سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۱۱:۲۲ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۲
میثم صمدی
تهی شدن از معنا!
 ورود سنت به موزه مدرنیته   

نظام تکنولوژیک تقسیم بندی کار به مردانه و زنانه را نمی پسندد و ارزش گذاری ها را بر مبنای فضیلت اقتصادی تعریف می کند. به تو می گوید که ماندن در خانه و محدود کردن ارتباطات مانع از حضور در قافله پیشرفت است. نظام جدید ساعتی را برای ارتباط با درون و یا ارتباط با خالق در نظر نگرفته است

ندای اصفهان- میثم صمدی (کارشناسی ارشد علوم سیاسی)

همراهی سه نسل: مادربزرگی با حجاب کامل و بعضا بیش از حدّ لزوم شرعی، مادری با آرایش و بی اعتنا به مسئله ای به نام حجاب و دختربچه ای که به بهانه نرسیدن به سن تکلیف به لحاظ پوشش هیچ شباهتی به یک دختربچه اسلامی ندارد (مثال را از پوشش خانم ها استفاده می کنم چون قیود شرعی در پوشش آنها بیشتر نمایان است)؛ همه ما شاید بارها این تصویر را دیده باشیم و البته از این قسم مثال ها که زیاد می توان آورد.

حال تصویر متناقض دیگری را هم می توان دید؛ حجم زیاد حضور مردم در مراسمات دهه محرم، شب قدر و جمعیت زیادی که حلول ماه مبارک رمضان را تبریک می گویند. حال باید چه نتیجه ای گرفت، جمعیت جوان ما مؤمنند یا بی دین؟ البته ما با یک کل واحد مواجه نیستیم اما آنچه توجه بنده را به خود جلب کرده این است که همان افرادی که نوع پوشش و شکل رابطه اسلامی را رعایت نمی کنند در محرم مشکی می پوشند. همان کسانی که عکس پروفایلشان بازیگران برهنه هالیوودی است یا عکس بدون حجاب خود را گذاشته اند پست می گذارند و حلول ماه مبارک رمضان را تبریک می گویند. این اتفاق را چه باید نامید؟

هدف از بیان این گونه مسائل و مثال ها بیان یک مسئله خرد فرهنگی نیست یا حتی بیان یک شُبهه دینی… اصلا ایراد اصلی در نوع مواجه با این مسئله است. اشتباه آنجایی است که فکر می کنیم با پاسخ به شبهات حجاب یا بیان توصیه دین به مسئله ازدواج و جایگاه زن در خانواده و از این قسم کارها می توان با این نوع از رفتار یا بهتر است بگوییم با این نوع سبک زندگی مقابله کرد.

اتفاقی که امروز در جامعه ما در هر حال رقم خوردن است وجوه مشابهی به اتفاقی دارد که در جوامع شرقی و در تمامی جوامع سنتی شاهد آن هستیم. یک رویارویی نرم اما بی رحمانه. رویارویی که میان فرهنگ جهانی با فرهنگ های سنتی شکل می گیرد. اتفاقی که با دو رویکرد متفاوت نام های جهانی سازی یا جهانی شدن را به خود گرفته است.

تمدن صنعتی غرب پیش از هر چیز با انتقال تکنولوژی، شریعت تازه ای را برای جهان متکثر و سنتی به ارمغان آورد؛ شریعتی که اجازه حضور به دیگر شریعتها نمی دهد. سید شهیدان اهل قلم در مقاله ی «راز سرزمین آفتاب» به همین نکته اشاره دارد و می نویسد «تمدن صنعتی ماهیتا امکان قبول صورت های متعدد قومی ندارد و در هیچ جای دیگر از دنیا جز با همان صورتی که در غرب به خود گرفته است موجود نمی شود. تمدن تکنولوژیک ماهیتا با هیچ شریعت دیگری نیز جمع نمی شود، چرا که خود در صورت یک شریعت ظهور یافته است، شریعتی که با آداب و سنن و نظام اخلاقی خاص خویش همراه است.»

شهید آوینی

در واقع نظام تکنولوژیک تقسیم بندی کار به مردانه و زنانه را نمی پسندد. و ارزش گذاری ها را بر مبنای فضیلت اقتصادی تعریف می کند. نظام جدید برای دوام خود نیاز به ترویج افسارگسیخته فرهنگ مصرف دارد. تمدن صنعتی به تو می گوید که ماندن در خانه و محدود کردن ارتباطات مانع از حضور در قافله پیشرفت است. نظام جدید ساعتی را برای ارتباط با درون و یا ارتباط با خالق در نظر نگرفته است. نظام جدید در مواجه با سنت های دینی مستقیما آنها را کنار نمی گذارد بلکه آنها را از تاثیرات اجتماعی خالی کرده و به موزه می فرستد. امروزه قرآن با جلدهای زینتی تقریبا در تمام خانه ها موجود است اما محل استفاده آن صرفا در دو مورد بدرقه مسافر و مجلس ختم می باشد… این اتفاق شبیه به تاثیر تخت جمشید و موزه های شهری در نوع زندگی ما دارد. این قسم از سنت صرفا جهت ایجاد یک نوستالژی و گرفتن سلفی به کار می آید تا تغییر در سبک زندگی. امروزه انسان های زیادی برای دیدن مسجد امام اصفهان داخل مسجد می شوند با در و دیوار آن عکس یادگاری می گیرند و در مورد عظمت ساخت آن مقاله و یادداشت می نویسند اما متاسفانه همین آدم ها به کارکرد آن کاری ندارند و موقع نماز به جای استقبال از نماز جماعت، مسجد را ترک می کنند.

انسان

همین مساله در جلسات عزاداری ما نیز اتفاق می افتد. مشکی پوشیدن و هیئت رفتن به صورت یک مد که در برهه ای از زمان بروز می یابد در آمده است در حالی که علت حرکت امام حسین (ع) که احیای دین و امر به معروف و تشکیل حکومت اسلامی بود مورد غفلت قرار می گیرد و با وجود اینکه حرکت امام حرکتی بزرگ در عرصه سیاسی است اما عزاداران و سیاه پوشان به صورت غیرقابل تغییری معتقد به جدایی دین از امر سیاست و حکومت هستند. و از این قسم مثال ها که در نحوه زیارت ما و در دیگر مناسک دینی ما دیده می شود.

در حقیقت ما با تهی شدن معنا از شریعت و سنت روبروییم. اگرچه این تهی شدن ظاهر را هم شکننده کرده است. باز به تصویر نخست برگردیم. شکل مواجه سه نسل با مسئله حجاب بیانگر این است که وقتی سبک زندگی ما منطبق با فرهنگ جهانی یا به صورت دقیق تر سبک زندگی آمریکایی باشد دیگر نمی توان توقع داشت که موجود بدون روح و مغز سنت بتواند دوام زیادی حتی در مناسک ظاهری داشته باشد. این کاری است که جهانی سازی با فرهنگ های مختلف می کند. برای فرهنگ جهانی تفاوتی میان اسلام با تمدن مایاها نمی کند حتی تفاوت نمی کند که تو شینتوئیسم باشی یا عضوی از قبیله سرخ پوستی. حتی تفاوت نمی کند که اهل چین باشی یا استرالیا یا آمریکای لاتین… کاری که فرهنگ تکنولوژیک می کند این است که فرهنگهای سنتی جوامع را به خرده فرهنگ تبدیل می کند. او حتی به شما پیشنهاد می دهد که مراسمات و مناسک خود را ثبت کنید و در تاقچه اتاق خود حفظ کنید. او حتی به شما اجازه می دهد سنتهای خود را به اشتراک بگذارید و تعداد زیادی لایک برای خود جمع کنید ولی به شما می گوید که فقط یک فرهنگ و سبک برای زندگی کردن وجود دارد و آن فرهنگ جهانی و سبک زندگی مک دونالدی یا هالیوودیست… سبک زندگی که برای تمام حوزه ها اعم از مسکن، شیوه کار و تولید، نوع مصرف، تغذیه، نوع روابط اجتماعی و بقیه حوزه ها نسخه مشابهی برای تمام جوامع دارد… و راه حل احیای شریعت و سنت در جامعه ما شناخت این کل واحد است و دادن نسخه جایگزین، نسخه ای که همه ابعادی زندگی را در جامعه امروزی پوشش دهد و نه صرفا یک جزء را!

 

برچسب‌ها: , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

  1. میلاد می‌گه:

    در مرحله ی بالاتر دقیقا همون حرف آقا که صورت انقلاب بماند ولی سیرت انقلاب و نظام عوض شود.
    مقاله عالی بود ممنون

  2. ناشناس می‌گه:

    فرهنگ جهانی چه قدرتی دارد که فرهنگ ما ندارد؟ قدرتی که باعث ترویج فرهنگ جهانی و تضعیف فرهنگ ما میشود چیست که ما از ان استفاده کنیم و فرهنگ خود را تقویت کنیم؟

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق