شنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۷
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: فرهنگ و هنر
چاپ خبر
۱۵:۰۰ - ۱۳۹۷/۰۸/۲۶
باز هم روانشناسی و دغدغه زنان؛
 نگاهی به روایت های بی هدف و آشفته در فیلم «جاده قدیم» به کارگردانی منیژه حکمت   

شخصیت ها و روابط بین آنها تا حدی زیاد می شود که ما گیج می شویم که داستان اصلی مربوط به کدام است؟ فیلمساز صرفا به هرکدام از این شخصیت ها و رابطه هایشان نوک زده و آنها را دست نخورده تا پایان فیلم رها کرده است. این رابطه ها را حتی به عنوان پیرنگ فرعی هم نمی شود در نظر گرفت

ندای اصفهان- نیکو روستایی

«جاده قدیم» به کارگردانی و تهیه کنندگی منیژه حکمت است، که چهارمین فیلم سینمایی او در مقام کارگردان پس از ده سال دوری است. حکمت توانست با این فیلم تنها بانوی فیلمساز در بخش سودای سیمرغ سی و ششمین جشنواره فیلم فجر باشد.

جاده قدیم با تیتراژی خوب شروع می شود و این تیتراژ قرار است بیننده را به فضای فیلمی که قرار است ببیند ببرد، اما داستان اصلی خیلی دیر شروع می شود. حادثه محرک فیلم با تاخیری حدودا سی دقیقه ای رخ می دهد. حادثه محرک، اتفاقی است که شروع کننده داستان اصلی فیلم است.

فیلم مدت ها به توضیح شخصیت ها و روابطی که به ماجرای اصلی بی ربط هستند می پردازد. توضیحات اضافه ای که در ادامه به هیچ عنوان به کار نمی آید و صرفا برای پر کردن بخشی از زمان فیلم است، حتی جان و ریتم داستان اصلی را هم می گیرد. هرچند که این صحنه ها خوش آب و رنگ و خوش ساخت هستند، اما هیچ کدام باعث نمی شود که در ادامه به کار فیلم بیایند.

شخصیت ها و روابط بین آنها تا حدی زیاد می شود که ما گیج می شویم، که داستان اصلی مربوط به کدام است؟ و فیلمساز صرفا به هر کدام از این شخصیت ها و رابطه هایشان نوک زده و آنها را دست نخورده تا پایان فیلم رها کرده است. این شخصیت ها و رابطه ها را حتی به عنوان پیرنگ فرعی هم نمی شود در نظر گرفت، چرا که پیرنگ فرعی در راستای داستان اصلی و تکمیل کننده شخصیت پردازی و پیرنگ اصلی است.

به طور مثال رابطه بین پدر خانواده و پدربزرگ، که در ابتدای داستان فیلم طوری نشان داده می شود که فکر می کنیم پدربزرگ و رابطه ای که با پسرش دارد، بخش مهمی از فیلم است، اما در ادامه این دو کنار گذاشته می شوند.

و یا رابطه بین پسر خانواده با نامزد اش و ماجرایی که بینشان اتفاق می افتد، هیچ ارتباطی به داستان اصلی فیلم که تجاوز است، ندارد. فیلمساز اینقدر رابطه و اتفاق بین این دو را مهم جلوه می کند که داستان فیلم با آنها شروع می شود، اما تا صحنه های پایانی فیلم به حال خودشان رها می شوند.

از دیگر اتفاقات بی ربط به فیلم، ماجرای برادر مرده مینو است که برای لحظاتی توقع بربلا شدن رازی مهمی را برای بیننده ایجاد می کند، اما در ادامه هیچ اتفاق مهمی رخ نمی دهد. فیلم تعداد زیادی از این اتفاق ها و شخصیت های بی ربط دارد، که مانند جزیره هایی دور افتاده از هم در داستان فیلم کنار هم جمع شده اند.

مینو (مهتاب کرامتی) زنی قدرتمند است، که فارغ از اینکه در شغل خود زنی موفق است، در خانه و خانواده خود هم جایگاه خوبی دارد. همسری خوب و مادری مهربان است و با هر مسئله ای با قاطعیت و منتطق برخورد می کند. حتی در سمت مدیریت بانک هم نشان می دهد که به راحتی از پس موقعیت های حساس بر می آید. این زن مورد تجاوز راننده ای ناشناس قرار می گیرد و بالاخره حادثه اصلی داستان پس از کش و قوس فراوان اتفاق می افتد، حال باید ببینیم مینو و اطرافیانش چطور با این مسئله کنار می آیند، اما متاسفانه فیلمساز از نمایش درست این مسئله هم باز می ماند.

فیلم سعی داشته که با نگاهی کاملا روانشناسانه به مسائل این زن بپردازد و دغدغه های ذهنی مینو را نشان دهد، اما روند اتفاقات و کلنجارهایی که او با خودش دارد، طبق سیر خاصی پیش نمی رود. انگار هرکدام از صحنه های که رفتارهای مینو را بعد از این واقعه نشان می دهد، بخشی از ذهن آشفته فیلمنامه نویس بوده که نتوانسته به درستی به صحنه های فیلمنامه اش سامان دهد و هرکدام را به ترتیب درستش داخل فیلمنامه بگنجاند.

صرفا صحنه ها بی هیچ هدف خاصی کنار هم چیده است، طوری که بیننده ناخودآگاه یاد فیلم های آموزشی روانشناسی می افتد، که بازیگرانش صرفا می خواهند رفتار خاصی را از خود به نمایش بگذارند.

هرچند که نمی شود بازی خوب مهتاب کرامتی را در این نقش نادیده گرفت که با وجود فیلمنامه ای ضعیف توانسته به شخصیت جان بدهد و تا حدودی فیلم را نجات دهد و حداقل بیننده بتواند فیلم را تا آخر دنبال کند، در غیر اینصورت بیشتر صحنه های فیلم بی شباهت به شو آف های بی مایه و نشان دادن فرهنگ غربی نبود.

مینو بعد از آن حادثه ناگوار دچار وضعیت روحی بدی می شود و رفتارهای کاملا متفاوتی نسبت به گذشته از خود نشان می دهد. همین رفتارها کدهای غلطی به مخاطب می دهد که مینو آتش زیر خاکستر بوده و با این اتفاق به سیم آخر زده و دیگر نمی خواهد آن زن خوب و مهربان همیشگی باشد و رفتار و حرف هایش شبیه عقده گشایی هایی از گذشته هستند که روی دلش مانده است. مثل رفتاری که با خواهر شوهرش دارد و یا حتی بخاطر فشار روحی زیاد سیگارهای شوهرش را می کشد. اما در ادامه متوجه می شویم خبری از عقده گشایی نیست و صرفا نمایش یکسری اتفاق پشت سرهم است و فیلمساز از نمایش روند بحران های روحی مینو باز می ماند.

و از همه بدتر تحول ناگهانی شخصیت مینو است که در بحران شدید روحی بدون اینکه علت روند بهبودی اش را بدانیم و یا اینکه چه اتفاقی باعث شد به زندگی برگردد، ناگهان تبدیل به همان قهرمان اول فیلم می شود و زندگی پسر و عروسش را نجات می دهد و مانند قهرمان وارد بانک می شود و تمام مشکلات را حل می کند. در آخر هم با خوبی و خوشی سوار ماشین شوهرش می شود.

سوالی که مطرح می شود این است که این مینو با مینوی اول داستان چه فرقی کرده است؟ حادثه مهمی در زندگی او رخ داده است و او با بحران جدی روبرو بوده است، اما در لحظات پایانی فیلم در موقعیت های مشابه ابتدای فیلم قرار می گیرد و بدون اینکه شخصیتش ذره ای نسبت به قبل تغییر کرده باشد، همان رفتارهای گذشته را از خود نشان می دهد!

با تمام مشکلات فیلمنامه، یک تدوین خوب می توانست کمی حال و هوای فیلم را عوض کند و به آن ریتمی مناسب بدهد، اما متاسفانه تدوین از بدترین بخش های فیلم جاده قدیم است که تیر خلاص را به فیلم می زند. ریتم بشدت کسل کننده است و صحنه ها به درستی در جای خود قرار نگرفته اند و سکانس ها بدون هیج فکر هنری و فنی صرفا کنار هم چیده شده اند.

اینکه آسیب های اجتماعی جزء دغدغه های کارگردان ها باشد از نکات مثبتی است که نباید آن را فراموش کرد؛ اما صرفا با طرح معضلات اجتماعی دردی دوا نمی شود. اگر این آسیب ها با راهکارهایشان مطرح شود می تواند تا حدودی راهگشا باشد. امید است با توجه به این مهم، شاهد کارهای قوی تری از منیژه حکمت در حوزه زنان باشیم.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
وعده صادق
وعده صادق
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز