پنجشنبه ۲۱ فروردین ۱۳۹۹
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: فرهنگ و هنر
چاپ خبر
۱۴:۲۴ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۴

بایدها و نبایدهای ترویج «قرآن» از طریق «تلویزیون»

اکثر بینندگان معمولاً به خاطر کسب آگاهی به تماشای تلویزیون نمی پردازند؛ بویژه درصد کودکانی که منظور آنها از تماشای تلویزیون کسب معلومات باشد، بسیار ناچیز است. هرچند بسیار گفته شده است که تلویزیون فرآیند یادگیری را تسریع می بخشد، اما از سوی دیگر، تأثیر این نوع یادگیری ماندگار نیست...

ندای اصفهان- فاطمه رضایی

به نظر می رسد برای تبیین موضوع باید ابتدا تلویزیون را بهتر دید و سپس پیامی که قرار است از طریق آن به مخاطب منتقل شود. بی شک تلویزیون یکی از مؤثرترین رسانه های موجود و در دسترس است. شتاب فزاینده پیشرفت‌های فن‏‌آوری در دنیای معاصر و تحول سریع در امر ارتباطات، مرکز ثقل تحولات اجتماعی بوده است.

در میان رسانه ها، رسانه تلویزیون موقعیت برتری را به خود اختصاص داده است؛ ظرفیت این رسانه در انتقال سریع و ساده پیام های گوناگون، استفاده آن را برای طیف وسیعی از مخاطبان، اعم از کوچک و بزرگ، فراهم کرده است. تلویزیون به دلیل برخوردار بودن از جنبه های شنیداری، دیداری و حرکتی از دیگر رسانه ها اثرگذارتر است. بسیاری از برنامه سازان و یا مسئولین فرهنگی «تلویزیون» را رسانه مؤثری برای انتقال مفاهیم خود می دانند. در این رسانه می توان با استفاده از شیوه های اعطای بینش، اسوه سازی، تلقین و القا، آراستن ظاهر و تزیین کلام در جهت ارائه مفاهیم دینی و تربیتی از جمله ترویج قرآن به خوبی بهره برد.

اما باید چند نکته را بصورت جدی مورد توجه قرار داد. اول آنکه برنامه دینی یا قرآنی که برای ارائه در تلویزیون ساخته می شود دارای جذابیت های بصری کافی برای مخاطب هست یا خیر؟ زیرا در یک زمان مشخص تعداد شبکه ها و برنامه های قابل رقابت بسیار زیاد است و برنامه ای مخاطب را جذب خواهد کرد که جذابیت های بیشتری داشته باشد.

استفاده از قالب برنامه ها و ساختارهای کلیشه ای معمول در رسانه ها به ویژه تلویزیون برای برنامه های مذهبی و قرآنی دارای کمترین جذابیت هستند و اندک مخاطبانی را برای دنبال کردن برنامه ترغیب می کنند. باید سلیقه مخاطب برای برنامه سازی های مذهبی مورد توجه قرار گیرد.

از سوی دیگر این مسأله باید مورد عنایت باشد که تلویزیون ذاتاً رسانه آموزشی نیست و هدف از ایجاد آن آموزش نبوده است. هیچ کارشناسی منکر جنبه های آموزشی رسانه و بخصوص تلویزیون نیست اما کارشناسانی مانند ویلبر شرام (1997) عقیده دارند که یادگیری از طریق تلویزیون، اغلب امری تصادفی است؛ یعنی فرد هنگام تماشای تلویزیون به منظور سرگرمی و تفریح، بدون آنکه در پی کسب معلومات باشد، مطالبی را ناخودآگاه می ‏آموزد.

اکثر بینندگان معمولاً به خاطر کسب آگاهی و معلومات به تماشای تلویزیون نمی ‏پردازند؛ بویژه درصد کودکانی که منظور آنها از تماشای تلویزیون کسب معلومات باشد، بسیار ناچیز است. هرچند بسیار گفته شده است که تلویزیون فرآیند یادگیری را تسریع می‏ بخشد؛ اما از سوی دیگر، تأثیر این نوع یادگیری ماندگار نیست. ماندگاری در رسانه های مکتوب بیشتر است.

درباره یادگیری از طریق تلویزیون انتقادات دیگری نیز مطرح شده است، برخی عقیده دارند که یادگیری از این طریق، فرصت کافی در اختیار مخاطب نمی ‏گذارد تا با تفکر و تأمّل و درک کامل، مطالب را به هم مرتبط سازد و مطالب پیشین را بازخوانی و بازشناسی نماید.

علاوه بر آن، تحقیقات نشان داده است که اهمیت تلویزیون به عنوان یک ابزار کمک آموزشی، با افزایش سن افراد و ورود به مقاطع تحصیلی بالاتر، سیر نزولی می‏ یابد. به طورکلی برای افرادی که سطح معلومات و اطلاعات بالایی ندارند، تلویزیون در نقش خودآموز عمل می ‏کند و در یادگیری آنان مفید و مؤثر است اما برای افراد تحصیل‎کرده، رسانه منبع آموزشی و تربیتی مؤثری محسوب نمی شود.

تلویزیون به عنوان یک رسانه یکطرفه ظرفیت های کمتری به نسبت شبکه های اجتماعی و فضاهای تعاملی برای ترویج مفاهیم دینی و قرآنی دارد. اما همه این موارد مانعی برای استفاده از ظرفیت تلویزیون برای آموزش مفاهیم قرآنی نیست. شناخت دقیق مخاطب از نظر سن و سلیقه متناسب شبکه های مختلف تلوزیون (شبکه های مختص کودکان، شبکه های آموزشی، شبکه قرآن، شبکه جوان و…)، زمان مناسب برای پخش برنامه های دینی و قرآنی (برنامه سازی با جذابیت و در ساعات پرمخاطب سیما)، استفاده از برنامه بانشاط و جذاب از حیث محتوا، کارشناسان و مجری، طراحی صحنه، نورپردازی ها و حرکات مناسب دوربین.

اشاره به این نکات بدین دلیل است که عموما برنامه های مذهبی با لوکیشن های بسته، نورپردازی های یکنواخت و صحنه های بسیار ساده تولید شده اند که جذابیت چندانی برای مخاطب عمومی ندارند.

با یک بازبینی جدی در برنامه های مذهبی و قرآنی تولید شده در رسانه های تصویری و استفاده از افراد خوش فکر و خوش سلیقه و در عین حال آشنا با ظرافت ها و ظرفیت های رسانه می تواند به نحو مطلوب تری به تولید محتوای قرآنی و به تبع آن ترویج فرهنگ قرآنی از طریق رسانه پرداخت.

فاطمه رضایی- دکتری روابط بین الملل، پژوهشگر اندیشکده راه فردا

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


شرکت قارچ یکتای سپاهان بزرگترین تولید کننده در صنعت قارچ ایران
شرکت قارچ یکتای سپاهان بزرگترین تولید کننده در صنعت قارچ ایران
موسسه انشا؛ مشاوره خانواده، مشاوره تحصیلی، طب اسلامی، تربیت فرزند 34468558
موسسه انشا؛ مشاوره خانواده، مشاوره تحصیلی، طب اسلامی، تربیت فرزند 34468558
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715