شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
۰۵:۵۷ - ۱۳۹۴/۱۰/۲۴
مدیریت زمان
مديريت زمان/
 گوهر زمان و شناخت آسیب ها و سارقان وقت +دانلود پاورپوینت   

خواب زياد، مکالمات اضافي و غير مفيد، سؤالات بي جا، عدم واگذاري امور قابل واگذاري به ديگران، عدم مشورت با افراد خبره، تلفن، موبايل، راديو، تلويزيون، شرکت در جلسات اضافي و مباحث غير ضروري، ديدارهاي بدون برنامه هاي قبلي و مراجعات نابهنگام، پرداختن به اهداف جزئي و غير مهم و... برخی از دزدان زمان هستند

ندای اصفهان- زهرا آصالح (فعال فرهنگی)/

یکی از بنیادی ترین و مفیدترین مهارت های لازم برای یک زندگی موفق و تصحیح و سالم سازی روابط خانوادگی و اجتماعی مهارت مدیریت زمان است، چرا که زمان ارزشمندترین گوهر الهی در اختیار انسان و شریف ترین و اصلی ترین نعمت الهی است.

متن زیر با بهره گیری از منابع مختلف (ازجمله کتاب مدیریت زمان حجت الاسلام مهدی نیلی پور) سعی کرده است مطلبی نسبتا جامع را ارائه دهد. همچنین جهت استفاده بهتر پاورپوینت این مقاله را می توانید از اینجا دانلود کنید.

***

تعریف: مدیریت زمان یعنی تسلط و حاکمیت بر زمان با جدیت و تلاش تمام و مهار نمودن عمر (سال، ماه، هفته، روز، ساعت، دقیقه و ثانیه های زندگی)

مدیریت زمان

 مدیریت زمان بر مبنای چند محور اصلی:

الف) محور اول شناخت اهمیت وقت:

ما غالباً درباره ی ارزش، اهمیت و هزینه وقت و زمان، گفتگو می کنیم، امّا با این وجود به ندرت از طریق محاسبه، هزینه ی وقت را در یک جلسه یا یک گردهمایی یا کنفرانس به دست می آوریم. اگر مثلاً برای هر دقیقه ارزشی معادل ۱۰۰۰ تومان در نظر بگیریم، در می یابیم که با اغتنام یا اتلاف وقت، به ازای هر دقیقه همان اندازه پول به دست می آوریم یا از دست می دهیم. ما باید برای وقت به عنوان ارزشمندترین سرمایه زندگی خود، اهمیت قائل شویم.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در این زمینه می فرمایند: «هیچ روزی نیست مگر اینکه ندا می کند: ای فرزند آدم! من آفریده ای جدیدم و هرگاه که کاری در من می کنی گواه و شاهد توأم، پس در من کار نیک انجام ده تا به آن کار بر تو گواهی دهم، که اگر بروم دیگر مرا نخواهی دید، شب نیز چنین می گوید.»
و یا در حدیثی دیگر می فرمایند:
«به عمر خود بخیل تر باش تا به درهم و دینارت.»

ب) محور دوم، شناخت آسیب ها و دزدان وقت

وقت طلاست، بلکه فراتر از طلاست و همان طور که طلا دزد دارد پس وقت هم دزد دارد. اگر وقت مهم تر از طلاست پس مراقبت و محافظت از وقت، حساس تر و دقیق تر خواهد بود. اگر وقت طلای نامرئی و بی رنگ است، دزدان آن هم معمولاً پنهانی و نامرئی هستند. پس باید دزدان وقت را بشناسیم تا قدرت و مدیریت و مهار زمان، در ما تقویت گردد.
معرفی تعدادی از دزدان وقت:

عادات غلط، بی نظمی، بی برنامگی، خواب زیاد، مکالمات اضافی و غیر مفید و پرحرفی، سؤالات بی جا، عدم واگذاری امور قابل واگذاری به دیگران، عدم مشورت با افراد خبره، تلفن، موبایل، رادیو، تلویزیون، شرکت در جلسات اضافی و مباحث غیر ضروری و بعضاً مفسده انگیز، دیدارهای بدون برنامه های قبلی و مراجعات نابهنگام، پرداختن به اهداف جزئی و غیر مهم، عدم اولویت بندی کارها و پرداختن به امور غیر اولویت دار، طول دادن مکالمات و زمان صرف غذا، وسواس و تکرار کارها، رفت و آمدهای غیر مفید، وسایل را بر جای خود نگذاشتن، برعهده گرفتن کاری بدون تخصّص، انجام کارها بدون وسیله مناسب، عدم آسیب شناسی اقدامات و برنامه ها، عدم استفاده از تجارب گذشته زندگی، تفریحات کاذب و غیر لازم یا ارتکاب گناه (مانند قمار بازی و…)، خیال بافی و غرق در افکار بودن، غم و اندوه و افسردگی.

ج) محور سوم، شناخت اصول مدیریت زمان

۱- اصل برنامه ریزی برای کوچکترین واحد زمان:

برنامه ریزی روزانه به شما کمک می کند تا در طول روز کارهای بیشتری را به پایان برسانید و روی زندگی خود کنترل بیشتری داشته باشید.

مراحل برنامه‌ریزی عبارتند از:
الف) فهرست کردن کلیه‌ی برنامه‌ها و کارهایی که متعلق به همان روز است، در ضمن کارهایی که از گذشته مانده را نوشته و براساس اولویت کارهایی را در برنامه قرار دهیم که ما را در رسیدن به هدف کمک کند.
ب) تعیین وقت برای فعالیت‌ها.
ج) در نظر گرفتن وقت برای کارهای غیر منتظره.

علی (علیه‌السلام) در این باره می‌فرمایند: «أَدَلّ شَی‏ءٍ على غِزارِهِ العَقل حُسنُ التَّدبیرِ»؛ بهترین دلیل بر کمال عقل، خوب برنامه‌ریزی کردن است.

۲- اصل اولویت بندی کارها:

تعیین اولویت ها و پرداختن به امور اهمّ، از مهمترین اصول مدیریت زمان است. البته اگر کسی تمام کارهایش مهم باشد به معنای آن است که هیچ کار مهمی ندارد، لذا لازم است که با دقت نظر، وظایف، مسئولیت ها و اهداف را اولویت بندی نموده و حق تقدم کارهای اهم را همواره رعایت کرد. در نظر داشته باشید که معمولاً ۵۰ تا ۶۵ درصد کارهای ما غیر مهم است و ۱۵ درصد از کارهای ما معمولاً اهم و ۲۰ درصد آنها هم مهم می باشند. و نباید حجم بسیار زیاد امور غیر مهم و حتی مهم و اکثریت بودن آنها ما را فریب دهد و از امور أهم باز دارد.

۳- اصل آشنایی با راه های صرفه جویی در وقت:

چند روزی از این دستورالعمل ها پیروی کنی، به زودی از نتایج آن حیرت زده خواهی شد:
الف) هر روز صبح، کارهای آن روز را فهرست کن و پس از اتمام هر مورد، آن را در فهرست خط بزن.
ب) هرگز دوستی را ملاقات نکن مگر اینکه قبلاً با او قراری حضوری یا تلفنی گذاشته باشی.
پ) همیشه در جیب خود مداد با کاغذ یا یک دفترچه یادداشت کوچک داشته باش تا برنامه و فکرهای نو را در زمان بیکاری در آن یادداشت کنی.
البته غنیمت شمردن وقت به این معنی نیست که زمان تفریح و استراحت برای خود در نظر نگیریم، بلکه به این معنی است که از تلف شدن وقت جلوگیری کنیم.

۴- اصل «فقط روزی یک ساعت»:

با کنار گذاشتن یک ساعت در هر روز کاری، ۲۶۰ ساعت در سال یا معادل ۳۲ روز کامل کاری در سال به دست می آوری. در این زمان می توانی کارهای بزرگ و زیادی را به انجام برسانی.

۵- اصل هدفمندی و هدف گذاری ( کلید طلایی مدیریت زمان):

یکی از علل مهم موفقیت، هدفمندی و هدف سازی در زندگی است. افراد گمراه، افرادی بی هدف و یا بدهدف هستند. باید به اهداف کوچک و بزرگ بیاندیشیم و با تصویر و ترسیم آن اهداف و با توجه به راه و روش های علمی و برنامه ریزی صحیح آنها را به مرحله ی اجرا در آوریم.

۶- اصل توجه به آهنگ نوسانات حالات و آمادگی های خود:

هر فرد در ساعاتی از شبانه روز، دارای آماده ترین و پرانرژی ترین حالات است، در ساعاتی دارای آمادگی و انرژی متوسط و در ساعاتی دارای انرژی ضعیف و ناکارآمد می باشد. بر اساس همین آهنگ و نمودار نوسانی، باید کارهای اولویت دار، متوسط، عادی و روزمره را تقسیم نمود. قرار دادن وظایف اهم پیچیده و یا ناخوشایند که مستلزم تمرکز حواس، استرس و یا نگرانی است در زمان های اولیه صبح که انسان بیشترین آمادگی را دارد، در موفقیت انسان بسیار تأثیرگذار است.

۷- اصل واگذاری وظایف:

یکی از اصول مدیریت زمان، واگذاری بخشی از وظایف و مسئولیت ها و کارهای قابل واگذاری به دیگران، برای به دست آوردن زمان بیشتر و در نتیجه پرداختن به امور لازم و اهم است.

۸- اصل خلوت و داشتن لحظه های غیب:

سعی کنید در همه ی ساعات شبانه روز در دسترس نباشید؛ بلکه ساعاتی را برای تفکر، عبادت، مطالعه، برنامه ریزی، مراقبه و خلوت با خود قرار دهید و با استفاده از این زمان علاوه بر تقویت ارتباط با خویش، اولویت های کاری خود را معلوم سازید و چک لیستهای روزانه، ماهانه و سالانه را بررسی، ارزیابی و تکمیل نمائید.

۹- اصلی مثبت اندیشی و فعالیت مثبت:

همیشه باید سعی کنیم به مثبت اندیشی عادت نمائیم تا از خود برخوردها و رفتارهای مثبت و گرمی بروز دهیم و از زندگی خود راضی و خشنود باشیم. قرآن می فرماید: (چه بسیار پیش آید که چیزی را ناخوشایند می شمارید ولی در واقع خیر و صلاح شما در آن باشد…) علاوه بر مثبت اندیشی، سعی کنید در هر روز حداقل چند کار مثبت و لذت بخش انجام دهید تا مابقی ساعات و برنامه های روزانه ی شما را تحت تأثیر قرار دهد و در طول روز، با انگیزه ی کافی و انرژی بتوانید به فعالیت خود ادامه دهید.

۱۰- اصل توجه به امروز:

یکی از اصول مهم مدیریت زمان، توجه به زمان حال و عبور از گذشته می باشد، چرا که در بسیاری از امور ما به خاطر پرداختن به گذشته و مشکلات آن، زمان حال را نیز از کف داده و گذشته های تاریک و یا غیر مفید خود را تکرار می نمائیم. شعار توجه به امروز به معنای عدم آینده نگری و یا عدم عبرت از گذشته نیست، بلکه به معنای حداکثر استفاده از موجودی امروز و فرصت در اختیار است.
امام علی (علیه السّلام) می فرمایند: «گذشته ی عمر تو رفته است و باقیمانده ی آن محل تردید است، پس زمانی را که در آن به سر می بری، برای کار و عمل غنیمت شمار.»

۱۱- اصل استراحت های منظّم:

استراحت های منظم در حکم توقف ها و فرصت های تنفسی هستند که می توانند در شما تجدید قوا نموده و شما را برای کارهای طولانی و سنگین همواره آماده نگه دارند. به اندازه کافی بخوابید، رژیم غذایی سالمی داشته باشید و مرتب ورزش کنید. داشتن یک زندگی سالم تمرکز شما را افزایش می دهد و مسیرهای موفقیت بیشتری را برایتان هموار می کند. وقتی سالم باشید کارآیی شما زیادتر می شود و در نتیجه طی یک زمان کوتاه کارهای بیشتری را به پایان می رسانید. اگر کارمند هستید چند روز به مرخصی بروید تا انرژی شما دوباره احیا شود و فعالیت های روزانه تان را با انرژی بیشتری از سر بگیرید.

۱۲- اصل تطویل و تغییر طول زمان و با برکت نمودن آن:

ما در فرهنگ اسلامی و جهان بینی توحیدی معتقدیم که: «لیلهُ القدر خیرٌ من ألف شهر» بر اساس این اندیشه دینی، فشرده سازی زمان ممکن است. باید بدانیم که همه ی کثرت ها به وحدت برمی گردد و هر کثرتی قابلیت بازگشت به وحدت را دارد، به طور مثال جلسات چند ساعته را می توان به جلسات یک ساعته، تماس های چند دقیقه ای را به تماس های یک دقیقه ای و یا کار کردن با چند وسیله را به کار کردن با یک وسیله چند کاره تبدیل نمود.
در قرآن کریم و روایات این ایام با برکت معرفی شده اند: ماه مبارک رمضان– ماه رجب– ماه شعبان– شبهای قدر– روز جمعه– سحرهای هر شب _ عید غدیر و عید قربان

۱۳- اصل انتخاب مکان مناسب برای انجام امور:

در بسیاری از اوقات مکان مناسب، موجب به حداکثر رسیدن بهره وری از زمان می باشد، مثلاً نماز در مسجد، مطالعه در کتابخانه، ورزش در ورزشگاه و…

۱۴- اصل «گاهی دیرتر بروید»:

به برخی از محافل و مجالس که دعوت می شویم می توان دیرتر رفت و زودتر آن جا را ترک کرد. اگر امکان تأخیر در رفتن به مجلسی وجود دارد و عدم حضور اولیه شما موجب وقت کشی دیگران و یا بروز مشکلات و یا خلف وعده نمی شود کمی دیرتر بروید، البته این تأخیر باید با هدف بهره وری از اوقات باشد.

۱۵- اصل استفاده از اوقات سوخته:

وقت های سوخته یعنی وقت های خستگی، افسردگی، خواب، غذا خوردن، رفت و آمد و… باید برای این وقت ها، برنامه داشته باشید.
یکی از شاگردان امام خمینی (ره) در این خصوص می گوید: «امام آن قدر برای وقت حساسیّت داشتند که اگر کسی در راه می خواست با معظم له صحبت کند، نمی توانست ایشان را متوقّف سازد که ایشان دیرتر به مقصد برسد البته امام همان طور که در راه حرکت می کردند، پاسخ سؤال ها را می دادند.» راه های استفاده از زمان های سوخته : همراه داشتن یک کتاب کوچک برای مطالعه – همراه داشتن یک دفترچه کوچک برای یادداشت برداری –همراه داشتن یک ضبط صوت کوچک جهت استفاده از نوارهای مفید و علمی.

۱۶- اصل مهارت گفتن “نه

کارهای غیر ضروری و اضافی را قبول نکنید. اگر فردی از شما کاری خواسته که برنامه زمانی تان را کاملاً بر هم می ریزد مؤدبانه عذرخواهی کنید و به سادگی “نه” بگویید.

اهمیت وقت از دیدگاه قرآن و روایات

در آیه نخست سوره عصر می خوانیم: «والعصر» یعنی سوگند به زمان، که یکی از معانی زمان، وقت است.

در سوره زمر می خوانیم: «اَنْ تقولَ نفسٌ یا حسرتی علی ما فَرَّطْتُ فی جَنْبِ اللّه»؛ باید ترسید از آن روزی (روز قیامت یا روز مرگ) که انسان (بیهوده گرا) بگوید: افسوس بر من از کوتاهی هایی که در اطاعت فرمان خدا کردم»

در سوره فاطر می خوانیم: و هم یَصْطَرِخوُن فیها ربنّا اَخرِجْنا نَعْمَلْ صالحا غیرَ الذی کُنّا نَعمَل اَوَلَم نُعَمِّرکُم ما یَتَذَکَّرُ فیه من تَذَکَّر وَ جائَکُمْ النَذیرُ فَذوُقوا فما للظالمین من نصیر؛

ناسپاسان در دوزخ فریاد می زنند: پروردگارا! ما را خارج کن تا عمل صالح انجام دهیم، غیر از آنچه انجام می دادیم. آیا شما را به اندازه ای که متذکران در آن زمان می توانستند متذکر شوند، عمر و فرصت ندادیم؟ و آیا انذار کننده به سراغ شما نیامد؟ اکنون عذاب را بچشید که برای ستمکاران هیچ یاوری نیست. این آیه بیانگر بازخواست شدید خداوند از کسانی است که اوقات ارزشمند زندگی خود را در دنیا بیهوده مصرف نمودند و از اطاعت خدا بازماندند.

غنیمت شمردن فرصت در کلام معصومین(ع)

 ۱. رسول خدا صلی الله علیه و آله

پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله می فرماید: «هر کس دری از خیر بر او گشودند، فرصت غنیمت شمارد که نداند چه وقت بسته خواهد شد».

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به مولای متقیان، علی(ع) می فرماید:

ای علی! از چهار چیز پیش از چهار چیز بهره ببر! از جوانی ات پیش از پیری و تن درستی ات پیش از بیماری و بی نیازی ات پیش از نیازمندی و زندگی ات پیش از مرگ.

رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله در وصیتی به ابوذر رحمه الله فرمود: یا اباذر! کُنْ عَلی عُمرِک اَشَحّ مِنْ دِرهمِک ودینارِک ؛ ای ابوذر! در مورد عمر خود حریص تر از پول و ثروت خود باش.

۲. امیرمؤمنان، علی(ع)

حضرت علی(ع) درباره پرهیز از تأخیر در کار، به ابوذر می فرماید:

ای اباذر! از تأخیر در عمل بپرهیز که امروز از آنِ تو است و از فردا خبر نداری. اگر فردایی داشتی، در آن فردا چنان باش که در امروز و اگر فردایی نداشتی، برای کوتاهی کردن امروز پشیمان نخواهی شد.

«دنیا سه روز است: روزی که با هر چه در آن بود، گذشت و باز نخواهد گشت و روزی که در آنی و سزاوار است که آن را غنیمت دانی و روزی که نمی دانی از آنِ که خواهد بود و چه بسا تو در آن به سرای دیگر رخت بربندی. روز گذشته، حکیمی ادب کننده است و روزی که در آنی، دوستی در حال وداع است و اما از فردا، تنها امیدی به آمدنش داری. پس، از امروز توشه برگیر و از آن به شایستگی جدا شو. فقط به کاری که کرده ای، اطمینان داشته باش و از دل بستن و فریفته شدن به آرزو و امل بپرهیز.

۳. امام حسن(ع)

امام حسن(ع) درباره غنیمت شمردن فرصت می فرماید: «فرصت، به شتاب از دست می رود و به کندی بازمی گردد».

۴. امام محمدباقر(ع)

«از کوتاهی کردن به هنگام فراهم آمدن فرصت بپرهیز که این، میدانی است که به زیان اهل خود جریان دارد».

۵. امام صادق(ع)

«در تندرستی، پیش از بیماری و در نیرومندی، پیش از ناتوانی و در زندگی، پیش از رسیدن به مرگ، برای خود چیزی فراهم آر!»

«دل های خود را به آنچه از دست رفته، مشغول نسازید که در این صورت، ذهن خود را از آماده شدن برای آنچه هنوز نیامده است، باز خواهید داشت».

آن بزرگوار می فرماید: امیرمؤمنان، علی(ع) به برخی از یاران خود نوشت:

«آنچه را از عمرت باقی مانده، دریاب و مگو فردا و پس فردا. بسیار کسان پیش از تو سرگرم آرزوها و امروز و فردا کردن ها گشتند و گرفتار اجل شدند و غفلت زده مردند».

همچنین آن حضرت به نقل از حضرت علی(ع) می فرماید: «مبادا که برای پرداختن به عمل، امروز و فردا کنید؛ هر وقت امکان برایتان پیدا شد، به کار برخیزید».

با توجه به بررسی روایات و سیره‌ی معصومین (علیهم‌‌السلام) می‌توان گفت که ایشان در مدیریت زمان ۴ ویژگی داشتند:

وقت شناس بودند ۲- برنامه‌ریزی داشتند ۳- تقسیم کار داشتند ۴- در همه‌ی امور نظم را مورد توجه قرار می‌دادند.

 

سوالات:

  • اهمیت مدیریت زمان چیست؟

الف ) سالم سازی روابط خانوادگی و اجتماعی     ب ) درک زمان       ج ) ارزشمندترین گوهر الهی است در اختیار انسان     د) گزینه الف و ج

  • کدام گزینه در بهره مندی از مدیریت زمان دخالتی ندارد؟ (با توجه به کلام امام علی علیه السلام)

الف ) صبر بر سختی ها                     ب) پر انرژی بودن                       ج) عجله نکردن                         د) منظم بودن

  • همراه داشتن یک کتاب کوچک برای مطالعه از کدامیک از اصول مدیریت زمان می باشد؟

الف) اصل هدفمندی           ب) اصل تطویل طول زمان           ج) اصل توجه به امروز               د) اصل استفاده از اوقات سوخته

  • کدام ویژگی در مدیریت زمان سیره معصومین (علیهم السلام) است؟

الف) برنامه ریزی                     ب) تقسیم کار                             ج) وقت شناسی                           د) همه موارد

  • چگونه قدرت، مدیریت و مهار زمان در ما تقویت می گردد؟

الف ) با شناخت دزدان وقت                   ب) با مطالعه               ج) با تلاش و پشتکار       د) با استراحت به موقع

برچسب‌ها: , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

  1. ناشناس می‌گه:

    مطلب تکراری! قبلا هم دقیقا از همین مرجع مطلب مشابه داشتید دبیر ندارین شما؟فکر کردین گر وگر مطلب گذاشتن نشان کیفیت کارتونه؟

  2. مدیریت پول می‌گه:

    از دست دادن پول برای بعضیا مهم تر از از دست دادن زمانه و این راهکارها اکثرا فایده ای برای انها ندارد

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق