چهارشنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۷
اخبار اصفهان
سرتیتر اخبار
چاپ خبر
۱۰:۳۴ - ۱۳۹۷/۰۴/۲۲
از دارالفلان ها در هراسم!
 روند جدایی علوم از دین در ایران   

بنده با نظر به عاقبت دارالفنون ها بشخصه از این دارالفلان ها در هراسم، حالا اسمش هرچه می خواهد باشد فرقی نمی کند، دانشگاه، دارالقرآن، مدرسه قرآن، رشته های علوم قرآنی و رشته علوم حدیث و هر اسم و هر شکل دیگر.

ندای اصفهان- غلامرضا رضایی (پژوهشگر علوم اسلامی)

«دارالفلان ها» آنقدر بحث پر حاشیه ای است که نمی شود به راحتی نقطه ای برای شروع بحثش انتخاب کرد، ولی چه می شود کرد باید از جایی شروع کرد…
شاید میرزا ملکم خان بهتر از میرزا تقی خان امیرکبیر باشد برای شروع سخن از دارالفنون ها، از این رو که درست است امیرکبیر با قصد و هدفی پسندیده (البته از دیدگاه خودش)، دست به جریانی زد که حاصلش جدا کردن علومی مثل طب و هیأت و ریاضی و غیره از حوزه های آن روز شد، ولی عمرش وصال نداد و از قضا اولین مدرسان دارالفنون، میرزا ملکم خان هایی شدند که وصفشان در تاریخ معاصر بر کسی پوشیده نیست.
میرزا ملکم خان که نمی دانم باید گفت یهودی نسب بود یا مسیحی یا شاید هم فراماسونری موسس فراموش خانه. همین مقدار از میرزا ملکم خان و مدرسان و مدیران شریف دارالفنون گفتن کافیست.
البته درست است که دروس اصلی دارالفنون عمدتا علوم نظامی و پزشکی و کانی شناسی بودند و مدرسان اصلی هم بنا بود اتریشی باشند، ولی گذری بر اساتیدی همچون میرزا ملکم خان و آینده دارالفنون بسیار جای تامل دارد.
بعد از ظاهر دارالفنون بهتر است چند سطری هم از آثار و خروجی هایش بنویسیم. قبل از دارالفنون ها طالبان علم از مجرای مکتبخانه ها و حوزه ها می گذشتند، (هر چند شاید تمام علوم در حوزه نبود ولی عبور از مجرای مکتبخانه و حوزه امری معمول بود) و حاصلش برای مثال مسلمانی می شد که طبیب بود و یا مسلمانی که معمار بود.

ولی از ثمرات دارالفنون برای ملکم خان ها اگر حذف کامل پیشوند مسلمانی از علم و از اهل علم نبود، لااقل جابجا کردنش بود. ابتدا مسلمانِ طبیب شد طبیب مسلمان، و بعد ها هم پزشک مسلمان، و بعدها پزشک خالی، و تازگی ها هم بعضاً افرادی که بهتر است گفت «مثلا پزشک»! در مورد معماری و شهرسازی و غیره نیز باید گفت این علوم آن چنان امروز ملکم خان زده یا همان غرب زده شده اند که نیازی به بیان بیشتر ندارد.
و اما گذشته از این نتایج، ثمرات این شجره به علوم تجربی ختم نشد، و بعد از گذشت چند فصل به علوم انسانی هم رسید، یعنی مثلاً مسلمانِ ملّایی که مرجعی برای مشورت به مردم بود، شد مشاور مسلمان و بعدها مشاور خالی و حالا هم …!
البته این ها فقط بازی چند لفظ و جابجایی چند پیشوند و پسوند ساده نیستند، اینها همان علومی هستند که لااقل در مورد علوم انسانی اش، رهبر انقلاب می فرمایند: ذاتا فاسد اند.
و در مورد علوم تجربی شان آنقدر آثار مخربشان فاحش است که بعضی از خودِ غربی ها هم معترف اند که این علوم نه تنها آرامشی به ارمغان نیاورده که باعث سلطه ظلم و حتی کنترل ذهن بشر بدست ثروتمندان شده و در انتها هم به بن بستی بزرگ پیش روی علم غربی و جامعه غربی ختم شده است.

(درست است این چند خط مجمل بود ولی بر اهل نقد و مطالعه پوشیده نیست، و البته بنده نیز منکر بعضی پیشرفت های مصداقی در علوم غربی نیستم ولی مجال این چند خط جایی برای نقد مفصل علوم تجربی غربی نیست و در انتها آنچه هویداست همان بن بست است.)
و اما تازگی ها دار جدیدی با نیتی خیر برپا شده که عاقبتش چه می شود خدا خودش می داند و خودش رحم کند…
دارالقرآن ها، محافلی که شروعشان با روخوانی ها و تجوید و صوت و لحن و حفظ قرآن بود، بعدها مدارس و مهدهای قرآنی، که شاید چند غنچه را رشد دادند ولی چه غنچه ها که از سر عالمانه نبودن کار در غنچگی سوختند.

و اما کم کم هم تفسیری که علما یا شاگردانشان تدریس می کردند، ولی آرام آرام مدرسان شدند اساتید دانشگاهی، و فضای علمیِ قرآنی هم به سوی فضاهای دانشگاهی، همان فضاها با ظاهرهای زیبا و پر طمطراق ولی کم عمق، همان برداشت هایی از دین که سطحش؟ صحتش!؟ و اصلا صلاحیت برداشت کننده اش!؟
بنده با نظر به عاقبت دارالفنون ها بشخصه از این دارالفلان ها در هراسم، حالا اسمش هرچه می خواهد باشد فرقی نمی کند، دانشگاه، دارالقرآن، مدرسه قرآن، رشته های علوم قرآنی و رشته علوم حدیث و هر اسم و هر شکل دیگر.
گفتن این نکته هم جای دارد که تفکیک بین علوم غربی و اسلامی، در علوم تجربی و انسانی، اگر سخت نباشد و مبارزه با آن هزینه آنچنانی نداشته باشد، که دارد، باید توجه کرد که تفکیک بین قرآن این طیف و آن طیف، و نمایش کم عمقی و فهم غیر اصولی و غیر منطقی، بسیار دشوار و پرهزینه تر است.


داستان این طایفه مزاحا می شود داستان کسی که به طبیب عالمی می گفت حجامت کن که رسول خدا گفته، و هرچه آن طبیب می گفت جایگاه حجامت و موردش و روایتش اینگونه تفسیر نمی شود و فلان طور است، این فرد دوباره می گفت همه را حجامت کن که رسول خدا گفته.
البته در مورد چند سطر بالایی علاوه بر عذرخواهی از صراحت لحن، به جمله ای از رهبر انقلاب درباره سرنوشت فلسفه بسنده می کنم.

صحبت از فلسفه بود که علمی کاملا عقلی است، هشدار ایشان درباره عاقبت خروج فلسفه از حوزه ها این بود که «اگر فلسفه از حوزه برود بدست ناهلان می افتد»، افرادی سطحی و کم عمق که صلاحیت آن را ندارند، البته نمی گویم منظورشان چه کسانی یا چه اقشاری بودند ولی لااقل جای تأمل که دارد، تأمل در مرجع ضمیر!
و اما پرداختن به نقد حوزه های علمیه و کم کاری ها نیز خالی از لطف نیست و مبحثش طولانی است ولی از آن رو که خالی از عریضه هم نباشد باید گفت با اینهمه دارالفلان احتمالا نام حوزه های علمیه کم کم باید به حوزه های «کمی فقهیه» تغییر پیدا کند!

با آرزوی انتخاب اعمال نیک برای نیات نیک.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: , , , ,

مطالب مرتبط

  1. سارا گفت:

    متن آقای رضایی را خواندم.
    نظر لطف شان است که ما را با امیرکبیر مقایسه کردند و از بی سلیقگی بوده که نسبت ملکم خانی بمدرسه قرآنی ها زدند.
    شاید آنها از بزرگواری شان باشد که ازین تهمتها بگذرند…
    اما مرور مجدد تاریخ و مصداق یابی های درست بر ایشان از اوجب واجبات است.
    سپاس از شما.

    • غریبه گفت:

      سلام خانم محترم
      ببخشید میتونم بدونم موسس کدوم مجموعه بودید که فکر کردید مورد قیاس با امیر کبیر یا میرزا ملکم خان هستید ؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!

      و خوبه بدونید وقتی به یادداشت این بنده خدا بدون اوردن دلیل میگید تهمته ، این خودتونید که دارید تهمت میزنید ….

      عجب

  2. از طلاب موسسه پرورش تفکر و تدبر طیبه قرآنی_مدرسه قرآن) گفت:

    بسم الله النور
    عرض سلام و خسته نباشید خدمت بزرگواری که متن حاضر را آماده فرموده اند :
    در برابر چنین متنی که شاید زمان زیادی برای آماده کردن آن اختصاص داده نشده است،با لحاظ کردن زمان زیادی میتوان با دلایل متقن، نظرات را تغییرداد و حقانیت مجموعه و مسیری که طی میکند را اثبات کرد اما در حد چند جمله کوتاه خدمت این بزرگوار عرض میکنم :

    -بهتر است قبل از پیش داوری از دور و بدون اطلاع، با بحث و بررسی و مطالعه و جلسات مباحثه علمی، در مورد مجموعه ای این چنین قضاوت کرد و مطلب نوشت
    -اگر کسی در زمینه ای اشکالاتی وارد میکند باید خد در آن زمینه متخصص بوده و دارای تالیفات بسیار و صاحب نظریه های علمی باشد و عمری را در آن مسیر طی کرده باشد و پای درس علما و اساتید آن زمینه مو سفید کرده باشد و بتواند بر تماموجوه یک اثر یا مجموعه ای با اشراف نقد و بحثی وارد کند
    – و….

    حال سوال بنده این است که شما کدامیک از این دو هستید؟ که این عرصه را برای خود باز دیده اید که اینگونه مطالبی بیان بفرمایید

    • ... گفت:

      در اینکه این متن یک مقاله علمی مستند نیست و یک سیاه قلم ساده از یک مقاله است شکی نیست ولی دلیل آشفتگی و پرخاش در نظرات برایم تامل انگیز است !
      و اینکه چرا این نقد را به مجموعه خودتان گرفتید جالب است
      چون اینجا درمورد مجموعه ای خاص صحبت نشده ، لزومی هم نیست به نقد مجموعه شما بپردازم ، همین نقد ساده اینهمه برافروختگی داشت چه برسد به اینکه از مجموعه ای خواص هم نام برده شود .
      دوست گرامی شما هم ظاهرا نسبت به خود این متن ساده اشکالی ندارید ؟! ( به روندی که خلاصتا در یکی از نظرات هم دوباره بیان شد )

    • غریبه گفت:

      ی سوال
      همبن سوال را هم از مجموعه خودتون پرسیدید آقا ؟

    • غریبه گفت:

      کمی دقت کنید خوب است
      این نوشته در قسمت یادداشت ها ست نه مقالات

    • رضایی گفت:

      سلام ببخشید حواسم نبود جواب سلامتون را بنویسم

  3. ... گفت:

    سلام اگر بخواهیم صلاحیت را بدست اونایی بدهیم که فرقشون با بقیه درس خونده ها هشت متر و نیم پارچه است ، پس منتظری و روحانی صلاحیتشون از چمران بالاتره….
    علم قرآن نه به فلسفه است نه به چیزه دیگه…
    خودش علمی بالاتره که به اون میگن علم سلطان…
    خدا هم فقط برای[…] نازل نکرده؟ ؟!!
    هر کس به اندازه وسعت عقلش میزان دژم آن را دارد..
    فلذا حرف هاتون رو درباره بعضی جا ها قبول دارم ، ولی شما دارید میگید که قرآن رو فقط طلبه ای باید بخواند فلسفه خوانده…فکر کنم قبل قرآن بر پیامبر دو جلد فلسفه هم نازل شده که متاسفانه نرسیده…

    • ... گفت:

      دوست عزیز پاسخ های شما موید متن است
      صلاحیت برای چه کاری مد نظر شماست؟
      جنگ ، مسولیت ، سیاست ، فقاهت ، …؟
      آقای روحانی را نمی دانم ولی لقب فقیه عالی قدر برای آقای منتظری از جانب چه کسی بیان شد ؟
      مسلما صلاحیت علمی در زمینه علوم حوزوی آقای منتظری بیشتر از شهید چمران است. و در مورد فیزیک و علوم نظامی صلاحیت شهید چمران بالا تر است .

      دوست عزیز عدم فهم شما از متن ساده بالا باز موید متن است
      مطرح کردن صحبت رهبری با دو هدف بود یکی توجه به اینکه افراد سطحی و کم عمق در فرماشات رهبری محل تامل است ( که ظاهرا کسی قصد تامل در آن را ندارد )
      و دیگری قیاس اولویت
      اینکه وقتی رهبری در مورد فلسفه (که علم عقلی است و نیازمند کلام و روایت و رجال و درایه و کلیات فقه و … ندارد ) چنین حساسیتی دارند و دیگر مدعیان فلسفه را فقط مدعی معرفی میکند و هشدار می دهند ، آیا تدریس و کاوش های پرطمطراق مفاهیم بلند قرآنی که نیازمند فهم عمیقی نسبت به دین ( اعم از کلام و فقه و علوم مربوط به روایت و … ) می باشد به طریق اولا مورد همان هشدار واقع نمی شود ؟

      بنده روحانی نیستم ولی این طور که می دانم آن هشت متر پارچه عمامه پیامبر است که امام و رهبری و علامه طباطبایی و علامه جوادی و شهید مطهری و دسگر بزرگان هم با افتخار بر سر دارند

    • رضایی گفت:

      سلام ببخشید حواسم نبود جواب سلامتون را بنویسم

  4. رضایی گفت:

    شاید نظرات دوستان بیانگر صحت نسبی متن یادداشت باشد
    چون در نظرات شاهد گریز از پاسخ هستیم
    درست است متن ، متنی درقالب یک مقاله علمی نیست و صرفا یک سیاه فیلمی است به عنوان یک پیش نویس
    ولی می توان مسیر نوشته را خلاصتا ابتدا به بیان جریان دارالفنون از منظر اساتید آن ها و بخشی از خروجی آنها مطرح کرد و پس از آن شباهت روند دانشگاه و دارالفنون و پس از آن شباهت روند رشته های علوم قرآنی و مجموعه های قرآنی با روند دارالفنون و دانشگاه
    و در انتها برای اثبات بخشی از مدعا به بخشی از سخنان رهبری اشاره شده
    ولی ظاهراً هیچ یک از نظرات , پاسخ و اشکالی بر روند این مدعا نبوده و شاید بتوان گفت خود این ادبیات و محتوای نظرات خودش تایید کننده مدعاست

  5. غریبه گفت:

    چرا اینها به خودشون گرفتن ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
    میگن حرف را بنداز خودش صاحبش را پیدا میکنه هااااااا ؟؟؟؟؟؟؟
    عجب

    • رضایی گفت:

      دوستان عزیز بنده فقط برای نشر این دیدگاه و اینکه حرفی زده باشم این یادداشت را ننوشتم
      اگر با نظرات خود به بررسی بهتر این یادداشت کمک کنید تا روشن شود این نظر درست یا اشتباه است محبت بزرگی به بنده نمودید

  6. دوست گفت:

    دوستان تدبر در این سخنان امام خامنه ای خالی از لطف نیست

    اساسی‌ترین کار این است که « مبنای علمی و فلسفیِ » تحوّل علوم انسانی باید تدوین بشود؛ این کار اساسی و کار اوّلی است که بایستی انجام بگیرد.۱۳۹۲/۰۹/۱۹

    یکی از آن مبانی اساسی و ارزشهای اساسی عبارت است از اعتقاد به پیشرفت، اعتقاد به تحوّل، به تکامل، و تعامل با محیط، البتّه با پرهیز از انحرافها و خطاهایی که در این راه ممکن است وجود داشته باشد. تحوّل و تکامل؛ هم فقه ما، هم جامعه‌شناسی ما، هم علوم انسانی ما، هم سیاست ما، هم روشهای گوناگون ما باید روزبه‌روز بهتر بشود، منتها به دست آدمهای خبره، به دست آدمهای وارد، به دست «««انسانهای اهل تعمّق و کسانی که اهلیّت ایجاد راه‌های نو را دارند»»»؛ «نیمه‌سوادها و آدمهای ناوارد و مدّعی» نمیتوانند کاری انجام بدهند. به این باید توجّه داشت؛ اینها همه یک صراطی است که چپ و راست دارد؛ از وسط جادّه باید حرکت کرد.۱۳۹۵/۰۳/۱۴

    بیانات در مراسم بیست‌ و هفتمین سالگرد رحلت امام خمینی (رحمه‌الله)

    بنده به آن آقایان گفتم که اگر چنانچه فلسفه را شما از قم بردارید، کسانی در جاهای دیگر، متصدّیِ تبیین فلسفه و تدریس فلسفه میشوند که ««« اهلیّت و صلاحیّت این کار را ندارند»»» ؛ کمااینکه الان می‌بینیم بعضی از افرادی که در غیر قم به‌عنوان فلسفه‌دان شناخته میشوند و مطرح میشوند، اطّلاعاتشان از فلسفه سطحی است؛ نه اینکه اطّلاع ندارند امّا اطّلاعاتشان ««عمیق نیست، سطحی است؛»» یک چیزی خوانده‌اند و یک اصطلاحی را بر زبان جاری میکنند؛ خب این خوب نیست؛ خوب است که در خود قم باشد، در «حوزه‌ی علمیّه» باشد.

    بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار اعضای هیئت مؤسس و هیئت‌مدیره‌ی مجمع عالی حکمت اسلامی و دست‌اندرکاران برگزاری همایش ملی حکیم طهران «آقا علی مدرس زنوزی (حکیم مؤسس)» که در تاریخ ۱۳۹۷/۰۲/۰۳ برگزار شده بود،

  7. مهرداد گفت:

    تشکر از مطلبتان ولی پیش از نگارش بیشتر مطالعه کنید… انقدر شاید و اما و اگر… نگویم… ندارد که. مطلبتان را متقن بنویسید. اگر هم مطلبتان کوتاه است موضوع را محدودتر انتخاب کنید. انقدر مجالش نیست… نمی‌توان گفت، ندارد!؟

    • رضایی گفت:

      سلام اقا مهرداد
      حرف محکم زدند بسیار سخت و هزینه بردار است .
      بنده این یادداشت را برای رسیدن به یک حرف محکم نوشتم
      اگر نسبت به روند و احتمالات و سخنان رهبری که اینجا آورده شده نقدی وارد کنید کمک بزرگی برای رسیدن به یک تحلیل قوی نسبت به هشدار این یادداشت کرده اید
      در کل تشکر

نظر شما
نام :

ایمیل :

از درج کامنت های توهین آمیز معذوریم
متن کامنت :
 


به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
به توان تشکیلات! (کتاب تقدیرشده منتقدین) 09132706715
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
سفریاران، بلیط ارزان هواپیما، تور گردشگری سراسر کشور
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
تبلیغات در مردمی ترین سایت استان اصفهان؛ 09132706715
پایگاه خبری رهیافته
پایگاه خبری رهیافته
اصفهان شرق
اصفهان شرق
وعده صادق
وعده صادق
گفتمان نیوز
گفتمان نیوز