جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: سیاسی
چاپ خبر
۱۶:۰۸ - ۱۳۹۴/۰۹/۲۱
رضا صفری
گفتاری از استاد رضا صفری؛
 جریان شناسی سیاسی رسانه/ پایگاه های فکری فرهنگی یک رسانه در کجاست؟   

آیا جریان رسانه ای را می شناسیم؟ از بسیاری مدیران رسانه پرسیدم که برای که می نویسید؟ می گویند: «برای مردم»، می پرسم برای کدام مردم؟ پائین شهر یا بالای شهر؟ نه مخاطب ما می داند چه باید بخواند و نه نویسنده ما می داند برای چه کسی می خواهد بنویسد...

به گزارش خبرنگار ندای اصفهان، متن زیر سخنرانی آقای رضا صفری، مسئول بسیج رسانه استان اصفهان در کارگاه آموزشی رسانه شهید آوینی است که در هفته بسیج در خانه انقلاب اسلامی خیابان جامی ایراد شده است. صحبت بر سر آن است که تکثر رسانه ای به دور از کیفیت، راه به جایی نمی برد و لازمه اثرگذاری و افزایش کیفیت در تولید محتوا، شناخت و جریان شناسی رسانه است. لازمه جریان شناسی رسانه نیز نگاه ارگانیک و جامع (و نه مکانیکی و تک بعدی) است.

دریافت فایل پاورپوینت این جلسه: دانلود

***

بسم الله الرحمن الرحیم… ابتدا باید با هدف از جریان شناسی رسانه آشنا شویم، شاید نگاهی را که امروز می خواهیم بررسی کنیم کسی تا کنون اینگونه به آن نگاه نکرده است.

من از صاحبان رسانه سؤال کردم برای چه می نویسید؟ برای که می نویسید؟ شما که صاحب نظر هستید خودتان چه رسانه ای را می خوانید؟ واقعیت این است که «نمی دانیم»!

آیا جریان رسانه ای را می شناسیم؟ من از بسیاری مدیران رسانه پرسیدم که برای که می نویسید؟ می گویند: «برای مردم»، می پرسم برای کدام مردم می نویسید؟ مردم پائین شهر یا بالای شهر؟ نه مخاطب ما می داند چه باید بخواند و نه نویسنده ما می داند برای چه کسی می خواهد بنویسد.

جریان شناسی رسانه چیست؟ چیزی که نه مخاطب می داند و نه مدیر و نویسنده، هدف در جریان شناسی رسانه ای شناخت ماهیت جریان های فکری و سیاسی است که دارای رسانه هستند و امروزه باید اینها را بدانیم.

رضا صفری

رضا صفری

پایگاه فکری جریان رسانه کجاست؟

یک مدیر رسانه ای باید مبتنی بر یک سری آموزه ها بنویسد، آیا مسلط بر آن آموزه ها هست یا خیر؟

آیا با صرف داشتن تخصص رسانه ای می توان رسانه راه انداخت؟ این است که الآن رسانه های ما آتش به اختیار شده اند، رسانه را که باز می کنید همه چیز در آن می بینید؛ ما از گذشته می دانستیم در یک روزنامه از اول تا آخر باید یک زنجیره منطقی حفظ شود، برای جریان شناسی رسانه ای هم مدیر باید بداند برای کدام مخاطب می نویسد و مخاطب هم باید بداند کدام رسانه را استفاده کند.

جریان شناسی فریضه است

ما ماهیت جریانات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و… که دارای رسانه هستند را باید بشناسیم، ما می خواهیم در جریان شناسی اینها را دنبال کنیم.

در ایران ما تکثر رسانه ای خوبی داریم که کمتر جایی مشابهش هست اما این رسانه ها اثرگذار نیستند. در فلان کشور ۵ یا ۶ مؤسسه رسانه ای داریم اما در کشور ما تعداد زیادی روزنامه و رسانه داریم که اکثرا هم فایده ندارند! مطابق یک آمار که نگاه می کردیم کشور آمریکا ۲۳ رسانه مطرح دارد و با همین ۲۳ تا دنیا را قبضه کرده است.

باید گفت کثرت «کیفیت» نمی آورد، باید رسانه را شناخت، پایگاه های فکری رسانه را شناخت. پایگاه فکری رسانه کجاست؟ هر رسانه یک پایگاه فکری دارد که وقتی می خواهد یک ایده و یا نظری را ارائه دهد در آنجا بحث می کند. با توجه به کارکرد رسانه در حال حاضر جریان شناسی رسانه ضرورت است و به عنوان فریضه واجب محسوب می شود.

ویژگی های عصر ما

عصر و زمانی که ما در آن بسر می بریم دارای مشخصه هایی است:

۱- عصر انفجار اطلاعات است ۲- عصر دسترسی انسان به تکنولوژی ارتباطی است ۳- عصر مدیریت افکار ۴- عصر انسان های رایانه ای

شما نگاه کنید چقدر پیام و خبر وجود دارد که به ما می رسد، ما در معرض انواع پیام ها هستیم که باید بدانیم کدام به دردمان می خورد. الآن یونیسف که بررسی می کند میزان دسترسی به رسانه را یکی از معیارهای فقر می داند در کنار فقر غذایی و…، الآن آن هم از بین رفته است، سهولت دریافت پیام برای همه داریم، در عصری هستیم که طیف وسیعی از اطلاعات در آن وجود دارد و یک پیام به محض تولید فورا به دیگران می رسد.

مؤلفه های قدرت:

اکنون بمب و موشک دیگر کارساز نیست، البته اینها قدرت هستند اما همه قدرت ها ذیل قدرت الهی است. این موارد را بررسی کنید:

جمعیت، منابع طبیعی، ارتش ها و اقتصاد پویا، مقاصد فکری و… اینها را مولفه های قدرت گفته اند.

ما در بحث قدرت دو نوع نگاه داریم:

– حکومت های مردم سالار که برای حفظ حکومتشان احتیاج به پشتوانه مردمی دارند.

– حکومت های دیکتاتور و اقتدارطلب هم همین طور.

هر دو رسانه می خواهند، دنبال آن هستند و رسانه در آن جایگاه دارد، پس شناخت جریان رسانه ای در هر حکومتی که باشد واجب است.

رسانهتوهم دانایی:

همه نظام های سلطه می خواهند بگویند که ما باید مدیریت افکار عمومی و مردم را به عهده داشته باشیم. نظام های سلطه برای ما «توهم دانایی» ایجاد می کند، تکثر رسانه نیز همین گونه است، نظام سلطه در طول تاریخ بر جهل جوامع حکومت می کند؛ در موضوعی خبری را به شما می دهند، ما قبلا «می دانستیم که نمی دانیم» اما الآن «نمی دانیم که نمی دانیم!» رسانه را در اختیار مردم قرار می دهد و پیامی را هم که خودش تولید کرده است در اختیار شما قرار داده و شما می گویید: «می دانم». در اینجا موضوعی به نام «مدیریت انسان» پیش می آید.

آیا انسان قابل مدیریت است؟

سوال اینجا است که آیا اصلا انسان قابل مدیریت شدن است یا خیر؟ برای این موضوع ۳ اظهار نظرداریم:

۱- اصلا قابل مدیریت نیستند ۲- عواطف و احساسات قابل مدیریت است ۳- انسانی قابل مدیریت است که ترسو یا جاهل باشد (که بنده هم به این اعتقاد دارم)

اما «جوزف نای» یک ایده جدید داد و گفت انسان های شجاع و دانا را هم من مدیریت می کنم. گفتند بر چه اساسی آنها را مدیریت می کنید؟ گفت با «اغوا کردن» و «اقناع کردن». اغوا یعنی چه؟ یعنی زشتی را زیبا جلوه دادن (کاری که ابلیس انجام داد لاغوینّهم اجمعین بود) و بعد با اقناع کردن مدیریت می کنند. وقتی اقناع شد دیگر کاری نمی شود کرد. جوزف نای گفت من با این دو کار مدیریت افراد شجاع و دانا را هم به دست می گیرم، آنها خودشان به مردمشان یاد می دهند که باید در مقابل این کاره ها چه کنند.

آیا جریان شناسی رسانه از این نگاه ما را به جایی که می خواهیم می رساند؟

تحلیل سیستمی و مکانیکی:

مخاطبین، یک رسانه را بر چه اساسی انتخاب می کنند و نگاه می کنند؟ قدرت پهنای باند؟ فونت زیبا و قالب خوب، اینکه نوع قلمشان خوب است؟ یا دیگری به خاطر اینکه دوستانش هستند می بیند و… تحلیل هایی از این دست را «تحلیل مکانیکی» می گویند.

اما تحلیل مکانیکی یک جانبه و تک بعدی است؛ تحلیل هایی برای ما مؤثر است که «ارگانیک و سیستمی» باشد. نفوذ در عرصه رسانه ها همه را آلوده کرده است، امروزه جنگ جنگ «اصطلاحات» نیست، جنگ «مفاهیم» است، برای همین باید پایگاه فکری را شناخت، همه رسانه ها سعی می کنند نزدیک به هم حرف بزنند و بنویسند ولی مفاهیم فرق دارد. به قول یکی از دوستان، امروز BBC و VOA هم یاد گرفته اند که از اصطلاح «مقام معظم رهبری» استفاده کنند. (خنده حاضرین)

گاهی یک رسانه برای رضای خدا مرتب تخریب می کند و اختلاف افکنی می کند و جامعه را دو قطبی می کند و همه شاد می شوند! از طرفی هم مقام معظم رهبری می گویند وحدت داشته باشید، می گوید برجام مهم نیست مسائل پسا برجام مهم است.

رسانه ها را باید از دید منابع، پایگاه، عناصر و نیروی انسانی، منابع مالی، تاریخچه و پایگاه های فکری بررسی کرد.

تمام اصطلاحات دارای پایگاه ویژه و جهتداری هستند، کلماتی مثل آزادی، پیشرفت، اعتدال و انقلاب در رسانه های مختلف بار معنایی متفاوت دارد. وقتی پرسیده می شود: شما طرفدار انقلاب هستید؟ باید در جواب بگویید: منظورتان کدام انقلاب است؟ انقلاب اسلامی، انقلاب کمونیستی یا… پس باید پایگاه ایدئولوژیک اصطلاحات و واژه ها مشخص شود. جالب است بدانید که بنی صدر هنوز هم از انقلاب اسلامی حرف می زند و به این اسم مطلب می نویسد.

خبرهای فراواقعیت:

خبرسازان امروز «فرا واقعیت»های رسانه ای را می سازند، ترمینولوژی گفتمان رسانه ای خاص هر رسانه را مشخص کنید.

در واقع جریان شناسی رسانه ای یعنی همان «اجتهاد رسانه ای»، ما موظیم جریان های رسانه ای را در کشور خود بشناسیم.

اتفاقی افتاده است، وقتی خبرگزاری ۱ را می خوانی یک چیز نوشته، خبرگزاری ۲ یک چیز دیگری نوشته، خبرگزاری ۳ هم چیز دیگری نوشته است، آخر هم معلوم نیست کدام واقعیت را نوشته است و کدام فرا واقعیت را از نگاه خودش به خورد شما می دهد. کار رسانه امروز ساخت فرا واقعیت ها شده است؛ یعنی شما از یک خبر متوجه اصل خبر نمی شوید، بروید روزنامه های مختلف را بخوانید و با هم مقایسه کنید تا متوجه برخی جریان های فکری آنها بشوید.

رسانه های مختلف اصولگرا، اصلاح طلب، کارگزاران، مستقل یا نان به نرخ روز کشور را نام ببرید؛ به طور مثال برای یک خبر واحد، چه تفاوتی در تیتر فردای سه روزنامه «کیهان»، «اطلاعات» و «جمهوری اسلامی» وجود خواهد داشت؟ آیا مدیرمسئول، صاحب امتیاز و گرایشات این سه روزنامه خاص را می شناسیم؟ کدام یک حق را می گوید…

ان شاء الله خداوند توفیقمان بدهد در شناخت این عرصه که عرصه پیچیده ای است موفق باشیم به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.

روزنامه ها

برچسب‌ها: , , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق