پنج شنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
۲۲:۵۷ - ۱۳۹۴/۱۲/۱۳
1427473776547303_large
نقش من در بیکاری (قسمت دوم)
 یک فرهنگ غلط/ آیا می توان یک شبه صاحب همه چیز شد؟   

«کسی که در آفتاب زحمت کشیده حق دارد که در سایه استراحت کند.» (مثل آفریقایی). با ایجاد قوانین دقیق تر و با انتشار فرهنگ صحیح بین آحاد جامعه به تدریج شاهد واقع گرایی در تصمیمات مردم به خصوص جوانان میهن عزیزمان خواهیم بود

ندای اصفهان- اکبر اخوان مقدم (مدیر خیریه نذراشتغال)

عوامل مختلفی باعث بیکاری در جامعه ما هستند که برخی از این عوامل، خارجی و برخی دیگر، داخلی می باشند. ما در این مبحث تنها به بعضی از مهمترین عوامل موثر داخلی می پردازیم.

چنانکه در قسمت قبل گفتیم (اینجا)، فرهنگ و ریشه هایی که باعث بیکاری درجامعه می باشد، بعضاً از گذشته در اندیشه و عمل مردم کشور حاکم شده است که ما با توجه به بیکاری موجود، در شاخه های زیر به بررسی آنها می پردازیم:

۱- کار نکردن     ۲-عدم آموزش مهارت     ۳- فرهنگ جامعه ۴- معرفی الگوها      ۵- قوانین

۴- الگوسازی

دیگر موردی که از مبحث بیکاری در قسمت فرهنگ کار ذکر می نمائیم، معرفی الگوهای صحیح و برائت از نمونه های ناصحیح می باشد. برای مثال مشاهده می شود که افرادی بدون زحمت درآمدهای کلان بدست می آورند. مردم هم تحریک می شوند که به همین طریق درآمد کسب نمایند؛ باید به دست آوردن این درآمدها در جامعه، مطرود جلوه داده شود و از نظر شرعی، عقلی و علمی، بازتاب این درآمدها و اثر وضعی آنها در زندگی این دنیای ما و آخرتمان برای مردم بیشتر توضیح داده شود.

به عنوان مثال، روزی نادرشاه با سید هاشم خارکن که از علمای بنام بود، در نجف ملاقات کرد. نادر خطاب به سید هاشم گفت: «شما واقعاً همت کرده اید که از دنیا گذشته اید!»؛ سید هاشم با همان وقار و آرامش روحانی مخصوص به خود گفت: «برعکس، شما همت کرده اید که از آخرت گذشته اید!»[۱]

خیریه نذر اشتغال

مورد دیگر اینکه علی رغم ارزشمند بودن کار کارآفرینان و افراد خاص باید متذکر شویم که ۹۵% جامعه، از مردم رده دوم مدیریت به پائین تشکیل می شود و باید برای این گروه هم الگوسازی کرد و فقط کار افراد خاص را برای الگو نمایش و معرفی نکنیم؛ زیرا اکثریت مردم، کار این گروه را دست نیافتنی می دانند و الگو قراردادن ایشان، باعث پس زدگی از کار می شود و در نتیجه انگیزه ای برای تلاش کردن ندارند و یا اینکه با توجه به عدم توانایی برای رسیدن به آن، مسیرهای خطا را طی می نمایند و دچار مشکل های فراوان می شوند. معرفی افراد ساده که از راه زحمت کشی و کسب روزی حلال درآمد کسب می نمایند، به عنوان الگو در جامعه بهترین روش می باشد؛ الگوهایی که به راحتی دست یافتنی هستند و کار اصلی را در جامعه انجام می دهند؛ کسانی که درصدد برهم زدن نظم جامعه نمی باشند و به خدمت رسانی مشغول می باشند.

باید به روشهای مختلف، از سال های اولیه زندگی، به افراد جامعه، آموزش هایی داده شود که برای به دست آوردن درآمدهای غیر مشروع رغبتی نباشد؛ در نتیجه مردم بیشتر از پیش به سمت کارکردن علاقه نشان دهند و همچنین کارکردن را، جدا از درآمد آن، ارزش و باعث رحمت خداوند قلمداد کنند.

با تلاش و درایت به مرور زمان الگوهای جامعه تغییر می کند و علاقه به کار و زحمت برای به دست آوردن زندگی ساده و بدون دغدغه تقویت می شود؛ متاسفانه بسیاری به دنبال راه های میانبر و کسب درآمد زیاد، با زحمت کم می باشند؛ برای اصلاح فرهنگ کار و ارزش دادن به کارگران باید از مقاطع ابتدایی تحصیل شروع و تا پایان تحصیلات و برای همه سنین همواره توسط همه وسایل ارتباط جمعی فعالیت نمود.

در کتاب های قدیم ابتدایی هنگام معرفی شغل بنا می گفت: «چه کسی برای ما خانه می سازد؟ و جواب می داد: همان بنایی که دوست ماست؛ چه کسی برای ما نان می پزد؟ همان نانوایی که دوست ماست» و مثال هایی دیگر که ارزش کار و کارگری و خدمت رسانی را بیان می نمود.

در روایات دینی ما آمده است: «پیامبر اکرم(ص) دست کشاورز را بوسیدند»[۲]؛ آیا ما همان احترام را برای کشاورز قائل هستیم؟ آیا در فرهنگ ما یک کشاورز زحمتکش به عنوان الگو معرفی شده است؟

این کشاورز، جزء کارآفرینان و یا کارگران نمونه نبوده است؛ همین که دست او پینه داشته و کار کرده، مورد تقدیر پیامبر(ص) قرار گرفته است.

مثال متفاوت آن، آمار شرکتهای هرمی فروش سکه های خارجی می باشد که در دنیا فعالیت می نمایند؛ با توجه به مخالفت دست اندرکاران اداره کشور، ایران جزء معدود کشورهایی می باشد که اقبال بیشتری به آنها نشان داده است؛ به نظر شما علت چیست؟

اظهارات کارشناسان در نشست های دانشگاهی نشان داده است که فعالیت شرکت های هرمی در میان دانشجویان افزایش یافته است. همین مسأله رؤسای دانشگاه ها را واداشت تا به تدوین آیین نامه های انضباطی برای برخورد با دانشجویان فعال در این حوزه بپردازند. این درحالی است که گفتگو با برخی دانشجویان و استادان نشان می دهد برخورد انضباطی با دانشجویان راه کاهش گرایش به این شبکه ها نیست. [۳] چرا ما فکر می کنیم که می شود یک شبه، صاحب همه چیز شد؟ آیا این تفکر ریشه در فرهنگ ما ندارد؟ وظیفه کدام یک از اقشار جامعه ما نمی باشد که در جهت تغییر این فرهنگ تلاش نماید؟

«کسی که در آفتاب زحمت کشیده حق دارد که در سایه استراحت کند.» (مثل آفریقایی). [۴]

با ایجاد قوانین دقیق تر و با انتشار فرهنگ صحیح بین آحاد جامعه به تدریج شاهد واقع گرایی در تصمیمات مردم به خصوص جوانان میهن عزیزمان خواهیم بود.

اینکه بعضی از شغل ها را کم اهمیت الگوسازی نموده ایم و در نتیجه آن کار موجود می باشد و کسی آنرا انجام نمی دهد.

وزیر کار می گوید: «در یکسال اخیر ۱۰۰ هزار نفر از ۲۰۰ هزار نفر به کار گماری شده توسط کاریابی ها، از شغل خود انصراف داده و دوباره به جمع بیکاران پیوسته اند. تغییر ذائقه شغلی و گرایش به مشاغل لوکس، از دلایل این پدیده است.»[۵]

این مسئله باعث شده تا در طول یکی دو دهه اخیر، نیروی متقاضی کار جامعه در برخی رشته ها و تخصص ها به طرز قابل توجهی افزایش یابد و از آن سو، نیروی آماده برای انجام برخی مشاغل کاهش یابد. اگر صف حضور در برخی رشته های دانشگاه ها را با برخی دیگر از رشته ها مقایسه کنیم، غفلت سیاست گذاری و تبلیغات اداره کنندگان جامعه و خانواده ها در مورد شناساندن و معرفی بسیاری از مشاغل مورد نیاز کشور و ایجاد جذابیت های کاذب در برخی مشاغل دیگر را به خوبی در خواهیم یافت.

روایات مربوط به کار و بیکاری

دین مبین اسلام دین کامل و جاودانه و صحیح الهی است که برای سعادت دنیا و آخرت مردم و تکامل مادی و معنوی آنان نازل گردیده و در تمام شئون فردی و اجتماعی انسانها و از جمله در مورد کار و تلاش و کوشش در جلوگیری از بیکاری و سستی، عالی ترین قانون و بهترین برنامه را دارد.

یک کتاب مذهبی راجع به زندگی امام رضا(ع) از طرف دوستی به من هدیه شد. سرتاسر کتاب را خواندم یک کار و فعالیت جسمی از امام رضا(ع) در آن ندیدم. باید بگویم تیراژ چاپ کتاب پانصد هزار جلد و در چاپ سوم هم بود. سوال اینجاست آیا امام رضا(ع) کار نمی کردند؟ حداقل، زمانی که در مدینه بودند و در اسارت دستگاه مأمون نبودند کار نمی کردند؟ چرا از این پیشوایان، مراکز مذهبی به عنوان الگوی کار استفاده نمی نمایند؟ پس از آن، ارتباطی با همان مرکز برقرار گردید. امید است در چاپ های بعدی از فعالیت های جسمی امام هم مطالبی جهت الگوسازی چاپ شود.

نمونه بارز دیگر در زمینه ضعف فرهنگ کار در جامعه که آسیب های جبران ناپذیری به اقتصاد و زیرساخت های موجود وارد می نماید و این روزها نقل محافل عمومی اجتماع گردیده است، موضوع اختلاس های مالی است که می تواند ناشی از ضعف نظام آموزشی در پرورش مدیران متعهد، و وفادار به فرهنگ کار باشد. اهمیت موضوع زمانی دو چندان می شود که مشخص می شود بعضاً اختلاس کنندگان از خانواده های مذهبی و شاخص نظام بوده و به تدریج در اثر خلاء فرهنگی و قانونی به این امر آلوده شده اند. باید فرهنگ و الگوهایی را در طول سالیان معرفی کردکه برآیندی دیگر داشته باشد.

خیریه نذر اشتغال

دین مبین اسلام بیش از چهارده قرن پیش ارزش و اهمیت کار را با عناوین مختلف بیان نموده است که در این بخش به چند نمونه از روایات اسلامی اشاره می نمائیم:

کار بالاترین عبادت

اسلام کار و طلب روزی حلال را بالاترین عبادت معرفی نموده است، چنانکه پیامبر اکرم (ص) می فرماید: «العباده سبعون جزاء افضلها طلب الحلال: عبادت ۷ جزء دارد برترین آنها کار و کوشش برای بدست آوردن روزی حلال است.»[۶]

کار بالاترین جهاد

با آنکه جهاد و فداکاری در اسلام جایگاه ویژه ای دارد لیکن کار، هم ردیف آن و بلکه از آن برتر معرفی شده است؛ پیامبر(ص) می فرمایند: «الکاد لعیاله کالمجاهد فی سبیل الله. آنکس که برای تأمین احتیاجات عایله اش تلاش کند مثل آن است که در راه خدا جهاد می کند»[۷] و امام رضا (ع) می فرمایند: «آنکس که با کار و تلاش از فضل و برکت خداوند طلب روزی می کند تا نیازهای عایله اش را فراهم نماید از جهاد کننده در راه خدا پاداشش بیشتر است.»[۸]

کار موجب عزت و بزرگی

معلی بن خنیس می گوید: امام صادق مرا دیدند که دیر به بازار در محل کار خود می روم فرمودند: «اعذ الی عزک »[۹]. (صبح زود به طرف عزت و بزرگی خود بیرون برو)؛ برخلاف کسانی که کار را برای خود ننگ می دانند یا به کارگر به چشم حقارت نگاه میکنند، رئیس مذهب شیعه، کار را موجب عزت کارگر می دانند.

کار، ایمان و مردانگی

امام صادق (ع) می فرمایند: «اصلاح المال من الایمان» (کار و تلاش کردن اصلاح و تربیت و تنظیم مال از ایمان است)[۱۰] و در جایی دیگر فرموده اند: «بر تو باد که مال خود را اصلاح نمایی، چه این از بزرگواری است و موجب بی نیازی از افراد پست می گردد »[۱۱]

کار و تکامل عقل

امام صادق (ع) می فرمایند: «التجاره تزید فی العقل»[۱۲]. (تجارت عقل را زیاد می کند)

کارکردن اطاعت از خداست

محمد بن منکدر می گوید: امام باقر (ع) را در روز گرمی دیدم که کار می کردند و عرق از ایشان می ریخت، با خود گفتم: سبحان الله. پیرمردی از بزرگان قریش با این حالت و در این وقت گرما در طلب دنیاست، باید او را نصیحت کنم؛ به نزد ایشان رفته، بعد از سلام گفتم: خدا شما را اصلاح کند؛ چرا یکی از بزرگان قریش با این حال و در این وقت باید در طلب دنیا باشد؟ آیا فکر نمی کنید در این حالت مرگ فرا برسد؟ فرمودند: «اگر در این حال مرگم برسد، در وقتی رسیده که در یکی از طاعتهای خدا می باشم.»[۱۳]

کار موجب کمال

پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: « نعم العون علی تقوی الله الغنی »[۱۴]. (بی نیازی که از کار و تلاش پدید می آید چه کمک خوبی است به تقوای الهی و ترک گناه) و در جایی دیگر می فرمایند: «خدایا به نان ما برکت ده و میان ما و آن جدایی میانداز؛ چه اگر نان نباشد ما نماز نمی خوانیم و روزه نمی گیریم و واجبات پروردگارمان را انجام نمی دهیم.»

ارتباط کار حلال با سعادت آخرت بشر

امام صادق (ع) می فرمایند: « لاخیر فیمن لایحب جمع المال من حلال یکف به وجهه و یقض به ردیفه و یصل به رحمه»[۱۵]. (نیکی و خیر، خوبی و کمال نیست؛ در کسی که گرد آوردن مال را، از راه حلال دوست ندارد تا بوسیله آن آبروی خود را حفظ کند و بدهکاریش را بدهد و با کمک خویشانش صله رحم بجای آورد.) شخصی به آن حضرت گفت: من دنیا را دوست دارم و علاقه مندم به داشتن آن هستم، آیا چنین علاقه ای موجب هلاکت من نیست؟ امام فرمودند: دنیا را برای چه می خواهی؟ گفت: برای اینکه احتیاجات خود و عیالم را تأمین کنم و به واسطه آن صله رحم بجا آورم و به فقرا کمک کنم و حج و عمره انجام دهم؛ آن حضرت فرمودند: «این طلب دنیا نیست، بلکه طلب سعادت آخرت است»[۱۶].

(ادامه دارد…)

 پی نوشت

www.nazreeshteghal.Com

[۱] سیمای فرزانگان، ج۳، ص۴۵۳٫

[۲] اُسد الغابه، ابن اثیر  ج ۲  ص ۲۶۹

[۳] خبرگزاری مهر ۱۰/۰۳/۱۳۸۹

[۴] سخنان کوتاه و دوست داشتنی http://www. goodreads. com

[۵] خبرگزاری خبرآنلاین ۰۲/۱۲/۱۳۹۳

[۶] تحف العقول عن آل الرسول صلی ال، ج ۲، ص ۳۷

[۷] بحارالانوار، ج۱۰۳، ص۱۲٫

[۸] تحف العقول، حرانی، ۱۳۶۰ش، ص۴۴۵

[۹] وسایل ج۱۲ باب ۴

[۱۰] حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل‌الشیعه، ج ۱۷، ص ۷، ح ۲۱۸۴۵٫

[۱۱] همان، ص ۱۲، ح ۲۱۸۵٫

[۱۲] همان، ص ۱۲، ح ۲۱۸۵٫

[۱۳] احادیث از امام علی(ع)

[۱۴] فرهنگ کار از دیدگاه اسلام

[۱۵] وسایل جلد ۱۲

[۱۶] جامع‌السعاده، ص ۲۵۷٫

برچسب‌ها: , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق