شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: فرهنگ و هنر
چاپ خبر
۱۱:۱۴ - ۱۳۹۴/۰۴/۲۷
تشکیلات
آشنایی با مراکز فرهنگی شهر اصفهان
 مجتمع های فرهنگی اصفهان یا غول های تشکیلاتی؟   

کانون ها و مجتمع های بزرگ فرهنگی اصفهان به طور کلی به دو دسته سنت گرا و نسل جدید تقسیم می شوند. در بخش دوم سعی خواهیم کرد تا درباره روند تکامل کانون های فرهنگی و یا بعضاً اضمحلال آن ها بحث کنیم…

ندای اصفهان- سرویس فرهنگی: به عنوان تریبون مستقل و مردمی شهر، همواره دغدغه انعکاس دیدگاه های اشخاص و فعالین فرهنگی را سرلوحه کار خود قرار داده ایم. تا کنون بیش از ده مطلب تحلیلی در معرفی مراکز فرهنگی شهر اصفهان در این پایگاه خبری تحلیلی منتشر شده است که همگی بدون اسم مستعار و با نام حقیقی نویسنده بوده است. مطالب منتشر شده الزاما مورد تأیید ندای اصفهان نمی باشد و همواره فرصت نقد و نظر برای اشخاص حقیقی و حقوقی فراهم خواهد بود.

***

سجاد بخشی (دانشگاه آزاد نجف آباد): شهر اصفهان به جهت صبغه مذهبی همواره از پیشگامان عرصه فعالیت های تشکیلاتی فرهنگی بوده است؛ به گفته دکتر قاسم زاده -معاون فعلی فرهنگی و اجتماعی شهرداری اصفهان و از پیشگامان فعالیت تشکیلاتی فرهنگی در اصفهان- در حال حاضر ۶۵۰ کانون فعال فرهنگی در اصفهان وجود دارد که اغلب فعالیت این کانون ها به صورت فصلی و موقت است و از تعداد مذکور تنها بین ۲۰ تا ۲۵ کانون فعال فرهنگی هستند که سبک و روال کاری متفاوت با مابقی کانون ها دارند (+). ملاحظه می شود که تفاوت تعداد کانون های صاحب سبک با کانون های کوچک و محلی بسیار قابل ملاحظه است. اما حقیقتاً چه اتفاقی افتاده که تعداد معدودی از کانون های فرهنگی اصفهان این چنین تعالی و رشد پیدا می کنند و در طرف مقابل کانون های مستقل و محلی روز به روز کوچکتر شده و سرانجام دچار اضمحلال می شوند؟!

خیابان

برای بررسی این موضوع بد نیست که به بررسی فعالیت تعدادی از کانون های شناخته شده اصفهان بپردازیم.

مجتمع فرهنگی شهید مدرس از آن دسته مجموعه هایی است که برای هر فعال فرهنگی در اصفهان نام شناخته شده ای محسوب می شود. مجموعه ای که فعالیتش را در سال ۶۶ آغاز کرد و اکنون به یکی از قوی ترین تشکل های فرهنگی اصفهان و چه بسا کشور تبدیل شده است. تاسیس سه مدرسه و انتشارات شهید مدرس در این سال ها توسط این مجتمع فرهنگی متضمن این مطلب است که تشکیلات مجتمع شهید مدرس به خوبی روند تعالی را طی کرده است. قابل ذکر است که آیت الله سید اسماعیل هاشمی، حجت الاسلام سالک (نماینده فعلی اصفهان در مجلس) و دکتر سقائیان نژاد از موسسین این مجموعه فرهنگی بوده اند. سبک مرکز مدرس همان روش سنتی دهه اول انقلاب است. اعضایی از مدارس انتخاب می شوند (که البته با تاسیس مدارس این کار بیشتر بر روی مدارس خود مجتمع متمرکز شده است). با ورود این اعضا به چرخه مرحله تربیتی آغاز می شود و به طور معمول تا سال های دانشگاه و اخیراً با تشکیل شاخه خانواده تا زمانی که اعضا مایل باشند، ادامه پیدا می کند. در این مجتمع فعالیت ها شامل برپایی هیئت مذهبی در ایام سوگواری، جلسات هفتگی، جلسات سیاسی، اردو و… می شود.

– سابقه قریب به ۲۵ سال فعالیت مستمر مجتمع فرهنگی شهید بهشتی نشان می دهد تفکر تشکیلاتی و کار منسجمی مسئولیت رهبری این مجموعه را بر عهده داشته است و البته نگاهی به اعضای موسس و هیئت امنای مجتمع مؤید این مسئله است؛ برادران نادرالاصلی (از جمله مجید نادرالاصلی مدیرکل اسبق سیاسی استانداری)، علیرضا گلبازخانیان (مدیرکل اسبق تر! سیاسی استانداری)، سید مهدی سیدین نیا (رئیس حوزه هنری اصفهان) از جمله اعضاء این مجتمع فرهنگی هستند. سبک کاری مجتمع شهید بهشتی به قول دکتر قاسم زاده کپی برابر اصل مجتمع شهید مدرس است.

هیئت رزمندگان اسلام را اگرچه نمی توان یک تشکل فرهنگی نامید ولی به دلیل برگزاری برنامه های مذهبی متناوب در طول سال نشان داده از بسیاری تشکل های فرهنگی شهر پر مخاطب تر و فعال تر است. البته قرق کردن مسجد امام در سال های اخیر برای برگزاری برنامه های رزمندگان نشان از نفوذ بالای اعضای هیئت رزمندگان دارد.

مجتمع های ۱۵ خرداد، کانون قدس، شهید مفتح، عترت و… نیز فعالیتی مشابه مجتمع شهید بهشتی و شهید مدرس دارند. البته گستره فعالیت کانون های بهشتی و مدرس وسیع تر است. به طور کلی می توان این مجتمع ها را در حیطه فعالان فرهنگی سنت گرا دسته بندی کرد.

– اما از اوایل دهه هشتاد با ظهور وسایل ارتباطی نوین و بالطبع تغییر ذائقه فرهنگی مردم به خصوص جوانان، فعالان جوان فرهنگی به تکاپوی تغییر روش های سنتی تبلیغات فرهنگی افتادند؛ در نتیجه کانون های فرهنگی با سبک های جدید تاسیس شدند. مجتمع فرهنگی عاشورائیان از این دست کانون های فرهنگی است. این تشکل فرهنگی اگرچه با قدمت ده ساله نسبت به دیگر کانون های شهر اصفهان کم سابقه تر محسوب می شود اما در همین زمان توانسته مخاطبان قابل توجهی را جذب کند. عاشورائیان روشی کاملاً متفاوت با مجموعه هایی از قبیل مدرس و بهشتی دارد. این مجتمع اگرچه همچنان بر برپایی هیئت در مراسم مذهبی و جلسات هفتگی پایبند است ولی سعی کرده همین برنامه ها را نیز به روشی جوان پسند برگزار کند که در این کار تا حد زیادی موفق بوده است. اما فعالیت شاخص عاشورائیان در یکی دو سال اخیر برپایی برنامه “سنگر اجتماعی” بوده است. این برنامه سبکی متفاوت برای تربیت افسران جوان جنگ نرم است؛ سنگر اجتماعی از بسیاری خطوط قرمز دیگر تشکل های فرهنگی شهر اصفهان می گذرد؛ در سنگر اجتماعی دخترها و پسرها کنار هم می نشینند و برای آموختن روش های تبلیغی نوین! کلیپ هایی می بینند که شاید هیچ کجا غیر از عاشورائیان جسارت پخش آن ها را نداشته باشند. (تصور کنید روزی مجتمع های شهید مدرس و شهید بهشتی تن به چنین کارهایی دهند!) قابل ذکر است وحید ملتجی بسیار! فعال فرهنگی، ریاست شورای سیاست گذاری عاشورائیان را بر عهده دارد.

مجتمع های باران، شهید اژه ای، کانون فانوس (اینجا پسرها را راه نمی دهند!)، گردان فرهنگی سلمان (دارالولایه) و… از کانون های فرهنگی نسل جدید در اصفهان محسوب می شوند که البته گستره کاری هیچ یک با عاشورائیان قابل قیاس نیست.

مجتمع های فرهنگی یا غول های تشکیلاتی- بخش دوم

همانگونه که در بخش اول نوشته بیان شد. کانون ها و مجتمع های بزرگ فرهنگی اصفهان به طور کلی به دو دسته سنت گرا و نسل جدید تقسیم می شوند. در بخش دوم سعی خواهیم کرد تا درباره روند تکامل کانون های فرهنگی و یا بعضاً اضمحلال آن ها بحث کنیم.

اگر قدری پیرامون تعالی کانون های بزرگ فرهنگی بنگریم، در می یابم همه آن ها در یک نقطه وحدت دارند و آن وجود پشتوانه های قدرتمند و صاحب نفوذ است. توجه کنید: مجتمع شهید مدرس، حاج آقا سالک و دکتر سقاییان نژاد- مجتمع شهید بهشتی، مجید نادرالاصلی و مهدی سیدین نیا- هیئت رزمندگان، مسئولان نظامی- عاشورائیان، وحید ملتجی (و به عبارتی بهتر شهرداری اصفهان)

یقیناً دغدغه مندی بزرگان و منتفذین شهر برای فرهنگ بسیار ستودنی است اما به نظر می رسد مسئولان بزرگوار فراموش کرده اند که در برابر تمام کانون های فرهنگی شهر باید حس دغدغه مندی داشته باشند. همانگونه که در بخش اول ذکر شد از ۶۵۰ کانون فرهنگی شهر تنها ۲۵ کانون فعال وجود دارد. چرا باید اینگونه باشد که بیش از ۶۰۰ کانون مستقل که هرکدام می توانند خود منبعی برای پرورش جوانان و نوجوانان این شهر باشند ناجوانمردانه فدای ۲۵ کانون وابسته شوند. توجه کنید که اگر گستره فعالیت این کانون های وابسته شامل حال همه افراد مستعد در این شهر می شد احتمالاً این دغدغه کمتر ایجاد می شد اما متاسفانه ورودی کانون های منتخب شهر تنها از مدارس نمونه ای مانند شهید اژه ای، سادات و… است؛ در حالی که بسیاری از استعدادها و نخبگان در کوچه پس کوچه های محله های کمتر برخوردار شهرمان در حسرت جرعه ای فرهنگ رو به اعمال ضد فرهنگ می آورند.

یقیناً بزرگان شهر به خوبی در خاطر دارند که در دوران انقلاب جمع های کوچک و محدود بود که موج انقلابی عظیم را بوجود آورد؛ جمع هایی که حول محور شخصیت های انقلابی در همه محله ها و خانه های اصفهان تشکیل می شدند. کانون های انقلابی که محله و مسجد محور بودند نه تشکیلات محور.

صد البته نفس کار تشکیلاتی همانگونه که بزرگانی همچون شهید بهشتی بر آن تاکید داشته اند مورد نیازِ حرکت انقلاب است اما غفلت از مجامع متوسط و کوچک باعث می شود تا روند حرکت های سیاسی و فرهنگی انحصاری شود. همانطور که متاسفانه در حال حاضر چنین انحصارطلبی را بعضاً می توان مشاهده کرد. در مجتمع های بزرگی چون شهید مدرس و شهید بهشتی کادر تربیت می شوند، همین نیروها توسط رؤسای صاحب نفوذ مجتمع به سمت نهادهای کلیدی همانند صدا و سیما، شهرداری، اداره ارشاد و… گسیل داده می شوند و این سیکل بسته مدام ادامه پیدا خواهد کرد و در نتیجه همواره یک جریان فکری در این نهادها بر مسند کار خواهند بود. نهایتاً مدیران قدرتمندی بر سر کار می آیند اما جامعه، جامعه ای فقیر به لحاظ فرهنگی باقی خواهد ماند.

به طور حتم مدل انقلابی تشکیلاتی – تشکیلات محله محور- برتری های قابل توجهی نسبت به مدل فعلی فعالیت فرهنگی دارد که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱- تقویت جایگاه مساجد به عنوان نماد اسلام و انقلاب

۲- آسیب شناسی نقاط مختلف شهر و در نتیجه تلاش برای رفع معضلات

۳- کشف استعدادها و نخبه هایی که سال ها در زیر سایه فقر بوده اند

۴- تقویت بنیان خانواده در اثر ارتباط نزدیک با آن

۵- استفاده از ظرفیت روحانیون به عنوان قشر جریان ساز انقلاب

و چندین مزایای دیگر که از مجال بحث خارج است.

به نظر می رسد زمان آن رسیده تا مدیران فرهنگ دوست پا را از چارت های تشکیلاتی و بوروکراسی معمولشان فراتر گذاشته و نگاهی جامع داشته باشند و اجازه ندهند تشکل های بزرگ همانند اژدهایی به راحتی کانون های کوچک را یکی پس از دیگری ببلعند؛ انتظار می رود مسئولان شهری همانگونه که برای تشکیلات بزرگ هزینه می کنند نسبت به فعالیت کانون های فرهنگی نوپا نیز اهتمام داشته باشند.

البته در این مسیر قدم هایی هرچند کوچک برداشته شده (همانند تشکیل کانون های فرهنگی مساجد و حلقه های صالحین بسیج) اما بدون شک تا رسیدن به آن نقطه که در هر محله کانونی مستقل و قدرتمند وجود داشته باشد فاصله بسیاری داریم.

برچسب‌ها: , , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق