یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۰۵:۵۲ - ۱۳۹۴/۰۹/۲۱
نیت اعمال
امام رضا (ع) مصداق اتمّ رضا؛
 نگاهی به صفت رضا در عالم نیت و درون   

از جمله عوالم عجیب عالم نیت است. عالمی فوق زمان و مکان. عالمی که هیچگونه محدودیتی ندارد. عالمی فارق از محدودیت های دست و پا گیر زمانی، مکانی، مالی، توانی و... عالمی که می شود در آن به گذشته و آینده سفر کرد و با نیک و بد گذشتگان و آیندگان شریک شد!!

ندای اصفهان- حجت الاسلام عبدالغفار امیدوار/

«نیت»، اراده انجام فعل با لحاظ تعیین هدف و جهت فعل است؛ لذا صاحب نیت، چهره ای از هدفداری و هدفمندی را در خود نهفته دارد. به همین جهت کسی که انجام کاری را نیت می کند، در واقع، قصد انجام کاری هدفدار را در خود می پروراند.

اهمیت نیت در روایات:
* امام صادق علیه السلام می فرماید: دو نفر وارد مسجد می شوند و هر دو نماز می خوانند، اما یکی با نماز خواندن از عذاب و آتش نجات پیدا می کند و بهشتی می شود، و دیگری به سبب همان نماز جهنمی می شود. پرسیدند: یا ابن رسول الله! چگونه چنین چیزی ممکن است؟
امام صادق علیه السلام فرمود: نفر اول به نماز خواندن خود می بالد و برای آنکه توجه دیگران را نیز جلب کند، قدری هم رکوع و سجود و اعمال نمازش را بهتر انجام می دهد و خضوع و خشوع تصنّعی آن را بیشتر می کند. به سبب چنین نیتی که در نماز خود وارد می نماید، هم نماز را باطل می کند و هم باعث جهنمی شدن خود می گردد.

اما شخص دوم وارد نماز می شود و نماز می خواند در حالیکه خجل، سرافکنده و در این فکر است که آیا این نماز من مقبول خواهد شد یا نه، و در هنگام نماز حالت توبه به او دست می دهد و تصمیم می گیرد دیگر گناه نکند. این نماز باعث می شود از جهنم نجات پیدا کند و بهشتی شود. (بحار الانوار، ج۷۲، باب۱۱۷، روایت۲۱)
نیت تا این حد می تواند ارزش عمل را تحت تاثیر قراردهد. از این رو، معیار ارزش گذاری کارهای عبادی و روح عبادت، «نیت» است. مهم این است که عبادت را به چه «انگیزه ای» انجام می دهیم.
اهمیت و نقش نیت در اعمال، تا بدان حد است که ما می توانیم به جز عبادت های اصطلاحی، از راه نیت، کاری کنیم که تمام اعمالمان عبادت شود! حتی کارهایی از قبیل: خوردن، آشامیدن، خوابیدن، استراحت کردن و لذت حلال بردن نیز می تواند طوری واقع شود که عبادت به شمار آید! البته این در صورتی است که در همه افعال خود «رضایت خداوند» را مد نظر داشته باشیم. اگر هر نشست و برخاست و هر عملی را که انجام می دهیم، قصدمان واقعاً این باشد که رضایت و خشنودی خدا را به دست آوریم، آن عمل، عبادت می شود.

* امام سجاد علیه السلام در دعای مکارم اخلاق می فرماید: خدایا! نیت مرا در زمره ی بهترین نیات و عمل مرا از جمله ی بهترین اعمال قرار ده.
* و در دعای شریف مکارم الاخلاق می فرماید: اللهم وفّر بلطفک نیتی منّی؛ خداوندا نیت مرا به لطف خود تام و کامل فرما
* قال السجاد علیه السلام: لا عمل الا بالنیه؛ هیچ کرداری بدون نیت و قصد اعتباری ندارد (وسائل الشیعه، ج ۱، طبع آل البیت، حدیث ۱، ص۴۶)

* رسول خدا صلی الله علیه و آله: نیه المؤمن خیر من عمله و نیه الکافر شر من عمله و کل عامل یعمل علی نیته؛ نیت مؤمن بهتر از عمل اوست و نیت کافر بدتر از عملش می باشد و هر کسی بر پایه ی نیت و شاکله ی وجودی اش رفتار می کند (اصول کافی ج۲ باب نیت ح ۱ ص ۸۴)

* قال رسول الله: اَلنِّیَّهُ الحَسَنَهُ تُدخِلُ صاحِبَهَا الجَنَّهَ؛ نیت خوب صاحب خویش را به بهشت مى برد (نهج الفصاحه ،ص۱۴۳ ،ح۳۱۶۳)

نیت اعمال

اقسام نیت:
نیت به اعتبار غایت و هدف بر سه قسم تقسیم می گردد:
الف) نیت قبیح
مانند نیت اهل نفاق و شقاق و ریاء در امور دنیوی؛ این قبیل نیات در راستای متابعت از هوای نفس و پیروی از نفس امّاره و پرستش شهوت بوده و از نظر شرع مذموم است.
ب) نیت حسن
غایت چنین نیتی در امور اخروی است مانند نیت ثواب و دخول در بهشت و فرار از عقاب و سقوط در جهنم.
ج) نیت احسن
غایت چنین نیتی نه امور دنیوی است و نه امور اخروی بلکه خالص وجه الله است نه غیر خدا. به این قسم نیت صادقه نیز تعبیر می شود.

دو روایات عجیب در باب نیت:

الف) هر کس از کارى راضى باشد مثل کسى است که آن را انجام داده است (عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج‏۱، ص: ۲۷۳ ح ۵)
عبد السّلام بن صالح هروىّ گوید: به حضرت رضا علیه السّلام عرض کردم:
نظرتان در باره این حدیث که از امام صادق علیه السّلام روایت شده است، چیست که حضرت فرموده ‏اند: زمانى که قائم علیه السّلام قیام کند فرزندان قاتلان حسین علیه السّلام را بخاطر کردار پدرانشان خواهد کشت؟

حضرت فرمودند: «همین طور است». عرض کردم پس معناى این آیه چیست؟ «وَ لا تَزِرُ وازِرَهٌ وِزْرَ أُخْرى‏» هیچ کس بار گناه دیگرى را به دوش نخواهد کشید (انعام/ ۱۶۴)

فرمودند: خداوند در تمام گفتارهایش درست گفته است، لکن فرزندان قاتلان حسین علیه السّلام از کردار پدرانشان راضى هستند و به آن افتخار مى‏ کنند و هر کس از کارى راضى باشد مثل کسى است که آن را انجام داده، و اگر کسى در مشرق کشته شود و دیگرى در مغرب از این قتل راضى باشد، نزد خدا با قاتل شریک خواهد بود، و قائم علیه السّلام در هنگام قیام خود، بخاطر رضایتشان از کردار پدران، ایشان را خواهد کشت،

ب) نیّت جهاد:

پس از آنکه خداوند امام علی علیه السلام را در نبرد جمل بر دشمن پیروز کرد، یکی از یارانش گفت: کاش فلان برادرم شاهد پیروزیت بر دشمن بود. امام فرمود: «آیا دل برادرت با ماست». گفت: آری. فرمود: او با ما و در جمع یاران ماست، و بالاتر آنکه گروههایی که در پشت پدران و زهدان مادرانند، در شمار این سپاهند که بزودی زمانه آنان را به صحنه آورَد و ایمان بدانان نیرو گیرد. (نهج، خطبه ۱۲)

نتیجه بحث:

انسان می تواند در عالم نیت بدون هیچگونه محدودیتی خود را در ثواب همه اعمال خیر از اول خلقت تا قیام قیامت بهره مند گرداند و از همه زشتی ها برائت بجوید البته این عالم یک شرط مهم دارد و آن صدق و خلوص است یعنی خود را بگونه ای تربیت کرده باشد که اگر واقعا در عالم خارج شرایط عمل مهیا باشد عامل باشد نه اینکه صرفا ادعا کرده باشد در اینصورت بنا بر روایات می توان با گفتن یا لیتنا کنا معکم فافوز فوزا عظیما در ثواب شهدای کربلا نیز شریک شد؛ (بحار الانوار ج ۴۴ص ۲۸۶)

از آنجا که چهارده معصوم علیهم السلام هرکدام تجلی یکی از صفات عالیه الهی هستند، امام رضا (ع) نیز مصداق و تجلی صفت رضا است، که بحث را با حدیثی از ایشان به پایان می بریم.

ریان بن شبیب گوید روز اول ماه محرم خدمت حضرت رضا (ع) رسیدم، بمن فرمود اى پسر شبیب … به راستى محرم همان ماهى است که اهل جاهلیت در زمان گذشته ظلم و قتال را بخاطر احترامش در آن حرام مى‏ دانستند و این امت حرمت این ماه را نگه نداشتند و نه حرمت پیغمبرش را؛ در این ماه ذریه او را کشتند و زنانش را اسیر کردند و بنه ‏اش را غارت کردند، خدا هرگز این گناه آنها را نیامرزد. اى پسر شبیب اگر براى چیزى گریه خواهى کرد براى حسین (ع) گریه کن که چون گوسفند سرش را بریدند و هجده کس از خاندانش با او کشته شد که روى زمین مانندى نداشتند و آسمان هاى هفت‏گانه و زمین براى کشتن او گریستند و چهار هزار فرشته براى یاریش بزمین آمدند و دیدند کشته شده و بر سر قبرش ژولیده و خاک آلود باشند تا قائم (ع) ظهور کند و یاریش کند و شعار آنها یا لثارات الحسین است.

اى پسر شبیب پدرم از پدرش از جدش برایم باز گفت که چون جدم حسین (ع) کشته شد آسمان خون و خاک سرخ بارید، اى پسر شبیب اگر بر حسین گریه کنى تا اشگت بر گونه‏ هایت روان شود خدا هر گناهى کردى از خرد و درشت و کم و بیش بیامرزد. اى پسر شبیب اگر خواهى خدا را بر خورى و گناهى نداشته باشى حسین را زیارت کن اى پسر شبیب اگر خواهى در غرفه ‏هاى ساخته بهشت با پیغمبر ساکن شوى بر قاتلان حسین لعن کن. اى پسر شبیب اگر خواهى ثواب شهیدان با حسین را دریابى هر وقت بیادش افتادى بگو کاش با آنها بودم و بفوز عظیمى مى ‏رسیدم. اى پسر شبیب اگر خواهى با ما در درجات بلند بهشت باشى براى حزن ما محزون باش و و براى شادى ما شاد باش و ملازم ولایت ما باش و اگر مردى سنگى را دوست دارد با آن‏خدا روز قیامت محشورش کند.

چه اینکه این آرزو نشان دهنده زمینه تفکرات عاشورایی در قلب انسان است.

و البته نقطه مقابل این مساله نیز با رضایت نسبت به اعمال قبیح صادق است، لذا بر انسان مومن است که از تمام زشتی های گذشته و آینده برائت بجوید و آرزوی مشارکت در تمام اعمال صالحه گذشته و آینده را در جان خود بپروراند.

برچسب‌ها: , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

  1. ناشناس می‌گه:

    نمی دانم چرا مشکلات اقتصادی مجالی برای نیت پاک و خالص نمی گذارد وگرنه اکثر مردم دوست دارند نیت پاک و خالص داشته باشند

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق