چهارشنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۵
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۱۹:۴۴ - ۱۳۹۴/۰۴/۱۸
شب قدر
از شب های قدر چه می دانیم؟ (قسمت سوم)
 معنای بر سر گرفتن قرآن در لیالی قدر چیست؟ محرومان از جذبات رحمانی چه کسانی هستند؟   

تورات پس از گذشت شش شب از ماه رمضان نازل شد؛ انجيل پس از گذشت دوازده شب از ماه رمضان نزول يافت؛ زبور در شب هجدهم ماه رمضان نازل شد و قرآن در شب قدر فرود آمد...

ندای اصفهان- حجت الاسلام مهران آدرویش/

ماه مبارک رمضان یکی از مهمترین منّت های الهی است که در طول سال به بندگانش اعطا فرموده است؛ زیرا در موقعیّت و شرائط روزه است که بنده با قطع تعلّقات حیوانی بر شدت اتّصال خود با پروردگار می افزاید و این موقعیّت در سایر زمانها کمتر نصیب خواهد شد و لذا بزرگان از اهل معرفت تمامی سه ماه رجب و شعبان و رمضان را به روزه می گذراندند. در قسمت اول (اینجا) از فضیلت ماه مبارک رمضان و ارتباط آن با انسان کامل سخن گفتیم، در قسمت دوم (اینجا) دانستنی های بیشتری در فضیلت، فلسفه و اعمال شب های قدر خواندیم و حال از قرآن و سخن بزرگان بیشتر می گوییم.

***

یعنی خدایا! همه گرفتاری های من برای این است که از قرآن فاصله گرفته ام، دستورات آن را فراموش کرده ام؟ پس رفع این گرفتاری ها و سعادت دنیوی و اخروی و ره صد ساله را یک شبه طی کردن در بازگشت به اندیشه ها و دستورالعمل های قرآن است.

آیت الله جوادی آملی در پاسخ به این سوال می فرماید: حقیقت قرآن ریشه ای در لَدَی اللّهی دارد، در مقام دَنَا فَتَدَلّی حضور و ظهور دارد، و خدای سبحان قرآن را به نحو تجلّی، یعنی آویختن نازل کرده است، نه انداختن. خداوند قرآن را به زمین نینداخت، بلکه به زمین آویخت. این حبل متین یک طرفش به دست خداست، یک طرفش به دست بشر هست؛ به برکت اهل بیت ـ علیهم السَّلام ـ لیالی قدر فرصت مناسبی است برای تمسّک به این حبل متین و از این حبل متین بهره بردن و بالا رفتن؛ چون آنچه در آغاز سوره مبارکه زخرف هست، این است که وَ إنَّهُ فِی اُمِّ الکِتابِ لَدَینَا لَعَلِیٌّ حَکیم
یعنی همین حبل متین که خداوند او را آویخت، نه انداخت؛ یک طرفش (علیّ حکیم) و شما در این لیالی قدر که قرآن را بر سر می‌گذارید، و به برکت چهارده معصوم به خدا سوگند می دهید؛ باید بکوشید رشد کنید. هم از نظر معارف، هم از نظر اخلاق، هم از نظر احکام، هم از نظر حقوق؛ معرفتاً، یک؛ اعتقاداً، دو؛ تخلّقاً، سه؛ عملاً، چهار. این معنای ادراک لیله قدر و معنای قرآن به سر گذاری و معنای سوگند دادن خدا به حق قرآن و عترت طاهرین و به حقّ همه انبیا و اولیا است.

شب قدر

در شب قدر از خدا چه بخواهیم؟

از پیامبر اکرم پرسیده شد در شب قدر چه خواسته ای داشته باشیم؟ آن حضرت فرمود: از خداوند عافیت بخواهید (مستدرک الوسائل، محدث نوری، ج۷، ص۴۵۸).

منظور از عافیت، عافیت در دین و دنیا و جسم و جان می باشد؛ عافیت ورهائى از گرفتاری ها، عافیت در اعتقاد و عمل و محفوظ ماندن از وساوس شیطانى و نفسانى، عافیت از شک و ترس و تزلزل است.

چرا عافیت بخواهیم؟ چون شب قدر اساسا شب سلامتی و عافیت است سلام هی حتی مطلع الفجر آری شب قدر شبی است که انسان می تواند از حضیض تباهی تا اوج مظهریت در ربوبیت بالا رود و معراج روحانی و معنوی داشته باشد.

آداب دعا چیست؟

ادعونی استجب لکم؛ دعا دگرگون کننده سرنوشت است «ابن حبان» و «حاکم» از پیامبر اکرم(صل الله علیه و آله) روایت کرده اند که فرمود: فقط دعاست که تقدیر و سرنوشت ها را دگرگون می کند و تنها نیکی است که مایه افزایش عمر می گردد. گاهی شخص، گناهی را مرتکب می شود و به واسطه آن از روزی و نعمتی محروم می ماند (تحفه الاحوذی، ج ۶، ص ۳۴۸، ح ۵۲۲۲).

امام جعفر صادق (علیه السلام): هرکس از ربش حاجت دنیایی یا آخرتی بخواهد، روش این است که

اول: خداوند را به صفات جمال و جلالش ستایش کند

دوم: سلام بفرستد به پیامبر و آل طاهرینش

سوم: اعتراف کند به گناهش و خطایش و بعد شروع کند به خواستن حاجت‌هایش

و همچنین برای اجابت دعا دو اصل لازم است: اول این که؛ موانع اجابت دعا که چهار مورد است؛ ارتکاب حرام، ترک واجب، آزرده بودن دلی از انسان و لقمه حرام را از میان بردارد و دوم مقتضای اجابت دعا که سه مورد است؛ شرایط مکانی دعا، شرایط زمانی دعا و شرایط فرد دعا کننده را فراهم کند.

محرومان از جذبات رحمانی شب قدر چه کسانی هستند؟

باید بدانیم که در شب قدر هر اندازه قَدَر بیاوریم همان قدر، قضا می بریم؛ هر اندازه قدر و اندازه نگه بداریم، قدر و اندازه خود را بدانیم وحدود الهی را رعایت کنیم همان اندازه برای ما حکم و قضا به خیر می کنند لذا افراد بی همت و سهل انگار از آن همه سلامت و برکت و رحمت واسع و بیکران محروم می مانند. امام صادق فرمود: فَاجهَدوا أنفُسَکُم؛ خود را به تلاش افکنید که در این ماه، روزى‏ ها تقسیم مى‏ شوند و اجَل‏ ها نوشته مى‏ شوند و در این ماه، میهمانان خدا که به زیارت خانه‏ اش مى‏ روند، معیّن مى‏ شوند و در آن، شبى است که عمل در آن بهتر از عمل در هزار ماه است. ولا یحرم خیرها الامحروم؛ و محروم نمی ماند از برکات شب قدر، کسی که خویشتن را محروم کرده است.

کسی که بیدار نباشد؛ شب قدر چشم سر را باید بیدار داشت تا چشم جان بیداری و بینایی یابد و دل از بندها برهد و ما چه زیانکاریم اگر شب قدر تنها بیداری چشم نصیبمان شود و راهی به ورای آن بر اقلیم جان نیابیم که به راستی هم همین گونه است انسانی که در شب قدر فقط فیض بیداری نصیب او شود عظمت این شب رفیع را درک نخواهد کرد.

کسی که مورد عاق و نفرین والدین قرار گرفته است.

کسی که قاطع رحم است.

کسی که شرابخوار است؛ (برای اخذ توفیقات باید به اسماء و صفات الهی قرب جست و لیالی قدر شب های رحمت اند؛ سلام هی حتی مطلع الفجر. لذا بی عقل ها، کینه ای ها، عاق والدین ها و … اصولا قرب نمی یابند تا از رحمت خداوند بهره مند شوند الا این که توبه کنند و خود را به خدای مهربان نزدیک کنند)

منکرین ولایت اهل بیت علیهم السلام؛ چه این که امامت و ولایت قلب و محور لیله القدر است.

و کسی که در دلش دشمنی مؤمنی را دارد؛ (آیه الله جوادی آملی: در شب های قدر اگر خدای ناکرده کینه ای نسبت به دیگران داریم، بگوئیم: خدایا! من از او گذشتم، تو از او بگذر، حقی داریم، بگذریم تا با صفای ضمیر، با شرح صدر، دلی بخواهیم داشته باشیم که جای غیر او نباشد تا او محبت خود را، ارادت مان را به قرآن که ثقل اکبر است، ارادت مان را به عترت طاهرین(علیهم السلام) که ثقل اصغر است در قلب ما مستقر بکند که حبب الیکم الایمان و زینه فی قلوبکم- سخنرانی در مراسم احیای شب نوزدهم ماه مبارک رمضان. قم؛ حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) ۲۱ مهر ۱۳۸۵)

آیا علاوه بر قرآن کتاب دیگری نیز در ماه رمضان نازل شده است؟

امام صادق (علیه السلام) فرمود: نزلت التوراه فی ست مضین من شهر رمضان و نزل الانجیل فی اثنتی عشره مضت من شهر رمضان، و نزل الزبور فی لیله ثمان عشره من شهر رمضان، و نزل القرآن فی الیله القدر؛ تورات پس از گذشت شش شب از ماه رمضان نازل شد؛ انجیل پس از گذشت دوازده شب از ماه رمضان نزول یافت؛ زبور در شب هجدهم ماه رمضان نازل شد و قرآن در شب قدر فرود آمد (من لایحضره الفقیه، ج ۲، ص ۹۵۱).

معنای در غل و زنجیر شدن شیاطین در ماه مبارک رمضان چیست؟

در ماه مبارک رمضان به دلیل فضای معنوی و برنامه های عبادی و تقلیل شهوات ناشی از امساک و کثرت مجالس وعظ و موعظه و هوشیاری و غفلت زدایی حاصل از آن و دعا و راز و نیاز عمومی و عنایات ویژه خداوند زمینه گناه کاهش می یابد که از آن به غل و زنجیر شدن شیاطین یاد می شود مگر این که کسی با دست خود این زنجیرها را باز کند و به شیطان اجازه حمله به خود را بدهد. لذا به هر میزان روزه کامل تر باشد به زنجیر کشیده شدن شیاطین محکم تر خواهد بود ولی اگر روزه فقط در حد امساک باشد زنجیر ضعیف خواهد بود و احتمال پاره شدن آن بیشتر خواهد بود. لذا امام صادق علیه السلام فرموده است: اذا صمت فلیصم سمعک و بصرک و شعرک و جلدک آنگاه که روزه مى‏گیرى باید چشم و گوش و مو و پوست تو هم روزه‏دار باشند یعنى از گناهان پرهیز کند (الکافى ج ۴ ص ۸۷).

و نیز فاطمه زهراء سلام الله علیها فرموده است: ما یصنع الصائم بصیامه اذا لم یصن لسانه و سمعه و بصره و جوارحه؛ روزه‏دارى که زبان و گوش و چشم و جوارح خود را حفظ نکرده روزه‏اش به چه کارش خواهد آمد؟ (بحارالانوار، ج٩٣، ص٢٩۵)

و قال امیرالمومنین علیه السلام کم من صائم لیس له من صیامه الا الجوع و الظما و کم من قائم لیس له من قیامه الا السهر و العناء چه بسا روزه‏ دارى که از روزه‏ اش جز گرسنگى و تشنگى بهره‏ اى ندارد و چه بسا شب زنده‏ دارى که از نمازش جز بی خوابى و سختى سودى نمى‏ برد (نهج البلاغه صبحی صالح ص ۴۹۵، حکمت ۱۴۵).

در عین حال باید توجه کرد که وسوسه شیطان یک عامل گناه است و گناه دو منشاء دیگر نیز دارد که عبارتند از نفس اماره و زنگارهای تراکمی حاصل از گناهان گذشته در واقع، عنایت الهی که در ماه رمضان شامل انسان می شود، تنها تاثیر عامل نخستین را که مربوط به شیطان است، از بین می برد؛ اما دو عامل دیگر همچنان نقش ایفا می کنند و جهت زمینه سازی برای انحراف انسان و سرزدن گناهان از او و غافل ماندن وی کافی اند. بر فرض که روزه بتواند همه کشش های نفس اماره را بپوشاند و تاثیر آن را در کشاندن انسان به طرف خطاها و گناهان از بین ببرد، زنگارهای متراکم از گناهان گذشته، کافی اند که برای روزه دار، خطرآفرین باشند و او را در معرض غفلت و گناه قرار دهند لذا در کنار روزه به توبه و استغفار سفارش شده ایم فعلیکم فی شهر رمضان به کثره استغفار و الدعا

سخنان بزرگان در مورد شب قدر:

– آیه الله جوادی آملی: به ما گفتند: یک سلیمانی بود که راه یک ماهه را یک بامداد طی می کرد؛ ما به شما شب قدر دادیم که راه هشتاد ساله را یک شبه طی کنید…

– علامه طهرانی ره: اولیاء و صالحین و مخلصین در تمام مدت سال انتظار می کشیدند برای شب قدر و دعا می کردند اگر خدایا در امسال موت ما را مقدر کردی، بگذار شب قدر را درک کنیم و بعد بمیریم. تشنۀ شب قدر بودند، چون یک شب عبادت ثواب هزار ماه عبادت، یک الله اکبر گفتن مثل این است که انسان  در هزار ماه الله اکبر بگوید، یک روزه گرفتن مثل اینکه هزار ماه روزه بگیرد، یک خط آیه قرآن خواندن مثل اینکه هزار ماه آیه قرآن بخواند تعجب نکنید این راهی است که پیغمبر باز کرده است بکم فتح الله اینها همه از برکات پیغمبر است، دریچه را باز کرد و نور به عالم افاضه شد.

رویه حضرت امام خمینی (رحمه الله) در این شب ها به مانند همه بزرگان عرفان و سلوک معنوی و الهی گوشه نشینی و عبادت با معبود خویش در تنهایی بود. در همین زمینه در طول شب های قدر مانند دیگر روزهای ماه رمضان، دفتر حضرت امام اطلاعیه ای می دادند و کلیه ملاقات های ایشان را لغو می کردند.

– امام خامنه ای: در دعای ماثور، لیله‌القدر را عِدل نزول قرآن در ارزش‌دادن به ماه رمضان مشاهده می‌کنیم. بنابراین قدر لیلهالقدر را باید دانست؛ ساعات آن را باید مغتنم شمرد و کاری کرد که ان‌شاءالله قلم تقدیر الهی در شب‌های قدر برای کشور عزیز و آحاد ملت ما تقدیری آن‌چنان که شایسته مردم مومن و عزیز ماست، رقم بزند ( خطبه نمازجمعه تهران ۲۸/۸/۱۳۸۶).

برچسب‌ها: , , , , ,

FacebookTwitterGoogle+TelegramWhatsAppLineYahoo MessengerLinkedInPinterestTumblr

مطالب مرتبط

  1. خودم می‌گه:

    سلام. چه بلایی بر سر کامنت های مخاطبین در سایت ندای اصفهان می آورید؟

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


میدان نیوز
میدان نیوز
حوزه و روحانیت
حوزه و روحانیت
جوان انقلابی
جوان انقلابی
انقلابی شدن
انقلابی شدن
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات
تبلیغات
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز
وعده صادق
وعده صادق