چهارشنبه ۱۳ فروردین ۱۳۹۹
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
09:31 - 2020/01/17

مدرسه خوب (قسمت سوم)/ توصیه به دانش آموزان و والدین

در ايجاد يك مدرسه‌ي اثربخش تمام فعاليت ها و عوامل دخيل در آن حول محور دانش آموز در حركتند. اگر اين حركت همراه و همگام با دانش آموزاني اثرپذير باشد حصول نتيجه لازم دور از انتظار نيست در غير اينصورت مدرسه‌ي اثر‌بخش بدون دانش آموز اثر‌پذير بي‌معني خواهد بود...

به گزارش ندای اصفهان، در قسمت اول و دوم این مقاله (اینجا) و (اینجا) از ویژگی های مدرسه خوب سخن گفتیم و توصیه هایی به مدیران و معلمان ارائه دادیم. اکنون ادامه توصیه ها را برای دانش آموزان و والدین ادامه می دهیم.

فصل پنجم: دانش آموز و والدین

اگر فرزندان متعددی داریم و یکی از آنان با نمرات بالایی درخشیده است نباید آنان را با یکدیگر مقایسه کنیم و از همه مهم‌تر نباید طوری رفتار کنیم که فرزند موفق احساس خودبزرگ بینی و غرور کند و فرزندان دیگر احساس حقارت کنند بلکه رفتار ما باید به نحوی باشد که سایر فرزندان تشویق شوند که در حد توان‌شان تلاش و کوشش کنند.

از طرف دیگر بعضی از والدین ممکن است در این موقعیت فرزندانشان را با نیشخند، تمسخر، خشونت، آبروریزی، سرکوفت زدن، قهر و طرد کردن و اعطای القابی مثل بی‌عرضه، تنبل و… تنبیه کنند. اما این تنبیه‌ها هر چند که موجب تخلیه غیراصولی بعضی از والدین است ولی تجربه نشان داده که برای کودکان و نوجوانان خونسردی به جای تلاش بیشتر، عقب‌افتادگی تحصیلی، فرار از مدرسه، ترک‌تحصیل، ایجاد یأس و ناامیدی، عصیان و نافرمانی را به بار می‌آورد. پس قبل از هر چیز خود را از این گونه رفتار پاک کنید البته اگر به آینده فرزند خود واقعا امیدوارید.

زدن برچسب نه تنها هیچ کمکی برای پیشرفت تحصیلی دانش‌آموز نمی‌کند بلکه در اغلب موارد دانش‌آموز را از اشتیاق ادامه تحصیل و کسب موفقیت درسی هم باز می‌دارد. کم کم صدور کارنامه‌های دانش‌آموزان آغاز می‌شود و با توجه به سنین دانش‌آموزان، نحوه برخورد با نتایج تحصیلی این گونه دانش‌آموزان ضروری به نظر می‌رسد. یک برخورد نامناسب می‌تواند همه تلاش‌های والدین، معلمان و مسوولان مدرسه را باناکامی روبه‌رو کند و به یقین این نتیجه مورد نظر هیچ یک از عوامل یاد شده نیست.

کارشناسان تربیتی به خانواده‌ها توصیه می‌کنند که هنگام دریافت کارنامه دانش‌آموزان و اطلاع از نمرات ضعیف فرزندان خود، مواظب روح و روان آن‌ها باشند و از سخت‌گیری و بی‌احترامی نسبت به آن‌ها پرهیز کنند. مواظب شخصیت فرزند خود باشید. به او برچسب‌هایی نظیر تنبل، کودن، بی عرضه و غیره نزنید بلکه با تاکید بر نقاط مثبتش در وی انگیزه فعالیت ایجاد کنید. در هنگام دریافت کارنامه، بهتر است او را در موقعیت‌هایی قرار دهیم که فعالیت‌هایش توام با موفقیت و تجربه‌های شیرین باشد. همواره سعی کنید توانمندی‌های او را مد نظر قراردهید نه ضعف‌های او را. به تفاوت‌های فردی فرزندتان توجه کنید، مبادا او را با دیگران مقایسه کنید بلکه تنها می‌توانید نمرات او را با یکدیگر مقایسه کنید.

توقع و انتظار از فرزندتان در حد توانایی‌هایی او باشد. وقتی نمرات فرزندتان ضعیف است تنها او را مقصر ندانید و این پرسش‌ها را از خود بپرسید که آیا الگوی تلاش و جدیت برای او بوده‌اید؟ آیا جریان تحصیل او را پیگیری کرده‌اید؟ آیا محیط خانه برای درس خواندن آماده بود؟ آیا دوستان او را می‌شناسید؟ وآیا ضعف جسمانی و بیماری نداشت؟ چنانچه نمره خوب یا نسبتا خوب در کارنامه وجود دارد به آن اشاره کنید. اگر همه نمرات در سطح پایین است باز می‌توانید از نمرات دیگر بالاتر اشاره کنید و سپس علت ضعیف بودن نمرات را از فرزند خود جویا شوید و به فرزندتان بگویید چه کمکی از دست ما بر می‌آید.  با یکدیگر همه راه‌های ممکن را بررسی کنید و به او اطمینان دهید که شما حامی او هستید، او را دوست دارید.

اگر بعداز بررسی علل، درصدد رفع ضعف خود است، تا آن‌جا که امکان دارد شرایط فعالیت را برای او آماده کنید و به فرزند خود قوت قلب دهید و متذکر شوید که هنوز دیر نشده‌است. با نگاه دقیق به کارنامه نمرات درس‌های مختلف را با میانگین درس‌های کلاس مقایسه کنید و نمرات خوب و خوب‌تر را مورد توجه قرار دهید و برای تلاشی که در کسب آن‌ها صورت گرفته وی را تحسین کنید. عدم موفقیت دانش‌آموز در درس‌ها نباید سبب محرومیت اواز تفریح، مسافرت، گردش با دوستان و استراحت شود بلکه باید برای همه کارهای او برنامه‌ریزی کرد زیرا فرزند شما به همه آن‌ها نیاز دارد.

فراموش نکنیم که دانش‌آموز ناموفق نیز مانند سایر دانش‌آموزان حدود نه ماه تلاش کرد و برای موفقیت در امتحانات و ورود به سال تحصیلی آینده، نیاز به گردش و تفریح و استراحت کافی دارد. با مشاور مدرسه نیز مشورت کنید تا شما را در پیداکردن بهترین راه‌حل و علت مشکل یاری کند.

دسته دیگری از والدین هنگام روبه‌رو شدن با نتایج بد امتحانات فرزندانشان با خویشتن‌داری و حوصله و متانت رفتار می‌کنند. آنان به جای پرخاشگری و تنبیه، با فرزندانشان به تجزیه و تحلیل نتایج امتحانات می‌پردازند و به عبارت دیگر به علل شکست فکر می‌کنند و نسبت به رفع عوامل شکست اقدام می‌کنند. اگر هم که شما همه راهای درست را رفته‌اید و به نتیجه نرسیده‌اید بهتر است حتما با یک مشاور تحصیلی مشورت کنید.این راه هم از نگرانی‌های شما کم می‌کند و هم می‌تواند عملکردی پیشگیرانه از رفتار نادرست شما و فرزندتان در آینده باشد.

گذشته از تمام مواردی که گفته شد زمانی که کارنامه فرزندتان به دست شما می‌رسد حتما این موارد را مرور کنید:

– آیا فرزند شما در مقایسه با دیگران ضعیف است و یا اینکه در خواندن درس تنبلی می‌کند؟

– آیا او بیماری جسمی مثل ضعف بینایی و شنوایی‌ ندارد؟

– علل روحی و روانی مانند اضطراب، افسردگی، ترس و نداشتن اعتماد به نفس در او وجود ندارد؟

– محیط خانه برای درس خواندن ویژگی‌های لازم را دارد یا پر از آشوب، اختلاف خانوادگی و مسافرت‌ و مهمانی است؟

– آیا نظارت شما بر کار او در طول سال تحصیلی به علت پرمشغله بودن به فراموشی سپرده نشده است؟

درخصوص علت ضعیف بودن نتیجه امتحان حتما با خود دانش‌آموز صحبت کنید و نظر او را بخواهید و او را وادار به چاره‌اندیشی و تصمیم‌گیری کنید تا حاضر شود فعالانه برای رفع نواقص خود بکوشد. پس از مشخص شدن علت یا علل باید برای جبران عقب‌افتادگی تحصیلی او برنامه‌ریزی کرده و سپس بر اجرای برنامه‌‌های تعیین شده دقیقا نظارت کنید.

یک مدرسه اثربخش است اگر…

در ایجاد یک مدرسه‌ی اثر بخش تمام فعالیت ها و عوامل دخیل در آن حول محور دانش آموز در حرکتند. اگر این حرکت همراه و همگام با دانش آموزانی اثر پذیر باشد حصول نتیجه لازم دور از انتظار نیست در غیر اینصورت مدرسه‌ی اثر‌بخش بدون دانش آموز اثر‌پذیر بی‌معنی خواهد بود. بنابراین باید برنامه‌های لازم جهت انعطاف پذیری دانش آموزان در اجرای برنامه‌های تربیتی را به اجرا در آورد. پس مدرسه به اهداف اثربخشی خود دست خواهد یافت اگر:

۱- از اولیای دانش آموزان به عنوان ناظر و حتی یاری دهنده در امور تربیتی استفاده های لازم را بنماید.

۲- از میزان پیشرفت دانش آموزان در امور مختلف تحصیلی وتربیتی ارزشیابی را داشته باشد.

۳- اگر برنامه های تربیتی مورد نیاز با توجه به اشتیاق و استعداد دانش آموزان ارائه شود جذابیت و تنوع در پی داشته و مورد قبول آنان واقع می‌شود.

۴- برنامه ها حس خود شکوفایی[۱]، عزت نفس، محبت و امنیت را در دانش آموزان پرورش دهد.

۵- تفکر انتقادی[۲]، منطقی بودن و کسب تجربه را به دانش آموزان بیاموزد.

۶- سوابق پرورشی دانش آموزان را همواره به عنوان سندی در راه کمک به پسشرفت و تعالی او به دقت ثبت و در اختیار افراد صاحب صلاحیت داشته باشد.

۷- مقدار، تکرار و زمان برنامه های اجرایی باید مطابق میل و نیاز شاگردان باشد.

فصل ششم: ویژگی های تکالیف خوب

مهمترین ویژگی هایی که تکلیف خوب دارد؛ عبارتنداز:

– تکلیف[۳]، سهم عمده ای در فرآیند یادگیری دارد و باید توجه ویژه ای به آن شود و جایگاه مشخصی در فرآیند آموزش داشته باشد.

– آموزگار باید در مورد تکلیف هایی که جمع آوری شده است به محض اینکه توانست بازخورد ارائه دهد.

– تکالیف را گاهی با چک کردن و گاهی با نمره دادن ارزیابی کنید.

– تکلیف باید طوری طراحی شود که احتمال بیشتر از۸۰ درصد موفقیت برای آن پیش بینی شود.

– تکلیف ها باید با دستور العمل های روشن و نتایج مشخص تعریف شوند.

– تکلیف ها باید متنوع باشند.

– چگونگی فعالیت های خارج از کلاس را با جزئیات برای دانش آموز توضیح دهید و مطمئن شوید که امکانات انجام آن را دارند.

– زمان کافی برای تکمیل کار در اختیار دانش آموز قرار دهید.

– همه دانش آموزان را در انجام تکلیف مسئول بدانید.

– یکی از مهم ترین ویژگی هایی که موجب اثربخشی تکلیف می شود هدفمند بودن آن است. برای اینکه تاثیر انجام تکالیف را به حداکثر برسانیم باید بتوانیم تکالیف را هدفمند طراحی کنیم.

در کنار این عوامل اثربخشی باید توجه داشته باشیم که چه چیزهایی تکالیف را غیرهدفمند می سازد. در شرایطی که تکلیف فقط کاری مشغول کننده باشد و فقط مدتی از وقت دانش آموز را می گیرد و بدون هدف مشخصی تعیین شده است، وقتی تکلیفی معین می کنیم و آن را چک نمی کنیم، وقتی مقدار غیرقابل توجیهی تکلیف مشخص می کنیم و وقتی برای جلب نظر والدین و یا جلب نظر مدرسه کاری را به عهده دانش آموز قرار می دهیم، شرایطی ایجاد کرده ایم که تکالیف تبدیل به کاری غیر هدفمند می شوند.

بیشتر تحقیقات در مورد تکالیف درسی، مقدار آن را مورد مطالعه قرار داده اند و کمتر به کیفیت آنها پرداخته شده است در حالی که کیفیت تکلیف متغیری است که می تواند بقیه ی عوامل را تحت تاثیر قرار دهد و توجه به آن می تواند بسیاری از مشکلات در خصوص انجام تکالیف را حل کند. هانس میکائیل [۴] (۲۰۰۶) طی تحقیقی به این نتیجه رسیده است که تصور دانش آموز از کیفیت تکالیفش می تواند متغیر پیش بین تلاش او برای انجام آن باشد. هرچه دانش آموز تکالیفش را با کیفیت بالاتری ارزیابی کند تلاش بیشتری برای انجام آن نشان می دهد. شاخص های کیفیت تکلیف که در این تحقیق استفاده شده جنبه های گوناگون تکالیف مانند آماده سازی آن توسط معلم ها و ادغام درس ها و سطح دشواری را در نظر می گیرد. تکالیفی که کیفیت بالایی دارند نیاز به انتخاب دقیق و آماده سازی مناسب دارند. تکالیفی که برای دانش آموز جالب باشد می تواند یادگیری در کلاس درس را تقویت کند. نکته مهم دیگر این است که تکالیف درسی حتما باید به حد مناسبی چالش برانگیز باشد.

فصل هفتم: توصیه ها و پیشنهادات آخر

 برای داشتن یک آموزش خوب باید:

۱- تکنولوژی آموزشی در خانه و محیط اجتماعی افزایش یابد.

۲- جانبداری سیاستگذاران از بهره گیری تکنولوژی آموزشی

۳- یک ویژگی به عنوان میثاق مدرسه ای انتخاب شود.

۴- یک یا چند ویژگی به عنوان میثاق منطقه ای انتخاب شود.

۵- ساختار محتوای آموزشی با نیازهای واقعی دانش آموزان متناسب شود و همچنین میزان حجم دروس مختلف نسبت به یکدیگر متناسب باشند.

۶- همایش دانش آموزی برای هماهنگ کردن مدرسه و دانش آموزان برگزار شود.

۷- نیروی انسانی مطلوب در قالب یک برنامه ی بلند مدت بر اساس سیاست های جدید آموزش و پرورش، به گزینی شود.

۸- باید از همکاری های بین المللی و منطقه ای و تبادل تجربیات سازنده بهره برد.

۹- نیروی انسانی باید در قالب بازسنجی با هدف کیفیت بخشی و کارآمد ساختن نیروی انسانی به طور مداوم بهسازی شود.

۱۰- تشکیل تیم مشاوره ای در اداره شهرستان/ منطقه برای نیل به مدرسه خوب.

۱۱- تشکیل جلسه خاص با رئیس آموزش و پرورش مناطق تابعه با موضوع مدرسه خوب.

۱۲- تکنولوژی آموزشی محل عمده برای حرکت به سمت اصلاحات آموزشی.

۱۳– توجه به تحولات فناوری اطلاعات و ارتباطات و استفاده ی مفید از امکانات موجود

۱۴– توسعه شیوه های نوین در ارائه کاربرد تکنولوژی آموزشی.

۱۵– جلب مشارکت های مردمی در فرآیند مدیریت مدارس و با استفاده از نیروهای محلی.

۱۶– حرکت به سوی عدم تمرکز و تفویض اختیار به مناطق و مدارس.

۱۷– در نظر گرفتن دروس میان رشته ای و توجه به خلاقیت ها و ابتکارات متنوع دانش آموزان.

۱۸– درج شعارهای مرتبط با موضوع مدرسه خوب روی بخشنامه ها.

۱۹– دست یابی همگانی مدارس به منابع تلویزیونی .

۲۰– رویکرد ایجاد انگیزه های درونی برای یادگیری و تلاش و کوشش خودجوش دانش آموزان.

۲۱– وجود و گسترش کامپیوترهای جدید در سطح مدارس و موسسات آموزشی لازم است.

۲۲– سواد تکنولوژی آموزشی برای معلمان لازم است.

تابلویی نصب شود که پیام های مدرسه خوب، معلم خوب و والدین خوب را ارائه کند.

پی نوشت

[۱] Self-actualization

[۲] Critical Thinking

[۳] Homework

[۴] Hans Michael

منابع مقاله مدرسه خوب

  • احدیان، محمد. (۱۳۹۳). مقدمات تکنولوژی آموزشی. تهران: پیوند نو.
  • احمدآیی،آرزو. ( ۱۳۸۷). پرورش توانایی های ذهنی و رفع اختلالات یادگیری. تهران: انتشارات مبنا
  • احمدی، ا.(۱۳۶۴). اصول و روش‌های تربیت در اسلام. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
  • بدری، مقدم. (۱۳۸۸). کاربرد روانشناسی در آموزشگاه (روانشناسی آموزشگاهی). تهران: انتشارات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
  • پارسا، محمد. (۱۳۷۴). کاربرد روانشناسی در تدریس. تهران: انتشارات سمت
  • پارسا، محمد. (۱۳۹۲). روان‌شناسی تربیتی. تهران: انتشارات سخن.
  • پرهیزکار، کمال.( ۱۳۸۲). مدیریت منابع انسانی و اداره امور استخدامی. تهران: انتشارات آگاه.
  • ج‍ان‌ وای‍ل‍ز، ج‍وزف‌ ب‍ان‍دی‌. (۱۳۸۰). نظارت و راهنمایی تعلیماتی. ترجمه محمدرضا بهرنگی. تهران: انتشارات کمال تربیت.
  • جعفریان، محمد.(۱۳۷۳)، آموزش و پرورش در ژاپن، تهران: انتشارات کوکب.
  • حائری زاده خیریه، بیگم. (۱۳۹۴). ویژگی های معلم موثر. تهران: نشر قطره
  • خاکی، غلامرضا. (۱۳۸۸). روش تحقیق در مدریت. تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی.
  • خنیفر، حسین.(۱۳۹۳). نگاهی دوباره به روش‌ها و فنون تدریس. قم: انتشارات بوستان کتاب.
  • دبلیو آندرسون، لورین.(۱۳۸۴). افزایش اثر بخشی معلمان در فرآیند تدریس. ترجمه محمد امینی. تهران: انتشارات مدرسه.
  • روزبهانی، عباس.(۱۳۸۰). فرهنگ عمومی و تربیت دینی. تهران: انتشارات سمت.
  • رئوف، علی. (۱۳۸۷). آنچه یاد می دهیم آنچه یاد می گیریم. تهران: انتشارات مدرسه.
  • سبحان نژاد، مهدی.(۱۳۸۵). سازمان یادگیرنده . تهران: اتشرات یسطرون .
  • سرکارآرایی، محمدرضا. (۱۳۸۱).اصلاحات برنامه درسی ملی ژاپن با تاکید بر رویکرد تلفیقی. فصلنامه نوآوردی های آموزشی. سال اول، شماره ۱ صص ۶۷_ ۸۸ .
  • سرمد، غلامعلی. (۱۳۷۶). روش‌های تدریس و هنر معلمی. قم: انتشارات اشراق.
  • سید جوادین، سیدرضا. (۱۳۹۴). مدیریت رفتار سازمانی. تهران: انتشارات نگاه دانش.
  • سیف ، علی اکبر.(۱۳۷۹). روانشناسی پرورش روانشناسی یادگیری و آموزش. تهران: انتشارات آگاه.
  • شریعتمداری، علی.(۱۳۶۷). تعلیم و تربیت اسلامی. نهضت زنان مسلمان. تهران: انتشارات سمت
  • شیرازی، مکارم.(۱۳۶۷). تفسیر نمونه. جلد بیست و چهارم، انتشارات دارالکتاب الاسلامیه.
  • شعاری نژاد، علی اکبر.( ۱۳۷۵). مبانی روان شناختی تربیت. تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • صفوی، امان الله .(۱۳۸۲).کلیات روشها و فنون تدریس. تهران: انتشارت م‍ع‍اص‍ر‏‫
  • علم‏الهدا، جمیله. (۱۳۹۰). چالش‏خیزی تحقق تربیت اسلامی در فضای مدرنیته. تهران: انتشارات قطره
  • العلوانی، طه جابر.(۱۳۷۷). اصلاح تفکر اسلامی. ترجمه محمود شمس. تهران: انتشارات قطره.
  • فردانش، هاشم.(۱۳۹۴). مبانی نظری تکنولوژی آموزشی. تهران: انتشارات سمت.
  • کریمی، عبدالعظیم .(۱۳۸۱). آموزش به مثابه پرورش. انتشارات پژوهشکده تعلیم و تربیت.
  • کرین، سی.(۱۳۷۵). پیشگامان روان‌شناسی رشد. ترجمه فدائی. تهران: انتشارات اطلاعات.
  • مایر، ف.(۱۳۷۴). تاریخ اندیشه‌های تربیتی. ترجمه فیاض. تهران: انتشارات سمت.
  • مطهری، مرتضی.(۱۳۶۹). تعلیم و تربیت در اسلام. تهران: انتشارات صدرا.
  • Monbusho (1999) Virtual Agency: Perject on Computerisation Education, Toratkyo:Ministry of Education , Sceience and Culture, ( in Japanese).
  • Monbusho (2000) . Education in Japan 2000, Tokyo: Ministry of Education, Science and Cuture. Programme, New York: Oxford Universtiy press.
  • Okabe , K. And Nakayama, S. (2002) . “Japanese IT Strate gies in Public Schools:A Case Study of policies and Practices of Hiroshima Prefecture” , Jour nal of Internation, Development and Cooperation , Vol.1. no 1 , pp. 73_96.,

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


شرکت قارچ یکتای سپاهان بزرگترین تولید کننده در صنعت قارچ ایران
شرکت قارچ یکتای سپاهان بزرگترین تولید کننده در صنعت قارچ ایران
موسسه انشا؛ مشاوره خانواده، مشاوره تحصیلی، طب اسلامی، تربیت فرزند 34468558
موسسه انشا؛ مشاوره خانواده، مشاوره تحصیلی، طب اسلامی، تربیت فرزند 34468558
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715