شنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۹
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
۱۱:۲۹ - ۱۳۹۹/۰۷/۰۸

گفتگو با فاطمه زرگر عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

بازار فروش ایده‌های وسوسه انگیز/ (NLP) یک روان‌درمانی کامل نیست!

NLP اگرچه مبانی علمی دارد اما خود یکی از روشهای روان‌درمانی یا یک تکنیک درمان روانشناختی غالب بین رویکردهای روان‌درمانی نیست. اصولا برای انتخاب رویکرد روان‌درمانی نیاز به تحقیقات فراوان در مورد اثربخشی آن درمان هست

فاطمه زرگر در گفت‌وگو با خبرنگار ندای اصفهان با بیان اینکه رشته تخصصی با این نام یا گرایش تحصیلی در علم روانشناسی تحت عنوان NLP وجود ندارد، اظهار کرد: NLP یک اصطلاح کلی در مورد یادگیری مهارت‌های معمول زندگی بوده که از طریق روانشناسان به افراد آموزش داده می‌شود. بنیانگذاران آن «ریچارد بندلر و جان گریندر» در دانشگاه سانتاکروز کالیفرنیا بودند که در دهه 1970 روشی با نام NLP را مطرح کردند.

وی افزود: آنها مدعی بودند یک روش خاص جهت بهبود فعالیت مغزی و رفتاری بوجود آورده اند که بین فرایند‌های عصبی، الگوهای کلامی و الگوهای رفتاری، ارتباط عمیقی برقرار می کند.

NLP سرواژه‌های کلمات زیر است:

Neuro اولین حرف واژه ان ال پی بر نقش ویژه اعصاب در این علم تاکید دارد. Neuro به این موضوع اشاره دارد که چگونه سیستم عصبی به کمک حواس پنج گانه و ذهن خودآگاه و ناخودآگاه و عملکردهای شناختی، از محیط اطراف اطلاعات کسب می کند.

روانشناس بالینی ادامه داد: Linguistic به این مفهوم اشاره دارد که چگونه از کلام و زبان برای تنظیم و بازسازی افکار، رفتار و احساسات خود استفاده کنیم. به ما می‌آموزد که چگونه از کلمات برای برقراری ارتباط بهتر با دیگران بهره مند شویم.

Programming سومین حرف واژه ان ال پی، نحوه ساماندهی افکار با کمک کلام و تاثیر متقابل افکار بر کلام، نگرش و رفتار را توضیح می‌دهد.

عضو هیئت علمی گروه روانشناسی سلامت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه تبلیغات در فضای مجازی با عنوان آموزش NLP مبنای علمی دارد، اضافه کرد: NLP اگرچه مبانی علمی دارد اما خود یکی از روشهای روان‌درمانی یا یک تکنیک درمان روانشناختی غالب بین رویکردهای روان‌درمانی نیست. اصولا برای انتخاب رویکرد روان‌درمانی نیاز به تحقیقات فراوان در مورد اثربخشی آن درمان هست تا پس از آن به عنوان درمان اثربخش به جامعه درمانی معرفی و مورد استفاده گسترده قرار گیرد.

روانشناسی زرد!

وی بیان کرد: از سوی دیگر اینکه NLP استاندارد در جامعه ما چه به شکل کلاسها و کارگاه‌های حضوری چه مجازی واقعا استفاده می‌شود نیز جای بحث دارد. عناوینی مانند روانشناسی زرد وجود دارد که در واقع برخی افراد از توانایی‌های کلامی خود با ایجاد هیجان در مخاطب و استفاده از عناوین جذاب و حتی علمی مانند NLP به جذب مخاطب می‌پردازند. این کلمات به دلیل جدید بودن، خاص بودن، از فرهنگ و زبان دیگری آمدن و ناآشنایی واژگانی و مرموز بودن می تواند مخاطبین را بیشتر تحت تاثیر قرار داده و آنها را جذب برنامه‌ها کند.

زرگر افزود: البته NLP زیربنای علمی دارد اما تنها یکی از روش‌ها یا بهتر بگوییم تکنیک‌های کار با ذهن است. از طرفی اینکه آیا فردی که خوب صحبت می‌کند اطلاعات علمی را دریافت کرده و منتقل می‌کند یا خیر باید مورد بررسی قرار داد.

وی اضافه کرد: این تصور که تنها با شنیدن جملات انگیزشی در افراد تغییرات عصبی ایجاد شود و افکار خود را طولانی مدت تحت کنترل قرار دهند، غیر ممکن است. تغییر مستلزم استفاده از اصول علمی با مدت مناسب است و معمولا تغییرات رفتاری دوام دار برای تغییر کلی مشکلات فرد نیاز است.

روانشناس بالینی گفت: افرادی که خوب صحبت می‌کنند الزاما مدرک علمی پشتوانه صحبت‌های آنها نیست، حتی دوستان نزدیک ما قادر خواهند بود با جملات مثبت احساساتی سرشار از انرژی و انگیزه به ما تزریق کنند اما کوتاه مدت است و زمان آن بستگی به شخص دارد، به عنوان مثال شخصی که قرار بوده به ما رانندگی یاد دهد تنها با استفاده از جملات هیجان انگیز ما را به مهارت رانندگی نزدیک نخواهد کرد بلکه برای دریافت مهارت نیاز به تمرین و تکرار مداوم است. بنابراین برای دستیابی به تغییرات نیاز به زمان است تا راه حل مشکل را پیدا کرده و با تمرین به نتیجه دلخواه برسیم.

وی با تاکید بر اینکه با استفاده از فرضیه NLP نمی توان افکار را کنترل کرد، افزود: اصلاً علم روانشناسی اعتقادی به اثرات طولانی مدت برنامه‌هایی که بیشتر جنبه تبلیغاتی داشته ندارد و علم روانشناسی با لفظ کنترل افکار مشکل دارد زیرا فکر زاییده ذهن است. ذهن سالم مرتب افکار تولید کرده و افکار احساس تولید می‌کند و خاطرات متعدد در ذهن فرد جا به جا می‌شود میل به پرخاشگری، میل دوست داشتن و… در وجود فرد شکل می‌گیرد.

عضو هیئت علمی گروه روانشناسی سلامت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ادامه داد: حتی می‌توان افکار یا احساسات را ایجاد کرد. اعتقاد بر این است که حتی تصور یک موقعیت می‌تواند اثراتی شبیه شرایط واقعی داشته باشد. در این راستا یکی از مثال‌هایی که در NLP نیز استفاده می شود سناریو خوردن یک لیمو ترش است که آن را در ذهن افراد تداعی می‌کنند و در پایان بزاق دهان شخص ترشح می‌شود. از سوی دیگر اگر بتوان نوع کلام درونی افراد با خود را تغییر داد و یا افراد را با افکاری که در ذهن‌شان می‌آید آشنا کرد و به آنها کمک کرد زیربناهای آنها را شناسایی کنند، می‌توان اثرات درمانی ایجاد کرد.

پاک کردن صورت مسأله با جملات هیجانی

وی اضافه کرد: در کل، به کار بردن هر تکنیک‌ رواندرمانی به صورت کوتاه مدت موثر نخواهد بود. در علم روانشناسی دلیل شکست و ناکامی در تغییر رفتار عدم تکرار و تمرین است زیرا برخی با جملات اغراق آمیز و هیجان زده در کوتاه مدت به دنبال درمان هستند. به عنوان مثال اینکه شخصی نام تمام افرادی که به او ظلم کرده‌اند را بنویسد و آنها را بی دلیل ببخشد نه تنها راه حل مناسبی نیست، بلکه پاک کردن صورت مسئله به شمار رفته و خود فریبی محسوب می‌شود زیرا ساختار و زیربنای درمانی آن چیده نشده است.

زرگر تصریح کرد: اگر یکسری زیربناهای شناختی، هیجانی و رفتاری در فرد در طولانی مدت و به صورت آرام، آرام شکل بگیرید مثل اینکه فرد خود را جای دیگران تصور کند یا احساسات خود را به دیگران ابراز کند و بعد آنها را ببخشد، آثار این بخشش طولانی مدت خواهد بود.

وی گفت: اینکه از افراد بخواهیم از ناراحتی ها و دلخوری های خود صحبت نکنند، خود مشکل‌ساز است. برخی مراجعان از دردهای جسمی رنج می‌برند یا علایم عصبی مانند غش کردن دارند اما هیچ مشکل عصبی در فرد دیده نمی‌شود. ویژگی مهم این افراد «بازداری هیجانی» بوده اینها افرادی هستند که دلخوری‌هایی از دیگران دارند که برای آنها استرس آمیز است و توانایی ابراز هیجانی ندارند این ویژگی موجب شده که بدن مستهلک شود و علائم استرس روانشناختی در بدن آنها به وضوح دیده می‌شود.

عضو هیئت علمی گروه روانشناسی سلامت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان افزود: اگر رفتار افراد بر اساس جو هیجانی صرف تغییر نکند و به مرور زمان و با تغییرات شناختی باشد، این تغییر رفتار ماندگار خواهد بود.

وی اظهار کرد: در کتاب‌های انگیزشی جملات محرک ایجاد می‌کنند تا حالات روحی فرد تغییر کند؛ حتی در تلویزیون و رادیو نیز از این جملات استفاده می‌کنند و اگر شخصی مشکل افسردگی یا استرس و مشکل جدی در زندگی نداشته باشد این صحبت‌های برایش جذاب خواهد بود و حتی در کوتاه مدت ایجاد انگیزه می‌کند.

روانشناس بالینی افزود: معمولاً افرادی که از این طریق جذب ثروت و مخاطب می‌کنند در صحبت کردن تبحر داشته و از ویژگی‌های گروه مخاطب استفاده می‌کنند. به طور کلی گروه (گردهم آمدن افراد با یک هدف مشترک در کنار هم) پویایی ها و اثرگذاری‌های قوی‌تری نسبت به روابط دونفره دارد.

وی گفت: در کل اعتقاد علمی این است که زمانی تغییر رفتار در افراد رخ خواهد داد که فرد در مسیر درست قرار بگیرد به عنوان مثال اگر شخصی جمله هیجانی مبنی بر پولدار شدن را به دیوار اتاق بزند اما هیچ فعالیتی در راستای به دست آوردن پول انجام ندهد قطعاً موفق نخواهد شد و هیچ اتفاقی نیز از طریق کائنات رخ نخواهد داد. انتظار تغییر بر اساس میزان تلاش و توانمندی‌های فرد و البته شرایط محیط موجود ایجاد می‌شود.

دکتر فاطمه زرگر

دکتر فاطمه زرگر

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715