جمعه ۰۲ آبان ۱۳۹۹
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۱۴:۳۵ - ۱۳۹۴/۰۶/۱۴

دانشی که سود نمی بخشد!

نگاهی جدید به علم دینی/ معرفی کتاب «عبرت های خلقت با رویکرد فیزیولوژیک»

هر علمی از جمله فيزيولوژي بايد در راه رضاي خدا و شناخت خداوند قادر متعال و حكيم مهربان باشد و با شناختي كه از ارباب مهربانش بدست آورده است در راه اطاعت از اوامر او بسيار كوشا باشد. بياييد خود قضاوت كنيم كه آيا استاد و دانشجو در پي شناخت قدرت ها و حكمت ها و نعمت هاي پروردگار خود هستند يا خير؟

به گزارش خبرنگار ندای اصفهان، عبرت های خلقت با رویکرد فیزیولوژیک اثر «قاسم زارعی» کتابی است در حدود 900 صفحه که با روشی جدید و سبکی تمثیلی به بیان پدیده های فیزیولوژیک بدن انسان و موضوعات معنوی دین اسلام پرداخته است.
این کتاب که به همت نشر «آسمان نگار» به چاپ رسیده است، برای استفاده عموم مردم علی الخصوص دانشجویان رشته های پزشکی و پیراپزشکی مورد بهره خواهد بود.
شما همچنین می توانید کتاب حاضر را از غرفه 350 نمایشگاه کتاب اصفهان تهیه کنید.
شماره تماس جهت تهیه کتاب 09132244836
در ادامه، مقدمه این کتاب را که در اختیار پایگاه خبری تحلیلی ندای اصفهان قرار گرفته است با هم می خوانیم.
***
يا حی يا قيوم يا أحد يا صمد يا علی يا عظيم؛ خداوند متعال به منزلت و ارزش علم و جوينده و آموزگار آن عنايت خاصي مبذول داشته و آنان را از ساير طبقات ممتاز ساخته است. تا جايي كه علم و دانش واقعي را، جزئي از علت كلي و اساسي آفرينش همه پديده هاي هستي جهان معرفي مي فرمايد.

احاديث و روايات فراواني درباره اهميت علم و علماء و متعلّمان و سوق دادن مسلمانان به سمت كسب علم وجود دارد؛ تا جايي كه علم جويي بر يك انسان مسلمان و خداشناس واجب است.

کتاب عبرت های خلقتاز جمله برخي روايات به اين شرح هستند:

– پيامبر خدا ص فرمودند: دانايي، سر آمد همه خوبي هاست و ناداني سر آمد همه بدي ها. (1)

– پيامبر خدا ص فرمودند: با ارزش ترين مردم، كساني هستند كه از دانش بيشتري برخوردارند و كم ارزش ترين مردم كساني هستند كه از دانش كمتري بهره مندند. (2)

– امام علي ع فرمودند: همانا دانش (مايه) زندگي دل هاست و روشن کننده ديدگان كور و نيروبخش بدن هاي ناتوان.

– امام علي ع فرمودند: اي كميل! دانش بهتر از دارايي است. زيرا د انش از تو نگهباني مي كند اما از دارايي تو بايد نگهباني كني، دارايي با خرج كردن كم مي شود، اما دانش با انفاق زياد مي گردد. و دست پرورده مال و ثروت با از بين رفتن آن از بين می رود (احترام و موقعيت اجتماعي خود را از دست مي دهد. (3)

– امام باقر ع فرمودند: دلي كه در آن چيزي از دانش نباشد، مانند خانه ي ويرانه اي است كه آبادكننده اي ندارد. (4)

– امام باقر ع فرمودند: يك ساعت مذاكره علمي، بهتر از يك شب عبادت است.

– پيامبر خدا ص فرمودند: طلب دانش، بر هر مسلماني واجب است. بدانيد كه خداوند جويندگان دانش را دوست دارد (5)

– امام باقر ع فرمودند: جنبندگان زمين و ماهيان درياها و هر موجود ريز و درشتي در زمين و آسمان خدا، براي آموزگار خوبي ها آمرزش مي طلبند. (6)

– امام صادق ع فرمودند: علماي شيعه ما، نگهبانان مرزي هستند كه در آن سويش ابليس و ديوهاي او قرار دارند و جلوي يورش آنها به شيعيان ناتوان ما و تسلط يافتن ابليس و پيروان او بر آنان را مي گيرد. (7)

اماّ سؤال بسيار مهم و قابل بحث و تحقيق اين است كه آيا همه ي اين مطالبي كه در كتاب ها بيان مي شوند، علم محسوب مي شوند؟ آيا ارزشمند خواهند بود و يا خير؟ آيا فيزيك و شيمي و رياضي و پزشكي و الهيات و… همه علم محسوب می شوند و خواندن آنها علم آموزي است و نزد خداوند متعال ارزش دارد و موجبات رضايت او را فراهم مي آورد؟ يا خير؟

در روايات جواب اين سؤال بسيار مهم را مي يابيم:

پيامبر خدا ص فرمودند: هر كه دانشي را براي خدا بياموزد، به هيچ بابي از آن نرسد مگر اينكه بيش از پيش، خود را حقيرتر بيند، با مردم افتاده تر شود، ترسش از خدا بيشتر گردد و در دين كوشاتر شود. چنين كسي از علم بهر ه مند مي شود پس، بايد آن را بياموزد. اماّ كسي كه دانش را براي دنيا و منزلت يافتن نزد مردم و موقعيت يافتن نزد مسلكان و حاكم فرا گيرد، به هيچ بابي از آن نرسد مگر اينكه خودبزرگبين تر شود و بر مردم بيشتر بزرگي فروشد و از خدا بيشتر غافل شود و از دين بيشتر فاصله گيرد. چنين كسي از دانش سود نمي برد، بنابراين، بايد (از تحصيل دانش) خودداري ورزد و عليه خود حجت و پشيماني و رسوايي در روز قيامت فراهم نياورد. (8)

– پيامبر خدا ص فرمودند: هركه دانش را براي غير خدا بياموزد، جايگاهش دوزخ است. (9)

– امام علي ع فرمودند: ميوه دانش پرستش است. (10)

– امام علي ع فرمودند: ميوه دانش، خالص گردانيدن عمل (براي خدا) است. (11)

– امام علي ع فرمودند: علم بدون عمل وزر و وبال است، و عمل بدون علم گمراهي است. (12)

– امام علي ع فرمودند: دانشمند پرده در و عابد نادان، پشت مرا شكستند زيرا نادان با عبادت خود مردم را فريب مي دهد و دانشمند با تبه كاري هاي خود آنان را فراري مي دهد. (13)

– پيامبر خدا ص فرمودند: بدانيد بدترين بد، علماي بدند و خوب ترين خوب علماي خوبند. (14)

– امام صادق ع فرمودند: ملعون است، ملعون است، آن عالمي كه از سلطان ستمگري دنباله روي كند و او را در ستمكاريش ياري دهد. (15)

– امام حسن عسگري ع فرمودند (در وصف علماي بدكردار): زيان آنها براي شيعيان ناتوان (و آسيب پذير) ما بيشتر از سپاه يزيد براي حسين بن علي ع و ياران اوست، زيرا آنها جان و مال ايشان را گرفتند و اين علماي بدكردار… در دل شيعيان ناتوان ما شك و شبهه مي اندازند و گمراهشان مي كنند. (16)

– امام علي ع فرمودند: بهترين دانش ها، دانشي است كه تو را اصلاح كند. (17)

– امام باقر ع فرمودند: اگر به شرق و غرب برويد، هرگز دانش درستي را نخواهيد يافت، مگر همان چيزي كه از ما خاندان صادر شود. (18)

تا اينجا مشخص شد كه هر علمي از جمله فيزيولوژي بايد در راه رضاي خدا و شناخت خداوند قادر متعال و حكيم مهربان باشد و با شناختي كه از ارباب مهربانش بدست آورده است در راه اطاعت از اوامر او بسيار كوشا باشد؛ بنابراين بياييد خود قضاوت كنيم كه آيا استاد و دانشجو در پي شناخت قدرت ها و حكمت ها و نعمت هاي پروردگار خود هستند يا خير؟ آيا مي توان نام «علم» را روي مطالبي كه در دانشگاه ها تدريس مي شوند گذاشت يا خير؟ آيا در رفتار و گفتار و كردار ايشان تغييراتي در جهت سعادتمندي و كمال ايجاد كرده است يا خير؟ آيا آن روشنفكران غرب زده بي اراده ي اسير بندِ هواي نفس و گروه ها و حزب ها و تشكيلات مختلف در سطح كره ي زمين كه خود را (انسان را) همه كاره ي جهان مي بينند و نقشي براي خداوند قايل نيستند، واقعا روشن فكر هستند؟ آيا اصلا فكر كرده اند يا خير؟ معتقد بودند كه خودشان و سران و بزرگانشان مي توانند برنامه ي سعادتمندي انسان و بشريت را طراحي كنند، آيا همه ي آنها شكست نخوردند؟ همانطور كه تاريخ بارها و بارها اين موضوع مهم را نشان داده است تمام اين مكتب هاي انحرافي چون ساخته دست بشر هستند همگي ناقص و پوچ و مضر هستند و اگر انسان ها با عقل سالم (با محوريت توحيد واقعي) تفكر كنند مطمئناَ به اشتباه خود پي مي برند.

رنه گنون مي گويد: چون هيچ گونه نسبت معنوي اصيل در اين تمدن ها و در اين نوع از علوم موجود نمي باشد تا مردم بتوانند بر آن تكيه كنند، ناگزير دست به دامان سنن ساختگي و كاذب مي شوند، سنني كه هرگز وجود خارجي نداشته و لذا اغتشاش و هرج مرج به بار مي آورند.

نوع نگاهي كه امروزه غرب به مد لباس و تجمل گرايي و دنياطلبي و مقام دوستي و رفتارها و گفتارهاي غير عاقلانه دارد خود گوياي انحرافات و ضد خد ا بودن اين رفتارهاست و ريشه ي همه ي اين مشكلات به عدم التزام به دين و قوانين درست الهي برمي گردد. در تمدن غرب با عالماني روبرو مي شويد كه در اوج تخصص علمي هيچ گونه آگاهي به سنن معنوي ندارند. تا آنجا كه بعضا خدا را نيز باور ندارند و توجه كافي به اراده و تسلط و قدرت و حكمت او ندارند، لذا براي كسي كه متوجه است و بصيرت كافي به مبدأ و معاد و توحيد و امامت و نبوت دارد كاملاً واضح است كه علم بدون ياد خدا در واقع همان جهل مركب خواهد شد چرا كه فرد اصل منشأ جهان خلقت را نمي داند و از طرفي هم خود را صاحب علم و تحصيلات مي بيند و بي نياز از آموختن. و با غفلتي كه پيدا كرده است آرام آرام حس معنوي اش را از دست مي دهد و پس از مدتي ديگر خدا و غيب را حس نمي كند و…

حال كه سخن به اينجا كشيد گوش جان مي سپاريم به اين چند كلام از امير المؤمنين علي ع كه فرمودند: كجا مي رويد و چگونه باز گردانده مي شويد، در حالي كه علَم ها استوار و نشانه ها آشكار و چراغ هاي روشن برپاست؟ چنين سرگردان به كجا مي رويد؟ چرا سرگشته و متحيريد، در حالي كه عترت پيامبرتان در ميان شماست و آنان ذمام هاي حق و پرچم هاي دين و زبان هاي صدق هستند؟ پس آنان را در بهترين جايگاه قرآن جا دهيد و چون تشنگان سوزان بر اين چشمه ها هجوم آوريد. (19)

در واقع دوستي و محبت دنياست كه ريشه ي همه ي خطاها و عذاب هاي اخروي است، چنان كه دوستي خداوند ريشه ي همه درستي ها در دنيا و منشأ همه ي برخورداري ها در آخرت است. منشأ فريب خوردن از دنيا، فراموشيِ ياد خدا و ياد معاد و اطاعت از امام، و پر شدن قلب از دوستي و محبت آن است و اين همان امر وجودي است كه روز قيامت به صورت عذاب ظاهر مي شود.

ولي مطلق خداوند سبحان است كه در ولايتش مشابهي و در سلطنتش شريكي و در سيطره اش همتايي و در شكوه بزرگواري اش مانندي ندارد و به طور كلي ولّي اي است كه به ضرورت ازلي هيچ مثل او نيست، فقط خداي سبحان مدار ولايت و سيطره نفس آدمي است، نه چيز ديگر. پس، خداوند سرپرست كساني است كه ايمان آورده اند و آنان را از تاريكي ها بيرون مي برد و به سوي روشنايي هدايت مي كند و كساني كه كفر

ورزيده اند، سرپرستانشان طاغوت هايند كه آنان را از نور بيرون می برند و به تاريكي هاي كفر و شرك و عصيان مي كشانند كه اينان همدم آتشند و در آن جاودانه اند.

حال كه سخن از نفس به ميان آمد، و اين كه كتاب حاضر هم از مباحث فيزيولوژيك كه در جسم آدمي (نه روح آدمي) رخ مي دهد سخن به ميان آورده است، بسيار به جا و مناسب است كه درباره اهميت شناخت نفس هم احاديثي بيان نماييم.

در روايات مي خوانيم:

– كسي كه نفس خود را پاك سازي نكند از عقل سود نمي برد. (20)

– كسي كه غفلت بر او چيره شود، قلب او مي ميرد. (21)
– واي بر كسي كه غفلت بر او چيره شود. چون كوچ كردن را فراموش مي كند و آماده سفر نمي شود. (22)

– اگر از هواي نفست پيروي كني، تو را نابينا و ناشنوا مي سازد و پناهگاهت را ويران ساخته، نابودت مي كند. (23)

– در عجبم چگونه كسي كه نفس خود را مي شناسد، به عالم فاني اش گرفته است. (24)

– هر اندازه علم انسان بيشتر شود، توجهش به نفس فزون تر مي شود و در تربيت و شايستگي آن كوشاتر مي گردد. (25)

– دورانديش كسي است كه نفس خود را در بند حساب كشد و با خشم بر آن مالكش شود و در صحنه ي جهاد، آن را بكشد. (26)

اما راه مقابله با نفس چيست؟ امام كاظم ع در جواب اين سؤال مي فرمايد: پروردگارا، تو از آفريده هايت در حجاب نيستي، جز اين كه اعمالشان مانع ديدار مي شود و من مي دانم كه بهترين توشه براي مسافر كوي تو، اراده ي استواري است كه با آن تو را بر من برمي گزيند و قلب من با اين اراد ه ي محكم با تو راز و نياز مي كند.

حال با اين مطالب مهمي كه مطرح شد پر واضح خواهد بود كه: در جامعه ي ما (كه در دوره ي آخرالزمان هستيم) كه مي توان گفت هواي نفس و شياطين انسي و جني در بيشترين فعاليت خود هستند، بسيار لازم و ضروري و حياتي است تا كتاب هايي نوشته شود كه علم واقعي را مورد بحث و توجه قرار دهند و بديهي است كه ثمره ي چنين علمي پاك و مطهر شدن متعلم، و سير الي الله خواهد بود. و اين اتفاق مبارك بايد در

سطح كليه كتاب ها در كل دانشگاه هاي كشور انجام گيرد، تا اولا از كپي برداري هاي كتاب هاي خارجي فاصله بگيريم و مستقلاً توليد علم كنيم و ثانيا خود كتاب هايي را به تحرير درآوريم كه براي ساير نقاط دنيا هم قابل استفاه واقع شود (و موضوعات معنوي را هم بيان كنيم).

اما سوال مهم اينجا است كه چگونه مي توانيم در كتاب هاي دانشگاهي موضوعات معنوي را به نحوي دقيق و درست و شيرين بگنجانيم؟ راه هاي مختلفي دارد، مثلا مي توان در ابتداي هر فصل يك يا چند حديث درباره آن موضوعي كه در فصل مربوطه بحث مي شود بيان كنيم. يا اينكه در داخل مطالب علمي موضوعاتي كه در احاديث و روايات و آيات درباره آن مطلب بيان شده است را مطرح كنيم، و يا اينكه از مبحث علمي مطرح شده يك تشبيه و يا تمثيلي بياوريم كه نتيجه آن تشبيه يا مثال علمي رسيدن به يك موضوع معنوي باشد و يا… كه در اين كتاب سعي شده هر سه راه را انجام دهيم؛ البته راه سوم مورد توجه بيشتري قرار گرفت كه نام كتاب هم به همين راه دلالت دارد.

سعي كرده ايم كه مكانيسم ها و عملكردها و اتفاقاتي كه در سلول و بافت ها مي افتد را اولاً بيان كنيم و ثانياً از آنها عبرت بگيريم و حكمتي از اين مكانيسم ها بياموزيم و به موضوعات معنوي برسيم.

حال به آيات و رواياتي كه درباره اهميت عبرت آموزي و حكمت آموزي است توجه كنيم:

– به هركه خواهد حكمت عطا كند و به هر كه حكمت عطا شود نيكي فراوان داده شده است و جز خردمندان پند نپذيرند. (27)

– از سفارش هاي لقمان حكيم به فرزندش: فرزندم، حمكت بياموز تا ارجمند شوي، زيرا حكمت به دين رهنمون مي شود و بنده را بر آزاده شرافت مي بخشد و تهيدست را از ثروتمند بالاتر برد و كوچك را از بزرگ پيش مي اندازد.

– پيامبر اكرم (ص) فرمودند: سخن حكيمانه اي كه مؤمن بشنود بهتر از عبادت يك سال است. (28)

– امام صادق ع فرمودند: همانا حكمت عبارت است از شناخت و فهم دين، پس هر يك از شما كه در دين فقيه و فهيم باشد حكيم است. (29)

– امام كاظم ع فرمودند: همانا زراعت در زمين نرم مي رويد و بر روي سنگ نمي رويد. حكمت نيز چنين است در دل هاي افتاده آبادان مي شود و در دل خودستاي گردن فراز پرورش نمي يابد، زيرا كه خداوند افتادگي را ابزار خرد قرار داده است. (30)

– امام علي ع فرمودند: هر كه حكمت در دلش جاي گيرد، عبرت شناس مي شود. (31)
– امام علي ع فرمودند: هر كه عبرت گيرد، بينش يابد و هركه بينش يابد فهيم گردد و هر كه فهيم گردد دانا شود. (32)

– امام علي ع فرمودند: چه بسيارند عبرت ها و چه اندك اند عبرت گيرنده ها. (33)

– امام علي ع فرمودند: هر كه عبرت گرفتنش زياد باشد، كمتر بلغزد. (34)

كتاب حاضر داراي هفت فصل است و در هر فصل يك بخش فيزيولوژي مطرح مي شود و مملو از تشبيهات و تمثيلات معنوي مي باشد؛ كه براي كليه دانشجويان و دانش آموختگان و اساتيد رشته هاي پزشكي و پيراپزشكي و تا حدودي عموم مردم مورد استفاده خواهد بود. لذا اين كتاب مقدمه اي خواهد بود براي انجام كارهاي بزرگتر که با در نظر داشتن اهميت بيان موضوعات معنوي در غالب كتب علمي به رشته تحریر درآمده است. البته براي اينكه همراهي علم و معنويت در همه علوم و دانشكده ها و دانشسراها با جديت اجرا شود مستلزم همكاري و همياري خالصانه كليه دانشجويان، اساتيد و دانشمندان در سرتاسر كشور مي باشد. لازم به ذكر است كه هرگونه تلاش براي رساندن نام خداوند متعال مهربان و نام ائمه ي معصومين (و راه و رسم ايشان در بندگي خدا) به بندگان خدا داراي اجر ويژه اي خواهد بود.

براي ارتباطات بيشتر و ارسال نظرات و پيشنهادات خود از آدرس روبرو استفاده نماييد. yamahdi123@gmail.com

پی نوشت

1- بحار الانوار ج 77 ، ص 175 .

2- امالي الصدوق، ص 27 ، حكديث 4

3- نهج البلاغه، حمكت 147

4- امالي طوسي، ص 543 ، حديث 11656

5- كافي، ج 1، ص 30

6- ثواب اعمال، ص 159

7- ميزان الحكمه، حديث 4536

8- ميزان الحكمه، حديث 4506

9- كنز العمال، حديث 2035

10- غرر الحكم، 4600

11- غرر الحكم حديث 4642

12- غرر الحكم، حديث 1587

13- ميزان الحكمه، حديث 4554

14- ميزان الحكمه ، حديث 4564

15- بحار الانوار، ج 75 ، ص 381

16- ميزان الحكمه، حديث 4567

17- ميزان الحكمه، حديث 4578

18- بحار الانوار، ج 2، ص 92

19- نهج البلاغه، خطبه ي 87

20- غرر الحكم، فصل 1، حديث 1366

21- غرر الحكم، فصل 78 ، حديث 78

22- غرر الحكم، فصل 83 ، حديث 29

23- غرر الحكم، فصل 13 ، حديث 47

24- غرر الحكم، ج 4، حديث 6264

25- غرر الحكم، فصل 68 ، حديث 10

26- غرر الحكم، حديث 198

27- سوره بقره، آيه 269

28- بحار الانوار، ج 13 ، ص 432

29- بحار الانوار، ج 1، ص 251

30- بحار الانوار، ج 78 ، ص 255

31- غررالحكم، حديث 8706

32- ميزان الحكمه، حديث 3971

33- ميزان الحكمه، حديث 3976

34- ميزان الحكمه، حديث 3980

برچسب‌ها: , , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715