سه شنبه ۰۳ خرداد ۱۴۰۱
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
۱۹:۵۷ - ۱۴۰۰/۱۲/۲۴

آداب و رسوم چهارشنبه‌سوری از کوزه‌شکنی تا قاشق‌زنی/ آیین کهنی که رنگ باخت

مراسم چهارشنبه‌سوری در گذشته زمینه‌ای برای استحکام پیوند خانوادگی و ایجاد نشاط در جامعه بوده است که با اقدامات خطرآفرین، عده‌ای آن را به روزی خطرناک برای خود و دیگران تبدیل کرده‌اند و به جا است در مراسم چهارشنبه سوری امسال کمی به زیبایی‌های این مراسم فکر کنیم و با اجرای آن‌ها روزی آرام و زیبا را رقم بزنیم.

به گزارش ندای اصفهان،چهارشنبه سوری یکی از جشن‌های ایرانی است که در شب آخرین چهارشنبه سال برگزار می‌شود و نخستین جشن از مجموعه جشن‌های نوروزی است؛ طبق آیین باستان، در چهارشنبه آخر سال، با طلوع خورشید آتش بزرگی برافروخته می‌شود و تا غروب روشن می‌ماند و مردم از روی آن می‌پرند و در زمان پریدن می‌خوانند: «زردی من از تو، سرخی تو از من» تا به این ترتیب، آتش تمام رنگ پریدگی، بیماری و مشکلات‌شان را از بین ببرد و به آن‌ها گرما ببخشد و نیرو بدهد. به بیان دیگر مردم خواهان آن هستند که آتش تمام رنگ پریدگی و زردی، بیماری و مشکلات‌شان را بگیرد و به جای آن سرخی و گرمی و نیرو به آن‌‎ها بدهد.

آداب و رسوم چهارشنبه‌سوری از کوزه‌شکنی تا قاشق‌زنی

محمدعلی صدری، کارشناس زبان و ادبیات فارسی در اصفهان با اشاره به برخی از آداب و رسوم چهارشنبه سوری گفت: کوزه‌شکنی، مراسمی ویژه که در آن اعضای خانواده کوزه کهنه‌ای را بر می‌دارند و در آن کمی نمک، زغال و سکه می‌انداختند و آن را دور سر اعضای خانواده می‌چرخاندند و پس از آن نفر آخر کوزه را از پشت بام به پایین می افکند و می‌گوید: «درد و بلای ما بره تو کوزه، بره تو کوچه».

وی با اشاره به رسم فالگوش ایستادن افزود: در این رسم آن‌هایی که حاجتی دارند، نیت می‌کنند و سر چهارراه یا در محل گذری فالگوش می‌ایستند و به حرف نخستین عابری که از کنارشان رد می‌شود توجه می‌کنند و نخستین کلام یا جمله او را به فال نیک یا بد می‌گیرند؛ البته ایرانیان امروز گاه به جای رفتن به کوچه و خیابان، این کار را در خانه نیز انجام می‌دهند؛ مثلاً اینکه پشت در اتاق فالگوش می‌ایستند.

صدری با اشاره به اینکه بوته‌افروزی یکی دیگر از رسوم چهارشنبه‌سوری است، بیان کرد: در ایران باستان اعضای خانواده بوته و خار از پیش فراهم شده را روی بام یا در حیاط خانه می‌انباشتند و با تاریک شدن هوا آتشش می‌زدند و زن و مرد و پیر و جوان هر کدام سه بار از روی آن می‌پریدند و شعر‌هایی می‌خوانند، به نظر می‌رسد تنها رسم باقی مانده از چهارشنبه سوری همین پریدن از روی آتش باشد.

کارشناس زبان و ادبیات فارسی با اشاره به قاشق‌زنی در شب چهارشنبه سوری ادامه داد: در گذشته‌ای نه چندان دور زنان چادری بر سر می‌انداختند و به صورت ناشناس به سراغ همسایه‌ها می‌رفتند و با کوبیدن قاشق بر ظرف، صاحبخانه را از حضورشان با خبر می‌کردند؛ پس از آن، صاحب خانه، کاسه خالی شخص قاشق زن را از آذوقه پر می‌کرد یا به جای آن پول در کاسه می‌گذاشت؛ تا مواد خوراکی و حبوبات آش آماده شود.

وی اضافه کرد: در نهایت قاشق‌زن پس از رفتن به خانه‌های بسیار و جمع کردن حبوبات، آش را درست می‌کرد و پس از آن که اندکی از آن را به بیماران داخل منزل می‌چشاند باقی را به فقرا و گرسنگان می‌داد تا به یمن دعای آن‌ها بیمارش شفا پیدا کند.

صدری با بیان اینکه همراهی خانواده و زنده نگه داشتن آیین کهن، رکن اصلی چهارشنبه‌سوری است، افزود: هر چه به سمت این برویم که آیین کهن را کمرنگ کنیم با حوادث بیشتری روبه رو خواهیم بود.

واحدهای صنفی فروش مواد محترقه غیرمجاز پلمب می‌شوند

حجت‌‌الاسلام اسداله جعفری، رئیس کل دادگستری استان اصفهان با بیان اینکه دستگاه قضایی استان اصفهان در چهارشنبه آخر سال در کنار نیروهای انتظامی است و تمام قد از اقدامات آنان حمایت می‌کند، گفت: هر ساله عده‌ای با ایجاد بی‌نظمی و رفتارهای غیرمتعارف شب چهارشنبه آخر سال را برای مردم تلخ می‌کنند و با استفاده از مواد محترقه آسیب‌های جسمی و روحی زده و به اموال عمومی خسارت می‌زنند، راه‌بندان درست کرده و سد معبر ایجاد می‌کنند که همه این کارها به لحاظ قانونی جرم است.

وی با تأکید بر اینکه کسی حق ندارد برای شادی خودش، امنیت مردم را سلب کند از برخورد شدید دستگاه قضایی با برهم زنندگان امنیت مردم در شب چهارشنبه آخر سال خبر داد و افزود: به همه دادستان‌ها ابلاغ شده تا واحدهای صنفی که اقدام به فروش مواد محترقه غیرمجاز و غیراستاندارد می‌کنند تا پایان فروردین پلمب شوند.

جعفری ادامه داد: رانندگان خودروها و راکبان موتورسیکلت‌هایی که در شب چهارشنبه آخر سال برای مردم مزاحمت ایجاد کرده و با پرتاب ترقه آلودگی صوتی ایجاد کنند هم وسایل نقلیه آن‌ها تا پایان فروردین توقیف خواهند شد و در این خصوص به توصیه و سفارش هیچ کس هم توجه نمی‌کنیم.

فرهاد کاوه آهنگران، سخنگوی سازمان آتش‌نشانی اصفهان  با اشاره به کمپین «نه به رفتارهای پرخطر در چهارشنبه سوری» در اصفهان، گفت: وظیفه داریم آموزش‌های ایمنی و هشدارهای لازم را به شهروندان بدهیم تا چهارشنبه سوری امسال را نیز بدون هیچ حادثه تلخی سپری کنیم.

وی با ابراز امیدواری از اینکه با رفتارهای پرخطر به خاطر یک شب شادی، دچار یک عمر پشیمانی نشویم، افزود: با فرهنگ‌سازی و اطلاع رسانی سازمان آتش‌نشانی و رسانه‌ها و همکاری شهروندان در ۳ سال گذشته آمار حریق و حوادث مرتبط با چهارشنبه سوری در شهر اصفهان نزدیک به صفر بوده است، البته حوادث دیگری داشتیم ولی مربوط به چهارشنبه سوری نبود.

کاوه آهنگران خواستار نظارت بیشتر والدین بر رفتارهای فرزندانشان در روزهای منتهی به چهارشنبه آخر سال شد و عنوان کرد: بیشتر مخاطب ما نوجوانان و کودکانی هستند که اطلاع کافی از عواقب رفتارهای پرخطر ندارند و لازم است والدین و معلمان آن‌ها را از عواقب این رفتارها که گاهی جبران‌ناپذیر است، آگاه کنند.

سخنگوی سازمان آتش‌نشانی اصفهان توصیه کرد والدین در این روزها بر رفت و آمدهای فرزندانشان، ارتباط با دوستان، مباحث مالی و حتی حضورشان در شبکه‌های مجازی نظارت داشته باشند تا فریب سودجویانی که قصد فروش مواد محترقه به آن‌ها دارند را نخورند.

وی نسبت به روشن کردن آتش در معابر عمومی، سربسته و نزدیک به مواد قابل اشتعال در وسعت زیاد هشدار داد و افزود: استفاده از الکل، تینر، بنزین و مواد سریع الاشتعال برای روشن کردن آتش بسیار خطرناک است، چون بلافاصله باعث سرایت آتش به دست و بدن فرد و شعله ور شدن او می‌شود و امکان فرار وجود ندارد.

از انداختن قوطی‌های پرس شده در آتش جداً خودداری کنید

کاوه‌آهنگران نسبت به خطرات انداختن قوطی‌های پرس شده مثل اسپری خوشبو کننده، حشره‌کش، گاز فندک و موادی از این قبیل به داخل آتش هشدار داد و گفت: انداختن مواد محترقه و نورافشان به طرف دیگران، در حیاط منازلی که دید ندارد و جایی که امکان حضور افراد وجود دارد نیز از رفتارهای بسیار پرخطر است.

سخنگوی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان با بیان اینکه شهروندان به هیچ عنوان با روشن کردن آتش و تجمع باعث ایجاد ترافیک و سد معبر نشوند، بیان کرد: پلیس، اورژانس و آتش نشانی ممکن است برای امدادرسانی به شهروندان اعزام شده باشند و نباید در ترافیک و راه بندان بمانند.

وی ادامه داد: هل دادن افراد به سمت آتش، پریدن همزمان از روی آتش و بدون دید کافی، شکستن شاخ و برگ درختان و ایجاد حریق نزدیک درختان ممنوع است، شهروندان در صورت مواجه به حوادث احتمالی باید به سرعت با ۱۲۵ تماس بگیرند.

کاوه‌آهنگران خاطرنشان کرد: اگر خانواده‌ها می خواهند آتشی روشن کنند، بهتر است در یک زمین بایر و آتش کنترل شده و کوچکی روشن کنند و حتماً یک دستگاه خاموش کننده آتش داشته باشند.

سخنگوی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان اضافه کرد: به منظور پوشش ایمنی در سطح شهر اصفهان چندین دستگاه اطفائیه آتش‌نشانی علاوه بر آماده باش کلیه ایستگاه‌های موجود، در نقاط حساس و پر ترافیک شهر مستقر هستند تا امدادرسانی در مواقع نیاز با سرعت و سهولت بیشتری به انجام برسد.

زیبایی نوروز را با چهارشنبه‌سوری برای خود و خانواده‌هایمان تلخ نکنیم

 فرهاد حیدری، سرپرست اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیر حوادث استان اصفهان گفت: سال گذشته در جریان حوادث چهارشنبه پایان سال در مجموع ۴۵ نفر در استان اصفهان مصدوم و به بیمارستان‌های سطح استان مراجعه کردند و یا توسط واحدهای امدادی اورژانس پیش‌بیمارستانی به مراکز بیمارستانی منتقل شدند.

وی با بیان اینکه از مجموع این افراد ۳۳ نفر مرد و ۱۲ نفر زن بودند، افزود: سال گذشته حوادث رخ داده برای مصدومان چهارشنبه سوری در استان اصفهان ۲۰ مورد سوختگی، ۹ مورد بریدگی، ۹ مورد خراشیدگی و یک مورد قطع عضو بوده است.

حیدری تصریح کرد: در مجموع این حوادث ۱۶ مورد آسیب به دست، ۱۷ مورد آسیب چشم، ۸ مورد آسیب به سر و گردن و  ۶ مورد جراحت پا به ثبت رسیده است.

سرپرست اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیر حوادث استان اصفهان با اعلام آماده باش اورژانس در حوادث احتمالی، خطاب به شهروندان به خصوص جوانان و نوجوانان تأکید کرد: با توجه به حوادث و آسیب‌های ناشی از استفاده مواد محترقه از همه همشهریان تقاضا داریم از انجام هر گونه رفتار مخاطره‌آمیز پرهیز کنند تا آغازی زیبا و به دور از هرگونه غم و اندوه و حسرت را برای خود، خانواده و هموطنان‌ در نوروز ۱۴۰۱ رقم بزنند.

روایت چهارشنبه‌سوری این روزها

 در سال‌های اخیر، چهارشنبه‌سوری دیگر آن مراسم آشنای پیشین نیست و بهانه‌ای شده برای ابراز هیجان‌های کنترل نشده و جنجال‌های پر آسیبی که شهر را به میدان جنگ تبدیل می‌کند، با زخمی‌ها و حتی کشته‌شدگانی که در آتش ندانم کاری و بی‌احتیاطی می‌سوزند.

امروز جشن چهارشنبه‌سوری با افزوده شدن برخی آیین‌‌های‌غلط به «چهارشنبه‌سوزی» تبدیل شده‌ است.‌ مراسمی که هیچ ارتباطی با چهارشنبه‌سوری ندارد و رفتارهای خشونت‌آمیز و خلاف با عرف و منش جامعه، سلامتی مردم جامعه هدف قرار گرفته است.

هر چند این جشن کهن به روزی خطرآفرین برای نوجوانان و جوانان تبدیل شده اما در گذشته زمینه‌ای برای استحکام پیوند خانوادگی و ایجاد نشاط در جامعه بوده است.

نیکو و به جاست در مراسم چهارشنبه سوری امسال کمی به زیبایی‌های این مراسم فکر کنیم و با اجرای آن‌ها روزی آرام و زیبا را رقم بزنیم.

انتهای پیام/

فارس

برچسب‌ها: , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


مسابقه کاریزمن11: هدایت روابط دختر و پسر به ازدواج (کلیک کنید)
مسابقه کاریزمن11: هدایت روابط دختر و پسر به ازدواج (کلیک کنید)
آموزش سواد رسانه به کودکان- خرید کتاب قصه های کرمیلو
آموزش سواد رسانه به کودکان- خرید کتاب قصه های کرمیلو
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715