ندای اصفهان

ادغام بانکی و چند الزام برای سیاست‌گذار

کدخبر: 113621
۱۸ خرداد ۱۳۹۸ در ساعت ۱:۰۲ ب.ظ

به گزارش ندای اصفهان،یادداشت؛ مصطفی مصری‌پور*؛ آغاز فرآیند ادغام بانک‌های نظامی را می‌توان عملیاتی‌ترین گام بانک مرکزی طی سال‌های اخیر در مسیر اصلاح نظام بانکی قلمداد کرد؛ گامی که بر اساس آن، بانک‌های حکمت، انصار، قوامین، کوثر و مهر اقتصاد در بانک سپه ادغام شده تا نقدینگی و اعتباری آن‌ها به پشتوانه این ادغام حل شود و ریسک کلی نظام بانکی کشور کاهش یابد.

این اقدام بانک مرکزی موافقان و مخالفانی به همراه داشت. مخالفان، عدم برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده برای تصمیم‌گیری در خصوص ادغام بانک‌های بورسی و نبود زیرساخت‌های فنی لازم برای این ادغام را مهم‌ترین دلیل مخالفت خود اعلام کردند و در طرف مقابل، از دید موافقان، صِرف انجام این کار و گام گذاشتن بانک مرکزی در مسیر عملی اصلاح بانکی قابل تحسین بود.

آغاز فاز عملیاتی ادغام بانکی در ایران

در حال حاضر فرآیند باز خرید سهام بانک‌های بورسی از تاریخ ۴ خرداد ماه جاری آغاز شده تا ۲۲ خرداد ماه ادامه خواهد داشت تا پس از تعیین تکلیف سهامداران، روند عملیاتی ادغام این بانک‌ها آغاز شود. روش بانک مرکزی در ادغام بانک‌های نظامی، انحلال بانک‌های زیرمجموعه و انتقال دارایی و بدهی آن‌ها به حساب بانک مادر (سپه) است. اما پیش شرط این روش، شناسایی کانون‌های بحران در ساختار فعلی بانک‌ها و رفع آن‌ها قبل از ادغام در بانک مادر است.

در خصوص بانک‌های نظامی، مشکلات اصلی به تعدد شعب، تعدد نیروی کار مازاد، مطالبات وصول نشده، تسهیلات تکلیفی و کفایت سرمایه مربوط می‌شود که با ادغام صِرف می‌توان بر این موارد سرپوش گذاشت. مضاف بر این برخی از این بانک‌ها، دارایی‌های مازاد و منجمد فراوانی در بخش مستغلات و مشارکت در ساخت املاک داشته‌اند که همین امر نیز موجب قفل قسمتی از نقدینگی آن‌ها در این پروژه‌ها شده است.

بانک‌ها برای فرار از ورشکستگی چند راه کار اصلی دارند که مهم‌ترین آن عبارت است از: ادغام، اصلاح نظام رتبه‌بندی، تصفیه دارایی‌های منجمد، تعیین تکلیف دارایی‌های مازاد یا در مقیاس بزرگ‌تر، اصلاح نظام پولی و بانکی کشور توسط بانک مرکزی و تعمیق بازار بدهی، انتشار اوراق قابل باز خرید برای تنزیل مطالبات معوق بانک‌ها.

راهکارهای پیشنهادی در رابطه با جلوگیری از ورشکستگی بانک‌ها، راهکارهای تفکیک‌پذیری نبوده و برای اصلاح نظامی همچون نظام بانکی ایران، این راهکارها را باید به صورت موازی به کار گرفت و البته باید توجه داشت که اجرای ناقص این بسته سیاستی، خطرات جبران‌ناپذیری برای اقتصاد کشور به همراه خواهد داشت.

پیش شرط‌های لازم برای ادغام

برای به نتیجه رسیدن ادغام، دو پیش شرط اصلی را باید مد نظر قرار داد؛ اول توان مالی قابل اتکا در بانک مادر به این معنا که بانک مذکور از نظر دارایی و نبود بدهی در وضعیت مطلوبی برای پوشش مشکلات بانک‌های ادغام شونده قرار گرفته باشد.

دوم این که زیرساخت‌های فنی و الکترونیکی لازم در خصوص انتقال سپرده‌ها و سایر سرفصل‌های ترازنامه‌ای در مدت کوتاه در بانک اصلی مهیا باشد تا این پروسه چندان به درازا نکشد.

اهداف ادغام بانکی

ادغام در همه کشورها در زمان بحران و با هدف کاهش هزینه‌بر مقیاس، استفاده از ظرفیت خالی بانک‌های بزرگ، کاهش معضلات نظارت بر بانک‌های کوچک، جلوگیری از حرکت‌های انتحاری بانک‌های کوچک در بازارهای مالی و فروش دارایی‌های مازاد و تجمیع کارکنان جهت افزایش بهره‌وری صورت می‌پذیرد و این سیاست در نظام بانکی ایران که در حال حاضر ۴۲ بانک و موسسه تجاری با ۲۴ هزار شعبه در آن فعال هستند بسیار حیاتیست.

نظام بانکی کشور نیاز برای اجرای صحیح سیاست‌های پولی نیازمند یکپارچه‌سازی است و این یکپارچه شدن تنها از محل ادغام بانک‌های کوچک‌تر در بانک‌های بزرگ‌تر و با بنیه مالی مناسب امکان‌پذیر است و این بار، ادغام بانک‌ها نه تنها یک نیاز بلکه یک الزام برای حفظ کلیت نظام بانکی کشور است.

در حال حاضر بانک مرکزی، سیاست ادغام را به خوبی به پیش برده اما از سایر سیاست‌های تکمیلی از جمله تعیین تکلیف دارایی‌های مازاد بانک‌ها و نظارت بر اضافه برداشت بانک‌های «بد» غفلت ورزیده است.

این نهاد سیاست‌گذار باید در طی ماه‌های آتی به سرعت افزایش سرمایه بانک‌ها از محل تسعیر ارزی، فروش دارایی‌های مازاد، تصفیه قسمتی از بدهی‌های دولت به بانک‌ها و تغییرات جدی در نظام رتبه‌بندی را عملیاتی سازد و مهم‌تر از اینکه، بسیاری از این ۴۲ بانک و موسسه مالی موجود در کشور فاقد شاخص‌های سلامت بانکی بوده و در کنار اقدامات فوق، انحلال بانک‌های مذکور باید بدون هیچ مماشاتی صورت پذیرد، در غیر این صورت، این ویروس مجدداً در کلیت نظام بانکی همه‌گیر شده و همه اصلاحات را بی‌نتیجه باقی خواهد گذاشت.

*کارشناس ارشد مدیریت مالی

انتهای پیام/

منبع:فارس

برچسب‌ها: , , ,