سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۱۳:۴۱ - ۱۳۹۴/۱۰/۱۵
عبدالباری عطوان
ترجمه اختصاصی ندای اصفهان؛
 آیا اعدام شیخ نمر جنگی مذهبی را روشن خواهد کرد؟ چرا هیچ کس در برابر اعدام ۴۶ نفر دیگر اعتراض نکرد؟   

تظاهراتی که در خیلی مکان‌ها در مخالفت با اعدام شیخ نمر برپا شد و تهدید به انتقامی که از جانب کشورها و أحزاب و سازمان‌ها با این تظاهرات همراه است، قطعا بیشتر شده و قابل کنترل نخواهد بود؛ خصوصاً با توجه به اینکه این اعدام‌ها بعد از فاجعه منی در مراسم حج اخیر واقع شد...

ندای اصفهان- مترجم: سعید امینایی (سطح ۳ حوزه علمیه)

دریافت متن مقاله به زبان اصلی: اینجا

 

درباره نویسنده: عبد الباری عطوان، نویسنده و روزنامه نگار و تحلیلگر فلسطینی متولد اردوگاه دیر البلح در بخش غزه در سال ۱۹۵۰ است.

او قبلاً (از سال ۱۹۸۹ تا ۲۰۱۰) رئیس و سردبیر روزنامه عربی القدس العربی بود که در لندن منتشر می‌شد. پس از اینکه این روزنامه از سوی یکی از شاهزادگان عرب خریداری شد در سرمقاله ای از خوانندگان خداحافظی کرد و از القدس العربی رفت. او بعدها پایگاه خبری رأی ألیوم را راه اندازی کرد و از آن زمان سرمقاله‌های خود را در این پایگاه می‌نویسد.

وی در برنامه‌های شبکه‌های تلویزیونی عربی و انگلیسی مانند بی بی سی، سی ان ان، العربیه و الجزیره حضور دارد. وی همچنین با روزنامه‌هایی مانند الشرق الاوسط و الحیات نیز همکاری داشته است.

تحلیل‌هایی که او از اوضاع منطقه ارائه می‌دهد، به دور از وابستگی‌های مذهبی و قومی و غالبا تحلیل‌هایی دقیق است که با زیرکی تمام و نگاه به همه جوانب موضوع انجام می‌شود. او همراه در سرمقالات خود و در کنار تحلیل ها، پیشنهادهایی قابل تأمل برای بهتر شدن اوضاع ارائه می‌کند.

شیخ نمر

عبدالباری عطوان: اگر به‌عنوان یک ناظر به عکس‌العمل‌های رسمی و مردمی در برابر اقدامی که سعودی انجام داد نگاه کنیم ـ اقدامی که بر اثر آن ۴۷ متهم به تروریسم اعدام شدند که برجسته‌ترین آنها عالم شیعه نمر باقر النمر و عالم سنی فارس آل شویل بود ـ می‌بینیم که در اعتراض به اعدام شیخ نمر کشورها و مردم به‌پا خاستند. او همان کسی است که فعالیت‌های خود را برای مخالفت با نظام و عملکرد آن و به‌حاشیه‌راندن شیعیان به راه‌های مسالمت‌آمیز محدود کرد. این در حالی است که هیچ کس برای مخالفت با اعدام ۴۶ نفر دیگر که سنی بودند و برخی از آنها نقشی حاشیه‌ای در تروریسم داشتند، تکان نخورد. چراکه از این می‌ترسند که متهم به همدردی با سازمان القاعده شوند یا در باتلاق آن بیفتند. وجه مشترک این است که همه اعدام‌شدگان در دادگاه‌هایی محکوم شدند که خالی از عدالت بوده و کسی نتوانست از خود دفاع کند.

اعتقاد نداریم که دستگاه‌های سعودی تا این حد احمق باشند که به بزرگترین اعدام ـ از زمانی که ۶۰ نفر را با رهبرشان، جهیمان العتیبی در سال ۱۹۸۰ اعدام کردند ـ با این تعداد در یک روز و در آغاز سال نو دست بزنند؛ بدون اینکه به همه پیامدهای آن اندیشیده باشد و انتظار عکس‌العمل‌های خشمگین از ایران و حزب‌الله و شیعیان در منطقه و همه دنیا نداشته باشد و اقدامات محتاطانه را برای مقابله با عملیات انتقام‌جویانه القاعده انجام نداده باشند. قطعا اهدافی مشخص پشت این کار غافلگیرکننده سعودی وجود دارد؛ اگرچه قبلاً اقرار کرده‌ایم سیاستمداران سعودی در ماه‌های اخیر مضطرب عمل کرده و عکس العمل‌های شتابزده از خود نشان می‌دهند.

***

چیزی که واضح است اینکه کسی که تصمیم این اعدام را گرفته، تعمد بر این داشته که پیامی تحریک‌آمیز برای دشمنانش در داخل سعودی و دشمنان منطقه‌ای ارسال کند تا تنشِ مذهبیِ بالاگرفته در منطقه را شدت بخشد و وضعیت پرآشوب مذهبی بین شیعه و سنی را بدتر کند و ایران و یارانش را به هر وسیله‌ای از جنگ نیابتی با عربستان، به جنگ مستقیم بکشد تا از این طریق اکثریت سنی را در تمام جنگ‌ها، چه جنگ‌های کنونی و چه جنگ‌های آینده، پشت عربستان جمع کند و در این راستا هیچ گزینه‌ای بهتر از مسائل مذهبی نیست.

بنابراین اتفاقی نبوده که این عملیات اعدام گروهی بعد از این واقع شده که شاهزاده محمد بن سلمان جانشین ولیعهد و تصمیم‌گیرنده نخست خاندان حاکم، ائتلاف اسلامی نظامی و امنیتی و سیاسی سنی را با ۳۴ کشور ـ و پس از چند روز از تشکیل شورای همکاری استراتژیک با ترکیه (کشور سنی هم‌پیمان دیگرش)، طی دیدار رئیس جمهور ترکیه رجب طیب اردوغان در ریاض ـ تشکیل داد. چراکه اعدام‌هایی که حکم آنها در حق محکومان بعضاً ده سال پیش (متهمان در انفجارات ریاض از گروه القاعده) و بعضا دو سال پیش (شیخ نمر) صادر شده، می‌توانست اجرایش چند ماه یا چند سال به تأخیر بیفتد.

اوضاع داخلی در عربستان در حال حاضر حالتی از جنب و جوش را در خود می‌بیند؛ چه در سطح خاندان حاکم و چه در سطح مردم؛ حالتی که در سایه دخالت عربستان در یمن به‌طور خاص و از بین رفتن درآمدها و بودجه این کشور در جنگ با یمن و تلاش برای خریدن حمایت دیگر کشورها از دخالت این کشور در یمن و حذف یارانه از برخی کالاهای اساسی (سوخت، آب و برق) و بالا رفتن کسری بودجه به‌وجود آمده است.

من شخصا از برخی اعضای خاندان حاکم سعودی به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم تماس‌هایی دریافت کردم که در مورد مخالفتشان با دخالت سعودی در جنگ یمن و کمک‌های مالی و نظامی بی‌سابقه به جنگ سوریه و دشمنی با کشورهای بزرگی همچون روسیه و حالت غضب در برابر ایالات متحده صحبت می‌کردند، همان‌گونه که در جلساتی خاص برخی از سعودی‌هایی که منتسب به نخبگان بودند، از همین أمور برای من سخن گفته‌اند.

مبالغه نکرده‌ایم اگر بگوییم پیامی که تصمیم‌گیرنده سعودی با این اعدام‌ها می‌خواهد به داخل این کشور ـ چه برای اکثریت سنی و چه برای اقلیت شیعی ـ ارسال کند، نه فقط هشدار، بلکه پیام تهدید است که می‌گوید مشت آهنین سعودی در برابر هیچ‌کسی که با نظام چه به‌صورت مسالمت‌آمیز و چه به‌صورت نظامی مخالفت کند، کوتاه نمی‌آید و امکان ندارد آنچه در تونس یا قاهره یا صنعا اتفاق افتاد ـ یعنی کنارآمدن با صداهایی که می‌خواهد پایه‌های نظام را بلرزاند یا حتی درباره سرنگون کردن آن بیندیشد ـ تکرار شود.

 آیا ایران در دام تحریک سعودی گرفتار شد؟

دستگاه‌های ایرانی در دام تحریک سعودی گرفتار آمدند. این گرفتارآمدن به‌روشنی در اشغال سفارت سعودی در تهران توسط تظاهر کنندگان و سوزاندن آن تجسد یافت. ایرانی که توافقی هسته‌ای با کشورهای ابرقدرت ششگانه امضا کرد و می‌خواهد تهمت تروریسم را از خود پاک کند تا مقدمات را برای بازگشت به جامعه بین‌الملل فراهم کند، خود در برابر خود آتش روشن کرد و با اجازه دادن به وقوع این حادثه که می‌توانست مانع آن شود، این حرکت را از بین برد. مخالفت با اعدام شیخ نمر چیزی است و اشغال سفارت چیزی دیگر؛ چراکه پیمان‌هایی بین‌المللی وجود دارد که حمایت از سفارتخانه‌ها را واجب می‌داند و همه کشورها را بدون استثنا ملزم به رعایت این قانون کرده است.

تظاهراتی که در خیلی مکان‌ها در مخالف با اعدام شیخ نمر برپا شد و تهدید به انتقامی که از جانب کشورها و أحزاب و سازمان‌ها با این تظاهرات همراه است، قطعا بیشتر شده و قابل کنترل نخواهد بود؛ خصوصاً با توجه به اینکه این اعدام‌ها بعد از فاجعه منی در مراسم حج اخیر واقع شد که تعداد زیادی از قربانیان آن از بین ایرانیان و حاجیان شیعه بودند و هیچ کس نمی‌تواند پیش‌بینی کند در روزهای نزدیک آینده چه اتفاقات و حوادث غافلگیر کننده‌ای رخ خواهد داد.

***

در سایه بالاگرفتن این تنش مذهبی بین سعودی و ایران، هیچ میانجیگری یا حرکتی برای مهارکردن آن و جلوگیری از تبدیل آن به یک فتنه شیعه و سنی بزرگ وجود ندارد، فتنه‌ای که به سبب آن صدها هزار نفر از هر دو طرف کشته شده و شهرها و زیرساخت‌ها ویران و صدها میلیارد دلار دود هوا خواهد شد.

ما میزان موفقیت این جنگ مذهبی را نمی‌دانیم. سازمان القاعده در عراق تلاش کرد شعله این جنگ را با ماشین‌های بمب‌گذاری شده روشن کند و داعش همین کار را تکرار کرد و می‌کند. اما اینکه خود سعودی با تمام توان خود را در این میدان بیندازد، اتفاقی جدید است و پرسش‌های زیادی را بر خواهد انگیخت.

سعودی‌ها دائما ایران را سرزنش می‌کنند و مسئولیت بالاگرفتن این اختلافات مذهبی را به گردن آنها می‎اندازند و جز این انتظار نمی‌رود و جنگ خود در یمن را با بهانه مقابله با نفوذ ایران توجیه می‌کنند. اما دوستانشان در امریکا از زبان مسئولان زیادی بیان کرده‌اند که معتقدند درباره میزان این نفوذ مبالغه صورت گرفته و این یعنی تبرئه ایران به‌طور مطلق. ایران کشور منطقه‌ای بزرگی است و بلندپروازی‌هایی دارد و این امر عجیب نیست؛ چراکه گسترش دایره نفوذ وجه مشترک بین ایران و کشورهای مانند آن مثل ترکیه و سعودی و مصر است.

منطقه بر لبه یک جنگ منطقه‌ای مذهبی قرار دارد و این جنگ منتظر شعله‌ای است که آتش آن را روشن کند و امیدواریم اعدام شیخ نمر در روز شنبه، آغازگر این جنگ نباشد؛ اما متأسفانه امید چیزی است و آنچه اتفاق می‌افتد چیزی دیگر.

ما در آستانه سال نو قرار داریم که چه‌بسا در تاریخ منطقه خونین‌ترین سال باشد و بعید نیست آتش‌بیار این معرکه، کشورهایی باشند که اعتقاد دارند در برابر انقلاب‌هایی که به بهار عربی شهرت یافته‌اند، ایمن هستند و در پی صادر کردن این انقلاب‌ها به کشورهای دیگر هستند.

ما منجم نیستیم و نخواهیم بود. اما آنچه بر دیوار نوشته شده، چیزهای زیادی را آشکار می‌کنند که روزهای آینده خواهیم دید.

برچسب‌ها: , , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

  1. ناشناس می‌گه:

    نمیدونم اشغال سفارت عربستان کار جاهل های داخلی و عکس العمل کند مسوولان کشور بود یا حادثه ای از پیش طراحی شده و خارجی؟

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق