پنجشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۹
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اقتصادی
چاپ خبر
۱۵:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۷

خط دهی رهبر معظم انقلاب اسلامی و تحول در حوزه شرکت‌های دانش بنیان

خط تولید باید بر اساس دانش بومی باشد این معنای دقیق فن‌آوری است. هنگامی که تولیدگران به نوعی از فن‌آوری دست می یابند در کنار آن به بسیاری از تکنولوژی های دیگر هم دست می‌یابند و با در اختیار گرفتن چنین قدرتی آینده ارتقای صنعت را نیز در دست می‌گیرند. اما افسوس که این نگاه همچنان مخالفان خاص خود را دارد

ندای اصفهان- حجت‌الاسلام امیر نجاتبخش

(یادداشت ارائه شده در همایش علمی تبیینی امام اراده)

در زمینه مقوله تکنولوژی در ایران از زمان پهلوی نگاهی بر غالب فضای صنعت ایران حکمفرما بوده است. مطابق با این نگاه صنایع ایران یا مونتاژ کننده بوده‌اند و یا آنکه خط تولید را به طور کامل از یکی از کشورهای غربی وارد می‌کرده اند. مطابق با این نگاه هیچگاه خط تولید صنایع ایران برآمده از دانش بومی حاصل از دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های آن‌ها نبوده است. در چنین حالتی صنایع ایران نسبت به صنایع دنیا عقب مانده‌تر بود و اینکه از لحاظ تامین و تجهیز پیوسته به بیرون محتاج بود. این وضعیت هزینه تولید را بسیار بالا می‌برد و بعد از چند سال برای آنکه چنین صنعتی از رقابت جهانی عقب نیفتد و حذف نشود نیاز به آن داشت که بخش عظیمی از آن خط تولید را عوض کند و این مطلب گاهی آنقدر هزینه داشت که اصلا کل تولید آتی هم نمی‌توانست جبران آن جابجایی تکنولوژی را انجام دهد.

نقدی بر یک نگاه اشتباه
این نگاه تاسیس‌گر و پروژه محور از زمان پهلوی وجود داشت و بعد از جنگ نیز دوباره مورد توجه قرار گرفت. مسئله دیگر در این نوع نگاه آن بود که به محض تاسیس آن کارخانه عظیم سایر توانمندی های بومی آن منطقه فراموش می‌شد و همه چیز تحت شعاع آن خط تولید وارداتی قرار می‌گرفت، گویی که کل ظرفیت تولید داخل آن، ضمیمه‌ای بر آن صنعت وارداتی است. به عنوان مثال در اصفهان صنایع فولاد با قوت کار کردند و تمامی نگاه ها در صنعت ما معطوف به آن ها شد. حال آنکه شاید نتوان باور کرد که در خیابان امیرکبیر اصفهان چه ظرفیت هایی در صنعت وجود داشت که هرگز جدی گرفته نشد تا چه رسد به توانمندی‌های بومی دیگر مانند صنایع دستی و مسائل دیگر.
چنین نگاهی در توسعه در شهرسازی هم معمول بود. شهرسازان از تفکر کارگزار، بنایی اولیه برای شهر می‌ساختند که بعد از آن‌ها هر کسی با هر تفکر و سلیقه دیگر هم که می‌آمد چاره‌ای جز ادامه راه ایشان نداشت. بنای اولیه شهر آن‌گونه گذاشته شده بود و سایرین نهایتا می‌توانستند اصلاحاتی بر آن انجام دهند.
بنابراین بعد از جنگ آن نگاه وارد کردن خط تولید به منظور افزایش تولید با نیتی خیر در ایران رواج پیدا کرد و پایه گذار تمام مسیرهای بعدی شد. در این میان دانشگاه ها سهم چندانی در بنای این ریل نداشتند زیرا از علم و پژوهش ایشان خط تولید بنا نمی‌شد. شاید در آن زمان کسی هم چنین جراتی نداشت که وارد ساخت خط تولید برآمده از دانش مهندسی بومی شود، زیرا ما از دنیا عقب‌تر بودیم و حتی اگر به توفیقاتی هم دست پیدا می‌کردیم این‌ها در مقیاس بازرگانی مورد توجه نبود.

همراه شدن با توسعه و قانع نبودن
به نظر می‌آید رهبر معظم انقلاب نیز با این نگاه کلی آقای هاشمی همراه شد و از این طریق سازندگی استقبال کرد اما به همین نگاه قانع نشد و اعتقاد من بر این است که ایشان به موازات آن نگاه اصلی در دولت ها نگاه دیگری را مورد حمایت و هدایت قرار دادند که مسیری طولانی داشت و آشکار شدن نتایج آن نیازمند زمان دراز داشت.
این مسیر همان مسیر شرکت‌های دانش بنیان است. مسیری که امروز با جرات بیشتری می توان از آن صحبت کرد، وقتی که در اصفهان بیش از 300 شرکت دانش بنیان فعال داریم. البته همه آن‌ها در یک سطح فعالیت ندارند اما این حجم رشد شرکت‌ها نشان از آینده‌ای درخشان می‌دهد. درست است که بسیاری از این شرکت‌ها در مقایسه با شرکت‌های دیگر ارقام کوچکتری از معاملات را به خود اختصاص دادند اما در مسیری هستند که امتداد دارد و آینده آن برای کشور بسیار حیاتی است.

هدایتگر مسیر دانش بنیان‌ها
در این میان نقش مقام معظم رهبری بسیار مهم بوده است. این خط که از صفر امروز به اینجا رسیده است گاه با ارشاد و اشارت ایشان بوده است که معتقد بودند باید به دانش بومی بها داد و گاه از دستورات ایشان کمک برده است. جایی که رهبری دستور داند آن چیز که در داخل تولید می‌شود دیگر از خارج خریداری نشود. دقت کنید که ایشان نگفتند که جنس خارجی چه کیفیتی یا چه مزایای دارد بلکه تمرکز ایشان بر حمایت از تولید داخلی مبتنی بر دانش است. گاهی نیز از اشخاص خاص حمایت کردند. برای مثال بر روی آقای سورنا ستاری و جلورفتن کارهای ایشان تاکید کردند و گفته می‌شود این که چنین جایگاهی در حد معاونت رییس جمهور اصلا وجود داشته باشد بنا به توصیه مستقیم رهبر است و الا چه بسا این مسیر هم مورد غفلت دولتمردان قرار می‌گرفت.


از حمایت‌های رهبری از این راه بیشتر می‌توان گفت اما دقت کنید که ایشان در جایگاه رهبری آن هدایت کلی را بر عهده دارند و خط‌دهی اساسی ایشان روشنی بخش گذشته و آینده است. مورد بسیار مهم دیگر آنکه، رهبری علیرغم داشتن اختلاف افق با مرحوم هاشمی رفسنجانی هیچ گاه مسیر دولت ایشان را تکذیب نکردند و اتفاقا کاملا عکس متوجه شدند که مسیری غیر از توسعه امروز در جهان قابل تصور نیست. ایشان با فراست خاص خود از میان همین مسیر توسعه به دنبال آن خط انقلابی خود بودند و اگر چه سال ها با آن نگاه در صنایع ایران همراه شدند و دولت‌ها را حمایت کردند اما فرزند خود را نیز در این مسیر پرورش دادند. دقت کنید که چنین تولدهایی حاصل یک سال و یک دهه نیست بلکه باید سال ها زمینه‌سازی کرد تا عاقبت جواب گرفت.

روزی که باید تصمیمی بزرگ بگیریم
برای آنکه آن اتفاق بزرگ در صنایع ایران رخ دهد، نیازمند زمینه‌سازی طولانی مدت در مقوله پژوهش و اهمیت دادن به آن هستیم تا آنکه یک ملت به یک باره در وقت خود تصمیم نهایی را بگیرد و از وابستگی به طور جدی بیزاری جوید و به سمت ایستادن بر روی پای خود برود. کاری که پیش از این ملت‌هایی مانند کره جنوبی و امثالهم انجام دادند و به سبک خاص خود در تولید رسیدند و ما نیز باید روزی به این کاروان ملحق شویم و الا با تقلید روش‌های صنعتی ایشان به جایی نمی‌رسیم و حکایت ما همین حکایت صنایع خودروسازی و فولادمان است.

خط تولید باید بر اساس دانش بومی باشد این معنای دقیق فن‌آوری است. هنگامی که تولیدگران به نوعی از فن‌آوری دست می یابند در کنار آن به بسیاری از تکنولوژی های دیگر هم دست می‌یابند و با در اختیار گرفتن چنین قدرتی آینده ارتقای صنعت را نیز در دست می‌گیرند.
اما افسوس که این نگاه همچنان مخالفان خاص خود را دارد هنوز هم هستند کسانی که وقتی جوانان ما به دانشی دست پیدا می‌کنند بلافاصله آنان را تشویق می‌کنند که نمایندگی یک شرکت بزرگ اروپایی شوند. نماینده شرکت بزرگ شدن اگر چه از حیث اقتصادی خوب است اما توانایی درخشش را از جوانان ما می گیرد و آن ها باید تا ابد در قالب نگرش های تکنیکی اروپایی‌ها باشند و رشد‌ آنان متوقف شده و تنها همان نگاه وارداتی این بار در شکلی دیگر ادامه می‌یابد.
پس آن چیزی که در این سه دهه اهمیت داشته است همان سوی امیدی است که همواره اعلام داشته ما می‌توانیم. اوج نگاه ما می‌توانیم را باید در شرکت‌های دانش بنیان جست‌وجو کرد. بی‌شک این حرکت در آینده این کشور تاثیرگذار خواهد بود و از حیث اشتغال آفرینی و درآمدزایی هم به مرور جواب‌های خوبی خواهد داد، به خصوص آنکه در زمینه نیروی انسانی متخصص کشور ایران بر منبع بسیار گران‌بهایی نشسته است. منبعی که از سوی دولتمردان به سبب نگاهی که کلا کوتاه است مورد غفلت قرار گرفته است و برای بهره‌گیری از آن، امروز نیازمند عزم‌ها و اراده‌های بزرگ هستیم.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715