دیگر هم افتاد که در کنار سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری یک شورای تخصصی و کارگروههای تخصصی تشکیل می شود که می آیند کارها را ممیزی و داوری می کنند…

ملاک موفقیت سازمان فرهنگی تفریحی را این می دانم که بعد از ۱۵ سال بگویند دیگر به سازمان فرهنگی تفریحی نیازی نیست چون آنقدر خوب شبکه سازی و توانمندسازی مردمی و حمایت را انجام دادی که الآن در بحث شهروندی خود مردم دارند کارها را جلو می برند.

ندای اصفهان: پس بحث نظارت چه می شود؟

البته شأن نظارتی سر جای خودش است، گاهی هم اقداماتی انجام می شود که با آن برخورد می کنیم، اما حمایت از فعالیت های مردمی به گونه ای است که ۴ سال دیگر شهرداری برای محرم و صفر تابلو هم لازم نیست بزند بلکه خود مردم می روند تابلو می زنند و من دیدم که در خیابان ها از ۳۰ عدد پرچم مشکی که نصب شده بود، ۴ تا متعلق به شهرداری است و بقیه را خود مردم رفتند از کتیبه فروشها خریدند و زدند. این اتفاق ها چند سال دیگر بهتر می شود.

راه اندازی دفاتر تخصصی

ما آمدیم گفتیم سازمان یک تعداد مرکز خدماتی دارید مثل تالار هنر، هنرسرای خورشید که اینها مرکز خدمات است و دفاتر تخصصی راه افتاد. دفتر تخصصی چهار مأموریت برایش در نظر گرفته شد:

۱- شبکه سازی: یعنی در عین اینکه دفتر تخصصی تئاتر هستی و تئاتر باید تولید کنی، کمیته ها هم اگر می آیند باید پشتیبانی کنی و باید شبکه فعالین و علاقه مندان به این حوزه را هم شکل بدهی. ۲- استعدادپروری و توانمندسازی در این حوزه. ۳- بحث شناسنامه سازی اقدامات و امکانات و عاملین ۴- مرجعیت علمی و پایدار افراد.

این چهار الزام تعریف شده است. نسبتش با آن مقدمه که گفتم این است که اگر به من می گفتند بقایی تو فقط باید کار فاخر در بیاوری من باید چهار نفر نخبه حوزه کودک را می آوردم می گفتم هر کاری که از سازمان در حوزه کودک می آید بیرون شما مشاهده کنید، امضای شما باید باشد و دیگر حرفی نیست؛ در حوزه موسیقی هم به همین شکل یک هیئتی دور هم بنشینند و این اتفاق بیافتد، اما ما دغدغه مان فقط تولید تخصصی فاخر نبود بلکه شبکه سازی تعریف شد، توانمندسازی و شناسنامه سازی تعریف شد و اینها در راستای فعال سازی و آماده سازی ظرفیت های مردمی برای تحمل آن بار است در سالهای آینده است.

ندای اصفهان: الآن در عمل هم این اتفاق افتاده است؟!

– سه دوره فهمی در اینجا داشتیم:

یک دوره قبلی سازمان بود که سازمان فرهنگی می گفت هر کاری انجام می دهم خودم باید همه کارها را انجام دهم، یعنی اگر می خواهد پوستر طراحی کند گرافیست استخدام کرده است، این نگاه هنوز هم هست که ما خودمان کار خودمان را انجام دهیم.

نگاه دیگر که ما هم نصف و نیمه در آن هستیم این است که کار ما را مردم یا دیگران انجام دهند. البته هنوز در شورای شهر به ما می گویند «چرا کارهایتان را واگذار می کنید؟ خودتان انجام دهید!»

این خودش یک دوره از فهم است که اگر بتوانیم به آن برسیم، آن وقت آرام آرام ستادمان سبک می شود و سازمان هم سبک می شود.

مرحله بعد که در صحبت های آقا هم هست که عملا مردم خودشان کار انجام دهند و شما دیگر چه کاره ای؟ شما شأنت یکی حمایت و یکی نظارت کلی است.

ما هنوز به نقطه سوم نرسیدیم اما الآن در این نقطه هستیم که اگر تئاتری بخواهیم، خودمان گروه تئاتر تشکیل نمی دهیم.

ندای اصفهان: آیا جهت دهی و مهندسی فرهنگی هم می کنید؟ مثلا آن تئاتری که انقلابی تر است، آن تئاتری که با شئونات ما مطابقت دارد را حمایت کنیم.

– اینجا باید تکلیف را معلوم کرد و دارم قالب محور نگاه می کنم نه موضوع محور؛ در موضوع که تکلیفمان معلوم است و به ما نگفته اند شما برو روی استکبارستیزی کار کن، ۶ موضوع به من داده اند و گفته اند روی اینها کار کنید.

ندای اصفهان: چه کسی موضوعات را داده است؟

– شورای شهر.

ندای اصفهان: این ۶ موضوع چیست؟

– یکی شهروندی است، یکی سلامت، یکی تفریح و نشاط، سواد رسانه و فرهنگ رسانه، روابط اجتماعی و خانواده، یکی هم عفاف و پوشش و آرایش اسلامی است. پژوهشی انجام شده و تصمیماتی گرفته اند. من درست یا غلط بودن این را کاری ندارم، تکلیف من این است که به این ۶ موضوع بپردازم. علاقه شخصی من شاید این است که روی استکبارستیزی یا ادیان کار کنم اما دستم بسته است و بودجه ای برایش نداریم پس از حیث موضوع من یک حصر موضوعی دارم.

نقطه بعدی قالب است که طبیعتا وقتی خواستیم به موضوعی بپردازیم با یک سری قالب هایی مثل تئاتر، فیلم، موسیقی، ادبیات در این حوزه ها کار می کنیم. یک سری دفاتر تخصصی راه اندازی شد که اینها بعدا کمیته هم شدند: کمیته شهروندی، کمیته خانواده، کمیته رسانه و… که کار دارند انجام می دهند. یا دفتر است: دفتر تئاتر و سینما و… تشکیل شد.

یک نقطه دیگر نقطه مخاطب است؛ من در موضوع شهروندی می خواهم با تئاتر روی نوجوانان اثر بگذارم، روی بانوان برای سلامت می خواهم اثر بگذارم، کودک، نوجوان، میان سال، کهنسال.

یک نقطه دیگر نقطه عرصه هاست: عرصه میدانی می خواهی کار کنی یا فضای مجازی؟

این چهار نقطه هرکدامش متخصص خود را باید داشته باشد لذا ما نباید کاری داشته باشیم که در هم تنیده باشد.

ندای اصفهان: پس موضوع از طرف شورای شهر می آید. حالا مثلا تئاتر در مخاطب کودک در عرصه فضای مجازی دفتر تخصصی اش چه باید کند؟

– دو مدل داریم؛ یکی اینکه دفتر تخصصی بنشیند تا وقتی که مثلا ستاد سلامت آمد به ما رجوع کرد و گفت من یک تئاتر کودک می خواهم و حالا تازه دفتر تخصصی برود گروه پیدا کند و کار کند؛ پس این یک مدل است که شما بنشینید تا اگر طرحی آمد و اعلام نیاز شد کار را شروع کنید اما اتفاقی که می افتد این است که کلیه حوزه های ما تا آن موقع کلا بیکار می شوند، بیکار که می شود هیچ، می خوابد! ضمن آنکه بودجه های محدودی هم داریم که نمی توان با این پولها کار متعدد کرد.

مدل دوم این است که این جریان را بگذار جاری باشد، در موسیقی، تئاتر، نشر و… تا اگر به شما مراجعه شد تازه نخواهید ماشین را هل بدهید تا روشن شود بعد سوار شوید و تازه سرعت متناسب را تنظیم کنید. لذا دفاتر ما در قالبها و مخاطبها دارند کار خودشان را می کنند تا نهایتا اگر متولی یک موضوع به سراغشان آمد توانایی پاسخگویی داشته باشند.

پس من ابتدا به اینها موضوع نمی دهم، مثلا به خانه کودک گفتم به شما موضوع نمی دهم و اول شناسایی، توانمندسازی و شبکه سازی را در حوزه کودک انجام بده، تا اگر قرار است موضوع سلامت جنسی برای کودکان گفته شود حداقل شما تلفن پدرهایی که بچه ی چهار یا پنج ساله دارند را داشته باشید تا با یک پیامک کار چهار تا برنامه انجام شود.

حالا شما می فرمایید مثلا در تئاتر چه می کنید و از چه گروهی استفاده می کنید؟ در این تئاتر نباید خط قرمزها شکسته شود اما اگر شما الزامی کردید که الا و لابد شما روی فلان تئاتر کار کن آیا این در می آید یا نه؟

ندای اصفهان: من نمی گویم کار سفارشی و فرمایشی باشد اما مهندسی فرهنگی که آقا می فرمایند کجای این پروسه اعمال می شود؟

– مهندسی از موضوع شروع می شود. در اینجا شش موضوع داریم که الزاما این موضوعات انقلابی نیست اما قرار است تبدیل به فرآورده های فرهنگی بشود و متناسب با اینها به دست مردم برسد، تئاتر تولید شود، موسیقی تولید شود، متناسب با آن کتابش باید تولید شود؛ ولی نقطه تدبیر آن کجاست؟

من جایی تعدادی چاقو تیز کردم، تعدادی بذر هم جای دیگری درست کردم، می گویم آقای موضوع شما که می خواهید در قالب تئاتر به مردم پیام بدهید این آقا آنجا نشسته است متخصص این است تا در بهترین قالب کار تو را تحویل دهد؛ لذا مهندسی فرهنگی ما این است که این چهار نقطه مربع را در هم گره بزنیم و اگر خواستیم روی موضوع شهروندی کار کنیم تمام این قالبها فعال شود.

اما اگر درباره موضوعات سوال دارید باید به سراغ شورای شهر بروید.

(ادامه دارد…)

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


کاردرمانی کوشا؛ مجهزترین مرکز کاردرمانی در اصفهان
کاردرمانی کوشا؛ مجهزترین مرکز کاردرمانی در اصفهان
اصفهان شرق
اصفهان شرق
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق