چهارشنبه ۰۳ خرداد ۱۳۹۶
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
۰۹:۲۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۲۹
پیشرفت و توسعه متوازن؛
 سازمان های مردم نهاد (N.G.O) در عصر جهانی شدن   

اعضای N.G.O ها انسان هایی عاشق و علاقه مند به کارهای خیر هستند. این عاشقان گاهی برای حفظ همه عناصر حیات اعم از اقشار آسیب پذیر، اماکن، آثار، منابع، گروه ها، سنت ها، آداب و رسوم و... از گزند حوادث، آفات و آلودگی ها کارهایی می کنند که با هیچ عقل و منطق منفعت محور و حسابگر دنیایی جور در نمی آید

ندای اصفهان- دکتر علی فلاح (عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی)

بزرگترین عامل برانگیزاننده فعالان سازمان های مردم نهاد، برای تاسیس و فعالیت در چنین نهادهای خیریه و عام المنفعه، «عشق» است؛ چنین کسانی اصولا جنبه های معنوی زندگیشان بر جنبه های مادی آن غالب است، بنابراین عضویت در این سازمان ها و کمک مادی و امکاناتی به آنان نیز از انگیزه بالای ایمانی و معنوی ناشی می شود.

اگر موسسین، مدیران و اعضای سازمان های مردم نهاد به فلسفه آن و اهداف و اصول غیر سودجویانه آن واقف بوده و پایبند بمانند، دست الهی از آستین داوطلبان معنوی بیرون آمده به سرعت مددکار آنان خواهد شد. اما اگر خدای ناکرده چنین نهادهای مردمی و عام المنفعه به انواع و اقسام انحراف ها از اصول و ارزش ها و اهداف اساسنامه ای خویش دچار شوند و ابزاری برای اهداف دیگر یا افراد دیگر شوند، یقینا نه تنها اثربخشی خویش را از دست خواهند داد بلکه در درازمدت نیز قادر به ادامه حیات خود نخواهند بود. بنابراین قانون اثربخشی در چنین سازمان هایی حکم می کند تا هم جنبه داوطلبانه و معنوی این نهادها پایدار بماند و هم نظم و سازکار تشکیلاتی اش عالمانه و قوی باشد.

در طبیعت نیز نمونه هایی از چنین سازمان های داوطلبانه قوی وجود دارد؛ به عنوان مثال مورچه ها دارای تشکیلات قوی هستند، یا زنبور عسل در نوع خود یک N.G.O قوی در دل طبیعت است.

اعضای N.G.O ها انسان هایی عاشق و علاقه مند به کارهای خیر هستند. این عاشقان گاهی برای حفظ همه عناصر حیات اعم از اقشار مختلف مردم آسیب پذیر، اماکن، ابینه، آثار، منابع، گروه ها، سنت ها، آداب و رسوم و… از گزند حوادث، آفات، آسیب ها و آلودگی ها کارهایی می کنند که با هیچ عقل و منطق منفعت محور و حسابگر دنیایی جور در نمی آید.

سمن

آن که آستین بالا می زند چشمه را در دل طبیعت تمیز می کند تا پرندگان و خزندگان و حیوانات و انسان ها از آب زلال آن بنوشند، آن که در خانه و ساختمان خویش عاشقانه گل و گیاه را پرورش می دهد تا عطری از گل ها را در فضای ساختمان بپراکند و به مشام دیگران برساند. آن که در برف و سرمای زمستان دلش برای گنجشکان می سوزد و برای آنان نان خشک را نم داده تقدیمشان می کند تا مبادا بی پناه شده آهی از نهاد آنان برآید و گریبان آدم های بی تفاوت را بگیرد، آن که جوجه قرقاول ها را ماه ها مواظبت و نگهداری می کند تا روزی آنان را به صمیمیت تمام به دامان طبیعت رها کند، آن که زباله ای را از چهره زیبا و دوست داشتنی زمین و طبیعت بر می دارد، آن که حتی از وسیله نقلیه شخصی نیز دست می کشد تا مبادا به لایه اوزون این تنها محافظ ما از گزند اشعه ماوراء بنفش خورشید، خسارتی وارد کرده باشد، آن که کمر همت می بندد تا زیبایی ها و ظرفیت های منطقه خویش را برای تفرّج دیگران معرفی کند، آن که دل در گرو حفظ و ترویج زبان محلی، غذاهای محلی، صنایع دستی و سنت ها، آداب و رسوم، هنر، موسیقی و فرهنگ بومی و محلی خویش دارد، آن که از کنار مسائل اجتماعی و فرهنگی شهر و دیار خویش بی تفاوت نمی گذرد، آن که در بند ترمیم دل شکسته ای و یا افکندن نوری به خانه تاریکی است، آن که سیر کردن شکم گرسنه ای یا مراقبت از کودک یتیم یا بی سرپرست یا زن آسیب دیده و بی پناهی را جزء وظایف خویش قرار داده است، آن که به رفع مشکلات بیماران خاص می اندیشد و برای کاهش آلام آنان خدمتی خالصانه می کند، آن که با نابینایان و ناشنوایان همدلی و هم احساسی خاص دارد، آن که حمایت از معلولی، درمانِ دلی یا دردِ دینی را وجهه همت خویش ساخته است، آن که آینده زمین و زمینیان برایش اهمیت داشته، در جهت خوش بختی همه گام برداشته، قدمی، قلمی، درمی یا دمی را خرج آنان می کند و …

در همه این رفتار ها نوعی عاشقی غیر قابل وصف و التزام به ارزش های معنوی و قابل ستایش نهفته است. چنین انسان هایی ناخدایان مهربان کشتی بزرگی به نام زمین هستند. این حرکت ها نوعی عرفان عملی و به عبارتی نوعی گفت وگوهای عاشقانه ی بندگان مخلص خدا با جلوه های الهی در متن عالم هستی است، خدایشان یار و دست حق نگهدارشان باد!

دینداری واقعی یعنی تکیه کردن به همین تجربه های به ظاهر ساده اما در معنی عمیق و قابل توجه، دینداری واقعی یعنی اهمیت و استمرار بخشیدن به همین کارهای به ظاهر ساده در متن زندگی جمعی.

خداباوران خوشبختی خود را در خوشبختی دیگران می بینند به قول سعدی:

طریقت به جز خدمت خلق نیست                 به تسبیح و سجاده و دلق نیست

قدم باید اندر طریقت نه دم                          که اصلی ندارم دم بی قدم

( فلاح، ۱۳۹۰)

وقتی آدمی وجودش الهی شود با همه جلوه های هستی به گپ وگفت خالصانه پرداخته، جسارتش به محیط زیست و زندگی هم نوعانش کاهش می یابد. او مسئول می شود و به کارهای نیک و خالصانه می پردازد. چنین آدمی مرکز آبادانی و رفاه و منبع انتشار نور و سرور در اطرافش می شود.

پذیرفته نیست از یک آدم دیندار و خداباور که به بهانه شادی در یک جشن ملی یا عید مذهبی، عملی خلاق شئون آدمی ازو سربزند به گونه ای که آسیبش به خلقت یا خلق برسد. آنان که عضو یک نهاد مردمی می شوند در کارهای نیک با هم تعاون می کنند حتی ذهنشان هم اجازه ورود به اندیشه های بد را نمی یابد. سازمان های مردم نهاد یا N.G.O ها غالبا به چنین وظایف خطیری آشنایند در جهت تشویق و تایید چنین بینش هایی گام هایی عملی و اساسی برمی دارند.

فرق سازمان های مردم نهاد با شرکت ها و احزاب

از آنجا که سازمان های مردم نهاد اصولا رویکردی خیرخواهانه و داوطلبانه به مسائل دارند، فعالیت هایشان جهت عام المنفعه پیدا می کند، بنابراین برخلاف شرکت ها قصد و هدفی مادی و افزایش سرمایه و تقسیم سود و سهام شخصی ندارند. همچنین تفاوت آن ها با احزاب در این است که احزاب اصولا با رویکرد و هدف کاملا سیاسی و حکومت داری تشکیل شده، در جهت تغییر سازوکارها و نقد عملکرد مدیران سیاسی و به دست گرفتن مدیریت کشور کنار هم جمع می شوند در صورتی که فعالیت سمن ها رویکردی غیر سیاسی و عام المنفعه دارد فارغ از نوع حکومت و روش حکومت داری. بنابراین آن ها در بسیاری از مسائل بار و هزینه هنگفتی را از دوش دولت ها برداشته در جهت کاهش آسیب های اجتماعی اقدام کرده، دغدغه های دولتمردان را کم می کنند. انگیزه های اخلاقی و معنوی بسیار بالایی در درون برخی از N.G.O ها نهفته است.

وجود آنان در متن هر دولت و حاکمیتی لازم، ضروری و اجتناب ناپذیر به نظر می رسد. زیرا رویکرد آنان خیرخواهانه و عام المنفعه است، نه مانند شرکت ها مقاصد سودجویانه و افزایش سرمایه دارند نه مانند احزاب رویکردی سیاسی و تغییر مدیریت.

وقتی چنین سازمان های خودجوش و داوطلب و دلسوز در جای جای کشور پای بگیرد و از تشکیلات و انسجامی قوی و عالمانه برخوردار باشد و به عبارتی توانمند باشد، با تغییرات دولت ها و مدیریت ها آسیبی متوجه آن جامعه یا کشور نخواهد شد.

هدف سازمان های مردم نهاد

سازمان های مردم نهاد واسطه ای بین فرد فرد مردم و حکومت بوده و در بین مردم با یکدیگر نیز نوعی رابط و واسط هستند. به عبارت دیگر سمن ها حلقه های نهادمند، تشکیلاتی و منطقی بین دولت ها و اقشار مختلف مردم هستند. آن ها هدف هایی چون توجه به محیط زیست، توجه به مسائل فرهنگی و اجتماعی و توجه به اقشار آسیب پذیر جامعه را مد نظر دارند.

عناوین سازمان های مردم نهاد

برای تاسیس یک سازمان مردم نهاد می توان از عناوینی چون جمعیت، انجمن، کانون، مرکز، گروه، مجمع، خانه، موسسه، بنیاد و نظائر آن به جای واژه (سازمان و عبارت تشکل غیر دولتی) در نامگذاری استفاده کرد.

ngo سمن

کارکرد سازمان های مردم نهاد

۱- اطلاع رسانی و آگاه سازی عمومی

۲- سازماندهی و جلب مشارکت مردمی

۳- جذب سرمایه ها و منابع کوچک مردمی برای پیشرفت و توسعه همه جانبه کشور

۴- ایجاد، گسترش و تقویت هماهنگی بین دولت و مردم

۵- گسترش نظارت عمومی

۶- افزایش بهره وری در استفاده از منابع

۷- پرورش مدیر برای مسئولیت پذیری در سطح محلی، شهری، استانی، منطقه ای، ملی و بین المللی

۸- پیشگیری از انواع بحران ها و بلایای طبیعی و آسیب های اجتماعی و زیست محیطی و انواع بیماری ها قبل از وقوع

۹- ارتقای فرهنگ عمومی

۱۰- حفظ آثار باستنی و میراث فرهنگی

۱۱- حفظ آداب و رسوم و سنن بومی و محلی

۱۲- حمایت از بیماران خاص

۱۳- حمایت از گروه های اجتماعی

۱۴- ارتقای نشاط و سطح رضایت مندی اقشار آسیب پذیر

مراحل اولیه تشکیل سازمان های مردم نهاد

سازمان های مردم نهاد سه مرحله را پشت سر گذاشته اند، به این صورت که:

۱- در ابتدا نوع خاصی از گروه ها تشکیل می شد که به امدادرسانی و رفاه برای افراد در مواقع ضروری پرداخته نیازهای روز افراد را برآورده می کرد.

۲- در مرحله دوم از نظر وسعت و اندازه کوچک شده به مجموعه های مستقل و خودکفای محلی تبدیل شدند، در این مرحله امکانات محلی را گسترش دادند.

۳- در مرحله سوم که مرحله (توسعه نظام های پایدار) نام گرفت می کوشند تا تغییراتی را در سیاست ها و موسسات در سطح داخلی، ملی و بین المللی به وجود آورند.
بنابراین سازمان های مردم نهاد از نقش سابق خود که تامین و ارائه خدمات عملیاتی بود، فاصله گرفتند به تدریج این سازمان ها از سازمان های مردم نهاد امدادرسان به سازمان های مردم نهاد توسعه و آبادانی تغیر ماهیت دادند.

ویژگی های سازمان های مردم نهاد

۱- غیر دولتی بودن: (non-governmental) یعنی با اراده دولت تاسیس نمی شود بلکه اشخاص حقیقی یا حقوقی موسس آن هایند.

۲- غیر انتفاعی بودن: (non-benefit) یعنی کسب درآمد و سود و انجام فعالیت تجاری و صنفی برای تقسیم منافع بین اعضا، مؤسسان و مدیران و کارکنان هدف آن نیست، که البته این ویژگی مانع کسب درآمد سازمان برای اداره امور و پی گیری اهداف خود نیست.

۳- مستقل بودن: (independent) سازمان های مردم نهاد سعی می کند برای تحقق اهداف خود از درجه استقلال بالایی برخوردار باشد و زیر نفوذ صاحبان قدرت و یا گرایش های مختلف سیاسی قرار نگیرد.

۴- خودجوشی و داوطلبانه بودن: (to voluntarily) سازمان های مردم نهاد بنابر نیاز طبیعی ناشی از شرایط محیطی، فکری و آرمان های مشترک افراد جامعه به صورتی داوطلبانه و خودجوش براساس اصل آزادی اراده اشخاص تاسیس و اداره می شوند.

۵- غیر سیاسی بودن: (non-political) اهداف غیر سیاسی در بردارنده فعالیتی است که مشمول ماده یک قانون احزاب نگردد. این ویژگی مانع حضور گرایش ها و سلیقه های سیاسی مختلف در یک سازمان مردم نهاد و یا مانع هرگونه کمک و مساعدت آنان به این سازمان ها نمی شود ولی گروه های سیاسی در قالب سمن ها مجاز به تبلیغ و ترویج اهداف و برنامه های دسته، گروه و حزب خود نیستند. سمن ها نمی توانند از امکانات و نام و نشان خویش برای گروه های سیاسی تبلیغ کنند.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , , , , ,

مطالب مرتبط

  1. ناشناس گفت:

    وقتی چیزی فراگیر شود اسیب ها و کاستی های ان هم مشخص می شود




    0



    0
نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


GLX ایرانی بخرید
GLX ایرانی بخرید
سید ابراهیم رئیسی
سید ابراهیم رئیسی
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری چشمه سار
پایگاه خبری چشمه سار
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق