دوشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۸
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: اجتماعی
چاپ خبر
۱۶:۰۹ - ۱۳۹۸/۰۱/۰۸

بناهای تاریخی و جاذبه های گردشگری اصفهان

اصفهان از شهرهای کهن ایران می باشد نشانه هایی از آتشکده های ساسانی بر کوه آتشگاه و همچنین تحقیقاتی بر بافت قدیم شهر و قسمت یهودیه که نیمی از جمعیت را تشکیل می دادند دلالت بر کهن بودن شهر و مرکزی برای تجمع ادیان مختلف بوده است

ندای اصفهان- پوریا استکی (مدیر سازمان مردم نهاد رویش جوانه های نقش جهان)

یکی از راهکارهای توسعه گردشگری و جذب درآمد حاصل از گردشگری، فراهم نمودن امکان بازدید گردشگران از جاذبه های منحصر به فرد جامعه میزبان می باشد.

جاذبه های تاریخی در شهرها موجب می شود بیشتر گردشگران با هدف بازدید از این بناهای تاریخی اقدام به تهیه مقدمات سفر و حضور در جامعه میزبان نمایند که این عمل خود به خود درآمد گردشگری در مقصد را افزایش می دهد و باعث رسیدن منافع  بیشماری به جامعه میزبان می گردد.

گردشگری به عنوان یکی از منابع درآمد و ایجاد اشتغال در سطح ملی میتواند رهیافتی برای توسعه اقتصادی در قلمرو ملی باشد. گردشگری به خصوص در زمانی که سود فعالیتهای دیگر بخشهای اقتصادی در حال کاهش باشد جایگزین مناسبی برای آنها و راهبردی برای توسعه است. (پاپلی یزدی. سقایی. ۱۳۸۹٫ ۸۲)

اصفهان یکی از شهرهای زیبای کشور ایران می باشد که بناهای زیبای تاریخی، فرهنگی و مذهبی را در دل خود جای داده است. اصفهان را میتوان مهد فرهنگ، هنر و تمدن دانست.

اصفهان از شهرهای کهن ایران می باشد نشانه هایی از آتشکده های ساسانی بر کوه آتشگاه و همچنین تحقیقاتی بر بافت قدیم شهر و قسمت یهودیه که نیمی از جمعیت را تشکیل می دادند دلالت بر کهن بودن شهر و مرکزی برای تجمع ادیان مختلف بوده است. (استکی، ۱۳۹۶)

از روزگار هخامنشیان و ساسانیان گرفته تا دوره های نخستین اسلامی و پس از آن، اصفهان را به آبادانی و فراوانی رودها و درختان وصف کرده اند. (شیخی، ۱۳۸۷، ۵)

استان اصفهان با مساحتی حدود ۱۰۵،۹۳۷ کیلومتر مربع بین ۳۰ درجه و ۴۳ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی خط استوا و ۴۹ درجه و ۳۶ دقیقه تا ۵۵ درجه و ۳۱ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. این استان که در مرکز ایران واقع شده از شمال به استانهای مرکزی، قم و سمنان، از جنوب به استانهای فارس و کهگیلویه و بویر احمد، از شرق به استانهای خراسان و یزد، از غرب به استانهای لرستان و چهارمحال بختیاری معروف است. (زنده دل، ۱۳۷۷،۲۹)

هر ساله تعداد بیشماری از گردشگران نوروزی به اصفهان سفر می کنند و از بناهای شاخص اصفهان دیدن می کنند در این مقاله سعی گردیده است به معرفی یک نوع بنا از انواع گردشگری در این شهر شامل بنای تاریخی، بنای مذهبی، آرامگاه مذهبی، پل های تاریخی، موزه، گردشگاههای عمومی و خانه های قدیمی پرداخته شود.

بناهای شاخص اصفهان

میدان نقش جهان

میدان نقش جهان، نامی که آوازه اش در جهان پیچیده است. یکی از آثار دیدنی شهر اصفهان که هرساله پذیرای گردشگران نوروزی می باشد.

این میدان بزرگ که طول آن ۵۰۰ متر و عرض آن ۱۶۵ متر است به دلیل بناهای با عظمت و مهمی که گرداگرد آن قرار دارد یکی از میادین بسیار زیبای جهان به شمار می رود. (شیخی، ۱۳۸۷، ۱۶)

این میدان پس از میدان «تیام آن من» پکن به عنوان دومین میدان بزرگ جهان شناخته شده است.

یکی از جاذبه های این میدان برای گردشگران علاوه بر وجود آثار تاریخی زیبا و فاخر همانند مسجد امام، کاخ عالی قاپو، مسجد شیخ لطف ا… و بازار قیصریه که در باب هر کدام از این آثار میتوان یک مقاله ای جدا نوشت، وجود فروشگاه های عرضه صنایع دستی و سوغات است که هم برای گردشگران جالب میباشد هم باعث اشتغال محلی شده است.

این میدان در ۱۵ دیماه ۱۳۱۰ ثبت ملی گردید و در اردیبهشت ۱۳۵۸ این میدان ثبت یونسکو گردید.

ابنیه تاریخی

کاخ عالی قاپو

یکی از کاخ های بسیار زیبا در اصفهان کاخ عالی قاپو می باشد. کاخ عالی قاپو در ضلغ غربی میدان امام (ره) با ارتفاع ۴۸ متر است.

این کاخ دارای معماری زیبا و منحصر به فردی می باشد معماری این بنا به گونه ای است که با دیدن این بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه بنا مشاهده میکنیم. با مشاهده بنا از پشت (خیابان سپه) پنج طبقه و دیدن بنا از کناره ها سه طبقه را مشاهده می کنیم. همچنین این بنا با درنظر گرفتن طبقه همکف شش طبقه می باشد.

عالی قاپو یک واژه ترکی می باشد؛ قاپو در زبان ترکی به معنای در، درگاه و عالی به معنای بزرگ می باشد و عالی قاپو یعنی درگاه بزرگ، بسیاری از مورخین علت نامگذاری را وجود در اصلی کاخ که از مقبره حضرت علی (ع) به این کاخ انتقال داده شده است می دانند.

اماکن مذهبی

مسجد شیخ لطف الله

مسجد شیخ لطف الله شاهکاری از معماری و کاشی کاری قرن ۱۱ هجری به شمار می رود و به فرمان شاه عباس اول توسط استاد محمد رضا اصفهانی از معماران مشهور آن زمان ساخته شده است. ساخت این مسجد حدود ۱۸ سال به طول انجامیده و پس از گذشت سالیانی هنوز هم در استفاده از رنگ و نور در معماری شاهکاری حیرت انگیز به شمار می رود. (نشریه اتاق بازرگانی ۱۲۸)

این مسجد به دستور شاه عباس برای تدریس و اقامه نماز شیخ لطف الله ساخته شد.

تفاوت این بنا با سایر مساجد در عصر صفوی در عدم وجود صحن و مناره در این مسجد است. همچنین یکی از زیباترین گنبدها، گنبد مسجد شیخ لطف الله می باشد.

غیر از ابنیه‌ای که اکنون موجودند، یادبودهای دیگری نیز در میدان نقش جهان وجود داشته که به تدریج کابرد خود را از دست داده و از میان رفته‌اند. سرستون‌های مرمرین که احتمالاً از تخت جمشید شیراز به اصفهان آمده بودند (امروزه یکی به چهلستون منتقل شده و دیگری در موزه ایران باستان تهران قرار دارد).

۱۱۰ عراده توپ اسپانیایی (غنیمت فتح جزیره هرمز به وسیله امام قلی خان)، میله قپق به ارتفاع چهل متر در مرکز میدان (که امروزه به کلی از میان رفته‌است) و نیز بنایی که ساعتی اروپایی در آن نصب شده بوده از آن‌جمله‌اند. همچنین در مجاورت مسجد شیخ لطف‌الله، مدرسه‌ای به نام مدرسه خواجه‌ملک (بعدها مدرسه شیخ لطف‌الله) وجود داشته که در زمان قاجاریه از میان رفته‌است. (جعفریان، ۱۳۸۶، ۲۷۷)

پل های تاریخی

پل الله وردی خان

پل الله وردی خان یا پل سی و سه پل یکی دیگر از آثار زیبای اصفهان می باشد. این پل خیابان چهارباغ بالا و خیابان چهارباغ پایین را به هم متصل کرده است. این پل یکی از طولانی ترین پل ها بر روی زاینده رود است. مراسم جشن آبریزان در دوره صفویه در کنار این پل برگزار می گردید.

این پل با هزینه و نظارت سردار مشهور شاه عباس اول، الله وردی خان، حاکم فارس و فاتح هرمز در سال ۱۰۰۸ ه.ق آغاز شد و در سال ۱۰۱۱ ه.ق به پایان رسید. طول این پل ۳۰۰ متر و عرض آن ۱۴ متر است. (شیخی ۱۳۸۷، ۲۷)

سی و سه پل اصفهان در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۱۱۰ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت.

موزه ها

باغ موزه چهلستون

موزه مؤسسه‌ای‌ست دائمی و بدون هدف مادی که درهای آن به روی همگان باز است و در خدمت جامعه و پیشرفت آن فعالیت می‌کند. هدف موزه‌ها، تحقیق در آثار و شواهد به‌جای‌مانده انسان و محیط زیست او، گردآوری آثار، حفظ و بهره‌وری معنوی و ایجاد ارتباط بین این آثار، به ویژه به نمایش گذاردن آنها به منظور بررسی و بهره معنوی است. (نفیسی ۱۳۸۰)

به بیانی ساده موزه عبارت است از نهادی که به گردآوری، مستند سازی، حفاظت، نمایش و شرح و تفسیر شواهد مادی. اطلاعات مرتبط با آنها در جهت منافع عموم می پردازد. (زاهدی، حاجیها، خیامباشی ، ۱۳۹۱ : ۱۳)

اصفهان دارای موزه های بسیاری با موضوعات گوناگون می باشد.

باغ موزه چهلستون یکی از آثار تاریخی و دیدنی اصفهان می باشد که در خیابان سپه قرار دارد و زیر نظر اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی، گردشگری استان اصفهان می باشد.

درباره علت نامگذاری این موزه محققان دو دلیل عمده ذکر نموده اند که به شرح زیر می باشد:

۱– به دلیل وجود بیست ستون در ورودی کاخ و انعکاس آن ستون ها در آب استخر، باعث شده است به این باغ، چهلستون بگویند.

۲– در قدیم عدد چهل نشان کثرت بوده است و به دلیل بزرگی این باغ به آن چهلستون می گفتند.

طرح اولیه ساخت این باغ و عمارت باشکوهش به وقتی بر میگردد که شاه عباس اول، اصفهان را به عنوان پایتخت صفوی انتخاب کرد. او تصمیم گرفت خیابانی طولانی به اسم چهارباغ را بسازد و در پیرامون آن باغ هایی زیبا ایجاد کند. بعد از شاه عباس اول، شاه عباس دوم بخش های دیگری را به کاخ اضافه کرد و با ایوان ها و تالارهایی، شکوه آن را بیشتر کرد.

این بنا به سبک چینی، ایرانی و فرنگی ساخته شده است. قبل از ورود، ایوانی را می بینید که ستون هایی از جنس چوب کاج و چنار دارد و ۴ ستون مرکزی آن بر روی ۴ شیر سنگی ساخته شده اند. (وب سایت بیتوته)

آرامگاه های مذهبی

آستان مقدس امامزاده احمد (ع)

امامزاده ها به عنوان مراکز مذهبی، بعد از مساجد بیشترین کارکرد را در جوامع اسلامی دارند. اجرای برنامه های مذهبی، هم چون: برگزاری نماز جماعت، دعا و نیایش، مراسم جشن در اعیاد و عزاداری در ایام شهادت ائمه معصومین، کلاس های آموزش قرآن و نیز مشاوره های دینی و غیر دینی، کلاس های علمی و فرهنگی، تورهای زیارتی و سیاحتی و همگی از قابلیت هایی است که بقاع امامزادگان امکان برگزاری آن را در طول سال برای مردم، به ویژه همسایگان آن بقاع دارا می باشد.

همچنین زیارت قبور این امامزاده ها برای مردم شهر و نیز مردمی که از دیگر شهرها به این اماکن می آیند و گردشگر مذهبی نامیده می شوند، خود نوعی کارکرد اجتماعی_ اقتصادی به حساب می آید. به غیر از موارد مذکور، معماری و هنر موجود در بنای امامزاده ها این قابلیت را دارد که افراد، چه مسلمان و چه غیر مسلمان، را به سوی خود جذب کند و به نوعی وظیفه فرهنگی و مذهبی خود را ایفا نماید. (رحیمی، ۱۳۹۲)

آستان مقدس امامزاده احمد (علیه السلام) در استان اصفهان، شهرستان اصفهان بخش مرکزی شهر در خیابان نشاط  و مجاورت با میدان امام محله تاریخی دروازه حسن آباد، واقع شده است. نسب این امامزاده واجب التعظیم به حضرت امام باقر (علیه السلام) می رسد که فرزند بلافصل امامزاده سلطان علی (علیه السلام) در مشهد اردهال کاشان است و به اعتقاد بسیاری این امامزاده برادر امامزاده باقر خیابان عافیت اصفهان می باشد. (استکی، ۱۳۹۶)

با توجه به اطلاعات این بقعه که در سایت جامع امامزادگان به ثبت رسیده است ساختمان این بقعه در قدیم بنای حدود ۳۰ متر مربع داشته که در زمان شاه سلطان صفوی تجدید بنا گردیده است و در زمان ناصرالدین شاه قاجار کاشی کاری و گچ کاری های آن تکمیل گردیده است.

مساحت فعلی امامزاده به ۱۰۰۰ متر و زیر بنای آن ۳۰۰ متر مربع می باشد. در جوار ساختمان امامزاده و در ضلع شمالی آن مکانی است که آرامگاه عزیز السلطنه خواهر ناصرالدین شاه و همچنین دختر امیر کبیر و رصام الدوله داماد امیر کبیر می باشد.
در پشت حرم مقابل کوچه، سنگی در سینه دیوار قرار دارد که ارتفاع آن به سه متر می رسد؛ این سنگ سیاه شفاف که به شومنات معروف است؛ توسط سلطان محمود غزنوی از هند آورده شده و تاریخ آن به ۵۶۳ هـ.ق می رسد.

بقعه امامزاده مربوط به دوران شاه سلطان حسین صفوی است و در زمان ظل السلطان حاکم اصفهان مرمت شده است.( صاحب نیوز)

گردشگاههای عمومی

باغ پرندگان اصفهان

جاذبه ای متفاوت در شهر اصفهان در مجموعه گردشگری ناژوان که بیش از ۱۳۰ گونه پرنده در آن وجود دارد.

وسعت این باغ بالغ بر ۵۰ هزار متر مربع است و پوشش توری سقف باغ با توجه به ارتفاعات مختلف حدودا ۴۰ هزار متر مربع است و کابلهایی فولادی بر روی ۱۶ ستون فلزی به ارتفاع ۲۵-۳۰ متر نصب شده است. (شیخی، ۱۳۸۷،۶۰)

خانه های تاریخی

خانه ملاباشی

این خانه که در خیابان ملک واقع گردیده است متعلق به دوران حکومت زندیه و قاجاریه می باشد. در دوران حاکم وقت اصفهان، ظل السلطان این کوچه و محل را منجم ناصرالدین شاه و فقیه آن زمان یعنی ملاباشی خریداری می کند. نام دیگر این خانه، خانه معتمدی می باشد.

ملاباشی از این خانه به عنوان یک پایگاه فرهنگی مذهبی استفاده می کرده است.

از جاذبه های منحصر به فرد این بنا میتوان به اتاق های زیبا با پنجره هایی با شیشه های رنگی، گچ بری بی نظیر این ساختمان، کاشیکاری های این مکان و نوع معماری نام برد.

منابع و مآخذ

کتب

افضل الملک، میرزا غلامحسین، (۱۳۰۸ – ۱۲۴۱ ه.ش ) به کوشش ناصر افشارفر، ۱۳۸۰ تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

پاپلی یزدی. محمد حسین، سقایی، مهدی. (۱۳۸۹) گردشگری (ماهیت و مفاهیم) تهران. سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت). مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی

جعفریان، رسول، ۱۳۸۶، روزگار شاه عباس اول در صفویه از ظهور تا زوال، چاپ پنجم، تهران، کانون اندیشه جوان

دادفر، هیلدا، شهام، افشین، ۱۳۸۹، جغرافیای ایرانگردی، چاپ پنجم، تهران، انتشارت طراوت

زنده دل، حسن  و دستیاران، مجموعه راهنمای جامع ایرانگردی استان اصفهان، ۱۳۷۷، تهران، انتشارات ایرانگردان

زاهدی، محمد، حاجیها، بهاره، خیامباشی، مریم، موزه، موزه داری و موزه ها انتشارات چهارباغ ۱۳۸۷  انتشارات ششم ۱۳۹۱

شیخی، الیاس، دیدنیهای اصفهان، ۱۳۸۷، تهران، انتشارات کتاب همراه

نفیسی، نوشین دخت. موزه داری انتشارات سمت ۱۳۸۰

مقالات

استکی، پوریا، اذانی، مهری، بررسی نقش سازمان اوقاف در توسعه گردشگری زیارتی با تکیه بر امامزادگان و بقاع متبرکه شهر اصفهان، ۱۳۹۷،  چهارمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران، تبریز

استکی، پوریا، اصفهان قدیم از دیدگاه دیگران، ۱۳۹۶، چاپ در پایگاه خبری ندای اصفهان

رحیمی، عبدالرفیع، طحان، مریم، نقش امامزادگان سلطان سید محمد و سید اسماعیل در گسترش فرهنگ گردشگری قزوین، ۱۳۹۲

نشریات

نشریه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان اصفهان، آبان و آذر ۱۳۹۶، شماره ۸۷، اصفهان

وب سایت ها

وب سایت الی گشت

وب سایت ایران هتل آنلاین

وب سایت خبری صاحب نیوز  www.sahebnews.ir

پرتال جامع امامزادگان www.emamzadegan.ir

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


اولین سررسید هوشمند دانش آموزی؛ به همدیگر «همکلاسی» هدیه بدهیم!
اولین سررسید هوشمند دانش آموزی؛ به همدیگر «همکلاسی» هدیه بدهیم!
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
شفاف (شبکه فعالان انقلابی فضای مجازی)
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
اصفهان شرق
اصفهان شرق
وعده صادق
وعده صادق