شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۱۶:۱۵ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۸
شخصیت انسان
حکمت را فرا گیرید؛
 کلیدهای شخصیت انسان از دیدگاه اسلام (معرفی کتاب)   

این اصطلاحات به تعبیری حروف الفبای شخصیت هر انسانی را تشکیل می دهند به طوری که هر انسانی ترکیبی از تعدادی از این حروف است البته با شدت و ضعف و با توجه به بالفعل و یا بالقوه بودن آن ها...

به گزارش خبرنگار ندای اصفهان، مؤسسه فرهنگی انشاء (اندیشه های ناب شیعی ایرانی اسلامی) چندی است که با همت و همکاری چندی از طلاب فرهیخته پا به عرصه ی جهاد و مسئولیت نهاده است. این مؤسسه، به گفته مسئولین آن، تأسیس گردیده تا واحدی باشد برای دردمندان از نخبگان جامعه، تا در آن به یاری خدا، برای تحقق بعضی از منویّات مقام معظم رهبری و ادای دین نسبت به جامعه و دین، چاره و برنامه ای اندیشه کنند.

متن زیر مقدمه کتاب «کلیدهای شخصیت انسان از دیدگاه اسلام» به قلم حجت الاسلام والمسلمین حسین میرزایی (متولد ۱۳۵۳) است که بوسیله ندای اصفهان در فضای مجازی منتشر می شود.

این کتاب در ۲۱۲ صفحه با همکاری انتشارات «آینده نگران» به چاپ رسیده است و از آنجا که به نوعی گوشه ای از مانیفست و نقشه راه این مجموعه محسوب می شود، پس خواندن آن برای علاقه مندان به مشاوره اسلامی حائز اهمیت می باشد. (تلفن مرکز پخش ۰۳۱۳۶۲۶۰۲۰۵)

هر صفحه از کتاب به تعریف یک کلید از شخصیت انسان پرداخته است. برخی از این عناوین به شرح زیر است:

استحکام، سستی، اطاعت، عصیان، پاکدامنی، پرده دری، حافظه، فراموشی، خونگرمی، انزواطلبی، رازداری، سخن چینی، مبارزه، فرار، وقار، سبک سری، یقین، دو دلی، عزم، غضب، فهم، فؤاد، خیال، هوش و…

کتاب کلیدهای شخصیت

پیامبر خاتم حضرت محمّد مصطفی صل الله علیه و آله شریعت اسلام را بنیان گذاری کردند. شریعتی که سخنش این گونه است:

«من برای تمامی ابعاد زندگی انسان حتی جزئی ترین مسائل آن، به منظور رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی برنامه و راهکار دارم.»

این آیین از آنجا که مبدأش وحی و کلام الهی بود نیاز به تبیین داشت و انجام این امر خطیر بر عهده ی معصومین علیهم السلام قرار گرفت. ایشان نیز به علت مبارزه ی گروهی معاند و عدم پذیرش حق از سوی آن ها و کاهل بودن عقول از فهم مطالب عمیق دینی، مطالب را در پرده بیان می فرمودند، از این رو عالمان دینی کاری بس دشوار در کشف مطالب دین در پیش رو داشته و دارند. یکی از آن عالمان، که موفق در به انجام رسانیدن این مهم از دین شد حضرت امام خمینی رحمۀ الله علیه بودند.

راهکارهای امام خمینی رحمۀ الله علیه در پیاده کردن نظر اسلام در حوزه ی حکمت:

امام خمینی رحمۀ الله علیه برای به ثمر رساندن نظر اسلام در رابطه با سیاست به اقدامات زیر پرداختند:

۱- حکمت متعالیه را فرا گرفتند که منظور از حکمت متعالیه؛ جامع قرآن، برهان و عرفان است.

– قرآن در اینجا اعم است از کلام الله مجید و روایات معصومین علیهم السلام.

– برهان اعم است از مشاء، اشراق و حکمت صدرا.

– عرفان اعم از عرفان نظری و عرفان عملی، اخلاق نظری و عملی.

آیت الله جوادی آملی در مقدمه ی جلد اول کتاب رحیق مختوم که شرح اسفار جناب ملاصدرا رحمۀ الله علیه می باشد، غایت حکما صدرایی (حکمت متعالیه) را امام معصوم علیه السلام می داند.

امام خمینی رحمۀ الله علیه نیز به عنوان یکی از شاگردان برجسته ی این مکتب همین راه را در پیش گرفت و تا حد ممکن به یک حکیم متأله بدل گردید.

۲- امام خمینی رحمۀ الله علیه نظریه ی سیاسی اسلام (ولایت مطلقه ی فقیه) را با ابزار حکمت متعالیه استخراج نمود.

۳- آن را تدوین و تدریس نمود. (ایشان این مهم را در دوران تبعید در نجف اشرف انجام دادند)

۴- به واسطه ی آن انقلاب اسلامی ایران را بنیان گذاری نمود.

به نظر می رسد این الگو، الگویی کارآمد جهت به انجام رسانیدن مابقی انقلاب ها در عالم باشد یعنی انقلاب در زمینه هایی که به حوزه ی انسان باز می گردد اعم از روانشناسی، طب، اقتصاد، مدیریت و هکذا.

به بیان دیگر اگر کسی می خواهد تحولی در زمینه ی علوم انسانی ایجاد کند باید به همان راهی برود که بنیان گذار انقلاب اسلامی ایران رفت . یعنی:

* حکمت متعالیه را فرا بگیرد.

* در یکی از رشته ها نظریه ی اسلام را استخراج نماید.

* نهاد اجتماعی آن را ایجاد کند.

حال اگر کسی بخواهد در تمامی رشته های علوم انسانی تحولی نماید ناگزیر باید محور کارش را بر روی انسان قرار دهد. برای تحقق این هدف می بایست:

اولا حکمت متعالیه با تعریفی که از آن بیان شد را فرا گیرد تا نقشه ای از هستی را داشته باشد و روش های کشف واقعیت را از جهان هستی و انسان به دست آورد و بتواند نقشه ی نفس را بر نقشه ی هستی منطبق کند.

ثانیا نظریه ی اسلام را در زمینه ی انسان شناسی و خودشناسی استخراج نماید.

برای تحقق این مهم می بایست در گام اول نقشه ای از انسان بر اساس نظر اسلام تهیه گردد، که عالم بدان باید روابط علّی و معلولی حاکم بر آن را کاملا بداند و تأثیرات متقابل بدن، نفس، محیط طبیعی و ماوراء طبیعت را بشناسد.

نفس

بزرگان زیادی در طول تاریخ اسلام هرکدام به فراخور موقعیت، نقشه ای از انسان ارائه نموده اند. روش تحقیق ایشان در به دست آوردن این جداول وجودی مورد قبول دین مبین اسلام بوده و این روش های تحقیق شامل روش نقلی، عقلی، شهودی و تجربی می باشد. مؤسسه انشاء پس از بیست سال تلاش و جمع آوری نظریه ی بزرگان و صاحبان فکر و اندیشه در این حوزه از قبیل ابن سینا، ملاصدرا، خواجه عبدالله انصاری، حکیم ملا هادی سبزواری، ملا احمد نراقی، حضرت امام خمینی علیهم رحمۀ الله  آیت الله جوادی آملی، آیت الله مصباح یزدی و آیت الله حسن زاده ی آملی موفق به تهیه ی نقشه ای از انسان گردید که دارای خصوصیات ذیل می باشد:

۱- اساس اصلی این نقشه برگرفته از طراحی نقشه ای توسط پیامبر اعظم صل الله علیه و آله ، امام علی علیه السلام، امام صادق علیه السلام و امام رضا علیه السلام است.

۲- این نقشه با فرمایشات هیچ یک از بزرگانی که در این حوزه قلم زده اند معارض نیست.

۳ از تمامی طراحی های قبل که توسط بزرگان مذکور انجام شده کامل تر است.

۴- مهم ترین ویژگی آن قابلیت اجرای آن می باشد .

در گام دوم: روش هایی که بتوان هر فرد انسانی را بر آن نقشه تطبیق نمود، کشف کرده باشد. برای این منظور مؤسسه انشاء بیش از ده روش به دست آورده است.

در گام سوم: بتواند بر اساس گام های اول و دوم، بهداشت، سلامت و رشدِ جسم و جان آدمی را تأمین نماید.

ثالثا نهاد اجتماعی متناسب با این علم را بنا نهاده و در اختیار و خدمت مردم مسلمان قرار دهد. این نهاد همان مرکز مشاوره بر اساس مبانی اسلامی است.

نهاد اجتماعی ایجاد شده:

مرکز مشاوره:

این بخش در واقع یکی از محصولات قسمت تحقیقات مؤسسه انشاء می باشد که به طور اختصار به بیان آن می پردازیم.

همان طور که اشاره گردید محور فعالیت های علوم انسانی، بر اساس نفس از منظر اسلام قرار می گیرد. حال در علم روانشناسی ما مستقیما با خود نفس و متعلقات نفس و خواصی (افعال و انفعالات) که از آن ظهور و بروز می نماید رو به رو هستیم.

هر پدیده ای که در نفس انسان به وجود می آید بلاشک از یکی از چهار منشا زیر نشأت می گیرد:

۱- شاکله فعلی نفس  ۲- وضعیت کنونی بدن  ۳- محیط پیرامون  ۴- موجودات ماورائی

۱- شاکله ی فعلی نفس

منظور از نفس، در اینجا البته با توجه به زبان آیات قرآن کریم و روایات معصومین علیهم السلام همان بُعد غیر جسمانی انسان است که آن را با عنوان روح می شناسند و ما معتقد به وحدت شخصی آن هستیم.

از این بیان نتیجه می گیریم که شناخت حالات بدن و چگونگی تأثیرات آن بر نفس بسیار پر اهمیت است که بحمدالله کارگروه طب اسلامی مؤسسه ی انشاء در این قسمت بر توفیقات زیادی دست پیدا نموده و نتایج آن را در اختیار مرکز مشاوره قرار داده است.

پس بیان این مطلب که یکی از منشأها برای تأثیر بر نفس، خود نفس است، به این معناست که از این پس هر حالتی که در نفس ایجاد می گردد یا در شکل گیری بعدی آن مؤثر است، تحت تأثیر خود نفسی است که تاکنون ساخته شده است؛ یا به تعبیر واضح تر آنچه از نفس تا کنون شکل گرفته و ساخته شده در شکل گیری حالات بعدی نفس مؤثر است، چه این حالات پسندیده باشد و چه ناپسند. این حالات تحت تأثیر روابط علّی و معلولی قوا، متعلقاتِ آن ها و خواص با یکدیگر و هرکدام با خود است.

۲- وضعیت کنونی بدن

دین مبین اسلام انسان را یک وجود می داند،

حال اگر کسی در فلسفه ی اسلامی:

* اصالت وجود را پذیرفته باشد،

* تشکیک در وجود را پذیرفته باشد،

* قانون سنخیت علّی معلولی را در علت مادی پذیرفته باشد،

* حرکت در جوهر را پذیرفته باشد؛

آنگاه به «جسمانیۀ الحدوث و روحانیۀ البقاء بودن نفس انسانی» معتقد می گردد.

۳- محیط پیرامونی

عبارت است از هر آنچه که در اطراف انسان قرار دارد و بر انسان تأثیر می گذارد. از قبیل انسان های دیگر، حیوانات، گیاهان، اجسام پیرامونی از قبیل تلویزیون، رادیو، موبایل، کامپیوتر و… که شناخت و چگونگی تأثیرگذاری آن ها بر روی نفس انسان مطلبی بسیار مهم است و این مورد در نقشه ی هستی مورد بحث قرار می گیرد.

۴- موجودات ماورائی

منظور از این موجودات ماورائی ملائکه، اجنّه، شیاطین و موجودات بی شمار دیگر از قبیل روح (یسئلونک عن الرّوح قل الرّوح من أمر ربّی) می باشد که شناخت و چگونگی تأثیر آن ها در عالم در نقشه ی هستی مشخص شده و تأثیرات آن ها بر روی نفس معیّن می گردد.

در مرکز مشاوره به فضل الهی، هدف، ایجاد تعادل در افراد مراجعه کننده با در نظر گرفتن وضعیت اختصاصی هر یک از آن ها از لحاظ نفس، بدن و… می باشد و پس از آن به حول و قوه ی الهی هدایت به سمت تعالی؛ یعنی ایجاد یک نفس متعالی که مصداق اشرف مخلوقات گردد می باشد.

اینک ما در ساحت فکر و نظر و در میدان عمل دریافته ایم آنچه چرخ مؤسسه را می چرخاند اولاً و اساساً اقلام و امکانات مادی نیست ولی چه کنیم که در عصر رسانه ها و عادات رسانه ای برای رساندن پیام اسلام باید تریبون و منبری داشت.

حال نمی گوییم که آن باید به صد زر و زیور دنیا آراسته گردد که اینها در بیان سخن اسلام تنگ و تاریک و گنگ اند، بلکه نگاه ها به امکانات و اقلام مادی بیشتر از حیث کم شدن موانع کاری به هنگام نشر و وسعت دادن به فعالیت هاست.

از این رو در این کتاب سعی شده است اصطلاحاتی که در روانشناسی اسلامی – و نه اسلام مالی و نه غربی– کاربرد بیشتری دارند، از یک سو با زبانی دقیق و عالمانه و از سوی دیگر تا حد توان ساده و روان برای عموم مردم، ارائه گردد.

این اصطلاحات به تعبیری حروف الفبای شخصیت هر انسانی را تشکیل می دهند به طوری که هر انسانی ترکیبی از تعدادی از این حروف است البته با شدت و ضعف و با توجه به بالفعل و یا بالقوه بودن آن ها.

امید است صاحب نظران ما را در تکمیل این اثر یاری رسانند و با هدیه دادن عیوبمان درباره ما حق دوستی را ادا نمایند.

برچسب‌ها: , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

  1. ناشناس می‌گه:

    کتاب خوبیه ولی باید توسط یک استاد اشنا با سبک موسسه انشاء خوانده شود

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق