سه شنبه ۰۴ آبان ۱۴۰۰
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۰۷:۵۶ - ۱۴۰۰/۰۵/۲۷

زیبایی ها و آسیب ها در عزاداری امام حسین(ع) و تحلیل لایه ای علل قمه زنی

در این یادداشت به قلم دکتر ناصر چاووشی طی چهار سطح و لایه شامل لایه های ظاهری، اجتماعی، جهان بینی و اسطوره‌ای، دلایل و علل پدیده قمه زنی مورد بررسی قرار می‌گیرد

ندای اصفهان- دکتر ناصر چاووشی

محرم و صفر و مناسبت های ویژه آن از جمله تاسوعا، عاشورا و اربعین امام حسین(ع) حاوی مراسم و آیین های مذهبی ویژه ای است که به عنوان نماد فکری و فرهنگی شیعیان در سراسر جهان از جمله ایران شناخته می شود. آیین هایی که اکثرا علاوه بر بعد معنوی، دارای جذابیت ها و زیبایی‌های انسانی جهان شمول می باشند و در قالب علوم روز از جمله روان شناسی، مدیریت، جامعه‌شناسی و… می توان به توصیف و تحلیل آنها پرداخت.

زیبایی های این مناسبت ها و آیین های آن نظیر:
– در برگرفتن آحاد جامعه فارغ از جنسیت و طبقه اجتماعی و سن و گرایش سیاسی و…
– مدیریت مردمی و خودجوش و داوطلبانه
– احترام به پیشکسوتان و بزرگترها
– اطعام و پذیرایی از همه
– نظم و قاعده مندی
– لباس و پوشش تیره رنگ فراگیر
– تزیین و زیباسازی اماکن عزاداری
– مداحی و موسیقی اختصاصی و جذاب
– ادبیات و اشعار و نثرهای ویژه
– ارایه آموزه های اخلاقی و رفتاری
– راهپیمایی چندین میلیونی اربعین
– دایر کردن هزاران موکب مردمی و خدمتگذاری رایگان شیعیان عراقی اعم از بچه و جوان و پیر تا زن و مرد از زائرین اربعین حسینی
و….
همگی از جاذبه های مراسم عزاداری محرم و آیین های آن می باشد که باعث گردیده نه تنها تمامی شیعیان در طول زندگی خود، خاطره و حس زیبای شرکت در مراسم و مجالس حضرت اباعبدالله(علیه السلام) را تجربه نموده باشند بلکه تعدادی از غیر شیعیان و غیر مسلمانان نیز انگیزه و علاقه بالایی برای حضور در مجالس و مراسم امام حسین (ع) و همراهی با عزاداران و خوردن نذری به نیت برکت و بعضاً بانی شدن را داشته باشند.

در کنار این زیبایی ها و جذابیت ها، صحنه هایی خشن و غیر اصیل و بعضاً مغایر با عقل بشری در مراسم و آیین های عزاداری مشاهده می گردد که تحت عنوان بدعت ها، آسیب ها و آفت های این مراسم قابل طرح است.
از جمله زشتی ها و آسیب های عزاداری و مراسم امام حسین(ع) می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– قمه زنی
– زنجیر تیغی زنی
– اشعار و روضه های جعلی و دون از شأن امام حسین(ع)،
– طولانی شدن مراسم در شب و قضا شدن نماز صبح مردم
– استفاده از آلات موسیقی با صدای بلند و مردم آزاری
– کم توجهی یا بی توجهی به مسائل بهداشتی
– عدم ارائه فلسفه و‌ پیام‌ واقعی مبارزه با ظلم در قیام‌ و‌ نهضت امام حسین و عاشورا و…

یکی از این زشتی ها و آسیب های رایج در ایران خصوصا استان اصفهان و شهرستان خمینی شهر، قمه زنی و خوناب کردن سر و بدن در صبح عاشورا است که توسط افرادی با ادعای ابراز علاقه به حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام صورت می پذیرد.

این عمل که در برابر دوربین ها و رسانه‌ها صورت می گیرد منجر شده که افراد و جریان های مغرض با سوء استفاده از ناآگاهی مخاطبین غیر شیعی، این رفتارها را به عنوان منطق و شیوه رفتاری کل شیعیان، منعکس و با تحریف عزاداری اصیل، چهره ای خشن و غیر واقعی از شیعیان به نمایش گذارند. این در حالی است که علیرغم فتوا و اراده رهبر جمهوری اسلامی و اکثر فقهای شیعه، نه تنها از میزان قمه زنی کاسته نشد بلکه در موارد و مناطقی افزایش هم یافت و برخوردهای سلبی و سخت نیز نتیجه مورد انتظار را به دنبال نداشت و لذا ضروری است برای مدیریت این آسیب ها و اصلاح آنها، بررسی علمی و دقیقی پیرامون آنها صورت پذیرد.

یکی از شیوه‌های علمی در بررسی پدیده های اجتماعی از جمله قمه زنی، تحلیل لایه ای علل (C.L.A) وقوع یک پدیده می باشد که طی آن در چهار سطح و لایه شامل لایه های ظاهری، اجتماعی، جهان بینی و اسطوره‌ای، دلایل و علل پدیده، مورد بررسی قرار می‌گیرد که بر این اساس در قمه زنی:

✔️ الف- در نگاه اول و لایه ظاهری، قمه زنی یکی از شیوه های عزاداری برای امام حسین(علیه السلام) می باشد و قمه زنان با این اعتقاد به عزاداری می پردازند.

✔️ ب- در لایه ای عمیق تر(اجتماعی)، تأثیرگذاری شبکه های ماهواره ای در تحریک تعصبات مذهبی، نفوذ عقاید طیف شیرازی ها در بخشی از افراد مذهبی با عقاید سطحی و کم عمق، تحریک های سیاسیون مخالف نظام جمهوری اسلامی، به میدان آمدن اراذل و اوباش و… از جمله علل شیوع قمه زنی در دهه اخیر می باشد که این موارد، دلایل موثرتر در پدیده زشت قمه زنی می باشد.

✔️ ج- در لایه سوم یا لایه جهان بینی، باور عمده قمه زنان آنست که قمه زنی مظهر تولی و ابراز محبت به امام حسین(علیه السلام) می باشد که از الزامات و اصول شیعه گری است لذا از دیدگاه اعتقادی ایشان، قمه زنی نه تنها حرام نیست و منعی ندارد بلکه تکلیف مذهبی است و باید به ترویج و گسترش آن همت گماشت.

✔️ د- در عمیق ترین لایه که متعلق به اسطوره و استعاره ها می باشد، قمه زنان، حضرت زینب کبری(علیهاالسلام) را اسطوره‌ای در عزاداری امام حسین دانسته و داستان غیرمستند کوبیدن سر به چوب کجاوه و جاری شدن خون بر سر و صورت ایشان را به عنوان سند و‌ مبنای تاریخی برای آسیب رساندن به تن و بدن از جمله قمه زنی مطرح می نمایند. همچنین قمه زنان در توجیه رفتار خود، قمه زنی تعدادی از علمای متقدم را نیز به عنوان اسطوره‌هایی در این زمینه مطرح می نمایند.

بررسی علل و دلایل ۴ گانه فوق در خصوص شیوع پدیده زشت، وهن آور و غیرعقلانی قمه زنی، نشان می دهد مقابله با قمه زنی نیازمند توجه همزمان به تمامی علل با اولویت لایه های عمیق و اساسی تر شکل گیری آن می باشد.

قمه زنی نه تنها با رویکردهای سلبی و سخت و مقابله‌ای کاهش نمی یابد بلکه می تواند به دلیل تحریک مذهبی، افزایش بیشتری هم پیدا نماید و در لذا به عنوان راهکار اصلی و‌ مهم برای کنترل و کاهش قمه زنی باید به گسترش و استمرار روشنگری و اثبات جعلی بودن داستان شکستن سر توسط حضرت زینب اقدام نمود و همچنین بر روی لایه جهان بینی و رد اعتقاد قمه زنی را مظهر محبت و تولی دانستن قمه زنی، برنامه ریزی کرد. بدیهی است نباید از نفوذ تفکرات طیف شیرازی و مباحث مطرح در شبکه‌های ماهواره‌ای متعلق به آنها و حساسیت ها و تحریک افراد متعصب مذهبی در نتیجه برخوردهای سلبی و سخت و خشن غافل گردید.

به امید روزی که فقط زیبایی های محرم و صفر و مراسم و مجالس حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام، در برابر چشم جهانیان قرار گیرد و دامن شیعه از کج فهمی ها و رفتارهای زشت و ناپسند زدوده گردد تا جهان و مردم مسلمان و غیر مسلمان، با پیام تکلیف مداری و ایثارگری تا حد گذشتن از جان و مال و همه مظاهر ظاهری دنیا در راه خدا و عشق و ایثار و ولایت مداری آشنا گردند.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


پایگاه خبری علیرضا ملک پور: مهارت در کار ضامن اشتغال پایدار
پایگاه خبری علیرضا ملک پور: مهارت در کار ضامن اشتغال پایدار
نوشت ایران؛ نوشت افزار باکیفیت ایرانی اسلامی
نوشت ایران؛ نوشت افزار باکیفیت ایرانی اسلامی
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715