یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۰۹:۳۰ - ۱۳۹۴/۰۵/۰۹
اسباب بازي
انقراض اسباب بازي ايراني تا چندي ديگر...
 سایه سنگین اسباب بازی های خارجی بر بازار داخلی/ بازی کودکانه در زمین تهاجم فرهنگی   

الگوهای دوران کودکی، از مؤلفه های عاطفی به جای گزاره های عقلانی بهره مي برند، در كشور ما اسباب بازی کودکان مهم ترین کالای فرهنگی به حساب می آید و در تعلیم و تربیت کودکان نقش کلیدی دارد. در این میان، عروسک ها مصداق بارز فرهنگی ترین محصول هستند.

به گزارش ندای اصفهان به نقل از ایمنا، الگوهای دوران کودکی، از مؤلفه های عاطفی به جای گزاره های عقلانی بهره می برند، در کشور ما اسباب بازی کودکان مهم ترین کالای فرهنگی به حساب می آید و در تعلیم و تربیت کودکان نقش کلیدی دارد. در این میان، عروسک ها مصداق بارز فرهنگی ترین محصول هستند.
تحقیقات روانشناسان کودک این نکته را ثابت کرده که بخش عمده شخصیت یک کودک، از نخستین روزهایی که با حواس خود، دنیای پیرامونش را درک می کند، در تماس با عروسک ها و اسباب بازی های او شکل می گیرد.
بازی کردن برای تقویت مهارت‌های خلاقانه، حل مسئله و تفکر کودک حیاتی است. والدین باید فعالیت‌های ساختارمند کودکان را محدود کرده و در عوض زمان بیشتری برای بازی کردن آن ها فراهم کنند. مغز کودکان برای پردازش و تامل در مورد هرآنچه که می‌بینند، می‌شنوند و تجربه می‌کنند به زمان احتیاج دارد بنابراین همچنان که آنها روی چمن‌ها دراز می‌کشند و ابرها را نگاه می‌کنند، در پارک تاب‌بازی می‌کنند یا با گل و خمیر بازی کلوچه درست می‌کنند، در واقع دارند ایده‌های سالم خود را مطرح می‌کنند، تکه‌های گوناگون زندگی خود را به هم پیوند می‌دهند و مسائل را حل می‌کنند.
سبقت اسباب بازی های خارجی از ایرانی برای جذب خانواده ها
حجت الاسلام احمد نباتی، مولف کتاب تربیت کودکان و کارشناس اخلاق و تربیت در مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی در گفتگو با خبرنگار ایمنا بازی کردن را بستری برای رشد استعدادها و خلاقیت های کودکان دانست و خاطرنشان کرد: برخی از ما گمان می کنیم که بازی کردن بچه ها کاری لغو و بیهوده است و تنها فایده اش، وقت گذرانی و سرگرمی است، همین نگرش نادرست در مورد بازی موجب می شود که برنامه ریزی صحیحی در مورد آن نداشته باشیم و از ظرفیت های صحیح و استاندارد در بازی ها غافل باشیم، هر چه بازی بچه ها دقیق تر و حساب شده باشد، خلاقیت آن ها بیشتر می شود و توانمندی های بالاتری پیدا می کنند.
وی با اشاره به استقبال زیاد مردم از اسباب بازی های خارجی افزود: این اسباب بازی ها، از نظر شکل و قیافه، جذابیت بیشتری دارند، از تنوع رنگی خوبی برخوردار هستند و مدام به روز رسانی می شوند، همچنین کیفیت پایین آن ها دلیل دیگری برای استقبال بیشتر از این اسباب بازی هاست. والدین به خاطر اصرار بچه ها، اسباب بازی هایی را برای آن ها خریداری می کنند و بعد از چند روز می بینند که اسباب بازی ها خراب شده، بیشتر والدین فکر می کنند که مراقبت نادرست از اسباب بازی است که موجب شکسته شدن آن ها شده است! اما واقعیت این است که اسباب بازی ها را برای بازی بچه ها نمی سازند، بلکه برای شکسته شدن و خراب شدن و جذب بیشتر می سازند و  محصولات بعدی آن ها آنقدر جذاب و خیره کننده است، که باز هم سراغ آن ها می رویم و از آنها خرید می کنیم.
بازی کردن در تعاملات فرهنگی و تربیت اجتماعی کودکان موثر است
این کارشناس اخلاق و تربیت در مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی گفت: در دل بازی های کودکان تعاملات فرهنگی و اجتماعی نهفته است، غربی ها برای کودکان ما به سبک خودشان اسباب بازی تعریف می کنند، فکر کودک ایرانی را هدف قرار می دهند و با دگرگونی در نگرش کودکان، آن ها را شیفته محصولات غربی کنند. مهمترین هدف از این تغییر نگرش هدف اقتصادی است. این کار هوشمندانه موجب می شود که برای سال های طولانی بازار کشور اسلامی را به دست گیرند و کشور اسلامی را تبدیل به بازار مصرف خوبی برای محصولات خود کنند.
نباتی نقش بازی کردن کودکان در تربیت اجتماعی آن ها را موثر دانست و تصریح کرد: بازی های مشارکتی، موجب می شود که ضمن بالا رفتن توانمندی های فردی، روحیه تعامل صحیح با دیگران را هم پیدا کنند و با پذیرفتن نقش دیگران در بازی و سعی در ایفای نقش خود، تربیت اجتماعی خوبی پیدا کنند، اگر اسباب بازی های بچه ها متناسب با اهداف اصیل بازی نباشد، طبیعتا به جای اجتماعی کردن بچه ها، آن ها را از اجتماع دور می کند و حتی در نگرش های دینی بچه ها تأثیرات مخربی می گذارند.
وی با اشاره به نقش مهم والدین در انتخاب اسباب بازی کودکان و تاثیرات این اسباب بازی ها بر آینده ی آن ها تاکید کرد: متاسفانه امروزه اسباب بازی، قبل از اینکه اسباب بازی باشد، وسیله فخر فروشی والدین و بچه ها شده است. وقتی بچه های خود را با این اسباب بازی ها رشد می دهیم، روحیه تواضع و هم نوع دوستی را در آن ها از بین می بریم و روحیه خودخواهی و تکبر در برابر دیگران را تقویت می کنیم.
حمایت از اسباب بازی های داخلی نیازمند دغدغه ملی است
این مولف کتاب تربیت کودکان، آموزش مصرف گرایی به کودکان را خطرناک دانست و ادامه داد: در گذشته کودکان نهایتا با چند نوع اسباب بازی خود را مشغول می کردند، حتی بعضی از آن اسباب بازی ها هم دست ساز بود، گاهی اوقات اسباب بازی آن ها به برادر و خواهر کوچک تر می رسید. اما در زمان حاضر، نه تنها شاهد افول اسباب بازی های دست ساز شده ایم، بلکه با به بازار آمدن اسباب بازی های گران قیمت و بی کیفیت، بچه های ما از همان دوران کودکی به جای انس گرفتن با اسباب بازی های خود و سعی در نگهداری آن ها، خیلی زود از اسباب بازی نه چندان قدیمی دل می کنند و نیازمند اسباب بازی جدیدتری می شوند. اسباب بازی ساده، فرهنگ مصرف گرایی را در بچه های ما نهادینه می کند، فرهنگی که جامعه اسلامی را تبدیل به بازاری برای دنیای غرب می کند.
نباتی با اشاره به اساسی بودن نقش مسوولین و رسانه های داخلی در حمایت از اسباب بازی های داخلی، گفت: حمایت از اسباب بازی های داخلی دغدغه ملی نیاز دارد، اسباب بازی های امروز خلاقیت، روحیه قناعت، تواضع و هم نوع گرایی را از کودکان  ما گرفته است. ما به لطف الهی و همت نیروهای مسلح، مرزهای خاکی کشورمان را از دشمنان محفوظ نگاه داشته ایم، اما در “پدافند غیرعامل” کوتاهی کرده ایم. دشمن، هم اینک بچه های ما را هدف قرار داده و عقبه فرهنگی جامعه را در اختیار خود قرار داده است. مسئولین باید بازی های ملی و ایرانی را به روز رسانی کنند همچنین جلوگیری از واردات بی رویه کالاهای خارجی و تبدیل شدن آن به سرطانی برای تولیدات داخلی و حمایت لازم از تولیدات داخلی از جمله کارهایی است که باید صورت گیرد.
استقبال مردم ایران از اسباب بازی های عروسکی و ماشینی بیشتر از اسباب بازی های دیگر
احمد عابدی، جامعه شناس و عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان، اسباب بازی ها را به دو دسته تقسیم بندی و تاکید کرد: دسته اول اسباب بازی های سازمان یافته یا ساختاری است که این اسباب بازی ها بدون ساختار هستند و هدف آنها رشد پرورش خلاقیت و توانمندیهای شناختی کودکان مثل مهارت های زبانی، حسی حرکتی، توجه، حافظه و استدلال است، مانند الگو، پازل و مکعب ها. دسته ی دوم اسباب بازی های سازمان نیافته یا غیر ساختاری هستند، این اسباب بازی های بدون ساختار اسباب بازی هایی هستند که هدف آنها رشد پرورش خلاقیت و توانمندیهای شناختی کودکان مثل مهارت های زبانی، حسی-حرکتی، توجه، حافظه و استدلال است. اسباب‌بازی‌ها و وسایل سازمان نیافته یا غیر ساختاری موجب رشد خلاقیت، تصمیم‌گیری و تعاملات اجتماعی خواهند شد. این وسایل شامل قیچی، کاغذ، عروسک‌های بندانگشتی، بلوک‌های پلاستیکی در اشکال و اندازه‌های مختلف، ماشین‌های اسباب‌بازی، چسب، اشیای زرق و برق‌دار مانند پولک‌ها، توپ‌های پنبه‌ای و … می شوند.
احمد عابدی با اشاره به پژوهشی “بررسی وضعیت تولید اسباب بازی در ایران و برخی از کشورهای جهان” که سال ۱۳۷۵ توسط معاونت پژوهشی کانون پرورش فکری کودک و نوجوان صورت گرفت اظهار کرد: استقبال مردم ایران از اسباب بازی های عروسکی و ماشین ها و سپس اسباب بازی های فکری بیش از طبقات دیگر اسباب بازی ارزیابی شده است. همچنین این پژوهش ویژگی های مورد نظر خریداران را برای خرید اسباب بازی به ترتیب به این شرح تشخیص داده است که شامل زیبایی و ظاهر اسباب بازی، بسته بندی، کارایی، استاندارد بودن، تبلیغات، اندازه مناسب، شهرت، فرهنگ خانواده و قیمت می شود.
شورای اسباب بازی کشور اسباب بازی ها را به دو گروه اسباب بازی و خانواده اسباب بازی تقسیم کرد
وی طبق نظر شورای اسباب بازی کشور، اسباب بازی های کودکان را طبقه بندی کرد و گفت: این اسباب بازی ها شامل حرکتی و مهارتی، آموزشی و کمک آموزشی، فکری، فرهنگی و هنری و کمک درمانی  می شود.
این استاد دانشگاه در ادامه توضیحاتی پیرامون این اسباب بازی ها داد و گفت: اسباب بازی های حرکتی و مهارتی اسباب بازی هایی هستند که موجب فعالیت و تحرک کودک و نوجوان می شود و هدف آن پرورش و هماهنگی قوای جسمی است، همچنین آموزشی و کمک آموزشی شامل اسباب بازی هایی می شود که کودک و نوجوان را با علوم و تکنولوژی خاصی آشنا ساخته و به یادگیری بیشتر او از علوم کمک می کند، هدف این اسباب بازی ها ارتقای دانش و مهارت های عملی است.
عابدی ادامه داد: اسباب بازی های فکری اسباب بازی هایی هستند که موجب پرورش قوای فکری کودک و نوجوان از قبیل دقت، نظم، منطق، قدرت تحلیل، پرورش هوش و حس کنجکاوی می شود، اسباب بازی هایی که کودک و نوجوان را با فرهنگ، عقیده و ایدئولوژی خاصی آشنا می‌کند و هنجارهای فرهنگی و اعتقادی را به طور غیر مستقیم به آنها انتقال می‌دهد اسباب بازی های فرهنگی و هنری نام دارند و اسباب بازی های کمک درمانی گروه مخصوص کودکان و نوجوانانی است که نقص جسمانی دارند و از این اسباب بازی ها در بازپروری و افزایش توان و هماهنگی بین اندام ها و اعضای بدن و در نهایت بهبود آنها استفاده می شود.
وی با اشاره به گروه “خانواده اسباب بازی ها” افزود: این گروه شامل عروسک ها، مدل هایی از مصنوعات بشری، مهره و صفحه، سازه‌ها، جورچین، مارپیچ‌ها، کارت های بازی ، کتاب های سرگرمی و بازی های رایانه‌ای می شود.
این جامعه شناس به تشریح عملکرد این گروه پرداخت و تصریح کرد: عروسک ها انواع اشکال انسانی، حیوانی و یا تخیلی که به عنوان اسباب بازی یا سرگرمی طراحی شده و جنبه تزیینی نداشته باشد، هستند، همچنین مدل هایی از مصنوعات بشری اسباب بازی هایی هستند که بر اساس وسایل مورد استفاده در زندگی طراحی شده  باشند که اتومبیل، هواپیما، قطار، لوازم منزل و ابزار کار از جمله آنها است، مهره و صفحه سرگرمی هایی است که بر اساس دستور العمل مشخصی، حرکت مهره ها بر روی صفحه بازی پیش بینی شده است.
عابدی ادامه داد: سازه‌ها مجموعه قطعاتی هستند که به وسیله اتصالات یا بدون آن به یکدیگر وصل می شوند و اشکال مختلف دو بعدی یا سه بعدی را پدید می آورند، همچنین جورچین یا پازل قطعات مرتبط به یکدیگر هستند که از کنار هم قرار دادن آنها شکل کلی به دست می‌آید و می‌تواند یک تصویر یا محدوده ای مشخص باشد و یا به صورت حجمی ارایه شود.
وی اظهارکرد: مارپیچ‌ها مسیرهای پیچ در پیچی هستند که عبور قطعات کوچک نظیر میخ، ساچمه و … از آنها میسر بوده و هدف آن ها، پیدا کردن راه خروج برای آن قطعه است، همچنین کارت های بازی مجموعه کارت هایی که به همراه دستور العملی مشخص طراحی می شوند و کسب امتیاز از طریق بازی کردن با آنها صورت می پذیرد،کتاب های سرگرمی مجموعه کتاب هایی هستند که کودک و نوجوان را درگیر کاردستی می کنند و بازی های رایانه‌ای شامل انواع بازی ها و سرگرمی های ویدئویی و رایانه‌ای می شود.
خرید اسباب بازی باید متناسب با سن، رشد شناختی کودک و فرهنگ کشور باشد
این عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان اهمیت توجه والدین در تهیه و خرید اسباب بازی برای کودکان را زیاد دانست و تاکید کرد: اسباب بازی ها باید متناسب با سن، رشد شناختی کودک و فرهنگ کشور باشد، همچنین والدین باید به هدف ساخت اسباب بازی  مورد نظر توجه ویژه ای داشته باشند.
عابدی افزود: اسباب بازی متناسب با سن کودک یعنی مثلا اسباب بازی  کودکان خردسال باید بیشتر به رشد حواس کودکان کمک کند و والدین باید امنیت کودکان را در تهیه آن مد نظر قرار دهند، همچنین اسباب بازی باید با رشد حرکتی، زبانی و هوشی کودکان متناسب باشد.
وی مهم ترین مورد پیرامون خرید اسباب بازی را تناسب فرهنگی دانست و گفت: اسباب بازی ها روشی برای آشنا کردن کودکان با زبان، و فرهنگ کشور می باشد، والدین باید بداند حتی یک تصویر بر روی یک اسباب بازی می تواند باعث شکل گیری هویت بومی و ملی در کودک بشود یا هویت بومی و ملی را از بین ببرد. والدین باید به این نکته توجه کنند که حساس ترین دوران زندگی، دوران کودکی است؛ در این سن هر وسیله می تواند در رشد شخصیت و رفتار کودک اثر گذار باشد، لذا والدین باید هنگام خرید به این موضوع توجه نمایند، هنگام خرید اسباب‌ بازی برای کودک از اسباب ‌بازی‌های الکترونیکی که شیوه استفاده از آنها مشخص است و کودک را در قالبی تکراری قرار می دهند اجتناب کنند و در عوض اسباب ‌بازی‌هایی آزاد و سازمان نیافته و غیر ساختاری برای او تهیه کنید تا بتواند از آن ها به شیوه‌های مختلف استفاده نماید، همچنین والدین باید به جنس و مواد استفاده شده در ساخت اسباب بازی ها دقت نمایند و اسباب بازی هایی تهیه کنند که از مواد مرغوب تهیه شده تا سلامت کودکان به خطر نیفتد.

/آلاء توحیدی راد

برچسب‌ها: , , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق