دوشنبه ۰۱ مهر ۱۳۹۸
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: فرهنگ و هنر
چاپ خبر
۰۱:۲۹ - ۱۳۹۸/۰۴/۰۵

Eunic در ایران به دنبال چیست؟!

پشت پرده هفته فیلم اروپایی

با درک فرهنگی متقابل مشکلی نداریم البته اگر صادقانه باشد. همانطور تبادل فرهنگی، اگر واقعی باشد و یک طرفه و تصنعی نباشد. ولی ترویج دیگر چرا!؟ ترویج فرهنگ اروپایی در کشورهای غیر اروپایی به چه قصدی؟ مگر دوران استعمارگری شان تمام نشده؟

ندای اصفهان- محمد سلمان علی بابایی

هفته گذشته، شاهد رویداد هفته فیلم اروپایی در گروه هنر و تجربه بودیم. فیلم هایی از سراسر اروپا به نمایش در آمدند، کارگاه هایی با حضور سینماگران اروپایی برگزار شد و سفرا و کارگزاران اروپایی هم در این رویداد شرکت جستند.

ذات برگزاری چنین برنامه ای قابل تامل است. چرا از طرف قاره های دیگر با برنامه های این چنینی هفته فیلم برگزار نمی شود؟ جواب این است که البته این هفته توسط خود کشورهای اروپایی برگزار می شود. پیشنهاد دهنده و برگزار کننده این فستیوال، موسسه فرهنگی ملیتی اتحادیه اروپا یا ای یونیک(eunic) است. قبل از اینکه به چرایی برگزاری این برنامه توسط این موسسه بپردازیم، کمی با این موسسه آشنا شویم.

ای یونیک هدفش را ترویج و تقویت تبادل و درک فرهنگی بین مردم اروپا و کشورهای غیر اروپا گذاشته است. مثلا با رزیدنسی هنری یا سرمایه گذاری در زمینه میراث فرهنگی و گردشگری یا همین هفته های فیلم.

با درک فرهنگی متقابل مشکلی نداریم البته اگر صادقانه باشد. همانطور تبادل فرهنگی، اگر واقعی باشد و یک طرفه و تصنعی نباشد. ولی ترویج دیگر چرا!!؟ ترویج فرهنگ اروپایی در کشورهای غیر اروپایی به چه قصدی؟ مگر دوران استعمارگری شان تمام نشده؟…

ای یونیک رویداد هفته فیلم را رویدادی فرهنگی و نه هنری می خواند، در کشورهای مختلف این رویداد را پیشنهاد می دهد و خودش هم برگزار می کند، با سرمایه خودش، حتی اینقدر برایش اهمیت عظیمی دارد که این رویداد را مهم ترین هدف اوینیک در ایران می داند که کشورهای اروپایی ماه ها وقت صرف انتخاب فیلم و برگزاریش می کنند. همچنین جدا از هفته فیلم اروپایی هفته فیلم مختص هر کشور را هم در مواقع دیگر برگزار می کند (مثل هفته فیلم دانمارک و فرانسه)، سینماگران اروپایی را به ایران می آورد تا کارگاه برگزار کنند، سفرا و کارگزاران را در رویداد شرکت می دهد و هر سال سعی می کند رویداد را گسترش داده و طیف مخاطبین این رویداد را زیادتر کند. (به قول سفیر هلند اروپا می خواهد که این فیلم ها را همه ایرانیان ببینند!…)

جمع این گذاره ها بیانگر چه چیزی هستند؟ جز اینکه اروپا می خواهد شعارهایش را با پوششی جدید به ایران تحمیل کند؟ این کار جز تعرض فرهنگی است؟ در دو سال اول از انجمن سینمای جوان کمک گرفتند برای برگزاری مراسم ولی متوجه شدند ظرفیت هنر و تجربه خیلی وسیع تر و پرمسمّا تر است. امسال و در سومین سال همکاری با هنر و تجربه موفق شدند نوزده فیلم از نوزده کشور را در هشت شهر اکران رایگان کنند. به همراه پنج کارگاه رایگان. این حجم از مسئولیت را اروپا برای چه به عهده گرفته؟

الکساندر ریگر رئیس انجمن فرهنگی سفارت اتریش و رئیس ای یونیک ایران می گوید: «در تلاشیم تا پل‌های فرهنگیمان را با ایران بسازیم زیرا که معتقدیم تبادل فرهنگی عنصر اصلی در عمق بخشی به درک متقابل از یکدیگر است. امیدواریم جامعه ایران که با فیلمسازان، کارگردانان و بازیگران در سطح جهان خود خو گرفته‌اند، از فیلم‌های منتخب ما الهام بگیرند.»

تاکیدی که چندین بار در صحبت های مسئولین ای یونیک بر ساختن پل فرهنگی و درک متقابل می شود آن هم در حول یک هفته فیلم؛ هیچ چیزی جز قصد جدی اروپا برای فهماندن و فرهنگ سازی و تحمیل باورهایشان را نشان نمی دهد. گویا خودشان را مسئول برطرف کردن هر نقصی که به نظرشان رسیده می دانند؛ آن هم به هر روشی. از سیاسی تا فرهنگی و حتی استفاده ابزاری از هنر!…

آخر چرا سینماگران ما باید از سینمای شما الهام بگیرند؟ آن هم نه از همه سینمایتان، بلکه فقط از فیلم های منتخبتان. مگر چیستند این فیلم های منتخب؟ به قول سفیر بلژیک و مسئول برگزاری هفته فیلم امسال: «این اتفاق مهمی است چرا که این مجموعه از فیلم‌ها ارزش فرهنگی اروپا را بازنمایی می‌کنند. امسال فیلم‌های مهمی انتخاب شده که واجد ارزش اروپایی هستند و می‌توانند پیام‌های مهمی برای بشریت داشته باشد.»

خب ارزش های شما ارزش های «شما» هستند. بشریت مجبور به درک نظرات و عقائدی که برای شما مهم است نیست…

***

حالا بیایید به اصل و خروجی این برنامه نگاه کنیم. فیلم های اروپایی اکثرا جزو جریان آوانگارد سینما هستند؛ نسبت به سینمای صنعتی آمریکا و سینمای سرگرمی هند. فیلم هایی سرد و خسته کننده و دارای ریشه شبه فلسفی و از لحاظ تکنیکی هم تجربی و اکسپریمنتال. همین است که میل و اقبالی نسبت به فیلم های اروپایی بین مخاطب عام وجود ندارد. حالا این گذاره را در کنار گروه سینمایی هنر و تجربه قرار دهید. مشخص است که اروپایی ها نمی توانند فیلم های جذابشان را در این گروه نمایش دهند. پس در مرحله اول تنها فیلم های به اصطلاح هنریشان را برای نمایش در این فستیوال انتخاب می کنند. می گویم اصطلاحا هنری چون فیلمی در حقیقت هنریست که همراه با مردم و مخاطب عام باشد نه اینکه به قصد مخاطب خاص ساخته شود و اکرانش هم در سینمای خاص باشد! بنابراین هرچقدر هم که بر طبق مضمون و شعار فیلم ها را جدا کنند که به مردم ایران فرهنگشان را بدرکانند!؛ برعکس اثر می گذارد و مردم خسته تر و زده تر می شوند از این سینما و پیام هایش.

البته منظورم مردم روشن فکر زده نیست چون این دسته فکر می کنند که حتما فهم و علمِ درک این سینما را ندارند و تازه سرخورده تر و مرعوب تر از قبل از سینما بیرون می روند… تنها ابزار تبلیغیشان برای جذب مخاطب این بوده که فیلم هایی را انتخاب کنند که جایزه های بیشتری از جشنواره های خودشان! گرفته باشد. یعنی سوءاستفاده از جشنواره زدگی سینمای ایران و دامن زدن به این اشتباه چهل ساله روشنفکر زده که دامن گیر سینمای دولتی و سینماگران ایرانی شده است. فیلم ها حتی شناخته شده و تایید شده هم نیستند. نه در ایران و نه فکر می کنم در خود اروپا این فیلم ها استقبالی شده باشند. حتی سینماگران ایرانی کارگاه های جنبی این فستیوال هم سینماگران موثر و مردمی نیستند. همه چیز در این هفته خنثا و بی سر و صداست. هیچ چیز مشکوکی در ظاهر توجهات را به نیت برگزار کنندگان جلب نمی کند.

نتیجه نگاه ابزارگرا و مضمون زده به سینما همین است. چه اروپایی باشی و چه ایرانی؛ تا وقتی دل و نیت ناپاکی داشته باشی و هنر را نفهمی؛ بدان که هنر به ضد تو عمل می کند. چون هنر همراه با حقیقت و فطرت است نه سیاست و شعار. و البته فیلمی که هنری نداشته باشد توسط فطرت مخاطب عام طرد خواهد شد.

ژاک وارنر- سفیر هلند و مسئول برگزاری فستیوال امسال، در مصاحبه ای درباره فیلم ها و مضامینشان خیلی صریح می گوید: «این پیام ها می‌توانند برای بالا بردن آگاهی مثلا در مورد محیط زیست و تغییرات اقلیمی باشند مانند فیلم سوئیسی که درباره انقراض تدریجی زنبورهاست. بعضی وقت ها این پیام‌ها در مورد مواظبت و حمایت از جوامع و فرزندانمان هستند مثل فیلم نروژی که در مورد یک حمله تروریستی در سال ۲۰۱۱ است که در اثر آن تعداد زیادی کودک کشته شدند. بحران محیط زیست یکی از مشکلاتی است که در همه جای دنیا می‌شود آن را فهمید و با این مشکل دست و پنجه نرم کرد. درک اقلیت ‌ها، کودکان و زنان بسیار مهم است و می‌تواند تاثیر متقابلی بگذارد. این فیلم‌ها جهانی و انسانی است. همه با مفاهیم تروریسم، خشونت و درگیری آشنا هستیم. سینما ابزاری برای آگاهی بیشتر است و می تواند همه ما را برای درک و توجه به آن آگاه کند. این فیلم‌ها طیف گسترده‎ای را در بردارند و همه کشورها می‌خواهند این آثار را برای ایرانیان به نمایش بگذارند.»

کاملا مشخص است که صراحتا قصدشان چیست ولی هیچ کس انگار توجهی ندارد. واقعا اروپایی که از نظر اقتصادی و سیاسی و اعتقادی این قدر با ما در تناقض و درگیری ست است چرا فقط در زمینه هنر و فرهنگ می خواهد روابط متقابل ایجاد کند؟ آن هم با مضامینی که مشخص است در زمینه لاپوشانی و تطهیر اقدامات ضد انسانیشان است. موضوعاتی مانند صلح و زنان و محیط زیست و اقلیت ها و تروریست و… این الفاظ و موضوعات برای شما آشنا نیستند؟ این ها همان بهانه هایی نبود که اروپا برای اقدامات سیاسی و اقتصادیش بر ضد ایران می گیرد؟ حالا با تفاهم فرهنگی در این موضوعات به دنبال چیست؟  با پوشش این موضوعات قشنگ و دوستانه و انسانی، قرار است چه پیام هایی انتقال داده شود؟ و البته جمله عجیبی که همه کشورها می خواهند این فیلم ها برای ایرانیان به نمایش در بیاید! در این نوشته مجالی برای نقد و تحلیل فیلم ها نیست ولی بدانید فیلم ها اکثرا به درد تماشای عادی هم نمی خورند چه برسد به سرگرمی و تفاهم و انتقال پیام و یا در اصل هنر.

نگرانی اصلی این است که در بین این دعوا آن چیزی که دستمالی می شود، هنر و حقیقت است. امید است که مردم خودشان فکر کنند و با بینش درست و چشمان باز این مراسمات را تحلیل کنند.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
اصفهان شرق
اصفهان شرق
وعده صادق
وعده صادق