یکشنبه ۱۰ فروردین ۱۳۹۹
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
13:59 - 2020/02/29

بررسی مدرسه مجازی و لزوم بسترسازی قانونی برای آن

مدرسه‌ی مجازی را تصور کنید که در آن دانش آموزان بتوانند بنا به روحیه و توان یادگیری خود از بین معلم‌های مختلف و بسته‌های آموزشی مختلفی که به تناسب روحیات مختلف طراحی شده‌اند، انتخاب کند. در این بین مدارس مجازی مختلف می‌توانند در طراحی بسته‌های آموزشی و موفقیت محصلین تحت پوشش خود به رقابت بپردازند

ندای اصفهان- عماد طیبی

چیستی مدرسه‌ مجازی: مدرسه‌ی مجازی یک مدل یا روشی از ساختار مدرسه محسوب می‌شود که در بستر وب و اینترنت قابل طراحی و تحقق است. در مدرسه‌ی مجازی، عمده‌ی محیط یادگیری فضای مجازی خواهد بود و محتواهای آموزشی به صورت فیلم، صوت، بازی، فایل الکترونیک، پاورپوینت و… در یک ساختار نرم‌افزاری یا آنلاین قابل‌ارائه است. با توجه به تجربه پیام‌رسان‌ها، سایت‌های آموزشی، دوره‌های آموزشی آنلاین، بسته‌های آموزشی مجازی، روش تدریس معکوس در برخی مدارس و برخی بازی‌های آموزشی و یا نرم‌افزارهای کمک‌آموزشی، آزمون‌های آنلاین و امثالهم تصور مدرسه‌ی مجازی آن‌چنان برای ما سخت نیست. تجربه‌های جهان در این مورد که شاید مشهورترین آن آکادمی خان باشد هم می‌تواند به ما تصور ملموس‌تری را از نوعی از مدارس مجازی بدهد.

مدرسه‌ی مجازی را تصور کنید که در آن دانش آموزان بتوانند بنا به روحیه و توان یادگیری خود از بین معلم‌های مختلف و بسته‌های آموزشی مختلفی که به تناسب روحیات مختلف طراحی شده‌اند، انتخاب کند. در این بین مدارس مجازی مختلف می‌توانند در طراحی بسته‌های آموزشی و موفقیت محصلین تحت پوشش خود به رقابت بپردازند. این مدارس مجازی می‌توانند در یک سامانه‌ی کلان تحت نظارت آموزش و پرورش قرار گیرند. به هر حال به نظر می‌رسد با توجه به عصر مدرن، به زودی مدارس مجازی چه به صورت رسمی و چه غیررسمی پا به عرصه خواهند گذاشت. چه بهتر که نظام آموزشی خیلی سریع‌تر در مورد مواجهه‌ی خود با این مدارس و بسترسازی قانونی در مورد آن‌ها تصمیم‌گیری کند.

مزایای مدرسه‌ی مجازی

مدرسه مجازی در واقع به معنای یک سیستم منسجم آموزشی یعنی مدرسه با استفاده از روش‌های آموزشی مجازی است. مدارس مجازی هم به صورت یک مدرسه‌ی رسمی مثل دیگر مدارس فعلی و هم به صورت مکمل مدارس فعلی قابل‌ بررسی و سازمان‌دهی است. روش آموزش مجازی می‌تواند مزایا و فوایدی داشته باشد و از طرف دیگر نواقص یا آسیب‌هایی که هر کدام در ابعاد کلان سیاست‌گذاری یا خرد آموزشی قابل‌بررسی است که به برخی از این موارد به صورت مختصر اشاره می‌کنیم.

پذیرش مدارس مجازی به عنوان یک مدل یا روش آموزشی اصلی، می‌تواند افراد تحت پوشش نظام آموزش و پرورش را افزایش دهد. دو دسته افراد هستند که می‌تواند مدرسه‌ی مجازی برای آن‌ها گزینه‌ی مطلوب تلقی شود. یک دسته دانش‌آموزانی هستند که در مناطقی قرار دارند که یا تعداد لازم التعلیم ها در آن منطقه بسیار کم است و یا مدرسه وجود ندارد اما تحت پوشش مخابرات قرار دارند و رایانه و یا سایت رایانه‌ای در آنجا وجود دارد یا قابل تأسیس است. دسته‌ دیگر دانش‌آموزانی هستند که به هر دلیل یا کلاً مدارس فعلی را مناسب نمی‌دانند یا از روش مجازی بهتر یاد می‌گیرند. به هر حال به نظر می‌رسد بستر مدارس مجازی رسمی می‌تواند میزان افراد تحت پوشش نظام آموزشی را افزایش دهد.

از نظر اقتصادی نیز به نظر می‌رسد وجود مدارس مجازی می‌تواند کاهش هزینه‌ی جدی در نظام آموزش و پرورش داشته باشد. یک بسته‌ی آموزشی مجازی چه به صورت تدریس معلم باشد چه فیلم‌ها، صوت و بازی‌های رایانه‌ای می‌تواند افراد بسیار یا شاید بی‌نهایتی را در نسبت با کلاس‌های مدارس معمول تحت پوشش قرار دهد. معلمین مدرسه‌ی مجازی چه زمان‌هایی را برای رفع اشکال آنلاین اختصاص دهند و چه به صورت حضوری در بازه‌های زمانی مشخص قابل‌دسترسی باشند، در کل به نظر می‌رسد زمان کمتر اما با کیفیت بیشتری را در نسبت با مدارس معمول به فعالیت اختصاص دهند.

اما در بحث از خود روش آموزش از طریق فضای مجازی شاید بزرگ‌ترین مزیت مدارس مجازی را این دانست که آموزش در هر زمان ممکن است. دانش آموزان یا محصلین در هر زمانی از شبانه‌روز می‌توانند از مواد یا بسته‌های آموزشی در فضای مجازی استفاده کنند و یا حتی به رفع اشکال، آزمون یا کارگروهی بپردازند. مزیت برجسته‌ی دیگر آموزشی مدارس مجازی این است که هر دانش‌آموز می‌تواند به تناسب روحیه یا علایق یادگیری خود بین بسته‌های آموزشی دست به انتخاب بزند. بر اساس اصل تفاوت‌های فردی انسان‌ها با هم متفاوت‌اند و قاعدتاً نحوه‌ی یادگیری یا زمان یادگیری آن‌ها هم متفاوت است. به نظر می‌رسد مدرسه مجازی بتواند تا حدی پاسخگوی این تفاوت‌های فردی باشد.

در بعد نظارتی، نظارت بر محتواهای آموزشی اعم از ارائه‌ی معلمین، فعالیت دانش آموزان و حتی آزمون‌ها بیشتر و بهتر خواهد بود. این امر مشابه بحث تاکسی‌های اینترنتی است. برخلاف تصور اولیه‌ای که شاید برخی تاکسی‌های اینترنتی را در نسبت به تاکسی‌های عمومی دارای امنیت یا نظارت کمتر تصور کنند اما برعکس تاکسی‌های اینترنتی به صورت آنی قابل‌ پیگیری، نظارت و تعلیق هستند. در مورد مدارس مجازی هم نظارت بر آنچه معلم ارائه می‌کند بسیار بیشتر از معلمی است که در کلاس دربسته ارائه می‌کند؛ بنابراین هم از بعد نظارت حکومتی، نظارت مدارس مجازی نه تنها از دست نخواهد رفت بلکه خیلی راحت‌تر هم خواهد بود و هم نظارت عمومی و یا اولیا هم بهتر و راحت‌تر خواهد بود.

آسیب‌های مدرسه مجازی

با تمام مزیت‌هایی که می‌توان برای مدرسه‌ی مجازی برشمرد اما شاید اصلی‌ترین نقص مدرسه‌ی مجازی محدودیت محیط یادگیری آن در فضای مجازی است. البته این اشکال به نحو دیگر به مدارس فعلی ما که محیط یادگیری را محدود به محیط کلاس یا کتاب درسی می‌کند هم وارد باشد. به هر حال در یک مدرسه‌ی ایدئال هر چقدر محیط‌های یادگیری هدفمند گستره تر باشد و از روش‌ها و قالب‌های آموزشی مختلفی مثل بازدید، اردو، کارگاه، فیلم و… استفاده شود بهتر است.

اما یک آفت جدی دیگر که می‌توان در مدارس مجازی رخ دهد این است که محدودیت محیط یادگیری در فضای مجازی و نبود فضای اجتماعی بین دانش آموزان شاید نواقصی در مهارت‌های ارتباط‌گیری دانش‌آموزان ایجاد کند. هرچند خود فضای مجازی بستری برای ارتباطات گسترده‌تر است و ایجاد گروه‌های مجازی دانش‌آموزی می‌تواند بستر چنین ارتباط‌گیری را فراهم کند اما جنس این ارتباطات مجازی و همراه با نواقص یا آسیب‌های مرتبط با آن خواهد بود و ارتباط‌گیری با معلم و دیگر دانش آموزان را آن‌چنان‌که در محیط‌های حقیقی مدارس معمول وجود دارد، در بر نخواهد گرفت.

یک نقص دیگر مدارس مجازی این است که برخی حوزه‌های یادگیری مثل «کار و فناوری» و «هنر» که نیاز به کار و فعالیت عملی دارد در این بستر یادگیری به راحتی محقق نخواهد شد. شاید قراردادن فیلم‌ها یا کلیپ‌های آموزشی در مورد نحوه‌ی ساخت یا پرداخت یک سازه یا اثر هنری در مدارس مجازی مفید و مؤثر باشد اما فراهم کردن امکاناتی برای تحقق عملی تولید چنین آثار یا فعالیتی هرچند بتواند قابل رصد یا ارزیابی باشد اما خارج از حیطه‌ی فضای مجازی است و در واقع نیازمند بستری تلفیقی از فضای مجازی و حقیقی خواهد بود.

بسترسازی قانونی برای مدارس مجازی

بحث مدرسه‌ی مجازی اخیراً در شورای عالی فضای مجازی و برخی محافل علمی و تربیتی مطرح شده است. انتظار می‌رود هرچه سریع‌تر بستر قانونی این مدارس پیگیری و تعریف شود. ایجاد مدارس مجازی بستری است برای تنوع‌بخشی به روش‌های آموزشی و مبتنی بر اصل تفاوت‌های فردی و مسیری است که در بسیاری از کشورهای دنیا نیز پذیرفته شده است. با توجه به مزایا و معایبی که برای آن ذکر شد به نظر می‌رسد ایجاد و به رسمیت شناختن مدارس مجازی به عنوان یک روش رسمی آموزشی حداقل در ابتدای امر برای مقطع متوسطه مناسب باشد و در مقطع دبستان صرفاً به عنوان نرم‌افزارهای کمک‌آموزشی یا به روشی تلفیقی مورداستفاده قرار گیرد.

شاید بحث مدارس مجازی در بستر قانونی مدارس از راه دور نیز قابل‌طرح یا تجمیع باشد اما در هر صورت پیش‌بینی و بسترسازی برای به وجود آمدن چنین مدارسی قبل از اینکه احتمالاً برخی شبه‌مدارس مجازی چه در داخل یا خارج بدون سازمان‌دهی یا نظارت پا به عرصه بگذارند لازم و ضروری است.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


شرکت قارچ یکتای سپاهان بزرگترین تولید کننده در صنعت قارچ ایران
شرکت قارچ یکتای سپاهان بزرگترین تولید کننده در صنعت قارچ ایران
موسسه انشا؛ مشاوره خانواده، مشاوره تحصیلی، طب اسلامی، تربیت فرزند 34468558
موسسه انشا؛ مشاوره خانواده، مشاوره تحصیلی، طب اسلامی، تربیت فرزند 34468558
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715