چهارشنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۷
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
سرویس: فرهنگ و هنر
چاپ خبر
۱۴:۴۱ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۵
نگاه هالیوودی و گیم نتی به دفاع مقدس!
 نقدی بر فیلم «تنگه ابوقریب» به کارگردانی بهرام توکلی   

کارگردان آنقدر درگیر خوب بودن صحنه های جنگ و فضاسازی آن می شود که عملا خود فیلم یادش می رود. از نیمه دوم فیلم ما دیگر در یک فیلم سینمایی نیستیم، کاملا در یک بازی کامپیوتری هستیم که هر لحظه ممکن است تیری پس کله ما بخورد

ندای اصفهان- نیکو روستایی

 تنگه ابوقریب به کارگردانی بهرام توکلی که کارگردانی فیلم‌هایی چون پرسه در مه، اینجا بدون من و آسمان زرد کم عمق را در کارنامه اش دارد. توکلی پیش از این تجربه‌ای در ساخت فیلم‌های جنگی نداشته و ساخت فیلم تنگه ابوقریب اولین تجربه او در سینمای دفاع مقدس است.

این فیلم به تهیه کنندگی سعید ملکان و محصول سازمان هنری و رسانه ای اوج است. تنگه ابوقریب در سی و ششمین جشنواره فیلم فجر مورد توجه قرار گرفت و در یازده بخش نامزد دریافت جایزه شد و توانست با گرفتن شش سیمرغ بلورین، بیشترین سیمرغ  را از سی و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر دریافت کند، و این روزها در اکران با فروش خوبی مواجه شده است.

 از همان ابتدا درمی یابیم که با فیلمی متفاوت روبرو هستیم، که از لحاظ فنی و جلوه های ویژه چند گام جلوتر از سینمای ایران قرار دارد. دکوپاژ حساب شده و تصویربرداری فوق العاده، فضای خوبی را ایجاد کرده که بیننده کاملا خودش را در دل ماجرا حس می کند و در سالن سینما هر لحظه تصور می کند که خودش هم یکی از رزمنده های داخل میدان است.

شروع خوب فیلم نوید دهنده نگاهی نو به سینمای دفاع مقدس است اما صحنه های زیبای جنگی بی هدف طراحی شده است، چرا که فیلمنامه با ضعف هایش هرچه که پیش می رود فیلم را تنزل درجه می دهد. شخصیت پردازی به آرامی و به درستی شروع می شود، اما در نهایت رها می شود.

هنر ایجاز اما شخصیت پردازی ناقص

شخصیت های اصلی دور یک میز معرفی می شوند و با هنر ایجاز از دادن اطلاعات بیهوده راجع به هر کاراکتر خودداری می کند و مخاطب خودش سعی می کند روابط را کشف کند و با شخصیت ها همراه شود تا بیشتر بداند. اما در ادامه این همراهی نتیجه ای ندارد، چرا که هرچه جلوتر می رویم، نه تنها شخصیت پردازی ها کامل نمی شود، بلکه هرکدام نیمه کاره به حال خودشان رها می شوند.

از دلایلی که می شود برای رها کردن شخصیت ها یافت این است که، فیلمساز مد نظرش بوده که احاطه جنگ را بر شخصیت ها نشان دهد، اما با زیاده روی اش از طرف دیگرِ پشت بام افتاده است و آنقدر درگیر خوب بودن صحنه های جنگ و فضاسازی آن می شود که عملا خود فیلم یادش می رود. از نیمه دوم فیلم ما دیگر در یک فیلم سینمایی نیستیم، کاملا در یک بازی کامپیوتری هستیم که هر لحظه ممکن است تیری پس کله ما بخورد و اگر بازیِ خوب بازیگرها نبود، شاید بیننده حس می کرد وسط یک گیم نت نشسته است.

فیلم تلاشی بوده برای نزدیک شدن به استاندارهای جهانی فیلم های جنگی، هرچند که به حق هم توانست به استاندارها نزدیک شود اما نتوانست از آنها عبور کند و همین تلاش برای نزدیک شدن به سینمای دنیا از جمله سینمای هالیوود باعث شد که نوع سینمای خودش را فراموش کند و اصلا به فکر این نباشد که  فیلم قرار است روایتگر دفاع مقدس باشد نه صرفا یک فیلم جنگی تمام عیار.

البته هیچ اشکالی ندارد که ما فیلم جنگی با استاندارهای جهانی بسازیم، اما زمانی که مدعی ساخت دفاع مقدس هستیم باید نوع سینمای خودمان را پیدا کنیم، و می توانیم با استفاده از استاندارهای جهانی، داستان متعلق به خودمان را روایت کنیم، اما در این فیلم آنقدر تلاش شده که به استاندارهای فنی جهانی نزدیک شود که عملا هدف خودش را فراموش کرده و این داستان با قهرمان های دفاع مقدسی اش، لابلای فرم های فیلم های جنگی هالیوودی گم می شود و عرصه ای برای ظهور نمی یابد.

نگاه فرامنطقه ای نداریم

اگر به نیمه اول فیلم بازگردیم شخصیت های اصلی ما به مرخصی نمی روند تا به یک عملیات مهم اعزام شوند و فرمانده از همان ابتدا اعلام می کند حضور افراد الزامی نیست و هرکسی که بخواهد می تواند به مرخصی برود، اما تقریبا همه افراد حاضر می شوند که به میدان بروند و حتی شخصیت حسن (امیر جدیدی) با وجود مشکل خانوادگی که دارد به میدان می شتابد. اما دلیل این اشتیاق برای رفتن به میدان را نمی دانیم، و این یکی از مهم ترین مشکلات فیلم هایی ایرانی با موضوع دفاع مقدس است که هیچ گاه به فیلم هایشان نگاه فرا منطقه ای ندارند.

یعنی اگر ما هرکدام از این فیلم ها را به یک شخص خارجی نشان دهیم که با فرهنگ دفاع مقدس آشنایی ندارد، شاید دلیل شتافتن اینها به میدان نبرد را متوجه نشود. در دفاع مقدس ما تعداد بی شماری قهرمان داریم، اما پس از این همه سال از گذشت جنگ هنوز هم قهرمان سازی بدون شعارزدگی را در فیلم هایمان یاد نگرفته ایم. و همیشه یکسری کلیشه را برمی داریم، آب و رنگ اش می کنیم و بخورد سینما می دهیم، بدون اینکه قهرمانی بسازیم.

در این فیلم هم تصور می کردیم قرار است یک فیلم درست و حساب شده ببینیم، اما دیری نمی پاید که آن هم جا پای فیلم های پیشین می گذارد و صرفا تعدادی کلیشه و دیالوگ های تکراری را بدون اینکه مفهوم آن را جا بیندازد داخل فیلم می گنجاند. فیلمساز فلسفه ای که توی ذهنش بوده را به درستی نمی تواند بیان کند و حرف هایی را که می خواسته با فیلم اش بزند را از زبان بازیگران فیلم اش می گوید، که گاهی این حرف ها از موقعیتی که در آن قرار دارند، فراتر می رود و صرفا تبدیل به حرف های گل درشتی می شود که از فیلم بیرون می زند.

با تمام اینها فیلم به خوبی توانسته از پس جلوه های ویژه و جلوه های میدانی بر آید و تصویر درستی را ارئه دهد و صداگذاری بسیار حرفه ای این فضاسازی خوب را تکمیل می کند و سایر بخش ها را هم نمی توان نادیده گرفت که همه به درستی و زیر نظر کارگردانی هوشمندانه در خدمت فیلم قرار می گیرند.

در نهایت با ضعف داستانی فیلم تنگه ابوقریب تبدیل به کارت پستالی از دفاع مقدس می شود که در آن صرفا تصاویر زیبایی می بینیم که قصه ای را روایت نمی کند.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

  1. مرضیه گفت:

    واقعا عین حقیقت بود .من به این نقد از ۱۰۰ نمره ۱۰۰ میدم .چون باتوجه به سیمرغ های که گرفته بود مشتاق دیدن فیلم بودم اما واقعا پیوستگی توی فیلم وجود نداشت و به نظرم فیلمنامه ضعف زیادی داشت.
    مرسی از خانم نیکو روستایی .

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
وعده صادق
وعده صادق
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز