یکشنبه ۰۲ مهر ۱۳۹۶
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: فرهنگ و هنر
چاپ خبر
۰۲:۵۰ - ۱۳۹۵/۰۴/۱۵
سوء ظن کلافی سردرگم!
 نگاهی به فیلم آآآآدت نمی کنیم ساخته ابراهیم ابراهیمیان   

آآآآدت نمی کنیم (به آی کلاه دار مکرر و کتابت عمدی غلط) سعی دارد مخاطب را با الفبای زندگی سالم آشنا سازد. داستانی معماگونه و پیچ در پیچ با رازهای بسیار که به سبک و سیاق بسیاری از درام های خانوادگی رایج در سال های اخیر «سوء تفاهم» و «دروغ» مضمون اصلی اش را شکل می دهند

ندای اصفهان- مهران آدرویش/

کارگردان: ابراهیم ابراهیمیان/ نویسنده: سارا سلطانی، ابراهیم ابراهیمیان/ بازیگران: محمدرضا فروتن (در نقش احمدرضا مقدم استاد دانشگاه)، ساره بیات (در نقش مهتاب همسر احمدرضا)، حمیدرضا آذرنگ (در نقش منصور همسر سیما)، هدیه تهرانی (در نقش سیما همسر منصور)، حدیث میرامینی (در نقش دخترِ مورد سوءظن مهتاب یعنی فرنوش)

خلاصه فیلم:

داستان فیلم با سوءظن مهتاب نسبت به همسرش احمدرضا استاد برجسته و باسابقه‌ی دانشگاه نسبت به یکی از دانشجویان احمدرضا (فرنوش) آغاز می شود و این اتهام زمانی شکل جدی و خطرناکی به خود می گیرد که دخترِ مورد سوءظن در اثر ایست قلبی و درحالی که باردار بوده می میرد و بسترساز فاجعه‌ای غیرقابل پیش‌بینی می‌شود.

کاراکتر دیگر فیلم دوست صمیمی احمدرضا (منصور) است. شخصیتی در ظاهر کار راه انداز، بامعرفت، خودمانی، قالتاق و یاری رسان که بسیاری از ویژگی های اصلیِ شخصیتش را در پسِ ماسکی مخفی کرده است. منصور، همان طور که با «پول» پرونده های مختلفِ حقوقی اش را حل و فصل می کند، بر پرونده عشقی زندگی خصوصی اش با دختر جوان (فرنوش) نیز سرپوش می گذارد و درواقع از مکانیزم «واپس زدگی» بهره می گیرد تا نه تنها به حیثیت و آبرویش خدشه وارد نشود، بلکه بار عذاب وجدانی را که به سبب نقش اش در فروپاشی زندگی مشترک مهتاب و احمدرضا بر شانه های خود حس می کند کمرنگ کند.

فیلم عادت نمی کنیم

علی ای حال «عادت نمی کنیم» داستانی معماگونه و پیچ در پیچ با رازهای بسیار که به سبک و سیاق بسیاری از درام های خانوادگی رایج در سال های اخیر «سوء تفاهم» و «دروغ» مضمون اصلی و اولیه اش را شکل می دهند و هسته مرکزی داستان «سوءظن» است.

ایده اولیه فیلمنامه خوب و جذاب است و از دل آن می تواند داستانی پر رمز و راز و تعلیق آمیز بیرون بیاید. این اتفاق کمابیش رخ می دهد و داستان با شروعی خوب و پرنفس آغاز می شود.

وجه تسمیه فیلم:

آآآآدت نمی کنیم؛ منظور این است که علی رغم تذکرات مکرر عادت نمی کنیم که غلط زندگی نکنیم. فیلم آآآآدت نمی کنیم (به آی کلاه دار مکرر و کتابت عمدی غلط) سعی دارد مخاطب را با الفبای زندگی سالم آشنا سازد و طی روایتگری قصه ی زندگی چند خانواده، از ما می خواهد کلاه خود را قاضی کنیم و دست از عادت های غلط خود برداریم.

فیلم آآآآدت نمی کنیم همانطور که از مکرر نوشتن «آ» مشخص است، اعتراضی است به برخی رفتارها و صفات زشت اخلاقی که علی رغم تکرار مکرر آن در ادبیات دینی و اخلاقی، باز هم مورد بی توجهی و بی مهری قرار می گیرند و فاجعه می آفرینند.

موضوع فیلم:

فیلم چندین مفهوم ضد اخلاقی و آثار سوء آن بر زندگی را روایت می کند؛ مفاهیمی همچون سوءظن، تجسّس، غیبت، بی‌اعتمادی، قضاوت عجولانه، تهمت، آبروریزی، خبرچینی، پیروی از گمان، دغل کاری و کلاهبرداری، خود را در معرض اتهام قرار دادن، توجه نکردن به حساسیت های اجتماع در روابط زن و مرد و… و البته در این میان نقش اصلی با سوء ظن است و سوء ظن زشتی های دیگر را همچون حلقات یک زنجیر به دنبال خود می کشاند و کلاف زندگی را سردرگم می کند.

فیلم آدت نمی کنیم از جمله فیلم های اخلاقی و ارزشی است که به واقعیت های تلخ و گرفتاری های روزمره زندگی می پردازد.

قصه در خانواده های فرهنگی و دانشگاهی و هنری روایتگری شده و نشان می دهد که مسائل اخلاقی اگر رعایت نشوند حتی خانواده های تحصیل کرده و فرهنگی را نیز به چالش می کشاند و بعضا ضربات جبران ناپذیری را به دنبال خواهند داشت.

نقاط قوت فیلم:

روایتگری درست، جذاب و روان و تبیین آثار مخرب سوءظن مثل؛ از هم گسستگی خانواده ها و رفاقت های چندین و چند ساله، از نقاط قوت فیلم است.

از نقاط مثبت دیگر فیلم بازی خوب بازیگران و شاخ و برگ‌هایی است که کارگردان سعی دارد به قصه و روایت اصلی فیلم بدهد و دنیای فیلم را گسترده کند، و از عهده شاخ و برگها هم برآمده و باز به همان داستان اصلی برمی‌گردد. از جمله شاخ و برگه ها نمایش نمونه های متعدد مدیریت بحران است.

نقطه مثبت دیگر اینکه فیلم از ریتم نمی افتد؛ اتفاقی که متأسفانه در بسیاری از فیلم های سال های اخیر رخ می دهد. فیلم تا باز شدن گره های مختلف و رو شدن بسیاری از حقایق و در پایان هم گره گشایی نهایی و مشخص شدن خائن واقعی ضرب آهنگ مناسبی را حفظ می کند، از نفس نمی افتد، دچار سکته نمی شود و از زوائد به دور است. از این منظر می توان تدوین فیلم را نیز از عناصر موفق آن به حساب آورد.

از ویژگی های مثبت دیگر طراحی صحنه و لباس فیلم است. فضای سرد، تنالیته رنگ آبی و کم نوری محیط ها نشان از سردی روابط میان اعضای خانواده ها دارد.

در نیمه دوم فیلم، سیما با بستن نورگیر روی پنجره تنها راه نفوذ نور را به اتاق می بندد و خانه را از کوچکترین نور و گرمایی محروم می سازد. نکته جالب آنکه در طراحی صحنه کار هجوم فضاهای قدیمی را با دکورهایی نسبتاً مدرن می بینیم، این اتفاق در طراحی منزل مهتاب و احمدرضا، دفتر وکالت ثمر و تا حدودی خانه سیما و منصور تکرار می شود.

حجم موسیقی در فیلم به نسبت فیلم های این چنینی زیاد است با این حال موسیقیِ خوب و همراهی دارد که در برخی سکوت های طولانی حس تعلیق را به مخاطب منتقل می سازد.

پیام های مهم فیلم

لزوم پیروی نکردن از سوء ظن.

لزوم توجه به حساسیت های جامعه در روابط دو جنس مخالف و پرهیز از قرار دادن خود در موضع اتهام (احمدرضا معتقد است قضاوت مردم مهم نیست اما بزودی متوجه می شود که اینطور نیست و رعایت نکردن یک سری از خطوط قرمز (ولو با قصد بد هم نباشد) می تواند آبستن مشکلات حاد و بحرانی در زندگی افراد باشد).

زمینه ندادن به افرادی که شیشه خرده دارند؛ حضور دختر جوان مطلقه با پوشش خاص (مانتوی قرمز) با مشکلات مادی به عنوان معلم در منزل کسی که خیلی علیه السلام نیست (منصور) زمینه مشکلات بعدی را ایجاد می کند.

جمله کلیدی سیما به مهتاب؛ «وقتی همه چی خوب و خوش است زندگی کردن هنر نیست» (بلکه ادامه زندگی در شرایط بحرانی هنر است) خوشبختانه فیلم به خوبی نمونه های متعددی از مدیریت بحران را به نمایش گذاشته است؛ از جمله:

برخورد نسبتا همراه با آرامش احمدرضا در برابر سوء ظن همسرش مهتاب (احمدرضا معتقد است به خاطر شرایط خاص پیش آمده باید صبر کند تا دادگاه روند خود را طی کند تا بی گناهیش نزد همسرش معلوم شود لذا در اقناع همسرش سعی و تلاش خاصی از خود بروز نمی دهد).

مدیریت بحران توسط سیما هنگامی که متوجه ارتباط همسرش منصور با معلم دخترش (فرنوش) می شود؛ در پایان فیلم منصور هنگام ورود به خانه، عروسک دخترش را (گرچه غیر عامدانه) لگد می کند و عروسک شروع به نواختن آهنگ می کند، منصور سعی می کند صدای موسیقی را خاموش کند اما موفق نمی شود. کمی آن طرف تر در اتاق خواب دختر منصور برای مادرش سیما قصه می گوید و از سیما می خواهد که بخوابد، سیما آهسته اشک می ریزد و آنچه را می داند در خود می ریزد؛ این صحنه بسیار زیبا و تحسین برانگیز در صدد بیان این مطلب است که سیما بعد از شنیدن صدای افتادن تشت رسوایی منصور (از طریق مهتاب) برای حفظ آرامش دخترش حاضر است خود را به خواب بزند و با درون خود ریختن ارتباط همسرش با فرنوش، یک صدای مهیب را به یک موسیقی تبدیل کند و این هزینه ای است که برای آرامش دخترش می پردازد. او مثل منصور حاضر نیست لگد به آینده دخترش بزند البته او قبلا هم نشان داده بود که حاضر است برای آرامش دخترش هزینه بپردازد از جمله بیرون انداختن تشک خواب دختر نوجوانش (که به شب ادراری آلوده شده بود) به جای شستشوی آن تا دخترش از نظر روانی دچار مشکل نشود.

یا مثلا برخورد پرعاطفه مادرزن احمدرضا و طرف داری قاطعانه اش از احمدرضا در برابر دخترش مهتاب در آرامش او فوق العاده است.

یا رهاکردن دادگاه توسط پدر فرنوش و هم نزدن قصه دخترش، نمونه دیگری از زندگی کردن و مدیریت بحران است.

مهتاب زمانی دانشجوی فروتن بوده و بر حسب علاقه‌ای که به هم پیدا می‌کنند با هم ازدواج می‌کنند. درست همین مسئله هم به عاملی برای تشدید شک و تردیدهای موضوع اصلی فیلم دامن می‌زند چه اینکه ازدواج آنها خارج از رویه سنتی جامعه بوده است.

اصرار احمدرضا به اعاده حیثیتش از راه قانون و لزوم ادامه دادگاه که ما را به یاد قصه یوسف در اصرار بر اثبات بی گناهیش در سالهای ماضی می اندازد.

به هر حال مقایسه واکنش های متفاوت افراد در بحران مدیریت هنگام شنیدن گمانه زنی ها تا قطعیات در نوع خودش جالب است (منظور واکنش تند مهتاب به صرف یک احتمال و مدیریت بحران سیما در مواجه با خبر قطعی ارتباط همسرش با معلم دخترش است).

نکته دیگر نقش عجیب فرزند داشتن و فرزند نداشتن در مدیریت بحرانها و استحکام خانواده است؛ ناشی گری ها را در خانواده بدون بچه (احمدرضا و مهتاب) و حرکت های پخته را در خانواده صاحب فرزند شاهدیم (سیما و منصور به خصوص از طرف سیما).

رسالت سینمای انقلابی:

فیلم عادت نمی کنیم می تواند الگوی خوبی در فیلم های اخلاقی باشد و نشان می دهد که سینما می تواند با نمایش جذاب و روان و به دور از مغلق گویی و کلیشه، بسیاری از مفاهیم اخلاقی قرآن کریم در زندگی روزمره را به زبان روز به نمایش بگذارد و در ارتقاء سطح اخلاقی جامعه نقش خود را ایفا نماید. البته این کمترین و ساده ترین کاری است که از سینمای انقلاب اسلامی انتظار می رود و انتظار بالاتر، قدرت نمایش اصول دین در فیلم هاست. آیت الله جوادی آملی می گوید: «علت اینکه در جامعه این همه اخلاق گفته می شود ولی اثر ندارد عدم تبیین درست اصول دین در جامعه است».

تا اصول نهادینه نشوند اخلاق و فروع کاری از پیش نمی برند. اخلاق و فروع در پارادایم جهان بینی توحیدی است که جان می گیرند و ثمربخش می شوند.

لازم است سینمای انقلاب در ارتباط با کارشناسان مذهبی ضمن دریافت مفاهیم اصلی اصول دین و بیان آن به زبان سینما به رسالت خویش عمل کند و تحولی در حوزه معرفتی و معناگرای سینما ایجاد کند.

برچسب‌ها: , , , , , , ,

مطالب مرتبط

  1. امیر حسین گفت:

    باریکلا. کیف کردم.




    0



    0
  2. فیلم عادت گفت:

    به نظرم بهترین نظر درمورداین مطلب همان است که مثل نتیجه انشاء سالهای مدرسه پایان حرفمان می آوردیم:
    فیلم عادت نمی کنیم می تواند الگوی خوبی در فیلم های اخلاقی باشد و نشان می دهد که سینما می تواند با نمایش جذاب و روان و به دور از مغلق گویی و کلیشه، بسیاری از مفاهیم اخلاقی قرآن کریم در زندگی روزمره را به زبان روز به نمایش بگذارد و در ارتقاء سطح اخلاقی جامعه نقش خود را ایفا نماید. البته این کمترین و ساده ترین کاری است که از سینمای انقلاب اسلامی انتظار می رود و انتظار بالاتر، قدرت نمایش اصول دین در فیلم هاست. آیت الله جوادی آملی می گوید: «علت اینکه در جامعه این همه اخلاق گفته می شود ولی اثر ندارد عدم تبیین درست اصول دین در جامعه است».

    تا اصول نهادینه نشوند اخلاق و فروع کاری از پیش نمی برند. اخلاق و فروع در پارادایم جهان بینی توحیدی است که جان می گیرند و ثمربخش می شوند.

    لازم است سینمای انقلاب در ارتباط با کارشناسان مذهبی ضمن دریافت مفاهیم اصلی اصول دین و بیان آن به زبان سینما به رسالت خویش عمل کند و تحولی در حوزه معرفتی و معناگرای سینما ایجاد کند.




    0



    0
  3. ناشناس گفت:

    در کل فیلم های ایرانی کیفیت لازم را ندارد




    0



    0
نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


راهی که از سر گرفتیم!
راهی که از سر گرفتیم!
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری چشمه سار
پایگاه خبری چشمه سار
اصفهان شرق
اصفهان شرق
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق