یکشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۰۶:۳۰ - ۱۳۹۵/۰۲/۲۲
9
کتابی برای الگوبرداری؛
 شب های شعبان، شب های شماس شامی!   

داستان اگر اجازه ندارد تاریخ را تحریف کند، اما این توان و ظرفیت را داراست که تاریخ را از زاویه ای نو به روایت بنشیند، گویی که آن را دوباره می آفریند. در شماس شامی، برهه ای از تاریخی مکرر، باز هم تکرار می شود و هنوز نامکرر است...

ندای اصفهان- محمد فاتحی/

یک. تاریخی، مذهبی، آیینی. این پسوندها آنقدر سنگین هستند تا بر ذهن نویسنده یک رمان سایه اندازد و روند نوشتن را به حاشیه ببرند. «شماس شامی» نوشته مجید قیصری رمانی است که همه این پسوندها را یکجا به دوش می کشد و به خوبی از قید و بندها بیرون آمده است.

دو. خواندن اولین فصل کتاب با عنوان «مقدمه مترجم عربی» کافی است تا مخاطب را میخ کوب کند!

فصل نخست کتاب دست مایه قیصری شده تا خواننده اش را با کنجکاوی هرچه تمام تر با خود همراه کند. پیرمرد بازنشسته سوری که با اندک پس اندازی به قصد خریدن قطعه زمینی از دمشق راهی حلب شده است، حالا تمام پول زمین را با کتاب زرد و کهنه «اتفاقات بین النهرین» معاوضه کرده است…

«در یکی از روزهایی که برای اتمام حجت با فروشنده زمین قرار گذاشته بودیم، که البته باز قرارمان به روز دیگری موکول شد، فرصت را مغتنم شمرده، رفتم به سراغ دوست سمسارم. درخواست کردم کتابی را که از آن حرف می‌زد به من نشان دهد. قبول کرد، اما به این شرط که کتاب را از مغازه خارج نکرده و در کنج همان مغازه مطالعه کنم. قبول کردم. چند ساعتی با کتاب کلنجار رفتم. کتاب به زبان لاتین نوشته شده بودم، نام کتاب را اتفاقات بین‌النهرین گذاشته بودند.

دیدن ورقه‌های زرد و کهنه‌ کتاب؛ نشت جوهرهای گونه‌گون بر کاغذها، ترکیب جملات، رنگارنگی جوهرها که گاه در یک فصل به کبودی می‌زد، درشت‌نمایی‌های خاص که با حروف لاجوردی صورت گرفته بود، از بهترین لحظات عمرم بود که در کنج آن مغازه سپری کردم. خستگی سفر با خواندن آن کتاب از تنم بیرون رفت. با مطالعه‌ بیش‌تر کتاب متوجه شدم که متن اصلی گزارش به زبان لاتین توسط شخصی به نام یولیوس (که در جای جای متن به آن اشاره می‌شود) تحریر شده بود.

زمان دقیق تحریر متن معلوم نبود. حوادث بسیاری را نویسنده‌ کتاب هم چون کشکولی زیبا گردآوری کرده بود، مانند چگونگی سقوط شهر شام در سال‌های چهل هجری، چگونگی وضع آب و هوا و مسائلی از این قبیل. اما حوادث مربوط به دربار بنی‌امیه و شهر شام که در سال شصت و یک هجری قمری مطابق با ۶۸۲ میلادی می‌گذشت از جنس دیگری بود. این اولین باری بود که می‌دیم حوادث بعد از واقعه‌ کربلا توسط شخصی بی‌طرف در حال روایت است. متن، بسیار خواندنی بود، تردیدی ندارم که کاتبان بعدی در اصل متن، مطابق با سلیقه‌ خود جزئیاتی بر متن اصلی افزوده‌اند؛ ‌با رجوع به کتاب تاریخی می‌توان متوجه شد که در اصل واقعه محل شک و تردید وجود ندارد. بلکه حواشی و اتفاقاتی که در پیرامون این واقعه رخ داده به مرور زمان توسط مورخین به آن افزوده یا کاسته شده است، که البته محل شک و تردید دارد! من متخصص تاریخ صدر اسلام نیستم، این مطلبی است که باید متخصصین درباره‌ آن اظهار نظر کنند. لازم به گفتن نیست که در همان نگاه اول شیفته‌ کتاب شدم. البته پیرمرد سمسار از من زرنگ‌تر بود. تمام راه‌های به دام انداختن مشتری‌اش را به خوبی می‌شناخت. از او امتناع و از من خواهش سرانجام کتاب را به قیمت بسیار بالایی از او خریدم. به نحوی که دیگر پول قابل توجهی که بتوانم صرف خرید باغ و زمین بکنم برایم نمانده بود (وقتی که فروشنده زمین فرستاد دنبالم گفتم خریدم را کرده‌ام!)» (صفحه ۷ تا ۱۰ کتاب)

«اتفاقات بین النهرین» که در رمان گفته شده به زبان لاتین است، حالا به دست پیرمرد سوری افتاده و پیرمرد در صدد ترجمه آن به زبان عربی است.

سه. کتاب «اتفاقات بین النهرین» از زبان نماینده امپراتوری روم در شام (در متن آمده شماس) روایت می شود و داستان حول محور معمایی تاریخی پیش می‌رود. این رمان، در واقع، گزارش مفصلی است که به حوادث بعد از واقعه کربلا می‌پردازد. مخاطب این گزارش هم، فرستاده ویژه روم است که در همان زمان به شهر شام سفر کرده بود تا جانشین جدید امپراتور روم را منسوب کند و آنچه باعث اهمیت این گزارش شده‌‌، جسارت نویسنده در پرداختن به موضوع جابه جایی سفیران است.

مجید قیصری اما همچنان از خواننده ی داستان گریزان است. وی در فضایی آمیخته با داستان تاریخی و تاریخ داستانی خواننده را مخیر قرار داده است. قیصری در فصل بعد، تحت عنوان «مقدمه مترجم فارسی از کتاب اتفاقات بین النهرین» آورده است: «تصویری که از حوادث بعد از واقعه کربلا و دربار شام در این گزارش ارائه شده است در نوع خود خواندنی و بلکه بی نظیر است».

کتاب شماس شامی

چهار. قیصری معتقد است هدفش از نگارش این رمان روایت تاریخ نبوده، بلکه طرح نگاهی نو به تاریخ بوده است؛ بدون آنکه چیزی به اصل تاریخ اضافه یا چیزی از آن کم شود. (گفتگو با خبرگزاری فارس)

پنج. داستان اگر اجازه ندارد تاریخ را تحریف کند، اما این توان و ظرفیت را داراست که تاریخ را از زاویه ای نو به روایت بنشیند، گویی که آن را دوباره می آفریند. در شماس شامی، برهه ای از تاریخی مکرر، باز هم تکرار می شود و هنوز نامکرر است. (نوشته پشت جلد کتاب)

شش. «شماس شامی» نوشته مجید قیصری انتشارات افق، داستان باشد یا تاریخ تفاوتی ندارد. خواننده با مطالعه کتاب هم رمان می خواند و هم تاریخ! تاریخ سال ۶۱ هجری قمری. داستان تاریخ کربلا و شام و تاریخ داستان کربلا و شام…

هفت. کتاب جزء آن کتاب هایی است که باید خریده شود، در جمع خانواده بلندخوانی شود، هدیه داده شود و… شماس شامی کتابی است برای این شب های شعبان.

برچسب‌ها: , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

  1. مظفر می‌گه:

    کتاب باید در جمع خانواده بلندخوانی شود… این رو هستم

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق