جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۰۶:۲۸ - ۱۳۹۴/۱۲/۲۰
آیت الله سیدحسین خادمی
یادگار سَلَف صالح؛
 نگاهی به مبارزات آیت الله سیدحسین خادمی و نقطه عطف تاریخ اصفهان   

آیت الله خادمی هر کجا حرکتی را بر خلاف موازین اسلام مشاهده می کردند، سکوت را جایز ندانسته و اقدامی را که لازم بود صورت می دانند. گاه در این بین مخاطب شخصیت های وقت مملکت بوده است، گاه نمایندگان حکومت در اصفهان. از این جمله منوچهر اقبال نخست وزیر وقت بود...

ندای اصفهان- مهدی ورپشتی/

«من می دانم زیر تمام قراردادهای استعماری را کسانی امضا گذاشته اند از میان ما تحصیل کرده ها دکتر، مهندس و لیسانسه بوده اند و همین از فرنگ برگشته ها؛ اگر امضای یک آخوند از نجف برگشته بود من هم مثل شما اعلام می کنم که آخوند را دوست ندارم.»[۱]

قبل از اینکه مرحوم دکتر شریعتی این سخن را در تجلیل از روحانیت بگوید، اگر جریان تاریخ معاصر را مروری کوتاه کنیم، مهر تأیید را در پای این سخن خواهیم دید. از ماجرای تنباکو و مشروطه بگیر تا ملی شدن نفت و انقلاب.

روحانیت آنگونه که مستشرقین هم دریافته اند به دلیل عدم وابستگی به حکومت ها و الزامی که به حسب دروس حوزوی برای تبلیغ شریعت در خود ایجاد می کنند، نقش عمده ای در حرکات و نهضت های ضد استعماری در طول تاریخ داشته. اند. حالا بر تمام این ها نهضت عاشورا و یک مکتب حسینی را هم اضافه کنیم، رمز و راز عزت و سربلندی تشیع در طول تاریخ آشکار می شود.

زمانی که شیعه مذهب رسمی یک حکومت ملی شد و صفویه (ولو در ظاهر) جانب علما را گرفتند، فرصتی برای رشد و نمای حوزه های علمیه فراهم آمد و شیعیان به نام از اقصی نقاط سرزمین اسلامی خصوصاً لبنان به ایران آمدند. در زمان شاه عباس اول هم اصفهان به عنوان پایتخت یک امپراطوری شیعه مذهب مرکز تجمع بزرگترین علمای کشورهای اسلامی شد. این شهر بعدها هم این شهرت را حفظ کرد و روحانیون مشهور شهر بعدها با انگیزه ولایت فقیه بدون واهمه از هیچ شخصیتی دست به اجرای حدود اسلامی زدند. مرحوم آیت الله موسوی شفتی و آقا نجفی رحمه الله علیهما نمونه های بارز این تفکر در تاریخ ما هستند.

مردم اصفهان و محله های قدیمی شهر سال ها بود با روحانیون انس و الفتی داشتند. بازار شهر به عنوان یکی از محل های مورد توجه عموم مردم برای تهیه مایحتاج خود، های وهویی داشت و فروشنده و خریدار روزانه با رهگذرانی که عمامه بر سر و کتاب بر دست راهی حوزه های علمیه می شدند، سلام و علیک و گاه دوستی های عمیق داشتند. اینجاست که در نقاط عطف تاریخ ایران، اصفهان وقتی با حرکتی همراهی کرده که یک روحانی مورد اعتماد پیشاپیش صف قرار داشته است.

از جمله این روحانیون «آیت الله سید حسین خادمی» بود. مردی که از سوی پدر وابسته به خاندان «شرف الدین» و از سوی مادر از خاندان «صدر» بودند. ساداتی که فراتر از یک تمامیت ارضی در ایران و لبنان و عراق پراکنده اند. این وابستگی به دو خاندان و اجتهاد زودهنگام ایشان عواملی بود تا هم در حوزه های علمیه و هم در میان مردم جایگاهی درخور پیدا کند.

اما کرسی تدریس مدرسه صدر بازار و مقام بلند علمی ایشان، مانع از آن نشد که مسائل جامعه و عرصه سیاسی را خالی بگذارد. با مروری بر زندگانی آیت الله خادمی می بینیم که در تمام مقاطع تاریخی دغدغه «دین» داشته اند و از هیچ حرکتی در راستای تعطیم شعائر و احکام اسلامی دریغ نمی کردند. اینجاست که می بینیم به همراه آیت الله چهارسوقی اقدام به تشکیل انجمنی به نام «هیئت علمیه[۲]» کرده و بعد از وفات ایشان خود ریاست آن را بر عهده داشته اند. به طور خلاصه باید گفت هدف این هیئت احیای آداب و شعائر اسلامی بود.

آیت الله خادمی

آیت الله خادمی هر کجا در اصفهان حرکتی را بر خلاف موازین اسلام مشاهده می کردند، سکوت را جایز ندانسته و اقدامی را که لازم بود صورت می دانند. گاه در این بین مخاطب شخصیت های وقت مملکت بوده است، گاه نمایندگان حکومت در اصفهان. از این جمله منوچهر اقبال نخست وزیر وقت بود که در مورد جشن دانشسرای عالی اصفهان و مراسم جشنی که در آن شئون اسلامی و انسانی رعایت نشد، مورد بازخواست قرار گرفته و یا در سال ۱۳۴۰ دکتر امینی نخست وزیر وقت، مخاطب نامه ایشان می شود برای محو مظاهر فساد در جامعه.

در اقدامات مرحوم خادمی رحمه الله علیه «شجاعت» همیشه موج می زند. شجاعتی که امروزه سخن گفتن از آن آسان است. اما تصور دوران پس از کودتای شاه تا انقلاب اسلامی هر چند با خواندن وقایع آن روزها به دست می آید، اما باز هم نمی توان شرایط را همچون زمانی که در آن قرار می گیریم بسنجیم. پس از فروردین سال ۴۰ مرحوم آیت الله خادمی بدون عنایت به سازمان های فعال امنیتی در کشور تلاش گسترده ای در اعلام مرجعیت امام خمینی رحمه الله علیه نموده و باز در سال ۱۳۴۱ رفراندوم فرمایشی شاه را در اصفهان تحریم کردند که بسیار مؤثر واقع می شود. در این نوع حرکات جسارت خاصی وجود دارد که تنها یک «عالم ربانی» که در زندگی دینی خود «خداوند» را فراتر از یک اعتقاد ساده و در قلب و یقین حس می کند، می تواند بروز دهد.

باز در این شخصیت «آراستگی اخلاقی همراه با سیاستمداری» وجود دارد. یک روحانی بدون امیال و خواسته های نفسانی در حالی که خود هم از خاندان علم و تقوی است و هم مجتهدی که در سن جوانی به مقام و درجات بالای علمی رسیده بدون هیچ غرض و هدف دنیوی ضمن اعلام مرجعیت امام خمینی به حمایت از این نهضت برخاسته و حتی در فعالیت های ایشان می بینیم، در اسفندماه سال ۱۳۴۲ ضمن نامه ای با امضای ۵۵ مجتهد و روحانی برجسته آزادی امام خمینی را خواستار می شود. وقتی یک سال از تبعید حضرت امام گذشته بود و ایشان به نجف اشرف منتقل شدند، اختناق حاکم بر جامعه مانع از یاد امام خمینی می شد. در همین زمان آیت الله خادمی طی یکی از سخنرانی های خود از انتقال امام از ترکیه به نجف ابراز مسرت می کند.

ایشان حتی در زمان پیروزی انقلاب با اینکه تجربه مبارزاتی طولانی داشته دستور پرهیز از حرکات تند و آمیخته با خشونت صادر کرده و جلوه های «درایت» را در شهر اصفهان با محاکمه عادلانه یک متهم امریکایی به نمایش گذاشتند. در زمان بازداشت متهم امریکایی آیت الله خادمی مانع از تعرض مردم خشمگین به متهم شده و در زمان محاکمه حکم اسلامی را صار نمودند.[۳] (+)

هر چند قلم را یارای آن نیست که به تحلیل ابعاد گسترده این شخصیت بزرگ بپردازد اما سخن همان رهبر جبهه ملی به خبرنگار روزنامه لوموند قابل تامل است که گفته بود: «آیت‌الله یک سیاستمدار پیر کارکشته است. در طول سی سال گذشته قدرت او همچنان افزایش یافته و امروز رهبر واقعی است».

در روز بیستم اسفندماه ۱۳۶۳ زمانی که اصفهان شخصیتی بزرگ را از دست داد، در تجلیل از شخصیت ایشان همین سخن امام خمینی (ره) بس که فرمودند: «امثال این شخصیت ها که یادگار سلف صالح و نمونه هایی از بزرگان علم و تقوی بودند، ذخیره هایی بوده و هستند که ما باید قدرشان را بدانیم و در حیات و مماتشان، پیروی از سیره حسنه آنان بکنیم…[۴]»

پی نوشت

[۱] – شریعتی، علی، مجموعه آثار ج ۲۲ ص ۳۲۲

[۲] – نک زندگانی حضرت آیت الله چهارسوقی، سید محمدعلی روضاتی، کتابفروشی تأیید اصفهان، بی تا

[۳] – روزنامه کیهان، ۱۱ بهمن ۱۳۵۷، شماره ۱۰۶۲۶

[۴] – روزنامه کیهان بیستم اسفندماه ۱۳۶۳، شماره ۱۲۳۹۹

برچسب‌ها: , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

  1. خارج می‌گه:

    متاسفانه روحانیون خارج رفته هم عملکردی مثل دانشگاهیان خارج رفته غرب زده دارند

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق