شنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۷
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۱۲:۰۳ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۵
گفتگو با مهدی کوچکزاده دبیر اجرایی دورۀ آموزشی «همۀ مسلمانان جهان»
 نگاه تمدنی یا نگاه امتی به دین نداریم/ از بی اطلاعی نسبت به جهان اسلام داریم ضربه می خوریم   

این دوره، ده جلسه است که جلسۀ اول آن به تبیین بحث، شیوه‌های ورود به مباحث بین الملل، کیفیت حاکمیت دین در عرصۀ بین الملل، روش شناسی اقدام در عرصۀ بین الملل و تبیین ابعاد و لوازم آن می‌پردازد. جلسات بعدی دوره، بحث تخصصی دربارۀ هر منطقه یا اصطلاحاً میز هر منطقه را شامل می‌شود

به گزارش خبرنگار ندای اصفهان، دوره آموزشی همه مسلمانان جهان به همت موسسه فتوح اندیشه و سرای هنر و اندیشه (سها) از ۹ شهریور تا ۲۵ آبان ماه در اصفهان با حضور اساتید برتر کشوری برگزار می شود.

به همین مناسبت گفتگوی ما با مهدی کوچکزاده کارشناس ارشد رسانه و دبیر اجرایی این دوره آموزشی را مطالعه فرمایید.

***

لطفاً یک معرفی کلی از دورۀ آموزشی «همۀ مسلمانان جهان» داشته باشید.

مهدی کوچکزاده: این دوره، جهت ارائۀ اطلاعات و آشنایی‌های اولیه با مسائل بین الملل، از زوایۀ وضعیت اسلام و مسلمانان برگزار شده است. در این دوره، مسائل تاریخی، جغرافیایی، ژئوپولتیک و ساختارهای سیاسی کشورها و مناطق مختلف جهان اسلام، به صورت سلیس و البته دقیق ارائه می‌شود.

این دوره، ده جلسه است که جلسۀ اول آن به تبیین بحث، شیوه‌های ورود به مباحث بین الملل، کیفیت حاکمیت دین در عرصۀ بین الملل، روش شناسی اقدام در عرصۀ بین الملل و تبیین ابعاد و لوازم آن می‌پردازد. جلسات بعدی دوره، بحث تخصصی دربارۀ هر منطقه یا اصطلاحاً میز هر منطقه را شامل می‌شود: میز ترکیه، قفقاز جنوبی و اوراسیا، میز شبه قاره، میز جنوب شرق آسیا، میز آفریقای غیرعربی، میز آفریقای عربی، میز آمریکای لاتین، میز اروپا، میز آمریکای شمالی و بالأخره میز خاورمیانه.

دوره به مدت ده هفته، جمعه‌ها، در خانۀ بیداری اسلامی واقع در خیابان نشاط برگزار می‌شود. البته یک هفته به مناسبت دهۀ اول محرم و دو هفته هم به مناسبت اربعین حسینی دوره برگزار نمی‌شود.

چه مؤسسه‌هایی در برگزاری این دوره سهیم‌اند؟

این دوره با همکاری سرای هنر و اندیشۀ جبهۀ مردمی انقلاب اسلامی و نیز مؤسسۀ فتوح اندیشه طرح ریزی و اجرا شده است و مسئولین محترم خانۀ بیداری اسلامی نیز میزبانی دوره را تقبل کرده‌اند.

انگیزۀ شما از برگزاری این دوره چه بوده است؟

واقعیت این است که جهان اسلام، بسیار گسترده است و این گستردگی در حدود ۱۸ سال اخیر، بسیار رو به فزونی بوده است که دلایل متعددی دارد. جهان اسلام، یعنی تمام مناطق و ملت‌هایی که به نحوی به اسلام انتساب دارند. در این نگاه کلی، هم تهدیدها دیده می‌شود و هم فرصت‌ها. اما واقعیت این است که ما از این گستردگی، به طرز عجیبی بی اطلاعیم و در محاسباتمان، آن را نمی‌توانیم لحاظ کنیم.

به تعبیر ما امروز، فقد نگاه تمدنی یا نگاه امتی به دین نداریم و متأسفانه تبلیغات در ما کارگر افتاده و این نوع نگاه اساسی به دین را از اولویت ما خارج کرده است. این در حالی است که شروع نهضت انقلاب اسلامی و چندسالی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مردم و بخصوص فعالین فرهنگی، نگاهشان کاملاً جهانی و مطابق با واقع بوده است. ما از این کوچک مقیاسی‌مان و از این بی اطلاعی‌مان خیلی ضربه داریم می‌خوریم.

به طور مثال، رهبر انقلاب، در چندین نقل، ادعای عجیبی کرده‌اند و آن اینکه محبوبیت انقلاب اسلامی در کشورهای جهان، بیش از محبوبیت سران خود کشورهای آنان است. شاید در نظر اول این نقل در نظرمان غلو یا تبلیغات برسد لکن با شناخت وضعیت ملل مختلف دنیا، خصوصاً در سال‌های اخیر، صدق این کلام و مطابق با واقع بودن آن بر ما روشن خواهد شد.

از خسارات این بی اطلاعی، شاید مهمترین آن، از اولویت خارج شدن اقدامات نظری و عملی در عرصۀ بین الملل است. حقیقت این است که اگرچه ممکن است در نظر ما، انقلاب اسلامی را نتوان نهضتی جهانی دانست که مرجعِ جایگزینِ عالم برای سبک زندگی و منش باشد لکن واقعیت این است که از سالها پیش، عدۀ زیادی از سران کشورها، برای الگوگیری و کمک‌های غیرنظامی به ما مراجعه داشته‌اند. برای آنها، فارغ از قرابت‌های دینی، جالب است که به طور مثال، ما چگونه توانسته‌ایم در بحبوبۀ اول انقلاب، در میان آن همه توطئه و توطئه گر داخلی و خارجی، امنیت کشور را برقرار سازیم.

یا جالب است برایشان که چگونه شخصی مانند سردار بزرگ، نورعلی شوشتری، با دست خالی برای آبادسازی سیستان و جنوب کرمان می‌رود و آنجا را دگرگون می‌کند. جالب آنکه آنان با مشاهدۀ این دستاوردهای برآمده از اندیشۀ خالص اسلام ناب، گمان می‌کنند که ما برای موضوعات نخبگانی تر و پیچیده‌تر بین المللی هم طرح و ایده‌ای داریم. الغرض اینکه در این حالت که سلطۀ لیبرال دموکراسی و اندیشۀ غربی، بسیار مورد تزلزل قرار گرفته و طلب نسخۀ جاگزین می‌شود، ما به دلیل آنکه شناخت صحیحی از مسائل جهانی، بخصوص جهان اسلام نداریم، روی این وجه تمدنی اندیشۀ انقلاب اسلامی، نه نظریه پردازی عینی و ذهنی کرده‌ایم و نه طرح ریزی‌های عملی؛ البته عدم آشنایی صحیح با اندیشۀ اسلام ناب محمدی ص نیز در این امر دخیل است.

با توجه به موارد گفته شده، رفع این نقص، خصوصاً برای افراد و گروه‌هایی که منتسب و علاقه مند به انقلاب اسلامی‌اند، بسیار ضرورت دارد. این دوره، ان شاء الله، گام اول برای بالابردن سطح اطلاعات بین الملل است که امید داریم بتوانیم محصولات آن، شامل کتاب و محصولات چندرسانه‌ای را در اختیار عموم قرار دهیم. لکن تذکر می‌دهم که این دوره، به دلیل غفلت فزاینده از مسائل جهانی، بیش از مباحث مقدماتی را نمی‌تواند مطرح کند.

امتیازات این دوره نسبت به دوره‌های دیگر چیست؟

به عقیدۀ بنده، شاید مهمترین امتیاز دوره این است که از جنس فکت است نه تحلیل. ببینید؛ در دورۀ ما، دسترسی به داده‌های اولیۀ مربوط به مسائل مختلف، دشوار شده است؛ در عوض، تحلیل‌ها فراوان است. داده یعنی اطلاعات خام و پردازش نشدۀ بی جهت گیری. این داده‌ها، معمولاً توسط متخصصین مختلف از هر علم، مورد مطالعه قرار می‌گیرد؛ سپس ارزیابی و تحلیل می‌شود و آنگاه ممکن است در قالب کتاب یا سخنرانی‌ای به عموم سرایت کند. تنفس مدید در فضای تحلیل‌ها، قدرت تحلیلِ روشن بینانه و بی غرض را از ما می‌گیرد.

چرا ما دشمنی‌ها یا دوستی هامان را از عده‌ای به ارث می‌بریم و مثلاً بعد خود تحصیل کرده شدیم، از برخی از آن‌ها بر می‌گردیم؟ یا چرا میان مذهبی‌ها و غیرمذهبی‌ها، امکان گفتگو و بحث بر سر مسائل معمولی و واضح از بین رفته است؟ دلیل آن است که ما قضاوت‌های دیگران را فرا گرفته‌ایم و نه اینکه آن را به عنوان یکی از حالات ممکن در گوشۀ ذهن بگذاریم و خود به بررسی داده‌های آن موضوع بپردازیم. بسیاری از داده‌ها، سهل الوصول اند و البته بسیاری از آن‌ها، تحت سانسور سیاسی کاری یا احتیاطات امنیتی، از دسترس خارج است. در عوض محکوم کردن‌ها و بت سازی ها پررنگ می‌شود.

درحالیکه در پس این غوغاهای رسانه‌ای، واقعیت‌های مسائل، مستور باقی می‌ماند. در مسائل بین الملل، واقعاً امکان درک وضعیت کشوری مانند غنا یا گینه، برای ما به دلایل متعددی، بی نهایت دشوار است. حتی اطلس‌های گیتاشناسی نیز اطلاعات دقیق مثلاً تراکم جغرافیایی یا دینی را در اختیار قرار نمی‌دهند. مثلاً جمعیت شیعیان عربستان، به شدت سانسور می‌شود و در مراجع رسمی، چیزی بیش از ۱۵% دیده نمی‌شود.

لکن قرائن دیگری نشان می‌دهد که دولت سعودی، به طرز پیچیده‌ای این جمعیت اقلاً ۳۰% را مخفی می‌کند. این دوره این مزیت بزرگ را دارد که تحلیل در آن، بسیار کمرنگ است و بیشتر به ارائۀ اطلاعات واضح و خالی از قضاوت دربارۀ موضوعات هر منطقه می‌پردازد. مثلاً زمانی که دربارۀ ترکیه بحث خواهد شد، جریان‌های اسلامی آنجا، جمعیتشان، تطورات تاریخی، پایگاه‌ها، نسبتشان با دولت، عقایدشان و… بررسی خواهد شد. این نوع و حجم از ارائۀ داده، به طرز شگفت آوری قدرت تحلیل افراد را بالا خواهد برد. البته به شرطی که پیشتر، این مباحث، برای آنان مسئله شده باشد.

از دیگر مزایای این دوره می‌توان به اساتید آن اشاره کرد که همگی، علاوه بر داشتن دانش تخصصی، تجربۀزیستۀ قابل قبولی در مناطق مختلف دارند که اطلاعات آنان را عینی می‌کند.

چنین دوره‌ای از چالش نیز خالی نیست؛ می‌توانید چند مورد از این چالش‌ها را برشمارید؟

یکی از مهمترین چالش‌های ما، شیعه محوری است. نگاه غالب در عرصه بین الملل در میان مردم ما، نگاه وحدت نیست. متأسفانه برای ما، عمدتاً قشر مذهبی، یک منطقۀ جفرافیای زمانی مهم می‌شود و حاضریم برای آن دست به عمل شویم که با ما در اصول به وحدت رسیده باشند نه در اهداف. بله؛ شناخت وضعیت شیعیان شاید اهمیت بیشتری داشته باشد ولی این اهمیت بیشتر، صرفاً در مسیر هدف مشترک معنی پیدا می‌کند. ما می‌بینیم که امروز، علمداری مبارزه علیه ظلم و بی عدالتی را هم اهل سنت بر عهده دارند و هم شیعیان زیدی و هم علوی‌ها و… . اما آنان را چندان از خود نمی‌دانیم.

از دیگر چالش‌های این دوره، محدود کردن بحث‌های بین الملل به بحث از پیشرفت‌های نظامی و امینتی و غفلت از پیشرفت‌های نرم افزاری است. مثلاً این تحلیل دشمن که ما به یمنی‌ها پول داده‌ایم بسیار احمقانه و بی اساس است! لکن عده‌ای در داخل مبنای تحلیلشان از علت پایداری یمنی‌ها در جنگ نابرابر با سعودی همین است. متأسفانه در معیارهای رسانه‌ای، همه چیز دیده می‌شود مگر تحولات انفسی و قلبی مردم. مثلاً یک پیرزن ناتوان، که با وجود شهید شدن چندین فرزندش و از دست دادن بسیاری از عائله‌اش در حملات سعودی‌ها باز حرف از مقاومت و جهاد فی سبیل الله و ابتلاء و… می زند، در تاریخ عالم بسیار مهم است ولی در چشم رسانه‌ها هرگز. این نوع نگاه، باعث از چشم فروافتادن این نوع تحولات انفسی و پیشرفت‌های نرم افزاری انقلاب اسلامی شده است. در حالی که انقلاب اسلامی، اولاً از این طریق در میان مردم سلیم کشورهای مختلف نفوذ کرده است و خود را در قالب ادبیات و شعر و هنرهای دیگر نشان داده است. ما نباید از این نوع تحولات غفلت کنیم.

چالش دیگر دوره، مانند بسیاری از دوره‌ها، منحصر شدن آن به جماعت مذهبی و حزب اللهی‌هاست. البته اطلاع رسانی به حق پذیرانی که شاید چندان اهل پای بندی نباشند بی اندازه دشوار شده است ولی بنده امیدوارم این دوره، مورد استقبال این نوع افراد هم قرار گیرد تا تک صدایی از بین برود و امکان ایجاد مفاهمه بیشتر شود. اگرچه شاید میسر نشود برای خود دوره این افراد را دعوت کنیم لکن یکی از اهداف جدی ما در ادامه، رساندن محصولات دوره به آنان است. این افراد، شامل دانشجویان یا دانش آموختگان گرایش‌های مختلف علوم اجتماعی، نخبگان علوم انسانی، نخبگان در حال رفت و آمد به کشورهای خارجی و… می‌شود.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


«توئیت گرام» آموزش حضور موثر در توئیتر و اینستاگرام؛ ثبت نام 09132706715
«توئیت گرام» آموزش حضور موثر در توئیتر و اینستاگرام؛ ثبت نام 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
وعده صادق
وعده صادق
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز