جمعه ۰۳ اردیبهشت ۱۴۰۰
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: سیاسی
چاپ خبر
۰۷:۱۷ - ۱۳۹۴/۱۰/۳۰

جیبوتی کجایی؟ دقیقاً کجا؟

درنگی بر یک بداخلاقی فراگیر سیاسی

در مناسبات جهانی نباید فقط چند کشور توسعه‌یافته را دید و چشم بر واقعیات دیپلماسی عمومی بست. بهتر است به جای جوگیر شدن در الفاظ سیاسی و تحت فشار شبکه‌های اجتماعی قدری بیندیشیم...

ندای اصفهان- مهدی ساغری زاده/

اعدام آیت‌الله شیخ نمر توسط پادشاهی آل‌سعود واکنش‌هایی را در سراسر جهان برانگیخت. حوادث سفارت عربستان در ایران نیز بهانه‌ای شد تا رژیم سعودی در برابر دیپلماسی منفعل منطقه‌ای وزارت خارجه ایران پیشدستی کند و روابط سیاسی خود را با ایران قطع نماید. (حادثه‌ای که خود نیاز به تحلیل و بررسی دارد.)

پس از آن چندین کشور عربی و آفریقایی به پیروی از عربستان روابط خود را با تهران قطع کردند: سودان، سومالی، بحرین، کومور و جیبوتی.

در این میان قطع روابط جیبوتی با ایران با برخورد هجوآمیز افکار عمومی روبرو شد. رضا احسان‌پور شعر طنزی سرود، ترانه‌ای ساختند و در سطح ملی هم پخش شد. مقامات عالی سیاسی همچون وزیر اسبق خارجه (با 16 سال سابقه وزارت) نیز جیبوتی را دست انداختند و سخنگوی دولت آن را کشوری بزرگ! نامید، کنایه از اینکه تو چه هستی که اظهار نظر می‌کنی؟ اصلاً کجای نقشه جهانی؟ دقیقاً کجایی؟

جیبوتی کجاست؟

جمهوری جیبوتی کشوری است در شاخ آفریقا با ۲۳ هزار کیلومتر مربع مساحت، و حدود یک میلیون نفر جمعیت. از کوچک‌ترین و کم‌جمعیت‌ترین کشورهای آفریقاست. ۹۴ درصد از مردم جیبوتی مسلمان و اهل تسنن هستند.

اما فرورفتگی آب خلیج عدن در خاک جیبوتی و دسترسی آسان به آب‌های بین‌المللی از یکسو و ارتباط زمینی با کشورهای مرکزی قاره آفریقا از سوی دیگر، بر اهمیت راهبردی این کشور افزوده است. جیبوتی از اعضای اتحادیه آفریقا و اتحادیه عرب است و علاوه بر سازمان ملل، در جنبش عدم تعهد و سازمان جهانی تجارت عضویت دارد. (ویکی‌پدیا)

کشور جیبوتی

تحقیر دولت جیبوتی یا ملت جیبوتی؟

اما فرهنگ «جیبوتی کجایی؟» مبتنی بر چیست؟

1- تمسخر حکومت جیبوتی

آشکار است که فقر جیبوتی و نیاز آن به دلارهای سعودی نقش عمده‌ای در قطع روابط دولت جیبوتی با ایران داشته است. شاید اگر ما دلارهای مازاد داشتیم و خرج این کشورها می‌کردیم، آنها روابطشان را با عربستان قطع می‌کردند!

2- تمسخر ملت جیبوتی

در مضامین آنچه این روزها می‌شنیدیم بیشتر روی کوچکی اندازه جیبوتی سخن بود، نه رفتار کوته‌فکرانه سران آن. به نظر می‌رسد این تحقیرها، ناخواسته ملت مسلمان جیبوتی را نشانه رفته است. ملتی مستضعف و رنجدیده که ما به عنوان یک مسلمان و به عنوان یک انسان در برابر آنان نیز مسئولیم.

در فرهنگ ناب ما حمایت از مستضفان و محرومان جایگاهی ویژه دارد، چنان که در سیره بنیانگذار انقلاب هم می‌بینیم که تا چه حد کلیدواژه «ملت‌ها» با احترام و دوستی یاد شده و در برابر، «ابرقدرت‌ها» با نفرت و خشم.

در پيام امام خینی (ره) به کنگره بزرگ حج سال 1366 (برائت از مشركان) آمده است:

«زائران محترم! … از جانب من و همه ملت ايران به همه مسلمانان اطمينان بدهيد كه جمهورى اسلامى ايران پشتيبان شما و حامى مبارزات و برنامه‏ هاى اسلامى شماست و در هر سنگرى عليه متجاوزان در كنار شما ايستاده است و از حقوق گذشته و امروز و آينده شما ان‌شاءاللَّه دفاع خواهد كرد و به آنان بگوييد كه اقتدار و اعتبار جمهورى اسلامى ايران متعلق به همه ملت‌هاى‏ اسلامى است و دفاع از ملت قهرمان و دلاور ايران در حقيقت دفاع از همه ملت‌هاى‏ تحت ستم است و ما با خواست خدا دست تجاوز و ستم همه ستمگران را در كشورهاى اسلامى مى‏ شكنيم و با صدور انقلابمان كه در حقيقت صدور اسلام راستين و بيان احكام محمدى -صلى اللَّه عليه و آله- است، به سيطره و سلطه و ظلم جهانخواران خاتمه مى ‏دهيم و به يارى خدا راه را براى ظهور منجى مصلح و كل و امامت مطلق حق امام زمان – ارواحنا فداه- هموار مى‏ كنيم.»

(صحيفه امام، ج‏20، ص: 345)

در بخشی دیگر از این پیام پرشور خمینی کبیر از سوی همه ملت‌ها فریاد برمی‌آورد:

«فرياد برائت ما، فرياد برائت همه مردمانى است كه ديگر تحمل تفرعن امريكا و حضور سلطه‌طلبانه آن را از دست داده‏ اند و نمى‏ خواهند صداى خشم و نفرتشان براى ابد در گلوهايشان خاموش و افسرده بماند و اراده كرده ‏اند كه آزاد زندگى كنند و آزاد بميرند و فريادگر نسل‌ها باشند.

فرياد برائت ما، فرياد فقر و تهيدستى گرسنگان و محرومان و پابرهنه ‏هايى است كه حاصل عرق جبين و زحمات شبانه‌روزى آنان را، زراندوزان و دزدان بين‌المللى به يغما برده ‏اند و حريصانه از خون دل ملت‌هاى‏ فقير و كشاورزان و كارگران و زحمتكشان، به اسم سرمايه‌دارى و سوسياليزم و كمونيزم مكيده و شريان حيات اقتصاد جهان را به خود پيوند داده ‏اند و مردم جهان را از رسيدن به كمترين حقوق حقه خود محروم نموده ‏اند.» (صحيفه امام، ج‏20، ص: 318)

ببینید آن ابرمرد تاریخ با چه خروشی ملت‌های مسلمان جهان را زیر یک پرچم گرد می‌آورد و در برابر، قدرت‌های جهانی را با چه عباراتی وصف می‌کرد. این دیپلماسی و این رفتار سیاسی یک حرکت بجا و ماندگار است، نه آنچه در مورد جیبوتی و ملت‌های دیگر شاهد بودیم.

چرا به جای تمسخر این ملت فقیر سردمداران استکبار را دست نمی‌اندازیم که سال‌هاست پنجه بر گلوی ملت‌ها افکنده‌اند و با فشار و ترور و جنگ و تحریم مانع پیشرفت آنها شده‌اند. چرا از بربریت و وحشی‌گری غرب در سال‌هایی نه چندان دور نمی‌گوییم؟ در سال‌هایی که کشوری چون سومالی که امروز به برکت استعمار نوین اروپا قحطی‌زده و بیچاره است، در روزگار رفاه و آسایش می‌زیست.

در سفرنامه ابن بطوطه جهانگرد قرن هشتم هجری آمده است:

از شهر عدن چهار روز در دریا سفر کردم و به شهر زیلع (جيبوتي) رسیدم … آنها گوسفندهایی فربه داشتند. مردم زیلع سیاه‌پوست و بیشترشان شیعه بودند. و آن شهری بود بزرگ که بازاری بزرگ داشت… سپس از آنجا به مقدشو (موگادیشو) رسیدیم… مردم آنجا شتران بسیاری داشتند که هر روز تعدادی را قربانی می‌کردند. و گوسفندان بسیار داشتند و مردمش بازرگانانی پرتوان بودند و با آن [پشم گوسفندان] لباس‌هایی می‌ساختند که مانند نداشت و از آنجا به سوی سرزمین مصر و دیگر جاها برده می‌شد.

«و سافرت من مدينة عدن في البحر أربعة أيّام و وصلت إلى مدينة زيلع … لهم أغنام مشهورة السّمن و أهل زيلع سود الألوان و أكثرهم رافضة، و هي مدينة كبيرة لها سوق عظيمة … ثم سافرنا منها … و وصلنا مقدشو … أهلها لهم جمال كثيرة ينحرون منها المئين في كل يوم، و لهم أغنام كثيرة و أهلها تجار أقوياء و بها تصنع الثياب المنسوبة إليها التي لا نظير لها، و منها تحمل إلى ديار مصر و غيرها» (رحلة ابن بطوطة، ج‏2، ص: 115)

گفته شده که مردم آن دیار را «جبرتي» می‌خوانده‌اند (معجم دمشق التاريخي، ج‏1، ص: 138) که شاید ریشه واژه جیبوتی باشد.

سفر ابن‌بطوطه در سال 1331 میلادی بوده است و نشانگر پیشینه 700 ساله اسلام در شاخ آفریقا و آبادانی آن دیار در سال‌های دور بوده است. آیا رواست که چنین مردم ریشه‌داری را با تمسخر گیریم و بانیان غارت و چپاول سرمایه‌ها و عقب‌ماندگی آنان را متمدن بدانیم؟

اصل 152 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز بر دفاع‏ از حقوق‏ همه‏ مسلمانان‏ و عدم‏ تعهد در برابر قدرت‌هاي‏ سلطه‌گر تأکید دارد:

«سياست‏ خارجي‏ جمهوري‏ اسلامي‏ ايران‏ بر اساس‏ نفي‏ هر گونه‏ سلطه‌جويي‏ و سلطه‌پذيري‏، حفظ استقلال‏ همه‏ جانبه‏ و تماميت‏ ارضي‏ كشور، دفاع‏ از حقوق‏ همه‏ مسلمانان‏ و عدم‏ تعهد در برابر قدرت‌هاي‏ سلطه‌گر و روابط صلح‏ آميز متقابل‏ با دول‏ غير محارب‏ استوار است‏.

افزون بر این اگر در فرهنگ «جیبوتی کجایی؟» مبنا وسعت کشورهاست، عربستان وسعتی بیش از ایران دارد و سودان هم‌وسعت با کشور ماست. بنا به این فرهنگ در مناسبات آینده بین المللی روسیه با مساحتی 10 برابر ایران و امریکا و چین با وسعتی 5 برابر ایران می توانند از عبارات «ایران کجایی؟» استفاده کنند!

در مناسبات جهانی نباید فقط چند کشور توسعه‌یافته را دید و چشم بر واقعیات دیپلماسی عمومی بست. بهتر است به جای جوگیر شدن در الفاظ سیاسی و تحت فشار شبکه‌های اجتماعی قدری بیندیشیم که در تصمیم‌گیری‌های بین‌المللی آینده ما و هر کشور قدرتمند دیگر به رأی‌های خرد اعضای سازمان ملل و جنبش عدم تعهد نیاز داریم.

مبادا در سخنرانی بعدی رئیس جمهور در سازمان ملل بر صندلی‌های خالی افزوده شود!

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

  1. صمد شاکرمی گفت:

    تحلیل مناسبی بود توهین و تحقیر در قاموس و فرهنگ ایرانی ها نیست /ازچیزی که ناراحت شدم این بود ناصر خسرو هم گفته رافضی

  2. صمدشاکرمی گفت:

    ببخشید ابن بطوطه درست می باشد

  3. جیبوتی گفت:

    وقتی لیونل مسی فوتبالیست را با ان الفاظ مورد حمله قرار دادند انتظار بدتر از اینها را داشتیم که خوشبختانه با “جیبوتی کجایی” کار به خیر گذشت
    مشکل اخلاق مردم باید حل بشه

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


ثبت نام دبستان پسرانه تربیتی طاها
ثبت نام دبستان پسرانه تربیتی طاها
خرید کتاب «بخوانید، اراده کنید و ثروتمند شوید»
خرید کتاب «بخوانید، اراده کنید و ثروتمند شوید»
خرید کتاب «پولطلا؛ نظام پولی تمدن نوین اسلامی» (تحریم گریز و تورم ناپذیر)
خرید کتاب «پولطلا؛ نظام پولی تمدن نوین اسلامی» (تحریم گریز و تورم ناپذیر)
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715