یکشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
۰۷:۳۶ - ۱۳۹۴/۱۲/۲۳
چهارشنبه سوری
زرتشتیان نیز چهارشنبه سوری را زشت می دانند؛
 تاریخچه سنت چهارشنبه سوری + نظر مراجع عظام تقلید   

گرد آوردن بوته، گيراندن و پريدن از روی آن و گفتن عبارت "زردی من از تو، سرخی تو از من شايد مهمترين رسم شب چهارشنبه سوری است. هر چند که در سالهای اخير متاسفانه اين رسم جايش را به ترقه بازی و استفاده از مواد محترقه و منفجره خطرناک داده است

به گزارش ندای اصفهان، یکی از سنت های باستانی ایرانیان برگزاری جشن چهارشنبه سوری بوده که شب چهارشنبه آخر هرسال، ایرانیان در همه شهرها با برپایی آتش، مراسمی برگزار می کردند. این آیین از آن جهت به غروب آخرین سه شنبه (شب چهارشنبه) موکول شده است که زرتشت، با رسیدگی حساب های گاهشماری به تنظیم و تدوین دقیق تقویم توفیق یافت و آن سالی بود که تحویل سال به سه شنبه ای مصادف شد که نیمه آن سه شنبه تا ظهر، جزئی از سال کهنه و نیمه بعدازظهر جزو سال نو به حساب آمد و چون آغاز هر روز را در نیمه شب همان روز می دانستند، بنابراین فردای آن سه شنبه را نوروز شناختند و شبش را جشن گرفتند و آتش افروختند و از آن پس آن شب را چهارشنبه سوری قرار دادند.

به یک عقیده دیگر ایرانیان مراسم آتش افروزی در آستانه سال نو را پس از قبول اسلام، در آخرین چهارشنبه سال قرار داده اند، تا از عقیده اعراب پیروی کرده باشند که روز چهارشنبه یا «یوم الارباع» را شوم و نحس می دانستند. درمورد وجه تسمیه «چهارشنبه سوری» عقیده دارند، به مناسبت آتش افروزی، آن شب را «سور» (سرخ) نامیده اند.

شواهد دلالت بر آن دارد که این جشن از اوایل قرن هفتم هجری به دست فراموشی سپرده شد، سپس با عناوینی دیگر از سده‌های دهم معمول شد.

البته دکتر کورش نیکنام موبد زرتشتی و پژوهشگر در آداب و سنن ایران باستان، عقیده دارد که چهارشنبه سوری هیچ ارتباطی با ایران باستان و زرتشتیان ندارد و شکل گیری این مراسم را پس از ورود اعراب به ایران می داند. دکتر نیکنام در این باره می گوید: «ما زرتشتیان در کوچه ها آتش روشن نمی کنیم و پریدن از روی آتش را زشت می دانیم

(دکتر کورش نیکنام موبدیار، نویسنده و پژوهشگر فرهنگ ایران باستان، نماینده زرتشتی ها در مجلس هفتم شورای اسلامی)

گرد آوردن بوته، گیراندن و پریدن از روی آن و گفتن عبارت “زردی من از تو، سرخی تو از من” شاید مهمترین رسم شب چهارشنبه سوری است. هر چند که در سالهای اخیر متاسفانه این رسم جایش را به ترقه بازی و استفاده از مواد محترقه و منفجره خطرناک داده است.

چهارشنبه سوری

ایرانیان از دیرباز تاکنون، در روز چهارشنبه آخر سال، اقداماتی را انجام می دهند، بدون اینکه چرایی اقدامات خود را هم بدانند.

سید محمد غروی چهارشنبه سوری را خرافی و دارای ریشه در جهالت‌های گذشتگان می داند و ابراز تعجب کرد از اینکه با پیشرفت علوم و دانش و تحول فرهنگ‌ها چگونه افرادی اقدام به انجام این کارهای غیرمنطقی و انحرافی می‌کنند و به خرافات و ترویج آن در جامعه دامن می‌زنند و سبب آسیب دیگران می‌شوند.

لازم به ذکر است که مراجع تقلید نیز مراسم چهارشنبه سوری را خرافی و بدون مبنای عقلایی و حتی در مواردی حرام اعلام کرده اند.

شب چهارشنبه سوری در ایران آئین خاص و تشریفات گوناگون دارد که هر یک از آنها را در ناحیه دیگر میتوان یافت. آئین چهارشنبه سوری یا شب چهارشنبه آخر سال بر دو قسم است یک قسمت از آن عمومی و مشترک میان تمام مردم ایران است که حتی بعضی از آنها را در ملل دیگر نژاد آریا می توان یافت و قسمت دیگر آئین خصوصی است که مردم تهران بدعت گذاشته اند و از اینجا کم و بیش به شهرهای دیگر ایران رفته است. ایرانیانی که از دیار خود دور افتاده اند نیز آن را فراموش نمی کنند و ایرانیان مقیم ترکیه و مصر و هندوستان نیز در جامعه خود این رسوم و آداب را معمول مدارند. (لغت نامه دهخدا)

 نظر مراجع معظم تقلید درباره چهارشنبه آخر سال

سوال: نظر جنابعالى درباره چهارشنبه سورى چیست؟

رهبر معظم انقلاب: علاوه بر آنکه هیچ مبناى شرعى ندارد، مستلزم ضرر و فساد زیادى است که مناسب است از آنها اجتناب شود.

آیت‌ الله جعفر سبحانی: قرآن مجید می‌فرماید یکی از اهداف بعثت پیامبر این است، غل و زنجیری که بر افکار مردم بسته شده بود را باز کند. مراد از غل و زنجیر، آداب و رسوم جاهلی است که هیچ اثری در اخلاقیات و زندگی انسان ندارد. از این رو، پیامبر اسلام تمام رسوم جاهلیت را که به ضرر انسان بود، لغو کرد.

مراسم آخرین چهارشنبه سال، به نحوی که در ایران رسم شده، جهل است و ضررهای آن برای همه مشهود است. متاسفانه به خاطر همین رسوم غلط، جوانان زیادی زخمی و کشته می‌شوند و پدران و مادران آنها در سوگ آنها می‌نشینند.

همه انبیا و اولیای الهی آمدند تا با خرافات مبارزه کنند و مراسم چهارشنبه آخر سال هم نوعی خرافه است. پریدن از روی آتش و گفتن برخی جملات به هیچ وجه درست نیست. درخواست از مردم این است که مراقب اعمالشان باشند و در چهارشنبه آخر سال سال، دچار مسایل خلاف شرع و عقل نشوند.

حجت الاسلام سید هاشم حسینی بوشهری، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نیز با تاکید بر اینکه جوانان و مردم باید تنها دنبال مسایلی باشند که در دین اسلام و مکتب اهل بیت(ع) بر آنها تاکید شده است، گفت: برنامه چهارشنبه آخر سال، هیچ مبنای عقلی و دینی ندارد.

وی با بیان اینکه نباید مسایل اصلی را رها کنیم و دنبال خرافات برویم، اظهار داشت: برنامه چهارشنبه آخر سال برای جوانان و جامعه تبعاتی دارد و باعث ناهنجاری های اجتماعی خواهد شد.

این عضو مجلس خبرگان رهبری از نسل جوان و مردم خواست در برنامه هایی که از طرف بزرگان، مورد نهی و سرزنش قرار گرفته است، شرکت نکنند.

حجت الاسلام محمود رجبی، عضو دیگر جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نیز گفت: برنامه آخرین چهارشنبه سال، یک سنت غلط و خرافی است که با منطق اسلام، شرع مقدس و هیچ استدلال و برهان عقلی سازگاری ندارد.

وی اظهار داشت: در هیچ تحقیقی ثابت نشده است که چهارشنبه سوری باعث خوشبختی کسی می شود. این روز در سال های اخیر، منشأ آسیب رسانی به برخی از افراد جامعه شده است که به خاطر عوارض آن باید برداشته شود.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم گفت: بیماران قلبی فراوانی در جامعه داریم و گاهی یک انفجار موجب می شود کسی جان خود را از دست بدهد.

وی افزود: این مساله فی النفسه، اثر منفی و زیانبار دارد و باید با کسانی که باعث سلب آسایش مردم می شوند برخورد شود. جوانان باید دنبال منطق و استدلال بروند و بزرگان ما بارها اعلام کرده اند که مراسم چهارشنبه آخر سال از نظر شرعی و عقلی مردود است.

 آیت الله العظمی مکارم شیرازی: چهارشنبه سوری یک سنت خرافی است، نباید سنت خرافی را احیا کنیم و از همه اینها گذشته اسراف در مال است و نباید اسراف در مال کرد.

مکارم شیرازی خاطر نشان کرد: کارهایی که در چهارشنبه سوری انجام می‌شود به جهات مختلف حرمت دارد، از جمله خطرهایی که در پیش دارد، دفاع از خرافات و اسرافی است که می‌شود.

این مرجع تقلید در پاسخ به استفتاء شنوندگان برنامه زمزم احکام رادیو معارف در خصوص کارهای که در شب چهارشنبه سوری انجام می‌شود، بیان کرد: کارهای که به عنوان شب چهارشنبه سوری می‌شود از چند جهت اشکال دارد. اول این‌که کارهای خطرناکی است، اگر خطری پیش بیاید در واقع مثل این است که انسان خودکشی کند و یا با دست خودش عضوی از بدن خود را از بین ببرد؛ پس مسئولیت عند الله دارد.

اما کارهای دیگری که در آخر سال انجام می‌شود از قبیل خانه تکانی، نظافت، استقبال از خوشحالی و استقبال از ارحام، اینها هیچ اشکالی ندارد، بلکه از نظر اسلام تفریحات سالم جایز است.

مکارم شیرازی خاطرنشان کرد: بزرگان دین اسلام به تفریح سالم تاکید کردند تا انسان بتواند روح و جسم خود را برای کارهای واجب زندگی آماده کند.

کاری نکنند که خدای نکرده یک عمر گرفتار مشکلات شوند؛ جوانان ببینند اشخاصی را که بر اثر یک لحظه غفلت در شب چهارشنبه سوری گرفتار مصیبت‌های بزرگ شدند.

آیت‌الله جوادی‌ آملی: چهارشنبه سوری حرکتی بر خلاف عقل و شرع است و اگر افراد در آتش بازی و ترقه بازی چهارشنبه سوری، جایی را بسوزانند، ضامن هستند.

حضرت آیت الله جوادی آملی در پایان درس تفسیر قرآن خود، در مسجد اعظم، مراسم چهارشنبه سوری را یک سنت پوچ و سیئه دانسته و تاکید کردند: چهارشنبه سوری یک سنت سیئه ای است که متاسفانه بنیان گذاشته اند.

ایشان با بیان اینکه باید احترام ایام فاطمیه حفظ شود، افزودند: چهارشنبه سوری سنت بسیار تلخی است و علمای بزرگی همچون آخوند خراسانی(ره)، آیت الله العظمی بروجردی(ره) و امام خمینی(ره) بر حرمت هرگونه آتش بازی و ترقه انداختن تاکید کرده اند.

معظم له با تاکید بر این که ترقه بازی، اتلاف مال بوده و حرام است، تصریح کردند: این حرکت بر خلاف عقل و شرع است و اگر افراد در آتش بازی چهارشنبه سوری، جایی را بسوزانند، ضامن هستند، چون آسیب رسانی به دیگران سنت پلید و زشتی است.

این مفسر قرآن کریم با اشاره به لزوم تبیین حقایق معارف اسلامی، تصریح کردند: علما و روحانیون باید جامعه به ویژه دانش آموزان را با آسیب های حرکاتی چون چهارشنبه سوری و آتش بازی آشنا کنند.

باید این گونه سنت های سیئه و خلاف عقل و شرع را از چهره جامعه اسلامی دور کرد.

 استاد شهید آیت الله مطهری: چهارشنبه آخر اسفند که می شود، بسیاری از خانواده ها آتشی روشن می کردند، بعد از روی آتش می پریدند و می گفتند: ای آتش زردی من از تو، سرخی تو از من! می پرسیم: چرا چنین می کنید؟ می گویند: این یک سنتی است میان ما مردم، از قدیم پدران ما چنین کرده اند.

قرآن منشأهایی برای فکرهای بی ریشه که آنها را به درختان بی ریشه تشبیه می کند ذکر می کند. یکی از آنها تقلید است.

البته قرآن با کلمه تقلید مطلب را بیان نکرده است، با تعبیر دیگر بیان کرده است. تعبیر قرآن تبعیت کورکورانه از گذشتگان، از پدران، اباء و اجداد است. این هم از موضوعاتی است که قرآن روی آن زیاد تکیه کرده است و آن را منشأ لغزش و خطای بشر می داند و سخت انتقاد می کند. مثلاً می گوید: آنها چنین می گویند: انا وجدنا آبائنا علی امه و انا علی آثارهم مقتدون.

قرآن می گوید: او لو کان آباؤهم لا یعقلون شیئاً

اگر هم پدران گذشتگان چنین کاری می کردند شما وقتی می بینید یک کار احمقانه است و دلیل حماقت پدران شماست رویش را بپوشانید، چرا این سند حماقت را سال به سال تجدید می کنید؟

 آیت الله العظمی فاضل لنکرانی: در فرض مزبور که دارای خطرات جانی و مالی است و موجب اذیت و آزار دیگران است و مخالف مقررات و قانون و نظم جامعه است جایز نیست.

آیت الله العظمی بهجت: این کارها مشروعیت ندارد.

آیت الله العظمی تبریزی: هیچ یک از این امور رجحان شرعی ندارد و تشویق مردم به این مورد تشویق به دنیا و غافل کردن از آخرت است و اینکه تصور می کنند این امور مردم را به حفظ وطن و عزت وا می دارد تصوری باطل است، آنچه مردم را به عزت می رساند و به حفظ وطن وامی دارد ایمان است و بس.

آیت الله العظمی صافی گلپایگانی: اشکال دارد.

آیت الله العظمی سیستانی: اموری که به جامعه ضرر می زند و موجب ایذاء مردم است مانند استعمال ترقه و خرید و فروش آن جایز نیست.

 آیت‌الله علوی‌ گرگانی: چهارشنبه سوری یکی از سنت‌های غلط است که از لحاظ عقلی و شرعی هیچگونه جایگاهی ندارد و از رسوم جاهلیت است و لذا لازم است که مؤمنین از برپایی اینگونه برنامه‌ها اجتناب کنند. مخصوصاً اگر مشتمل بر محرمات باشد و در صورتی که موجب وحشت مردم و زیان و ضرر شود، ضمانت هم دارد.

 آیت الله نوری همدانی: چهارشنبه سوری جزء خرافات است و کارهایی که انجام می دهند و موجب آزار و اذیت مردم می شود حرام می باشد و باید جدا از آن اجتناب شود.

برچسب‌ها: , , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق