ندای اصفهان

شادی بی دلیل تجویز فیلم «دلم میخواد» به کارگردانی بهمن فرمان آرا

کدخبر: 102755
۱۹ مرداد ۱۳۹۷ در ساعت ۷:۲۸ ق.ظ

ندای اصفهان- نیکو روستایی

 «دلم میخواد» به کارگردانی بهمن فرمان آرا، فیلمسازی با تجربه ای که کارنامه درخشان اش در فیلمسازی بر کسی پوشیده نیست، بعد از سالها با این فیلم به روی پرده سینما برگشت، تا جدیدترین اثر خود را به نمایش بگذارد.

از همان ابتدای فیلم ما با دنیایی خودساخته طرف هستیم، که همه مردم بدون استثنا دچار غم و افسردگی هستند. دکتری که باید درد مردم را دوا کند، با بیخیالی و به طرز مسخره ای به زندگی این مردم لبخند می زند و روی صندلی راحت اش موشک کاغذی درست می کند. تنها فرد شاد این جامعه غم زده، دختر کودک کاری است که با چهره ای کثیف و زخمی لبخند می زند و با دادن یک سی دی زندگی آقای فرزانه [رضا کیانیان] را دچار تغییر می کند.

«دلم میخواد» مثل اغلب فیلم های ایرانی برای معرفی شخصیت اصلی، راحت ترین راه را انتخاب می کند و سراغ همان پیغام گیر تلفن می رود، که ازقضا در خانه شخصیت اصلی همیشه فعال است و این پیغام گیر تلفن است که بار اصلی معرفی شخصیت را به دوش می کشد و ما می فهمیم با نویسنده ای طرفیم که مدت هاست نمی تواند بنویسد و تمام دوستان و همکارانش یکی پس از دیگری فوت می کنند.

موسیقی شادی که فقط در گوش نویسنده قابل شنیدن است، نشان از یک ایده مرکزی خوب برای فیلم است. اما در روایت، دم دستی ترین حالت ممکن را انتخاب می کند و سراغ إلمان های کلیشه ای و نخ نما شده ای می رود، که بارها در فیلم های دیگر تکرار شده است. استفاده از این إلمان های تکراری باعث می شود فیلم دچار رخوت شود و حتی شوخی هایی که پیرمرد با شنیدن آهنگ انجام می دهد هم بخاطر موقعیت های مشابه و تکراری جذابیت خود را از دست می دهد، و اینگونه است که از نیمه دوم فیلم به راحتی می توان اتفاق های بعدی را حدس زد.

عدم منطق روایی

در فیلمنامه حتی اگر ما دنیایی بی منطق را بیافرینیم، باید همین دنیای بی منطق هم قوانین خاص خودش را داشته باشد و آنرا برای مخاطبانش شرح دهد، «دلم میخواد» دنیای فانتزی دارد که در آن هیچ قانونی مشخصی برای داستان فرض نشده است. به طور مثال حضور همین دختر کودک کار تعریف درستی ندارد. ما اصلا نمی دانیم کیست؟ هدف اش چیست؟ اگر هدف اش دادن شادی به مردم است، چرا خودش صورتی زخمی دارد؟ یعنی اگر ما صورت زخمی و کثیفی هم داشته باشیم باید شاد باشیم!! علت اینکه چرا این سی دی را یک کودک کار بدهد هم مشخص نیست، مثلا اگر بجای این کودک کار، کسی دیگر این سی دی را به پیرمرد نویسنده می داد، تفاوتی در قصه ایجاد نمی شد.

ما در هر فیلمنامه ای می توانیم با تصادف شروع کنیم، اما در ادامه مجاز نیستم برای پیشبرد قصه از عنصر تصادف استفاده کنیم، اما در عمل چیزی که در اینجا زیاد دیده می شود، برخورد تصادفی آدم ها و اتفاقات است. که بی هیچ علت و دلیل خاصی سر راه هم سبز می شوند. این آدم ها بدون اینکه هدف اصلی شان در فیلمنامه مشخص باشد، وجودشان صرفأ برای پر کردن زمان فیلم است. حتی تعدد این شخصیت های اضافه باعث می شود تمرکز از روی شخصیت اصلی کم شود.

شخصیت پردازی

این شخصیت های خارج از قصه، حتی شخصیت پردازی هم به کمک آنها نمی آید و هیچ کدام به درستی پرداخت نمی شوند. ما به درستی متوجه نمی شویم هرکدام ماهیتشان چیست؟ به طور مثال شخصیت پسر فرزانه و عروس اش کاملا در قصه معلق هستند، نه علت مشکل آنها مشخص می شود، نه حل شدن مشکل شان و اگر آنها را از فیلم کم کنیم، هیچ لطمه ای به قصه وارد نمی شود.

شخصیت زن خیابانی هم با بازی دم دستی مهناز افشار، که هیچ تفاوتی با نقش های دیگرش ندارد، ابتر می  ماند و آن هم به درستی تعریف نمی شود. او که حاضر است برای رفتن به خارج از کشور و تهیه پول تن به هر کار ناصحیحی بزند، اما به طور ناگهانی متحول شده و همه پول هایش را برای کمک به چاپ کتاب آقای نویسنده خرج می کند، که بیننده به هیچ عنوان با این کار او همزادپنداری نمی کند.

در اوایل فیلم ما دکتر روانشناسی را می بینیم که برای همه مراجعه کننده ها سوای اینکه چه مشکلی دارند، یک نسخه می پیچد، که مورد انتقاد فیلمساز قرار می گیرد، اما در ادامه فیلمساز هم خودش مشابه همین دکتر برای همه مشکلات مردم یک نسخه را تجویز می کند و آن رقص است!

امروزه شکی در دلمردگی مردم در ایران نیست، اما با وجود این شرایط در بیشتر صحنه های فیلم انتقادها نسبت به وضعیت جامعه، خیلی گل درشت به چشم مخاطب می رود و تنه به سیاه نمایی می زند. اینطور نشان داده می شود که همه مردم افسرده هستند و تنها راهکار درمان این افسردگی شادی بی دلیل است، و رقص همان داروی معجزه آسایی این درد است!

بهمن فرم آرا فیلمسازی پر افتخار است، مسلمأ این فیلم را خیلی نمی توان ادامه ای بر سینمای این فیلمساز دانست، امید است در آینده با ساخت کارهایی درخور کارنامه اش، خاطره خوب فیلم های گذشته اش را برای مردم دوباره زنده کند.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,