شنبه ۰۷ خرداد ۱۴۰۱
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۰۸:۱۵ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۰

درس خارج فقه (جلسه ۶۸)

استاد محسن جلالی (زید عزه)/ اقوال در جواز نماز نیابتی برای حیّ یا میت

در ادامه تقریر درس خارج فقه اجاره استاد حجت الاسلام محسن جلالی (زید عزه)؛ مورخ ۱۷/۱۱/۱۴۰۰، اقوال در جواز نماز نیابتی برای حیّ یا میت در واجب یا مستحب و حاشیه بر عروه، به نظر طلاب حوزه علمیه، اساتید و پژوهشگران می رسد.

ندای اصفهان- حجت الاسلام جواد جلوانی

(مدرسه علمیه ملاعبدالله)

در ادامه تقریر درس خارج فقه اجاره استاد حجت الاسلام محسن جلالی (زید عزه)؛ مورخ 17/11/1400، اقوال در جواز نماز نیابتی برای حیّ یا میت در واجب یا مستحب و حاشیه بر عروه، که از روی صوت پیاده سازی شده است به نظر طلاب حوزه علمیه، اساتید و پژوهشگران می رسد.

جهت دریافت دروس قبلی اینجا را کلیک کنید.

***

مبحث: اجاره؛ مسائل ۱۶ و ۱۷

(جلسه 68)

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم، بسم الله الرّحمن الرّحیم، والصلاة والسلام علی محمّد و آله اجمعین.

مسئله ۱۶:

«لایجوز استیجار اثنین للصلاه عن میِّت واحد فی وقت واحد، لمنافاته للترتیب المعتبر فی القضاء بخلاف الصوم»

دو نفر را در وقت واحد برای نماز قضای یک میّت نمی شود اجیر کرد که اینها همزمان شروع کنند نماز را بخوانند، چون این آقا شروع می کند نماز عصر فردا را می خواند این آقا هنوز نماز ظهر امروز را نخوانده، یا این آقا شروع می کند نماز عصر بخواند آن یکی هنوز نماز ظهر را نخوانده، ترتیب معتبر است. بنابراین یک نفر را شما باید اجیر کنید که در زمان واحد نماز را بخواند یا اگر دو نفر را اجیر می کنید در دو زمان باید باشد، همزمان اینها شروع به نماز خواندن نکنند.

یک سمت این مسئله که اینجا بیان فرمودند در باب اجاره مطرح است و قسمت دیگر در باب قضای صلوات. آن که در باب قضاء صلوات است این است که آیا ترتیب در نمازهای قضا معتبر است یا نه؟ این مسئله در بین فقها اختلاف دارد. کسانی هستند که ترتیب را لازم می دانند که مثلا قضای نماز عصر فردا بعد از نماز قضای ظهر امروز باشد، یعنی عصرها همه بعد از ظهرها باشد حال آنکه نماز عصر فردا با ظهر امروز ترتیب ندارد بلکه ظهر امروز با عصر امروز ترتیب دارد.

بعضی مثل جناب آقای خویی در مستند چنین ترتیب جامعی را قائل نیستند. این بحث مربوط می شود به صلاه قضا. حالا اگر ترتیب شد که شاید نظر مشهور هم همین باشد، اگر ترتیب معتبر است حالا در باب اجاره دو نفر را همزمان اجیر کنید که اینها نماز یک میت را بخوانند، اینها ترتیبش بهم می خورد؛ مثلا شما بگویید این عصر را بخواند یا شروع کند یک سری روزها را بخواند، آن یکی روزهای دیگری را بخواند اینها ترتیبش بهم می خورد. اما آیا حالا که ترتیب بهم می خورد نمی شود اجیر کرد؟

ظاهر عبارت سید این است که اجاره این دو باطل است؛ یعنی اگر شما دو نفر را اجیر کردی «لایجوز»، این اجاره ها باطل است، حال آنکه علی القاعده باید بگوییم اجاره دومی باطل می شود. شما اولی را اجیر کردید نماز میت بخواند، یک نفر دیگر هم می رسد او را هم اجیر می کنید نمازهای همین میت را مثلا در همین زمان بخواند. این دومی مشکل پیدا می کند، اولی اشکال ندارد.

 لذا اینجا بر کلام سید این تعلیق را در بحث اجاره دارند. دو تعلیق را می خواهد بگوید؛

اول مربوط به باب قضای صلوات که آیا ترتیب معتبر است یا نه؟ کسانی در آنجا بگویند معتبر نیست اینجا مسئله را مبنائاً قبول ندارد، علی المبنا که ترتیب معتبر باشد. تعلیق دوم اینکه حالا اجاره هر دو مشکل پیدا می کند یا دومی؟ علی القاعده همان اجاره دومی باید مشکل پیدا کند.

دنباله مسئله این است که «بخلاف صوم فإنّه لایعتبر فیه الترتیب». شما می توانید دو نفر را اجیر کنید که از یک میت روزه های قضا شده امسالش را که مریض بوده و نگرفته یا عمدا نگرفته به هر صورت قضا بکند. ترتیبی بین روز اول و دوم و… نیست. مثلا ۱۵تا روزه ایشان و ۱۵یا ۱۴تا آن یکی می گیرد. ۲۹ یا ۳۰ تا روزه می گیرند، ایشان باید یک ماه روزه تحویل دهد ترتیبی بین روزه ها نیست. خود ما هم بخواهیم قضا کنیم لازم نیست بگوییم این قضای روز اول ماه رمضان، این قضای روز دوم، نه ما می دانیم ۵ روزه قضا شده، اصلا نمی دانیم چه روزی بوده که رفتیم سفر. می دانیم یکی دو روز را روزه نگرفتیم یا مریض بودیم یا سفر بودیم، دو تا روزه ما بدهکاریم پس ترتیب آنجا شرط نیست.

قسمت سوم «لا یجوز استیجار شخص واحد لنیابه الحجّ الواجب عن اثنین». برای حج واجب دو نفر نمی شود یک نفر را نایب گرفت. یک نفر نایب شود که دو حج واجب انجام دهد برای دو نفر، ظاهر ادله حج این است که در هر سالی که حج واقع شود یک حج واجب محقق می شود که مرکب است از عمره و حج تمتع، دو بخش است و دوبار محرم می شوند، دو تا حرام دارد: یک بار محرم می شوند به احرام عمره تمتع و پنج عمل را انجام می دهند، بعدا می مانند تا روز هشتم محرم می شوند به احرام حج تمتع. این یک پَک واحد است، زمان هایش هم زمان های معینی است و شما باید روز نهم که روز عرفه است وقوف به عرفات داشته باشید، شب دهم وقوف به مشعر داشته باشید و روز دهم اعمال سه گانه منا را انجام دهید، یعنی رمی جمره عقبه و قربانی و حلق یا تقصیر. اینها در این زمان نمی شود برای دو نفر باشد، فقط برای یک نفر می توانید انجام دهید، چرا؟ اینجا چند جور استدلال کرده اند؛

یکی گفتند اصلا در چنین اعمالی دلیلی برای نیابت نداریم؛ یعنی نیابت از اینها خلاف اصل است و متوقف می شود بر همان مقداری که دلیل دلالت کند. آن مقدار که دلیل دلالت کند این است که شما برای یک میت یا یک انسان سالمی که دیگر نمی تواند حج برود نیابت کنید.

از طرفی دلیل حج تمتع این است که هر کسی حج تمتعی که انجام می دهد برای یک نفر یا برای خودش یا برای یک نفر دیگر است اما حج مستحبی را می فرمایند که «و یجوز ذلک فی الحجّ المندوب». در آن حج واجب حاشیه ای که جناب آقای خویی دارند می گویند حیین أو میتین مختلفین نمی شود، برای دو نفر زنده، دو تا مرده یک زنده و یک مرده، لوضوح أنَّ الواجب علی کل منهما هو الحجّ الکامل و علی صفت الاستقلال، واجب بر هر کدام از اینها یک حج کامل و مستقل است و برای غیر از این باید یک دلیلی دلالت کند اما دلیلی نداریم.

 اما در حج مستحبی (در حج مندوب) می فرمایند روایات کثیره ناطقه بجواز تشریک فی الحج المستحب وجود دارد که مرحوم صاحب عروه می فرمایند دلیلش در باب ۲۸ کتاب الحج است؛ منتها به یک مناسبت ما از باب ۲۶ شروع می کنیم. بحث در استحباب طواف به نیابت از معصومین(ع) است. اینجا یک نکته دارد، چه مرده و چه زنده باشند، یعنی عمل مستحبی به نیت این امام زنده را دارد.

در باب ۲۶ فقط همین یک روایت هست [جلد 8 وسائل الشیعه ص 141]، روایت صحیح السند است از علی بن مهزیار عن موسی بن القاسم (که امامی ثقه جلیله است) قال قلت لأبی جعفر الثانی، می گوید به ابی جعفر الثانی (حضرت جواد الائمه ع) گفتم «قد أردت عن أطوف عنک و عن أبیک؛ فقیل لی: إنّ الاوصیاء لایطاف عنهم» می گوید می خواستم این کار را انجام دهم، یک شخصی به من گفت، حالا شیعه بوده یا نه به هر حال فکرش این بوده که شما را چه به ائمه که بخواهید از طرف آنها طواف کنید؟

«فقال: بلی طف ما أمکنک»، حضرت گفت نه، تو طواف کن، هر چه می توانی به نیابت از ما طواف کن، «فإنّ ذلک جائز، ثمّ قلت له بعد ذلک بثلاث سنین». بعد از سه سال دوباره حضرت را دیدم و گفتم «إنّی کنت استأذنتک فی الطّواف عنک و عن أبیک، فأذنت لی فی ذلک، فطفت عنکما ماشاءالله»، شما اجازه دادید و من هم ماشاءالله طواف به نیابت از شما کردم. ماشاءالله که می گویند یعنی زیاد طواف کرده اند. «ثم وقع فی قلبی شیء فعملت به»، یک نیت به ذهنم رسید این را عمل کردم، حالا می خواهم ببینم این چطور است؟

«قال: و ما هو؟» حضرت فرمودند چه چیزی به ذهنت رسید؟ «قلت: طفت یوماً عن رسول الله (ص) یک روز به نیابت از پیغمبر اکرم طواف کردم، «فقال ثلاث مرات» حضرت جواد سه بار فرمودند صلّی الله علی رسول الله.

«ثمّ الیوم الثانی عن امیرالمومنین ع، ثم طفت الیوم الثالث عن الحسن ع و الرّابع عن الحسین ع و الخامس عن علی ابن الحسین ع، و الیوم السادس عن ابی جعفر محمّد بن علی باقر ع، و الیوم السابع عن جعفر بن محمد ع، و الیوم الثامن عن أبیک موسی ع، والیوم التاسع عن ابیک علی ع، و الیوم العاشر عنک یا سیّدی» روز دهم از شما حضرت جواد طواف کردم.

«و هؤلاء الذین أدین الله بولایتهم» اینهایی هستند که من خدا را به ولایتشان تدین دارم، «فقال إذاً والله تدین الله بالدّین الذی لایقبل من العباد غیره». تو  ولایتی داری که خدا غیر از این قبول نمی کند. «فقلت و ربما طفت عن امّک فاطمه ع و ربما لم اطف، فقال استکثر من هذا»، حضرت گفت این کار را زیاد انجام بده، طواف کن از ائمه، مشکلی ندارد زنده و مرده هم ندارد. از امام زمان (عج) به نیابت آن حضرت طبق این روایت انجام اعمال مستحب و مورد سفارش است، خداوند ان شاءالله توفیق دهد.

در باب ۲۷ وسائل الشیعه کتاب الحج هم یک روایت هست که ما به آن کار نداریم. باب الجواز نیت الانسان عمره التمتع عن نفسه و حج التمتع عن أبیه.

 باب ۲۸ که در حج مندوب است می گویند می شود دیگران را شریک کرد، چند نفر را شریک کرد، بخلاف حج واجب که در حج واجب فقط نیابت از یک نفر است اما حج مندوب نیت برای چند نفر اشکال ندارد. صاحب وسائل هم باب ۲۸ [ص 142] را عنوان زده اند «باب جواز التشریک بین اثنین بل جماعۀ کثیره فی الحجة المندوبه» در حج مندوب می توانید. حالا حج تمتع مندوب می شود، از اینجا به عمره هم بگویید که البته وقتی افراد به عمره مفرده  می خواهند بروند، ابتدا عمره خودشان را انجام می دهند. آنهایی که عمره رفتند می دانند معمولا اول به مدینه می روند و در آنجا در مسجد شجره محرم می شوند.

معمولا کسانی که عمره نرفتند برای خودشان محرم می شوند، بعد وقتی شب می رسند همان شبانه اعمال را انجام می دهند. بعضی ها می گذارند اعمال را صبح انجام می دهند، بالاخره یک روزه تمام می شود حالا روز دوم هم استراحت می کنند. حدود شش هفت روز که مکه هستند احساس می کنند که دوباره بروند عمره انجام دهند؛ می روند مسجد تنعیم. البته در عمره دانشجویی بعضی ها از حدیبیه هم می بردند. ما رفتیم از حدیبیه (همان محل صلح حدیبیه) از آنجا هم محرم شدیم. از جعرانه هم رفتیم محرم شدیم. ولی آنکه متداول و معروف است و ماشین می برد تنعیم است.

اینجا که دفعه دوم می خواهد محرم شود بحث می شود که می تواند همه را نیت کند یا فقط باید یکی باشد؟ آنجا آقایان یک اختلاف نظرهایی هم دارند، ولی این روایاتی که اینجا هست چه می گوید؟

روایت اول [ص 142] صحیحه محمد بن اسماعیل، «قال: سألت ابالحسن (اینجا یعنی حضرت علی بن موسی الرضا) کم اشرک فی حَجّتی؟ چند نفر را در حَجّم شریک کنم؟ قال کم شئت؛ هر تعداد خواستید».

روایت دوم صحیحه معاویة بن عمّار عن ابی عبدالله ع، «قلت له: اشرک أبوی فی حجّتی؟» پدر و مادرم را در حجّم شریک کنم؟ «قال: نعم. قلت اُشرک اخوتی فی حجّتی؟ قال: نعم انّ الله عزّوجلّ جاعل لک حجاً و لهم حجاً و لک أجر لصلتک ایّاهم».

ممکن است شما بگویید این از کجا معلوم حج مستحب باشد؟ دلیل هایی دارد؛ یک موقع من حج واجب خودم را انجام می دهم ثوابش را می گویم مال آنها، آن طوری نیست. بگوییم در ثواب این عمل دیگران شریک بشوند. اما یک وقت است می خواهم به نیابت انجام دهم، حج واجب را به نیابت نمی شود چون روایاتی هم دارد، که بعضی را خواهیم خواند.

روایت چهارم البته ضعیف است.

 روایت پنجم موثقه علی بن ابی حمزه بطائنی واقفی و ثقه است، بنابراین موثقه است. «قال سألت ابالحسن موسی(ع)، عن الرّجل یشرک فی حجّته الأربعه و الخمسه من موالیه، فقال إن کانوا صروره جمیعاً فلهم أجرٌ، و لا یجزی عنهم الذی حجّ عنهم من حجّۀ الاسلام و الحجّه للذی حجّ»

اینجا از آن قرینه هاست که نمی شود چند نفر را شریک در حج واجب کرد. حضرت فرمودند اگر همه اینها صرورۀً یعنی حج انجام ندادند ثواب می برند، این کفایت از حجّه الاسلامشان نمی کند، آن حج مال کسی است که خودش انجام داده است، آنها در ثوابش شریک می شوند.

به هر حال در این باب روایات متعددی است که ان شاالله ملاحظه می کنید، اکثرش هم صحیح السند است.

«و کذا فی الزیارات، کما یجوز النیابه عن المتعدّد تبرّعاً» در زیارت هم همین طور است. زیارت اهل بیت عصمت و طهارت، زیارت پیغمبر همین طور است، به تعداد زیاد می شود افراد را نیت و نیابت کرد. حالا اینکه گفتیم در نیابت غیر تبرعی در حج مستحب از چند نفر پول بگیرد و انجام دهد، تبرعی هم که بین ما متداول است و وقتی می رویم زیارت بعد می گوییم زیارت می کنم از طرف خودم و دیگران به نیابت از ملتمسین دعا، پدر و مادر، این هم تبرعی است.

«کذا یجوز النیابه عن المتعدّد تبرعاً فی الحجّ و الزیارات،» که ملاحظه کردید این روایات بر آن دلالت داشت.

جناب آقای خویی در مسئله زیارت می فرمایند «من یک روایت معتبر ندیدم که جواز نیابت در زیارت را دلالت کند؛ فإنّ النصوص الوارد علی کثرتها بین الضعیف أو مرسل علی سبیل منع الخلق. روایات اگر هست ضعیف است یا مرسل». اگر روایات ضعیف یا مرسل باشد با توجه به بحث تسامح در ادله سنن ما جوازش را که می توانیم قائل شویم، الآن اینجا بحث استحباب نیست چون ایشان طبق ادله تسامح فتوی به استحباب نمی دهند ولی جواز می دهند که ما الآن بحثمان روی جواز است.

اگر روایات ضعیفی هم هست، می فرماید شما می توانید نیابت بکنید از باب تسامح در ادله سنن، یعنی خبر ضعیف هم در اعمال عبادی و در اعمال تقرّبی که ثواب دارد اینها معتبر است، یعنی استثنا می شود در حجیت خبر واحد. همه جا ما در واجب و حرام خبر ثقه و صحیح می خواهیم اما در امور ندبی خبر ضعیف هم موردی ندارد. یا در جواز اینکه جایز باشد و ثواب می خواهیم ببریم همین روایات کافی است.

البته ایشان استدلال به سیره عقلا می کنند، می فرمایند: و من الجایز أن یکون المستند فیها قیام سیرت العقلاییه علی جواز النیابه در باب زیارات. بعد هم می فرمایند مسئله لا اشکال فیه، ولو اینکه ما روایت صحیح را پیدا نکردیم آخر سر می فرمایند و یمکن الاستدلال له حینئذٍ بالصحیحة الداود الصرمی باب ۱۰۳ ابواب مزار [جلد 10 کتاب وسائل ص 464].

«قال: قلت له یعنی ابالحسن العسکری(ع) إنّی زرت اباک و جعلت ذلک لک، فقال: لک بذلک من الله ثواب و اجر عظیم و منّا المَحمده». پدرتان را در حرمشان زیارت کردم به نیابت از شما. حضرت فرمود از طرف ما مَحمده است.

این روایت را خود جناب آقای خویی می فرمایند صحیح است و زیارت امام را هم انجام داده به نیابت. پس اینکه اول می فرمایند روایت صحیح پیدا نکردم در واقع به شکل نقض است؛ بنابراین در این بحثی نیست.

پس بینید یکی به اجاره، نیابتی اجیر شدن، اجرت در حج مستحبی و عمره و در زیارات جایز است. دوم تبرّعی که آن هم جایز است. یک نوع سوم هم دارد «و یجوز الاتیان بها لا بعنوان النیابه بل بقصد اهداء الثواب لواحد أو متعدّد» شما اصلا عنوان نیابت ندارید، شما نماز را می خوانید و می گویید خدایا ثوابش را اهدا می کنم، ثوابش باشد برای فلان شخص. این را هم گفتند که جایز است.

دو روایت هم در باب ۲۹ [ص 144] هست، جناب صاحب وسائل عنوانش را گذاشتند «باب جواز اهداء ثواب الحج الی الغیر بعد الفراغ». ببینید اهداء بعد الفراغ است. شما وقتی خواستید نیابت کنید از اول نیتتان به نیت این شخص است. یک وقت دلتان خواسته عملی را انجام دهید یادتان رفته نیت کنید، عمل تمام شده باید چکار کرد؟ باید زرنگ باشید، خدایا ثوابش مال آن شخص و اهدا کنید.

دو تا روایت در اینجا هست روایت اول البته صحیح است و روایت دوم مرفوع است.

روایت اول که صحیح السند است حمّاده بن عثمان عن الحارث بن المغیره، قال: قلت لأبی عبدالله ع و أنا بالمدینه بعد ما رجعت من مکّه: إنّی أردت أن أحجّ عن إبنتی» بعد از اینکه از اعمال مکه رفته بودم مدینه، می گوید که می خواستم حج را از طرف دخترم انجام دهم، ولی یادم رفت. بعد حضرت فرمودند «قال فاجعل ذلک لها الآن.» همین الآن حج را برایش قرار بده، یعنی بعد از عمل اهدا می کنید.

روایت دوم هم به عنوان مؤید است و الا مرفوع است. جناب صدوق در من لایحضر الفقیه که این جزو جازمات صدوق است. «قال رجل للصّادق(ع): جعلت فداک أنّی کنت نویت أن أدخل فی حجّتی العام أبی (اُمّی) أو بعض أهلی فنسیت. فقال الآن فاشرکها».

من نیتم بود پدرم یا بعضی از فامیلم را داخل در حجّم کنم، نیت کنم برایشان اما یادم رفت. حضرت فرمود الآن آنها را شریک کن. اینکه بگویید الآن شریک کن، این اهداء ثواب بعد از عمل است. لذا صاحب وسائل هم به عنوان جواز اهدا اسم آورد و به این دیگر نیابت نمی گوید، شریک کردن است.

مرحوم سید صاحب عروه هم می فرمایند این هم شقّ سوم است که می توانید به عنوان اهداء ثواب لواحد أو متعدد انجام بدهید.

***

مسئله ۱۷:

«لا یجوز الاجاره للنیابه عن الحیّ فی الصلاه ولو فی الصلوات المستحبّه». نیابت از زنده در نماز جایز نیست، چه نماز واجب و چه نماز مستحب.

این صحبت جناب سید مخالف دارد. جوازها لا یخلو عن وجه قوی. مرحوم نایینی، حضرت امام(ره) و بعضی دیگر تعلیقه زدند. جناب حکیم در مستمسک به روایاتی تمسک کرده اند مثل روایت محمد بن مروان: «قال أبو عبدالله ما یمنع الرّجل منکم أن یقرأ والدی حیین و میتین». چه چیزی مانع می شود که یک انسان به پدر و مادرش چه زنده و چه مرده برّ و نیکی کند؟ «یصلّی عنهما و یتصدق عنهما و یحجّ عنهما و یصوم عنهما، فیکون الذی صنع لهما و له مثل ذلک» این ها را به نیابت از آنها انجام بده. أن یصلی عنهما و یتصدق عنهما مطلق است، دیگر چه زنده باشند چه مرده.

اشکال اول از جناب آقای خویی است که در دلالت این روایت اشکال می کنند و می فرمایند این یصلی عنهما و یتصدق مال آن میتین است که می گویند أن یقرّء والدیه حییین او میتین، حیّ که معلوم است برو اطاعتشان را بکن، برای آنها خرید کن، محبت کن به آنها، این میتین هست که محل سؤال بوده است. ظاهرا مرحوم حکیم این حرف را قبول ندارند و می فرمایند مطلق است، چه زنده و چه مرده این را دارد.

اشکال دوم در سند اشکال می کنند و می فرمایند محمد بن علی ابوسمینه که در سند است و محمد بن مروان این ها توثیق ندارند و ضعیف هستند، پس روایت ضعیف است. اگر روایت ضعیف است گفتیم طبق ادله تسامح در ادله سنن این جوازش را حداقل به ما می رساند.

یک روایت هم در باب ۳۰ [ص 145] است که ضعیف است. «قال لأبی الحسن موسی(ع) إنّی اذا خرجت الی مکّه ربما قال لی الرّجل: طف عنّی اُسبوعاً و صلّ رکعتین، فأشتغل عن ذلک، فإن رجعت لم أدر ما أقول له»، گفت هفت مرتبه برای من طواف کن، اما یادم می رود برای این طواف کنم، (چون تعداد افرادی که معمولا گفته اند طواف برای ما انجام بده زیاد است)، «قال: اذا أتیت مکّه فقضیت نسکک فطف اُسبوعاً و صلّ رکعتین ثمّ قل: اللّهم إنّ هذا الطواف و هاتین الرّکعتین عن أبی و عن أمی و عن زوجتی و عن ولدی و عن حامتی و عن جمیع أهل بلدی حرّهم و عبدهم و أبیضهم و أسودهم».

حضرت این طور یاد دادند: وقتی اعمالت را انجام دادی هفت بار طواف کن، دو رکعت هم نماز بخوان و بگو این دو رکعت برای این افراد، اینجور بگو و بعد که برگشتی هر کسی گفت برای من نماز خواندی؟ طواف کردی؟ می توانی بگویی بله انجام دادم. این روایت سندش ضعیف است ولی باز از باب تسامح می توانیم مسئله جوازش را استفاده کنیم.

جناب سید اینجا می فرمایند صلوات مستحبه نمی شود، اما بعضی گفته اند همین که شما می توانید طواف انجام دهید و نماز طواف هم به نیابت بخوانید (الآن روایت گفت دو رکعت هم نماز بخوان به نیابت) همین دلالت می کند که شما نماز مستحبی را از طرف حیّ می توانید انجام دهید، لذا امروزه هم شما می روید مثلا در حرم حضرت رضا(ع) به شما سفارش می کنند دو رکعت هم نماز برای ما بخوان، می خوانند. امروز هم مسئله مشهور بین ما این است که نماز مستحبی را از طرف زنده می شود بجا آورد، یا مثلا ما از طرف امام زمان و به نیابت از آن حضرت نماز انجام می دهیم و این در روایات هم هست و آن روایتی که پدر و مادر را داشت میتین او حیین.

لذا عده ای تعلیقه زدند که در صلوات مستحبه بله، اما در نماز واجب نمی شود. واجب را تا زنده است باید خودش انجام دهد اما نماز مستحبی اشکال ندارد.

ان شاالله ادامه بحث برای جلسه آینده.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

استاد حجت الاسلام محسن جلالی (زید عزه)

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


مسابقه کاریزمن11: هدایت روابط دختر و پسر به ازدواج (کلیک کنید)
مسابقه کاریزمن11: هدایت روابط دختر و پسر به ازدواج (کلیک کنید)
آموزش سواد رسانه به کودکان- خرید کتاب قصه های کرمیلو
آموزش سواد رسانه به کودکان- خرید کتاب قصه های کرمیلو
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715