یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: سیاسی
چاپ خبر
۰۷:۱۷ - ۱۳۹۴/۱۰/۳۰
کشور جیبوتی
جیبوتی کجایی؟ دقیقاً کجا؟
 درنگی بر یک بداخلاقی فراگیر سیاسی   

در مناسبات جهانی نباید فقط چند کشور توسعه‌یافته را دید و چشم بر واقعیات دیپلماسی عمومی بست. بهتر است به جای جوگیر شدن در الفاظ سیاسی و تحت فشار شبکه‌های اجتماعی قدری بیندیشیم...

ندای اصفهان- مهدی ساغری زاده/

اعدام آیت‌الله شیخ نمر توسط پادشاهی آل‌سعود واکنش‌هایی را در سراسر جهان برانگیخت. حوادث سفارت عربستان در ایران نیز بهانه‌ای شد تا رژیم سعودی در برابر دیپلماسی منفعل منطقه‌ای وزارت خارجه ایران پیشدستی کند و روابط سیاسی خود را با ایران قطع نماید. (حادثه‌ای که خود نیاز به تحلیل و بررسی دارد.)

پس از آن چندین کشور عربی و آفریقایی به پیروی از عربستان روابط خود را با تهران قطع کردند: سودان، سومالی، بحرین، کومور و جیبوتی.

در این میان قطع روابط جیبوتی با ایران با برخورد هجوآمیز افکار عمومی روبرو شد. رضا احسان‌پور شعر طنزی سرود، ترانه‌ای ساختند و در سطح ملی هم پخش شد. مقامات عالی سیاسی همچون وزیر اسبق خارجه (با ۱۶ سال سابقه وزارت) نیز جیبوتی را دست انداختند و سخنگوی دولت آن را کشوری بزرگ! نامید، کنایه از اینکه تو چه هستی که اظهار نظر می‌کنی؟ اصلاً کجای نقشه جهانی؟ دقیقاً کجایی؟

جیبوتی کجاست؟

جمهوری جیبوتی کشوری است در شاخ آفریقا با ۲۳ هزار کیلومتر مربع مساحت، و حدود یک میلیون نفر جمعیت. از کوچک‌ترین و کم‌جمعیت‌ترین کشورهای آفریقاست. ۹۴ درصد از مردم جیبوتی مسلمان و اهل تسنن هستند.

اما فرورفتگی آب خلیج عدن در خاک جیبوتی و دسترسی آسان به آب‌های بین‌المللی از یکسو و ارتباط زمینی با کشورهای مرکزی قاره آفریقا از سوی دیگر، بر اهمیت راهبردی این کشور افزوده است. جیبوتی از اعضای اتحادیه آفریقا و اتحادیه عرب است و علاوه بر سازمان ملل، در جنبش عدم تعهد و سازمان جهانی تجارت عضویت دارد. (ویکی‌پدیا)

کشور جیبوتی

تحقیر دولت جیبوتی یا ملت جیبوتی؟

اما فرهنگ «جیبوتی کجایی؟» مبتنی بر چیست؟

۱- تمسخر حکومت جیبوتی

آشکار است که فقر جیبوتی و نیاز آن به دلارهای سعودی نقش عمده‌ای در قطع روابط دولت جیبوتی با ایران داشته است. شاید اگر ما دلارهای مازاد داشتیم و خرج این کشورها می‌کردیم، آنها روابطشان را با عربستان قطع می‌کردند!

۲- تمسخر ملت جیبوتی

در مضامین آنچه این روزها می‌شنیدیم بیشتر روی کوچکی اندازه جیبوتی سخن بود، نه رفتار کوته‌فکرانه سران آن. به نظر می‌رسد این تحقیرها، ناخواسته ملت مسلمان جیبوتی را نشانه رفته است. ملتی مستضعف و رنجدیده که ما به عنوان یک مسلمان و به عنوان یک انسان در برابر آنان نیز مسئولیم.

در فرهنگ ناب ما حمایت از مستضفان و محرومان جایگاهی ویژه دارد، چنان که در سیره بنیانگذار انقلاب هم می‌بینیم که تا چه حد کلیدواژه «ملت‌ها» با احترام و دوستی یاد شده و در برابر، «ابرقدرت‌ها» با نفرت و خشم.

در پیام امام خینی (ره) به کنگره بزرگ حج سال ۱۳۶۶ (برائت از مشرکان) آمده است:

«زائران محترم! … از جانب من و همه ملت ایران به همه مسلمانان اطمینان بدهید که جمهورى اسلامى ایران پشتیبان شما و حامى مبارزات و برنامه‏ هاى اسلامى شماست و در هر سنگرى علیه متجاوزان در کنار شما ایستاده است و از حقوق گذشته و امروز و آینده شما ان‌شاءاللَّه دفاع خواهد کرد و به آنان بگویید که اقتدار و اعتبار جمهورى اسلامى ایران متعلق به همه ملت‌هاى‏ اسلامى است و دفاع از ملت قهرمان و دلاور ایران در حقیقت دفاع از همه ملت‌هاى‏ تحت ستم است و ما با خواست خدا دست تجاوز و ستم همه ستمگران را در کشورهاى اسلامى مى‏ شکنیم و با صدور انقلابمان که در حقیقت صدور اسلام راستین و بیان احکام محمدى -صلى اللَّه علیه و آله- است، به سیطره و سلطه و ظلم جهانخواران خاتمه مى ‏دهیم و به یارى خدا راه را براى ظهور منجى مصلح و کل و امامت مطلق حق امام زمان – ارواحنا فداه- هموار مى‏ کنیم.»

(صحیفه امام، ج‏۲۰، ص: ۳۴۵)

در بخشی دیگر از این پیام پرشور خمینی کبیر از سوی همه ملت‌ها فریاد برمی‌آورد:

«فریاد برائت ما، فریاد برائت همه مردمانى است که دیگر تحمل تفرعن امریکا و حضور سلطه‌طلبانه آن را از دست داده‏ اند و نمى‏ خواهند صداى خشم و نفرتشان براى ابد در گلوهایشان خاموش و افسرده بماند و اراده کرده ‏اند که آزاد زندگى کنند و آزاد بمیرند و فریادگر نسل‌ها باشند.

فریاد برائت ما، فریاد فقر و تهیدستى گرسنگان و محرومان و پابرهنه ‏هایى است که حاصل عرق جبین و زحمات شبانه‌روزى آنان را، زراندوزان و دزدان بین‌المللى به یغما برده ‏اند و حریصانه از خون دل ملت‌هاى‏ فقیر و کشاورزان و کارگران و زحمتکشان، به اسم سرمایه‌دارى و سوسیالیزم و کمونیزم مکیده و شریان حیات اقتصاد جهان را به خود پیوند داده ‏اند و مردم جهان را از رسیدن به کمترین حقوق حقه خود محروم نموده ‏اند.» (صحیفه امام، ج‏۲۰، ص: ۳۱۸)

ببینید آن ابرمرد تاریخ با چه خروشی ملت‌های مسلمان جهان را زیر یک پرچم گرد می‌آورد و در برابر، قدرت‌های جهانی را با چه عباراتی وصف می‌کرد. این دیپلماسی و این رفتار سیاسی یک حرکت بجا و ماندگار است، نه آنچه در مورد جیبوتی و ملت‌های دیگر شاهد بودیم.

چرا به جای تمسخر این ملت فقیر سردمداران استکبار را دست نمی‌اندازیم که سال‌هاست پنجه بر گلوی ملت‌ها افکنده‌اند و با فشار و ترور و جنگ و تحریم مانع پیشرفت آنها شده‌اند. چرا از بربریت و وحشی‌گری غرب در سال‌هایی نه چندان دور نمی‌گوییم؟ در سال‌هایی که کشوری چون سومالی که امروز به برکت استعمار نوین اروپا قحطی‌زده و بیچاره است، در روزگار رفاه و آسایش می‌زیست.

در سفرنامه ابن بطوطه جهانگرد قرن هشتم هجری آمده است:

از شهر عدن چهار روز در دریا سفر کردم و به شهر زیلع (جیبوتی) رسیدم … آنها گوسفندهایی فربه داشتند. مردم زیلع سیاه‌پوست و بیشترشان شیعه بودند. و آن شهری بود بزرگ که بازاری بزرگ داشت… سپس از آنجا به مقدشو (موگادیشو) رسیدیم… مردم آنجا شتران بسیاری داشتند که هر روز تعدادی را قربانی می‌کردند. و گوسفندان بسیار داشتند و مردمش بازرگانانی پرتوان بودند و با آن [پشم گوسفندان] لباس‌هایی می‌ساختند که مانند نداشت و از آنجا به سوی سرزمین مصر و دیگر جاها برده می‌شد.

«و سافرت من مدینه عدن فی البحر أربعه أیّام و وصلت إلى مدینه زیلع … لهم أغنام مشهوره السّمن و أهل زیلع سود الألوان و أکثرهم رافضه، و هی مدینه کبیره لها سوق عظیمه … ثم سافرنا منها … و وصلنا مقدشو … أهلها لهم جمال کثیره ینحرون منها المئین فی کل یوم، و لهم أغنام کثیره و أهلها تجار أقویاء و بها تصنع الثیاب المنسوبه إلیها التی لا نظیر لها، و منها تحمل إلى دیار مصر و غیرها» (رحله ابن بطوطه، ج‏۲، ص: ۱۱۵)

گفته شده که مردم آن دیار را «جبرتی» می‌خوانده‌اند (معجم دمشق التاریخی، ج‏۱، ص: ۱۳۸) که شاید ریشه واژه جیبوتی باشد.

سفر ابن‌بطوطه در سال ۱۳۳۱ میلادی بوده است و نشانگر پیشینه ۷۰۰ ساله اسلام در شاخ آفریقا و آبادانی آن دیار در سال‌های دور بوده است. آیا رواست که چنین مردم ریشه‌داری را با تمسخر گیریم و بانیان غارت و چپاول سرمایه‌ها و عقب‌ماندگی آنان را متمدن بدانیم؟

اصل ۱۵۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز بر دفاع‏ از حقوق‏ همه‏ مسلمانان‏ و عدم‏ تعهد در برابر قدرت‌های‏ سلطه‌گر تأکید دارد:

«سیاست‏ خارجی‏ جمهوری‏ اسلامی‏ ایران‏ بر اساس‏ نفی‏ هر گونه‏ سلطه‌جویی‏ و سلطه‌پذیری‏، حفظ استقلال‏ همه‏ جانبه‏ و تمامیت‏ ارضی‏ کشور، دفاع‏ از حقوق‏ همه‏ مسلمانان‏ و عدم‏ تعهد در برابر قدرت‌های‏ سلطه‌گر و روابط صلح‏ آمیز متقابل‏ با دول‏ غیر محارب‏ استوار است‏.

افزون بر این اگر در فرهنگ «جیبوتی کجایی؟» مبنا وسعت کشورهاست، عربستان وسعتی بیش از ایران دارد و سودان هم‌وسعت با کشور ماست. بنا به این فرهنگ در مناسبات آینده بین المللی روسیه با مساحتی ۱۰ برابر ایران و امریکا و چین با وسعتی ۵ برابر ایران می توانند از عبارات «ایران کجایی؟» استفاده کنند!

در مناسبات جهانی نباید فقط چند کشور توسعه‌یافته را دید و چشم بر واقعیات دیپلماسی عمومی بست. بهتر است به جای جوگیر شدن در الفاظ سیاسی و تحت فشار شبکه‌های اجتماعی قدری بیندیشیم که در تصمیم‌گیری‌های بین‌المللی آینده ما و هر کشور قدرتمند دیگر به رأی‌های خرد اعضای سازمان ملل و جنبش عدم تعهد نیاز داریم.

مبادا در سخنرانی بعدی رئیس جمهور در سازمان ملل بر صندلی‌های خالی افزوده شود!

برچسب‌ها: , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

  1. صمد شاکرمی می‌گه:

    تحلیل مناسبی بود توهین و تحقیر در قاموس و فرهنگ ایرانی ها نیست /ازچیزی که ناراحت شدم این بود ناصر خسرو هم گفته رافضی

  2. صمدشاکرمی می‌گه:

    ببخشید ابن بطوطه درست می باشد

  3. جیبوتی می‌گه:

    وقتی لیونل مسی فوتبالیست را با ان الفاظ مورد حمله قرار دادند انتظار بدتر از اینها را داشتیم که خوشبختانه با “جیبوتی کجایی” کار به خیر گذشت
    مشکل اخلاق مردم باید حل بشه

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق