جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اقتصادی
چاپ خبر
۱۵:۲۲ - ۱۳۹۵/۰۲/۲۳
دکتر فرشاد فروزش
گفتگو با دکتر فرشاد فروزش استاد تاریخ
 با این وضعیت در کشور هیچ اقتصادی مقاومتی نخواهد شد!   

با تعطیلی کارخانه ها، دانشگاه ها و... آسیب زیادی بر اقتصاد وارد می شود. در ایام شهادتها یا تولدها مراسم اجرا شود ولی کار به جای خود باقی بماند؛ مثلاً برای شهادت امام رضا(ع) نه تنها دانشگاه را تعطیل نکنند، بلکه مسابقه کتابخوانی بگذارند

ندای اصفهان- پروین صالحیان:

اقتصاد مقاومتی (Resistive economy) به معنی تشخیص حوزه‌های فشار و متعاقباً تلاش برای کنترل و بی‌اثر کردن آن تاثیرها می‌باشد و در شرایط آرمانی، هدف، تبدیل چنین فشارهایی به فرصت است. برای رسیدن به اقتصاد مقاومتی باید وابستگی‌های خارجی کاهش یابد و بر تولید داخلی کشور و تلاش برای خوداتکایی تأکید گردد.

سؤالی که سالهاست ذهن مردم ایران را به خود مشغول کرده است اینکه: چرا در ایران به یک استقلال اقتصادی نمی رسیم یا اینکه چرا ایران به کالا و تولیدات کشورهای اروپایی وابسته است؟

آیت الله خامنه ای حفظه الله، سال ۱۳۹۵ شمسی را سال «اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل» نامیدند. اینها همه بهانه ای شد که به سراغ آقای دکتر فرشاد فروزش از اساتید تاریخ دانشگاه برویم و راجع به این موضوع گفتگو کنیم. او در ابتدای بحث مطلب جالبی را مطرح می کند که کنجکاوی ما دو چندان می شود چراکه در آغاز سخن خود می گوید: «اقتصاد مقاومتی هیچ گاه عملی نخواهد شد»!

***

ندای اصفهان: مسئله کار و نیروی کار در اروپا چگونه آغاز شد؟

دکتر فروزش: در قرن ۱۷ و ۱۸ میلادی فرقه ای از دل پروتستان ها بیرون آمد به اسم «کالون»؛ آنها مذهبی را ایجاد کردند که پیروان خود را برای مال اندوزی و کار تشویق می کرد. این فرقه اعتقادی به این مسئله نداشت که گناهان با دادن پول به کشیش از بین می رود بلکه تز مذهبی این فرقه به این صورت بود که: جامعه آفریدگار خداوند است و ما مخلوق خدا، انسانها برای اینکه جلال و عظمت پروردگار را در جامعه پیاده کنند باید کار کنند که شکوه پروردگار در زمین جاری شود. پس اولین وظیفه هر انسان بر زمین کار است. بنابراین تنبلی و بیکاری از گناهان کبیره محسوب می شود، زیرا این گناهان به معنای تمرد از مشارکت در حکومت الهی است و هر فرد باید سهم خود را در حکومت پروردگار با عمل جدی و طبق وظایف ادا نماید و کار باید مستمر باشد.

البته آنها می گفتند صرف کار خوب نیست، بلکه کار باید مفید باشد و نتیجه ای در بر داشته باشد درثانی فرد باید به کار خود ایمان داشته باشد یعنی نباید مال اندوخته شده در جهت عیاشی به کار برده شود بلکه باید پول پس انداز شده در جهت تولید به کار برده شود؛ مثلاً اگر کارگاهی وجود دارد آن را به کارخانه ارتقاء داد و…

علاوه بر آن این فرقه تأکید بسیاری بر علم و دانش هم دارد و علاوه بر سرمایه، علم و دانش را در جهت پیشرفت جامعه به کار گرفتند.

ندای اصفهان: آیا دوری از مذهب باعث پیشرفت اروپائیان شد؟!

– خیر؛

آنها صرف مذهب را کنار نزدند بلکه آنها برداشت خود نسبت به مذهب را تغییر دادند. مثلاً دین اسلام همان اسلام است اما در دین اسلام ممکن است داعش شوی یا ممکن است آیت ا… بهجت شوی. این بستگی به نوع نگاه و تفکرت نسبت به دین دارد.

به جرأت می توان گفت که اگر روحیه مذهبی پشت غربی ها نبود به این تکنولوژی و پیشرفت دسترسی پیدا نمی کردند. شخصی به نام «مک کلمنز» در سال ۱۹۵۰ م تحقیقی انجام داد با هدف بررسی «شاخصه های میزان صنعتی شدن و فعالیت اقتصادی یک کشور با در نظر گرفتن اختلاف منابع زیرزمینی بین کشورها»؛ این بررسی نشان داد کشورهایی که کاتولیک ها در آنها فعالیت داشتند در سطح پایین تر از شاخص های فعالیت بودند اما در ایالات متحده امریکا مؤسسات آموزش عالی که تحت نظر پروتستانها بود، دانشمندان شاخص آنها بیشتر از دانشگاه های تحت نظر کاتولیک ها بود و حتی کاتولیک ها در برهه هایی از زمان آموزه های آموزشی و قوانین خود را به پروتستانها نزدیک کردند. توجه شود که پروتستان ها دین را کنار نگذاشتند بلکه نگاه خود را به مسیحیت سابق عوض کردند.

ندای اصفهان: دین اسلام در مورد کار و علم چه نظری دارد؟

– فروزش: روزی پیامبر (ص) برای نماز با صحابه به مسجد می رفتند. شخصی در کنار کوچه نشسته بود و سلام کرد؛ پیامبر جواب دادند سلام علیکم و به راه خود ادامه دادند. برای صحابه جواب سلام پیامبر تعجب انگیز بود چون هر کس به پیامبر سلام می کرد، ایشان با گشاده رویی می فرمودند سلام علیکم و رحمه اله و برکاته، پس چرا این بار با اخم جواب دادند؟

در راه برگشتن از نماز آن شخص هنوز آنجا نشسته بود. دوباره سلام کرد؛ این بار پیامبر (ص) جواب را با گشاده رویی دادند. صحابه تعجب کردند و علت را پرسیدند. پیامبر پاسخ داد: وقتی من می رفتم این فرد بیکار نشسته بود ولی در برگشت با این ترکه روی زمین اشکالی را می کشید و بیکار نبود؛ یعنی در واقع پیامبر به کار بسیار اهمیت می دادند. حتی در مورد علم و سواد در جنگ بدر فرمودند هر کافری که بتواند به ۵ مسلمان سواد یاد بدهد آزاد می شود یعنی پیامبر علاوه بر کار، به علم و دانش اهمیت می دادند. یا حضرت علی(ع) فرمودند بهترین تفریح «کار» است.

ندای اصفهان: در ایران چه اقداماتی توسط مسئولین و مردم برای پیشرفت اقتصاد انجام شده است؟

– فروزش: رهبر معظم انقلاب حضرت آیت ا… خامنه ای فرمودند: «اقتصاد مقاومتی» یعنی اینکه مسلمانان طوری روی پای خود بایستند که دستشان جلوی دیگران یا دنیای غربی دراز نباشد. فرموده رهبر معظم انقلاب با عمل اجرا می شود پس برای اجرا یا رسیدن به اقتصاد مقاومتی:

۱- با این میزان تعطیلات در کشور هیچ اقتصادی مقاومتی نخواهد شد. ما در ایران بالاترین تعطیلات را در بین کشورهای جهان داریم. با تعطیلی کارخانه ها، دانشگاه ها و… آسیب زیادی بر اقتصاد وارد می شود. در ایام شهادتها یا تولدها مراسم اجرا شود ولی کار به جای خود باقی بماند. تعطیلی باعث عقب ماندن تولیدات کشور است و باید از تعطیلات کم شود و وقت صرف تولیدات شود.

مثلاً برای شهادت امام رضا (ع) نه تنها دانشگاه را تعطیل نکنند، بلکه مسابقه کتابخوانی بگذارند. اگر ایرانی ها بخواهند پیشرفت کنند و سرمایه هایشان را به خارجی ها ندهند (یا فقط پس انداز نکنند) باید آن را در راه تولید به کار ببرند؛ مثلاً در صنعت خودروسازی و هواپیمایی پول خود را به جای وارد کردن قطعات، صرف ساخت و تولیدات کنیم.

۲- پایین آمدن مصرف سوخت؛ مثلاً ژاپنی ها در فصل سرما به جای مصرف سوخت در خانه لباس بیشتری را می پوشند. آنها سوخت را آزاد نمی کنند بلکه از پوشش زیاد استفاده می کنند ولی ما ایرانیان سوخت را آزاد و لباس نازک به تن می کنیم.

باید فرهنگ بهینه استفاده کردن سوخت را تعلیم داد. مثلاً می توان به جای موتور و ماشین فرهنگ استفاده از دوچرخه را برای عموم تعلیم دهند.

۳-مطالعه و کتابخوانی بیشتر بدون اجبار، برای ارتقاء علم.

ندای اصفهان- سخن آخر؟

– فروزش: اگر ما به عنوان یک مسلمان و ایرانی که می خواهد نام مقدس حضرت زهرا (س) بر کهکشان بدرخشد و بیان رهبر انقلاب یعنی «اقتصاد مقاومتی» را به اجرا در آوریم، باید علاوه بر تلاش بی وقفه، به اقتصاد و بازار کشورهای دیگر توجه کنیم. ان شاء الله روزی برسد که به جای ورود کالاهای غربی به کشورمان، شاهد صادرات تولیداتمان اعم از خودرو، هواپیما و… به کشورهای غربی باشیم.

– ان شاء ا… و باتشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید.

پروین صالحیان

پروین صالحیان- کارشناسی ارشد تاریخ

برچسب‌ها: , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

  1. دكتر حجتي می‌گه:

    با سلام و تشکر از جناب آقای دکتر فروزش
    آقای دکتر با نظراتتون کاملا موافقم به شرط آنکه مدیریت کشور تقویت و ارتقا پیدا کند وبودجه مملکت صرف کارخانجات و دانشگاههای صنعتی کشور شود وهمچنین باتوجه به سخنان شما تعطیلات کشور کاسته شود
    ممنون

    • مسعود می‌گه:

      بودجه مملکت نمیتواند کاملا صرف کارخانجات و دانشگاههای صنعتی کشور شود چون بودجا باید صرف اموری همچون بهداشت ، ابادانی کشور ، امنیت کشور و …. بشود که در اولویت هستند . کارخانجات در اولویت های بعدی قرار دادند . در مورد دانشکاه ها هم این که تا وقتی فقط تولید علم باشه و عمل در کار نباشه هزینه کردن اضافه بر سازمان در این حوزه اشتباه است .

  2. حمید رضا می‌گه:

    سلام خوندم کامل
    عالی بود
    مخصوصا سوخت و دوچرخه سواری برای زنان و مردان
    در کل خوب بود

  3. كارشناس ارشد علوم سياسي می‌گه:

    با تشکر از جناب آقای دکتر فروزش
    آقای دکتر فروزش عملی خواهد شد به شرط اینکه مسئولین علاوه بر نظریه عمل و برنامه ریزی دقیق و همچنین راهبردهای کاربردی ارائه دهند
    متشکر

  4. مسعود می‌گه:

    باسلام خدمت اقای دکتر فروزش

    اگر اقتصاد مقاوتی ان گونه که مقام معظم رهبری فرمودند اجرا شود تمام مشکلات اقتصادی ما حل می شود و ما با سرعت به سوی خودکفایی و پیشرفت خواهیم رفت .

    ارکان اقتصاد مقاومتی

    الف: مقاوم بودن اقتصاد

    وظیفه‌ی همه‌ی ما این است که سعی کنیم کشور را مستحکم، غیر قابل نفوذ، غیر قابل تأثیر از سوی دشمن، حفظ کنیم و نگه داریم؛ این یکی از اقتضائات «اقتصاد مقاومتی» است که ما مطرح کردیم. در اقتصاد مقاومتی، یک رکن اساسی و مهم، مقاوم بودن اقتصاد است. اقتصاد باید مقاوم باشد؛ باید بتواند در مقابل آنچه که ممکن است در معرض توطئه‌ی دشمن قرار بگیرد، مقاومت کند.۳

    ب: استفاده از همه‌‌ى ظرفیتهاى دولتى و مردمى

    بخش خصوصى را باید کمک کرد. اینکه ما «اقتصاد مقاومتى» را مطرح کردیم، خب، خود اقتصاد مقاومتى شرائطى دارد، ارکانى دارد؛ یکى از بخشهایش همین تکیه‌‌ى به مردم است؛ همین سیاستهاى اصل ۴۴ با تأکید و اهتمام و دقت و وسواسِ هرچه بیشتر باید دنبال شود؛ این جزو کارهاى اساسى شماست. در بعضى از موارد، من از خود مسئولین کشور میشنوم که بخش خصوصى به خاطر کم‌‌توانى‌‌اش جلو نمى‌‌آید. خب، باید فکرى بکنید براى اینکه به بخش خصوصى توانبخشى بشود؛ حالا از طریق بانکهاست، از طریق قوانین لازم و مقرراتِ لازم است؛ از هر طریقى که لازم است، کارى کنید که بخش خصوصى، بخش مردمى، فعال شود. بالاخره اقتصاد مقاومتى معنایش این است که ما یک اقتصادى داشته باشیم که هم روند رو به رشد اقتصادى در کشور محفوظ بماند، هم آسیب‌‌پذیرى‌‌اش کاهش پیدا کند. یعنى وضع اقتصادى کشور و نظام اقتصادى جورى باشد که در مقابل ترفندهاى دشمنان که همیشگى و به شکلهاى مختلف خواهد بود، کمتر آسیب ببیند و اختلال پیدا کند. یکى از شرائطش، استفاده از همه‌‌ى ظرفیتهاى دولتى و مردمى است؛ هم از فکرها و اندیشه‌‌ها و راهکارهائى که صاحبنظران میدهند، استفاده کنید، هم از سرمایه‌‌ها استفاده شود.
    به مردم هم باید واقعاً میدان داده شود. البته در بیانات دوستان به برخى از این حوادثى که ناشى از پیگیرى مفسدین اقتصادى و مفاسد اقتصادى است، اشاره شد. واقعاً نمیشود ما کار اقتصادىِ درست و قوى بکنیم، اما با مفاسد اقتصادى مبارزه نکنیم؛ این واقعاً نشدنى است. همان چند سال پیش هم که من راجع به این قضیه بحث کردم و مطالبى را به مسئولین کشور گفتم، به همین نکته توجه داشتم، که تصور نشود ما میتوانیم سرمایه‌‌گذارى مردمى و کار سالم مردمى داشته باشیم، بدون مبارزه‌‌ى با مفاسد اقتصادى؛ و تصور نشود که مبارزه‌‌ى با مفاسد اقتصادى موجب میشود که ما مشارکت مردم و سرمایه‌‌گذارى مردم را کم داشته باشیم؛ نه، چون اکثر کسانى که میخواهند وارد میدان اقتصادى بشوند، اهل کار سالمند، مردمان سالمى هستند؛ حالا یکى دو نفر هم آدمهاى ناسالم پیدا میشوند. باید با چشمهاى تیزبین، ریزبین و دوربین مراقبت کنید که کسانى نیایند به عنوان ایجاد اشتغال و ایجاد کار و کارآفرینى تسهیلات بانکى بگیرند، اما کارآفرینىِ واقعى انجام نگیرد. این را باید مراقبت کنید؛ هم شما مراقبت کنید، هم قوه‌‌ى قضائیه مراقبت کند. به نظر من همکارى قوه‌‌ى مجریه و قوه‌‌ى قضائیه در اینجا یک کار بسیار لازمى است.۴

    ج: حمایت از تولید ملى

    یک رکن دیگر اقتصاد مقاومتى، حمایت از تولید ملى است؛ صنعت و کشاورزى. خب، آمارهائى که آقایان میدهند، آمارهاى خوبى است؛ لیکن از آن طرف هم از داخل دولت، خود مسئولین به ما میگویند که بعضى کارخانه‌‌ها دچار مشکلند، اختلال دارند، در بعضى جاها تعطیلى صنایع وجود دارد – گزارشهاى گوناگونى به ما میرسد، خود شما هم گزارش میدهید؛ یعنى من گزارشهاى دیگر هم دارم، اما اتکاء من به گزارشهاى دیگران نیست؛ گزارشهاى خود شما هم هست که به دست ما میرسد – خب، باید این را علاج کرد. اینها طبعاً ایجاد اشکال میکند. اگر چنانچه همین بخش دوم قضیه – یعنى آن نیمه‌‌ى خالى لیوان – نمیبود، شما امروز از لحاظ رونق اقتصادى، وضع بهترى را در کشور ارائه میکردید و کمکهاى بیشترى به مردم میشد. بالاخره حمایت از تولید ملى، آن بخشِ درونزاى اقتصاد ماست و به این بایستى تکیه کرد.
    واحدهاى کوچک و متوسط را فعال کنید. البته خوشبختانه واحدهاى بزرگ ما فعالند، خوبند و سوددهى‌‌شان هم خوب است، کارشان هم خوب است، اشتغالشان هم خوب است؛ عمده‌‌ى واحدهاى بزرگ ما وضعشان اینجور است – لذا همان طور که گفتید، محصول سیمانمان، محصول فولادمان، محصولات عمده‌‌ى اینجورى‌‌مان خوب است – لیکن باید به فکر واحدهاى متوسط و کوچک باشید؛ اینها خیلى مهم است، اینها در زندگى مردم تأثیرات مستقیم دارد.۵

    د: مدیریت منابع ارزى

    مسئله‌‌ى منابع ارزى هم مسئله‌‌ى مهمى است؛ که خب، حالا آقایان توجه دارید. روى این مسئله دقت کنید، خیلى باید کار کنید. واقعاً باید منابع ارزى را درست مدیریت کرد. حالا اشاره شد به ارز پایه؛ در این زمینه هم حرفهاى گوناگونى از دولت صادر شد. یعنى در روزنامه‌‌ها از قول یک مسئول، یک جور گفته شد؛ فردا یا دو روز بعد، یک جور دیگر گفته شد. نگذارید این اتفاق بیفتد. واقعاً یک تصمیم قاطع گرفته شود، روى آن تصمیم پافشارى شود و مسئله را دنبال کنید. به هر حال منابع ارزى باید مدیریت دقیق بشود.۶

    ه: مدیریت مصرف

    یک مسئله هم در اقتصاد مقاومتى، مدیریت مصرف است. مصرف هم باید مدیریت شود. این قضیه‌‌ى اسراف و زیاده‌‌روى، قضیه‌‌ى مهمى در کشور است. خب، حالا چگونه باید جلوى اسراف را گرفت؟ فرهنگ‌‌سازى هم لازم است، اقدام عملى هم لازم است. فرهنگ‌‌سازى‌‌اش بیشتر به عهده‌‌ى رسانه‌‌هاست. واقعاً در این زمینه، هم صدا و سیما در درجه‌‌ى اول و بیش از همه مسئولیت دارد، هم دستگاه‌‌هاى دیگر مسئولیت دارند. باید فرهنگ‌‌سازى کنید. ما یک ملت مسلمانِ علاقه‌‌مند به مفاهیم اسلامى هستیم، اینقدر در اسلام اسراف منع شده، و ما متأسفانه در زندگى‌‌مان اهل اسرافیم! بخش عملیاتى‌‌اش هم به نظر من از خود دولت باید آغاز شود. در گزارشهاى شماها من خواندم، حالا هم بعضى از دوستان اظهار کردند که دولت درصدد صرفه‌‌جوئى است و میخواهد صرفه‌‌جوئى کند؛ بسیار خوب، این لازم است؛ این را جدى بگیرید. دولت خودش یک مصرف‌‌کننده‌‌ى بسیار بزرگى است. شما از بنزین بگیرید تا وسائل گوناگون، یک مصرف‌‌کننده‌‌ى بزرگ، دولت است. حقیقتاً در کار مصرف، صرفه‌‌جوئى کنید. صرفه‌‌جوئى، چیز بسیار لازم و مهمى است.
    به مصرف تولیدات داخلى هم اهمیت بدهید. در دستگاه شما، در وزارتخانه‌‌ى شما، اگر کار جدیدى انجام میگیرد، اگر چیز جدیدى خریده میشود، اگر همین اقلام روزمره‌‌اى که مورد نیاز وزارتخانه است، تهیه میشود، سعى کنید همه‌‌اش از داخل باشد؛ اصرار بر این داشته باشید؛ خود این، یک قلم خیلى بزرگى میشود. اصلاً ممنوع کنید و بگوئید هیچ کس حق ندارد در این وزارتخانه جنس خارجى مصرف کند. به نظر من اینها میتواند کمک کند. ۷

    تبیین اقتصاد مقاومتى

    در زمینه‌ى مسائل اقتصادى، «اقتصاد تهاجمى» را مطرح کردند؛ عیبى ندارد. بنده فکر اقتصاد تهاجمى را نکردم. اگر واقعاً یک تبیین دانشگاهى و آکادمیک نسبت به اقتصاد تهاجمى – به قول ایشان، مکمل اقتصاد مقاومتى – وجود دارد، چه اشکالى دارد؟ آن را هم مطرح کنیم. آنچه که به نظر ما رسیده، اقتصاد مقاومتى بوده. البته اقتصاد مقاومتى فقط جنبه‌ى نفى نیست؛ اینجور نیست که اقتصاد مقاومتى معنایش حصار کشیدن دور خود و فقط انجام یک کارهاى تدافعى باشد؛ نه، اقتصاد مقاومتى یعنى آن اقتصادى که به یک ملت امکان میدهد و اجازه میدهد که حتّى در شرائط فشار هم رشد و شکوفائى خودشان را داشته باشند. این یک فکر است، یک مطالبه‌ى عمومى است. شما دانشجو هستید، استاد هستید، اقتصاددان هستید؛ بسیار خوب، با زبان دانشگاهى، همین ایده‌ى اقتصاد مقاومتى را تبیین کنید؛ حدودش را مشخص کنید؛ یعنى آن اقتصادى که در شرائط فشار، در شرائط تحریم، در شرائط دشمنى‌ها و خصومتهاى شدید میتواند تضمین کننده‌ى رشد و شکوفائى یک کشور باشد.۸

    اقتصاد مقاومتى شعار نیست

    هم دانشگاه‌‌‌ها، هم دستگاه‌‌‌هاى دولتى، هم آحاد مردمى که خوشبختانه توانائى و استعداد این کار را دارند، چه از لحاظ علمى، چه از لحاظ توانائى‌‌‌هاى مالى، باید تلاش کنند مسئولیت زمان خود و مقطع تاریخى حساس خود را بشناسند و به آن عمل کنند. این که ما عرض کردیم «اقتصاد مقاومتى»، این یک شعار نیست؛ این یک واقعیت است. کشور دارد پیشرفت میکند. ما افقهاى بسیار بلند و نویدبخشى را در مقابل خودمان مشاهده میکنیم. خب، بدیهى است که حرکت به سمت این افقها، معارضها و معارضه‌‌‌هائى هم دارد. بعضى از این معارضه‌‌‌ها انگیزه‌‌‌هاى اقتصادى دارد، بعضى انگیزه‌‌‌هاى سیاسى دارد؛ بعضى منطقه‌‌‌اى است، بعضى بین‌‌‌المللى است. این معارضه‌‌‌ها در مواردى هم منتهى میشود به همین فشارهاى گوناگونى که مشاهده میکنید؛ فشارهاى سیاسى، تحریم، غیر تحریم، فشارهاى تبلیغاتى – اینها هست – لیکن در لابه‌‌‌لاى این مشکلات، در وسط این خارها، گامهاى استوار و همتها و تصمیمهائى هم وجود دارد که بناست از وسط این خارها عبور کند و خودش را به آن نقطه‌‌‌ى مورد نظر برساند؛ وضع کشور الان اینجورى است. ۹

    نقش شرکتهاى دانش‌‌بنیان در اقتصاد مقاومتی

    یک مسئله‌‌ى دیگر در سرفصل اقتصاد مقاومتى، اقتصاد دانش‌‌بنیان است… این بخش شرکتهاى دانش‌‌بنیان و فعالیتهاى اقتصادى دانش‌‌بنیان خیلى جاده‌‌ى باز و امیدبخشى است. ما استعدادهاى برجسته‌‌اى داریم که میتوانند در این مورد کمک کنند. ۱۰
    ما باید هر کدام نقش خودمان را بشناسیم و آن را ایفاء کنیم. یکى از بخشهاى ما، اقتصاد است و خاصیت اقتصاد در یک چنین شرائطى، اقتصاد مقاومتى است؛ یعنى اقتصادى که همراه باشد با مقاومت در مقابل کارشکنى دشمن، خباثت دشمن؛ دشمنانى که ما داریم. به نظر من یکى از بخشهاى مهمى که میتواند این اقتصاد مقاومتى را پایدار کند، همین کار شماست؛ همین شرکتهاى دانش‌‌‌بنیان است؛ این یکى از بهترین مظاهر و یکى از مؤثرترین مؤلفه‌‌‌هاى اقتصاد مقاومتى است؛ این را باید دنبال کرد.۱۱

    هدف دشمن از فشارهای اقتصادی

    یک واقعیت دیگر هم این است که اگر کشور در مقابل فشارهاى دشمن – از جمله در مقابل همین تحریمها و از این چیزها – مقاومت مدبرانه بکند، نه فقط این حربه کُند خواهد شد، بلکه در آینده هم امکان تکرار چنین چیزهائى دیگر وجود نخواهد داشت؛ چون این یک گذرگاه است، این یک برهه است؛ کشور از این برهه عبور خواهد کرد. این چیزهائى که الان آنها تهدید میکنند، تحریم میکنند، جز آمریکا و جز رژیم صهیونیستى، هیچ کس ذى‌نفع از این تحریمها نیست. دیگران را با زور و با فشار و با رودربایستى و با این چیزها وارد میدان کردند. خب، پیداست که زور و فشار و رودربایستى نمیتواند خیلى ادامه پیدا کند – یک مدتى است – شاهدش هم این است که مجبور شدند بیست تا کشور را از همین تحریمهاى نفتى و امثال اینها استثناء کنند! دیگرانى هم که استثناء نشدند، خودشان مایل نیستند، و بیش از آنچه که ما بخواهیم یا همان اندازه که ما میخواهیم، آنها دنبال راه‌حل میگردند. بنابراین بایستى مقاومت کرد.
    ما باید مسائل کشور را با این دید نگاه کنیم؛ آرمانها جلوى چشم ما باشد؛ واقعیتهاى تشویق‌کننده جلوى چشم ما باشد. در مورد واقعیتهاى منفى – که در واقع در بعضى موارد واقعیت‌سازى است، واقعیت‌نمائى است – دچار اشتباه نشویم. البته توان دشمن را دست‌کم نگیریم، سهل‌انگارى و ساده‌انگارى نکنیم. مسئله، مسئله‌ى اساسى و مهمى است. شما مثل یک ریاضیدانى که میخواهد یک مسئله‌ى مهم ریاضى را حل کند، بر سر این مسئله تلاشتان را به کار ببرید و مسئله را حل کنید. شما ریاضیدان بااستعدادى هستید؛ این هم یک مسئله‌ى ریاضى است. اینجورى باید با مسائل گوناگون برخورد کنید. خوشبختانه انسان مشاهده میکند که همین روحیه هم در دستگاه‌هاى گوناگون وجود دارد. به مسئله‌ى اقتصاد باید با این دید نگاه کرد.
    ما چند سال پیش «اقتصاد مقاومتى» را مطرح کردیم. همه‌ى کسانى که ناظر مسائل گوناگون بودند، میتوانستند حدس بزنند که هدف دشمن، فشار اقتصادى بر کشور است. معلوم بود و طراحى‌ها نشان میداد که اینها میخواهند بر روى اقتصاد کشور متمرکز شوند. اقتصاد کشور ما براى آنها نقطه‌ى مهمى است. هدف دشمن این بود که بر روى اقتصاد متمرکز شود، به رشد ملى لطمه بزند، به اشتغال لطمه بزند، طبعاً رفاه ملى دچار اختلال و خطر شود، مردم دچار مشکل شوند، دلزده بشوند، از نظام اسلامى جدا شوند؛ هدف فشار اقتصادى دشمن این است، و این محسوس بود؛ این را انسان میتوانست مشاهده کند.۱۲

    منظومه‌ى کامل اقتصادی

    من سال ۸۶ در صحن مطهر على‌بن‌موسى‌الرضا (علیه الصّلاه و السّلام) در سخنرانىِ اول سال گفتم که اینها دارند مسئله‌ى اقتصاد را پیگیرى میکنند؛ بعد هم آدم میتواند فرض کند که این شعارهاى سال حلقه‌هائى بود براى ایجاد یک منظومه‌ى کامل در زمینه‌ى مسائل اقتصاد؛ یعنى اصلاح الگوى مصرف، مسئله‌ى جلوگیرى از اسراف، مسئله‌ى همت مضاعف و کار مضاعف، مسئله‌ى جهاد اقتصادى، و تولید ملى و حمایت از کار و سرمایه‌ى ایرانى. ما اینها را به عنوان شعارهاى زودگذر مطرح نکردیم؛ اینها چیزهائى است که میتواند حرکت عمومى کشور را در زمینه‌ى اقتصاد ساماندهى کند؛ میتواند ما را پیش ببرد. ما باید دنبال این راه باشیم.۱۳

    الزامات اقتصاد مقاومتى

    مسئله‌ى اقتصاد مهم است؛ اقتصاد مقاومتى مهم است. البته اقتصاد مقاومتى الزاماتى دارد. مردمى کردن اقتصاد، جزو الزامات اقتصاد مقاومتى است. این سیاستهاى اصل ۴۴ که اعلام شد، میتواند یک تحول به وجود بیاورد؛ و این کار باید انجام بگیرد. البته کارهائى انجام گرفته و تلاشهاى بیشترى باید بشود. بخش خصوصى را باید توانمند کرد؛ هم به فعالیت اقتصادى تشویق بشوند، هم سیستم بانکى کشور، دستگاه‌هاى دولتى کشور و دستگاه‌هائى که میتوانند کمک کنند – مثل قوه‌ى مقننه و قوه‌ى قضائیه – کمک کنند که مردم وارد میدان اقتصاد شوند.
    کاهش وابستگى به نفت یکى دیگر از الزامات اقتصاد مقاومتى است. این وابستگى، میراث شوم صد ساله‌ى ماست. ما اگر بتوانیم از همین فرصت که امروز وجود دارد، استفاده کنیم و تلاش کنیم نفت را با فعالیتهاى اقتصادىِ درآمدزاى دیگرى جایگزین کنیم، بزرگترین حرکت مهم را در زمینه‌ى اقتصاد انجام داده‌ایم. امروز صنایع دانش‌بنیان از جمله‌ى کارهائى است که میتواند این خلأ را تا میزان زیادى پر کند. ظرفیتهاى گوناگونى در کشور وجود دارد که میتواند این خلأ را پر کند. همت را بر این بگماریم؛ برویم به سمت این که هرچه ممکن است، وابستگى خودمان را کم کنیم.۱۴

    اقتصاد مقاومتى و مدیریت مصرف

    مسئله‌ى مدیریت مصرف، یکى از ارکان اقتصاد مقاومتى است؛ یعنى مصرف متعادل و پرهیز از اسراف و تبذیر. هم دستگاه‌هاى دولتى، هم دستگاه‌هاى غیر دولتى، هم آحاد مردم و خانواده‌ها باید به این مسئله توجه کنند؛ که این واقعاً جهاد است. امروز پرهیز از اسراف و ملاحظه‌ى تعادل در مصرف، بلاشک در مقابل دشمن یک حرکت جهادى است؛ انسان میتواند ادعا کند که این اجر جهاد فى‌سبیل‌اللّه‌ را دارد.
    یک بُعد دیگرِ این مسئله‌ى تعادل در مصرف و مدیریت مصرف این است که ما از تولید داخلى استفاده کنیم؛ این را همه‌ى دستگاه‌هاى دولتى توجه داشته باشند – دستگاه‌هاى حاکمیتى، مربوط به قواى سه‌گانه – سعى کنند هیچ تولید غیر ایرانى را مصرف نکنند؛ همت را بر این بگمارند. آحاد مردم هم مصرف تولید داخلى را بر مصرف کالاهائى با مارکهاى معروف خارجى – که بعضى فقط براى نام و نشان، براى پز دادن، براى خودنمائى کردن، در زمینه‌هاى مختلف دنبال مارکهاى خارجى میروند – ترجیح بدهند. خود مردم راه مصرف کالاهاى خارجى را ببندند.
    به نظر ما طرحهاى «اقتصاد مقاومتى» جواب میدهد. همین مسئله‌ى سهمیه‌بندى بنزین که اشاره کردند، جواب داد. اگر چنانچه بنزین سهمیه‌بندى نمیشد، امروز مصرف بنزین ما از صد میلیون لیتر در روز بالاتر میرفت. توانستند این را کنترل کنند؛ که خب، امروز در یک حد خیلى خوبى هست. حتّى باید جورى باشد که هیچ به بیرون نیازى نباشد، که الحمدللّه‌ نیست. تحریم بنزین را در برنامه داشتند؛ اقتصاد مقاومتى تحریم بنزین را خنثى کرد. و بقیه‌ى چیزهائى که مورد نیاز کشور است.
    هدفمند کردن یارانه‌ها هم در جهت شکل دادن به اقتصاد ملى است؛ که اینها میتواند هم رونق ایجاد کند – در تولید، در اشتغال – و هم موجب رفاه شود؛ اینها مایه‌ى رشد تولید کشور، رشد اقتصادى کشور، مایه‌ى اقتدار یک کشور است. با رشد تولید، یک کشور در دنیا اقتدار حقیقى و آبروى بین‌المللى پیدا میکند. این کار بایستى به انجام برسد.۱۵

    استفاده‌ى حداکثرى از زمان، منابع و امکانات

    از زمان باید حداکثر استفاده بشود. طرحهائى که سالهاى متمادى طول میکشید، امروز خوشبختانه با فاصله‌ى کمترى انسان مى‌بیند که فلان کارخانه در ظرف دو سال، در ظرف هجده ماه به بهره‌بردارى رسید. باید این را در کشور تقویت کرد.
    حرکت بر اساس برنامه، یکى از کارهاى اساسى است. تصمیمهاى خلق‌الساعه و تغییر مقررات، جزو ضربه‌هائى است که به «اقتصاد مقاومتى» وارد میشود و به مقاومت ملت ضربه میزند. این را، هم دولت محترم، هم مجلس محترم باید توجه داشته باشند؛ نگذارند سیاستهاى اقتصادى کشور در هر زمانى دچار تذبذب و تغییرهاى بى‌مورد شود.۱۶

    اهمیت تحقیق در زمینه اقتصاد مقاومتى

    یکى از دوستان اطلاع دادند که یک ستاد دانشجوئى براى تحقیق در اقتصاد مقاومتى تشکیل شده. کار بسیار جالبى است. اینجور کارهاى عمیق، همان چیزى است که کشور به آن احتیاج دارد. شما باید فکر کنید، مطالعه کنید، تحقیق کنید. این تحقیقها اگر به درد آن دستگاه مسئول هم نخورد یا به کار او نیاید یا نپسندد، قطعاً به کار شما مى‌آید و به درد شما میخورد. این، کار بسیار جالبى است.
    همچنین یکى دیگر از دوستان اطلاع دادند که در دانشگاه شریف مرکز مطالعاتى‌اى تشکیل شده و در این زمینه‌ها کار میکنند. اینها بسیار کارهاى مهمى است. این انگیزه‌ى جوان دانشجو و فکور، خیلى براى آینده‌ى کشور مهم است.
    البته راه‌حلهائى که گفته شد، بعضى از آنها کاملاً درست است. این را هم من به شما عرض بکنم؛ در همین زمینه‌ى مسائل اقتصادى، پاره‌اى از آنچه که پیشنهاد و مطرح شد، ما اطلاع داریم که مد نظر مسئولین هست؛ درباره‌اش کار میکنند، تصمیم‌گیرى میکنند، اقدام میکنند؛ منتها همه‌ى اقدامها یا به اطلاع نمیرسد، یا گفتنى نیست. به هر حال اینجور نیست که مسائل اقتصادى در مد نظر آن مسئولین نباشد.۱۷

    اقتصاد مقاومتی، معنا و مفهومی از کارآفرینی

    دلیل دومِ ما که امروز کار برامان مهم است، کارآفرینى مهم است، این است که ما امروز در مقابل یک فشار جهانى قرار داریم. دشمنى وجود دارد در دنیا که میخواهد با فشار اقتصادى و با تحریم و با این کارهائى که شماها میدانید، سلطه‌ى اهریمنى خودش را برگرداند به این کشور. هدف این است. یک کشور به این خوبى، با این همه منابع، منابع طبیعى، با این موقعیت سوق‌الجیشى، با همه‌ى امکانات، زیر نگین یک قدرتى در دنیا بوده؛ یک روز انگلیسها بودند، یک روز آمریکائى‌ها بودند – در واقع نظام سلطه، دستگاه سلطه، امپراتورى سلطه. حالا آمریکا یک گوشه‌اى از این امپراتورى است – اینها مسلط بودند بر این کشور؛ انقلاب دست اینها را کوتاه کرده. سلطه میخواهد برگردد به این کشور. همه‌ى این تلاشها براى این است. مسئله‌ى انرژى هسته‌اى بهانه است. آن کسانى که خیال میکنند اگر ما مسئله‌ى انرژى هسته‌اى را حل کردیم، مشکلات حل خواهد شد، خطا میکنند. مسئله‌ى انرژى هسته‌اى را مطرح میکنند، مسئله‌ى حقوق بشر را مطرح میکنند، مسائل گوناگون را مطرح میکنند، که اینها بهانه است. مسئله، مسئله‌ى فشار است، میخواهند یک ملت را به زانو در بیاورند؛ میخواهند انقلاب را زمین بزنند. یکى از کارهاى مهم همین تحریم اقتصادى است. میگویند ما طرفمان ملت ایران نیست! دروغ میگویند؛ اصلاً طرف، ملت ایران است. تحریم براى این است که ملت ایران به ستوه بیاید، بگوید آقا ما به خاطر دولت جمهورى اسلامى داریم زیر فشار تحریم قرار میگیریم؛ رابطه‌ى ملت با نظام جمهورى اسلامى قطع بشود. هدف اصلاً این است. البته ملت ما را نمیشناسند؛ مثل همه‌ى موارد دیگر محاسباتشان غلط اندر غلط است. از نظر نظام سلطه، گناه بزرگ ملت ایران این است که خودش را از زیر بار سلطه آزاد کرده. میخواهند مجازات کنند به خاطر این گناه، که چرا خودت را از زیر بار سلطه، اى ملت! آزاد کرده‌اى. این ملت راه را پیدا کرده. اصلاً محاسباتشان اشتباه است؛ نمیفهمند چه کار باید بکنند و چه کار دارند میکنند. خب، اما فشار مى‌آورند؛ فشار اقتصادى از راه تحریمها.
    ما باید یک اقتصاد مقاومتىِ واقعى در کشور به وجود بیاوریم. امروز کارآفرینى معناش این است. دوستان درست گفتند که ما تحریمها را دور میزنیم؛ بنده هم یقین دارم. ملت ایران و مسئولین کشور تحریمها را دور میزنند، تحریم‌کنندگان را ناکام میکنند؛ مثل موارد دیگرى که در سالهاى گذشته در زمینه‌هاى سیاسى بود که یک اشتباهى کردند، یک حرکتى انجام دادند، بعد خودشان مجبور شدند برگردند، یکى یکى عذرخواهى کنند. چند مورد یادتان هست لابد دیگر. حالا جوانها نمیدانند. در این ده بیست سال اخیر، از این کارها چند بار انجام دادند. این دفعه هم همین جور است. البته تحریم براى ما جدید نیست، ما سى سال است تو تحریمیم. همه‌ى این کارهائى که شده است، همه‌ى این حرکت عظیم ملت ایران، در فضاى تحریم انجام گرفته؛ بنابراین کارى نمیتوانند بکنند. خب، ولى این دلیلى است براى همه‌ى مسئولان و دلسوزان کشور که خود را موظف بدانند، مکلف بدانند به ایجاد کار، به تولید، به کارآفرینى، به پر رونق کردن روزافزون این کارگاه عظیم؛ که کشور ایران حقیقتاً امروز یک کارگاه عظیمى است. همه خودشان را باید موظف بدانند.

  5. دانشجو می‌گه:

    سلام بر استاد محترم مصاحبه ی بسیار خوبی بود ایکاش همه این مصاحبه رو میخوندن مخصوصا نمایندگان مجلس

  6. موافق می‌گه:

    احسنت
    اگه تبلیغات گسترده روی این مطلب بشه کم کم جواب میده
    لطفا پیگیری کنید

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق